26006.19 - Bijlage P - Rapport Inwonerspeiling Oirschot - Helder Onderzoek

Herindelingsontwerp

Gemeente Oirschot Augustus – september 2025

Colofon Inleidende titel Uitgave :

Helder Onderzoek Tesselschadelaan 15C 1217 LG Hilversum Tel: (035) 623 27 89 info@helderonderzoek.nl www.helderonderzoek.nl

www.helderonderzoek.nl

Uitgevoerd :

Augustus - september 2025

Opdrachtgever :

Gemeente Oirschot

Deze rapportage is opgesteld door Helder Onderzoek. Helder Onderzoek neemt de richtlijnen van Data & Insights Network in acht. Deze richtlijnen zijn bij Helder Onderzoek op te vragen. Helder Onderzoek is ISO 27001 en 20252 gecertificeerd en werkt volgens de AVG en de gedragscode voor Onderzoek en Statistiek.

Onderzoeks verantwoording

Inleiding Best en Oirschot willen samen één gemeente worden. De gemeenten willen graag weten wat inwoners belangrijk vinden voor deze nieuwe gemeente. Wat moet er blijven en wat zou liever achtergelaten worden in de oude gemeente? Inwoners konden meepraten over negen verschillende onderwerpen en zo aangeven wat voor hen telt. De uitkomsten geven richting aan wat de gemeenten en inwoners samen belangrijk vinden voor de toekomst. De gemeenten nemen zoveel mogelijk wensen en ideeën mee, maar niet alles zal meteen of helemaal kunnen.

4

Uitvoering van het onderzoek Steekproef: Leden van inwonerspanel Oirschot

Methode: Online/open link

Uitnodiging: Per mail

Veldwerkperiode: 25 augustus t/m 8 september 2025

Herinnering: 1 keer

5

Inleidende titel Responsoverzicht n Totaal aantal leden inwonerspanel

1201

Deelnemers via inwonerspanel

524

Respons percentage inwonerspanel

44%

Deelnemers via de open link

59

Totaal aantal deelnemers

583

6

Samenstelling Inleidende titel deelnemers Leeftijd

n

%

16 t/m 24 jaar

4

1%

25 t/m 39 jaar

80

14%

40 t/m 54 jaar

121

21%

55 t/m 69 jaar

245

42%

70 jaar en ouder

125

21%

Onbekend

8

1%

7

Inleidende titel

Samenstelling deelnemers

Geslacht

n

%

Man

354

61%

Vrouw

225

39%

Anders

1

0%

Wil ik liever niet zeggen

3

1%

8

Samenstelling Inleidende titel deelnemers Woonplaats

n

%

De Beerzen

119

20%

Oirschot

407

70%

Spoordonk

54

9%

Onbekend

3

1%

9

Weging Inleidende titel Niet iedereen uit de gemeente doet mee aan het onderzoek. Vooral jonge mensen onder de 34 jaar doen minder mee. Oudere mensen boven de 50 jaar doen juist vaker mee. Daarnaast doen mannen bij dit onderzoek vaker mee dan vrouwen. Om toch een eerlijk beeld te krijgen, hebben we een weging toegevoegd. De antwoorden van jonge mensen en van vrouwen tellen hierdoor wat zwaarder mee en de antwoorden van oudere mensen en van mannen wat minder zwaar. Zo sluit de uitkomst beter aan bij de leeftijds -en geslachtsverdeling in de gemeente.

10

Betrouwbaarheid Inleidende titel en nauwkeurigheid Het betrouwbaarheidspercentage zegt hoe groot de kans is dat je bij een nieuw onderzoek ongeveer dezelfde uitkomst krijgt. Bij 95% betekent dat: als je het onderzoek opnieuw doet, is er 95% kans op hetzelfde resultaat. De nauwkeurigheid (foutmarge) laat zien hoeveel het antwoord kan afwijken van de werkelijkheid. Bijvoorbeeld: als 47% van de deelnemers iets vindt en de foutmarge is 4%, dan ligt het echte percentage ergens tussen 43% en 51%. Hoe kleiner de foutmarge, hoe zekerder je bent – maar daarvoor heb je wel meer deelnemers nodig.

Een betrouwbaarheidsniveau van 95% en een foutmarge van 5% is gangbaar en algemeen geaccepteerd bij een (statistisch) kwantitatief onderzoek. Met 583 deelnemers, kunnen we met 95% zekerheid zeggen dat de resultaten van dit onderzoek kloppen, met een foutmarge van ongeveer 4%.

11

Leeswijzer Inleidende titel Soms tellen de antwoorden op tot iets meer of minder dan 100%. Dat komt omdat we afronden of omdat mensen meer dan één antwoord mochten geven. Als je in de grafieken ziet dat het aantal deelnemers per vraag verschilt, komt dat doordat we soms antwoorden zoals ‘weet ik niet’ of ‘niet van toepassing’ weglaten. Ook kan het komen door een selectie in de vragenlijst. Bij de grafieken/tabellen zijn altijd de ongewogen aantallen (n=) genoemd. In dit rapport is gekeken of er significante verschillen zijn tussen leeftijd, woonplaats en geslacht. Significante verschillen zijn verschillen die niet aan toeval toe te schrijven zijn. Alleen de significante verschillen noemen wij in de rapportage.

12

Resultaten

13

Belangrijkste kenmerken om te behouden in de nieuwe gemeente 1. Het dorpsgevoel

2. De groene en landelijke omgeving 3. Dat voorzieningen dichtbij zijn Vrouwen vinden het vaker belangrijk dat voorzieningen dichtbij zijn dan mannen.

Het dorpsgevoel

56%

De groene en landelijke omgeving

53%

Dat voorzieningen dichtbij zijn (bijvoorbeeld winkels, scholen en sportclubs)

50%

De ruimte en rust

28%

Oude en belangrijke of herkenbare gebouwen

27%

De clubs en verenigingen/buurthuizen in het dorp of de wijk

24%

(Kleine) evenementen en activiteiten in het dorp/de wijk

24%

De eigen cultuur of tradities

23%

Iets anders

6%

Geen van deze

0%

Weet ik niet/geen mening

0%

n=583 14

Belangrijkste voorzieningen in de nieuwe gemeente

Lokale winkels

68%

Een supermarkt

67%

Bereikbaarheid met het openbaar vervoer

59%

Sportvoorzieningen

56%

Een pinautomaat

1. Lokale winkels 2. Een supermarkt

50%

Basisonderwijs

48%

Dagbesteding of een verzorgingstehuis voor ouderen

46%

Parkeergelegenheid

3. Bereikbaarheid met het openbaar vervoer

42%

Wandelroutes en/of fietsroutes

35%

Een ontmoetingsplek voor jongeren

• Vrouwen vinden bereikbaarheid met openbaar vervoer, lokale winkels en kinderopvang voor kinderen ouder dan 4 jaar vaker belangrijk dan mannen. • Deelnemers uit de Beerzen vinden kinderopvang vaker belangrijk dan deelnemers die ergens anders wonen. • Deelnemers jonger dan 40 vinden kinderopvang vaker belangrijk dan oudere deelnemers. • Deelnemers jonger dan 55 vinden sportvoorzieningen vaker belangrijk dan oudere deelnemers. • 55 -plussers vinden dagbesteding of een verzorgingstehuis voor ouderen vaker belangrijk dan jongere deelnemers.

25%

Kinderopvang voor kinderen tussen 0 en 4 jaar

22%

Een buurtcentrum

22%

Kinderopvang voor kinderen ouder dan 4 jaar

20%

Iets anders

8%

Geen van deze

0%

Weet ik niet/geen mening

0%

n=583 15

Onze eigen winkels, scholen en andere voorzieningen behouden

71%

Bereikbaarheid met auto, fiets of openbaar vervoer

52%

Inwoners laten meepraten en meedenken, bijvoorbeeld via dorps- of wijkraden

48%

Investeringen zorgvuldig verdelen tussen alle buurten en dorpen

38%

Houd loketten (Bestwijzer – WIJzer Oirschot) in de buurt

38%

Stimuleren van ontmoetingsplekken en sociale verbinding

1. Eigen winkels, scholen en andere voorzieningen

18%

Geld voor activiteiten en projecten die je met de buurt zelf kunt organiseren

2. Bereikbaarheid met auto, fiets of openbaarvervoer

11%

Iets anders

3. Inwoners laten meepraten en meedenken

5%

Geen van deze

1%

Weet ik niet/geen mening

0%

Manieren om de nieuwe gemeente fijn en herkenbaar te houden

• Mannen geven vaker aan dat het nodig is om inwoners te laten meepraten en meedenken om de gemeente fijn en herkenbaar te houden dan vrouwen. • 70 -plussers vinden vaker dat het behouden van loketten in de buurt de gemeente fijn en herkenbaar houdt dan jongere deelnemers. n=583 16

Belangrijkste manieren om als nieuwe gemeente met inwoners samen te werken 1. Inwoners actief betrekken bij nieuwe plannen en ontwikkelingen 2. De gemeente komt beloftes na 3. Gemeente communiceert duidelijk met haar inwoners Deelnemers jonger dan 40 vinden het vaker belangrijk dat de gemeente beloftes nakomt dan oudere deelnemers.

De gemeente betrekt inwoners actief bij nieuwe plannen en ontwikkelingen

60%

De gemeente komt beloftes na

58%

De gemeente communiceert duidelijk met haar inwoners

55%

Inwoners krijgen makkelijk contact met de gemeente

38%

De gemeente ondersteunt initiatieven en ideeën van inwoners

37%

Bestuurders zijn zichtbaar en aanspreekbaar in de kernen

23%

Iets anders

6%

Geen van deze

2%

Weet ik niet/geen mening

1%

n=583 17

Via huis-aan-huisbladen of andere lokale media

54%

Via een baliefunctie in uw dorp, wijk of buurt

51%

Via e-mail of contactformulier op website

44%

Via een online platform van de gemeente

37%

Via een vast aanspreekpunt in uw dorp, wijk of buurt

Manieren om het nieuwe gemeentebestuur te zien of bereiken

35%

Via de sociale media van de gemeente

32%

1. Huis -aan-huisbladen of andere lokale media

Via bijeenkomsten in uw dorp, wijk of buurt

31%

2. Een baliefunctie

Op een andere manier

3. E-mail of contactformulier op website

5%

Geen van deze

1%

Weet ik niet/geen mening

2%

Mannen willen vaker het nieuwe gemeentebestuur bereiken via bijeenkomsten dan vrouwen.

n=583 18

Snel antwoord op vragen (via telefoon, e-mail of chat)

Beste manieren voor de gemeente om inwoners te helpen 1. Snel antwoord geven op vragen

2. Duidelijke website met informatie in begrijpelijke taal 3. Een baliefunctie • Vrouwen geven vaker aan dat het geven van snel antwoord op vragen de beste manier is om geholpen te worden dan mannen. • Deelnemers uit Spoordonk geven vaker aan dat het hebben van vriendelijke medewerkers de beste manier is om geholpen worden dan deelnemers die ergens anders wonen.

67%

Een duidelijke website met informatie in begrijpelijke taal

55%

Een baliefunctie

46%

Vriendelijke medewerkers die goed luisteren

42%

Lokale spreekuren in dorpen en wijken

23%

Eenvoudige taal gebruiken in de communicatie

22%

Een vast contactpersoon voor uw vragen

13%

Hulp bij digitale formulieren of DigiD

3%

Hulp bij het invullen van formulieren

2%

Informatie in meerdere talen

1%

Iets anders

4%

Geen van deze

0%

Weet ik niet/geen mening

1%

n=583 19

5% 3%

Negen op de tien deelnemers vindt het belangrijk dat woningen voor verschillende doelgroepen zijn 92%

(Heel/een beetje) belangrijk

Neutraal

(Helemaal) niet belangrijk

n=581 L et op: ‘Weet ik niet/geen mening’ is niet meegenomen in deze grafiek

20

9%

3%

Bijna negen op de tien deelnemers vindt het belangrijk dat woningen goed passen bij het karakter van het dorp, wijk of buurt 88%

(Heel/een beetje) belangrijk

Neutraal

(Helemaal) niet belangrijk

n=582 L et op: ‘Weet ik niet/geen mening’ is niet meegenomen in deze grafiek

21

6%

Acht op de tien deelnemers vindt het belangrijk dat woningen goed passen in het groen en de natuur in de omgeving

15%

79%

(Heel/een beetje) belangrijk

Neutraal

(Helemaal) niet belangrijk

n=579 L et op: ‘Weet ik niet/geen mening’ is niet meegenomen in deze grafiek

22

7%

Drie kwart van de deelnemers vindt het belangrijk dat woningen weinig energie verbruiken

16%

55 -plussers vinden dit vaker belangrijk dan jongere deelnemers.

76%

(Heel/een beetje) belangrijk

Neutraal

(Helemaal) niet belangrijk

n=577 L et op: ‘Weet ik niet/geen mening’ is niet meegenomen in deze grafiek

23

6%

Drie kwart van de deelnemers vindt het belangrijk dat er in alle dorpen gebouwd wordt , niet alleen in de grotere kernen

19%

75%

(Heel/een beetje) belangrijk

Neutraal

(Helemaal) niet belangrijk

n=572 L et op: ‘Weet ik niet/geen mening’ is niet meegenomen in deze grafiek

24

12%

Bijna zes op de tien deelnemers vindt het belangrijk dat woningen dicht bij scholen en winkels liggen

31%

57%

Deelnemers uit Spoordonk vinden dit minder vaak belangrijk dan deelnemers die ergens anders wonen.

(Heel/een beetje) belangrijk

Neutraal

(Helemaal) niet belangrijk

n=575 L et op: ‘Weet ik niet/geen mening’ is niet meegenomen in deze grafiek

25

18%

Bijna de helft van de deelnemers vindt het belangrijk dat woningen vernieuwend zijn

48% 34%

(Heel/een beetje) belangrijk

Neutraal

(Helemaal) niet belangrijk

n=572 L et op: ‘Weet ik niet/geen mening’ is niet meegenomen in deze grafiek

26

Fietspaden

57%

Openbaar vervoer

54%

Doorstroming van het verkeer

49%

Het aantal parkeerplaatsen

33%

Reizen voor ouderen en mensen met een beperking

25%

Verbindingen tussen de kernen

24%

Belangrijkste punten als het gaat om bereikbaarheid in de nieuwe gemeente 1. Fietspaden

Verbindingen met plaatsen buiten de gemeente

23%

Het stationsgebied in Best

2. Openbaar vervoer

16%

Iets anders

3. Doorstroming van het verkeer

4%

Geen van deze

0%

Weet ik niet/geen mening

0%

• Mannen vinden doorstroming van het verkeer vaker belangrijk dan vrouwen. • 25 tot 39 -jarigen vinden fietspaden vaker belangrijk dan deelnemers met andere leeftijden.

n=583 27

3% 19%

Eén op de vijf deelnemers heeft een eigen onderneming/eigen bedrijf of is van plan dit op te zetten 78%

Ja

Nee

Weet ik niet/wil ik niet zeggen

n=583 28

Toegankelijke en snelle vergunningverlening

52%

Ruimte voor startende ondernemers of zzp’ers

Beschikbaarheid van goed geschoold personeel

20%

Kansen door regionale positie

20%

Goede bereikbaarheid van bedrijventerreinen

1. Toegankelijke en snelle vergunningverlening

16%

Beschikbaarheid van duurzame energieoplossingen

10%

Iets anders

2. Ruimte voor startende ondernemers of zzp’ers

14%

Geen van deze

Weet ik niet/geen mening

Benodigdheden om prettig te kunnen ondernemen en werken

32%

3. Beschikbaarheid van goed geschoold personeel/kansen door regionale positie

16%

3%

n=114* *Selectie: deelnemer heeft een eigen onderneming/bedrijf of is van plan dit op te zetten

29

Redenen waarom mensen hier graag wonen en op bezoek komen

Leuke restaurants en cafés

70%

Mooie oude gebouwen en monumenten

63%

Mooie natuur

62%

Wandel- en fietspaden

59%

Afwisseling van natuur, dorp en stad

47%

1. Leuke restaurants en cafés

2. Mooie oude gebouwen en monumenten 3. Mooie natuur

Leuke evenementen en activiteiten

44%

Goede bereikbaarheid

38%

Genoeg rust

35%

Iets anders

Deelnemers uit Oirschot geven vaker aan dat mooie oude gebouwen en monumenten ervoor zorgen dat mensen hier wonen en op bezoek komen dan deelnemers die ergens anders wonen.

6%

Geen van deze

0%

Weet ik niet/geen mening

1%

n=583 30

7%

Zeven op de tien deelnemers vindt dat er voldoende festiviteiten en evenementen zijn

23%

Mannen geven vaker aan dat er in de toekomst meer plekken voor festiviteiten en evenementen mogen komen dan vrouwen.

71%

Het is goed zoals het nu is Zou in de toekomst meer van mogen komen Weet ik niet/geen mening

n=583 31

9%

Zeven op de tien deelnemers vindt dat er voldoende plekken zijn om te sporten

22%

69%

25 tot 39 -jarigen vinden vaker dat er de toekomst meer plekken mogen komen om te sporten dan deelnemers met andere leeftijden.

Het is goed zoals het nu is Zou in de toekomst meer van mogen komen Weet ik niet/geen mening

n=583 32

10%

Zes op de tien deelnemers vindt dat er voldoende plekken zijn om cultuur te zien, horen of beleven

30% 60%

Mannen vinden de situatie vaker goed zoals het nu is dan vrouwen.

Het is goed zoals het nu is Zou in de toekomst meer van mogen komen Weet ik niet/geen mening

n=583 33

13%

Bijna zes op de tien deelnemers vindt dat er voldoende plekken zijn om andere mensen te ontmoeten

31%

56%

Het is goed zoals het nu is Zou in de toekomst meer van mogen komen Weet ik niet/geen mening

n=583 34

De helft van de deelnemers vindt dat er voldoende mogelijkheden zijn om zelf aan kunst of creatieve activiteiten mee te doen Vrouwen geven vaker aan dat er in de toekomst meer plekken mogen komen om zelf aan kunst of creatieve activiteiten mee te doen dan mannen.

34%

50%

16%

Het is goed zoals het nu is Zou in de toekomst meer van mogen komen Weet ik niet/geen mening

n=583 35

Vier op de tien deelnemers vindt dat de gemeente genoeg doet voor een schone en groene omgeving

33% 40%

27%

(Helemaal) mee eens

Neutraal

(Helemaal) mee oneens

n=545 L et op: ‘Weet ik niet/geen mening’ is niet meegenomen in deze grafiek

36

Hulp geven voor het beter isoleren van woningen en bedrijvenpanden

46%

Inwoners en bedrijven laten meedenken over hoe we de buurt schoner en zuiniger kunnen maken

40%

Aanmoedigen om spullen opnieuw te gebruiken en minder weg te gooien

35%

Voorlichting geven over hoe je minder energie kunt verbruiken

34%

Samen met inwoners plannen maken om energie te besparen

2. Inwoners en bedrijven laten meedenken

24%

Iets anders

Geen van deze

1. Hulp geven bij isoleren van woningen en bedrijfspanden

28%

Helpen bij het gebruik van schone vervoermiddelen, zoals laadpalen voor elektrische auto’s

Beste manier om inwoners en bedrijven te helpen zuiniger met energie om te gaan

10%

3. Aanmoedigen om spullen opnieuw te gebruiken en minder weg te gooien

2%

Een andere manier die door deelnemers wordt benoemd is het gebruik van subsidies. Weet ik niet/geen mening

7%

n=583

Vrouwen geven vaker aan dat inwoners en bedrijven laten meedenken en aanmoedigen om spullen opnieuw te gebruiken en minder weg te gooien de beste manier is om inwoners en bedrijven te helpen met het zuiniger omgaan met energie dan mannen. 37

De gemeente zorgt voor ondersteuning van ouderen wanneer zij dit nodig hebben.

Belangrijkste voor de zorg en hulp in de nieuwe gemeente 1. De gemeente zorgt voor ondersteuning voor ouderen 2. Mantelzorgers en vrijwilligers worden ondersteund 3. De gemeente stimuleert en ondersteunt inwoners om zelf de regie te houden

65%

Mantelzorgers en vrijwilligers worden door de gemeente ondersteund

54%

De gemeente stimuleert en ondersteunt inwoners om zoveel mogelijk zelf de regie te houden over hun leven

43%

De gemeente zorgt voor ondersteuning van inwoners dicht bij huis

43%

De gemeente zorgt voor ondersteuning van jongeren wanneer zij dit nodig hebben.

42%

De gemeente is er ook voor mensen die niet snel zelf hulp vragen

41%

De gemeente werkt samen met dorpen, buurten en verenigingen voor zorg en hulp

39%

Het is makkelijk om met de gemeente te praten over hulp

25%

Iets anders

Geen van deze

Weet ik niet/geen mening

6%

1%

9%

n=583 38

Woningen

49%

Bereikbaarheid en vervoer (zoals bussen, fietspaden en parkeerplaatsen) Voorzieningen dichtbij (bijvoorbeeld winkels en scholen)

48% 39%

Zorg en ondersteuning voor ouderen en jongeren

28%

Natuur

Het allerbelangrijkste om in te investeren

25%

Genoeg goede medewerkers bij de gemeente om inwoners te helpen Mogelijkheden om mee te praten over plannen van de gemeente Extra hulp voor mensen die ondersteuning nodig hebben

25% 17%

1. Woningen

15%

Plekken voor sport, kunst en cultuur

2. Bereikbaarheid en vervoer

12%

Activiteiten en evenementen in de buurt

8%

Projecten die goed zijn voor het milieu, zoals zonnepanelen/windmolens plaatsen

5%

Ontmoetingsplekken voor inwoners

5%

Iets anders

3. Voorzieningen dichtbij Vrouwen vinden het vaker het allerbelangrijkste dat voorzieningen dichtbij zijn dan mannen.

8%

Geen van deze

0%

Weet ik niet/geen mening

1%

n=583 39

Opmerkingen en Inleidende titel suggesties De meest voorkomende thema’s zijn: • Behoud van identiteit & karakter van dorpskernen (ongeveer n=120) Deelnemers vinden het belangrijk dat hun dorp haar sfeer en tradities houdt. Ze willen niet dat Oirschot, Best en andere dorpen hetzelfde worden en hun naam verliezen.

:

• Betaalbare woningbouw & doorstroming (ongeveer n=90) : Deelnemers maken zich zorgen dat jongeren en ouderen geen geschikte woning kunnen vinden. Ze willen meer betaalbare huizen in hun eigen dorp, zodat ze kunnen blijven wonen waar ze zijn opgegroeid. • Groen & leefbaarheid (ongeveer n=70) : Deelnemers vinden het belangrijk dat er genoeg groen blijft, zoals parken en bomen. Ze willen ook dat het netjes blijft en dat er goed wordt gezorgd voor de natuur en speelplekken. • Gemeentehuis & dienstverlening (ongeveer n=60) : Deelnemers willen dat ze gemakkelijk contact kunnen houden met de gemeente, ook na de fusie. Ze vinden het belangrijk dat er een gemeentehuis in de buurt blijft of dat ze hun zaken online kunnen regelen. 40

helderonderzoek.nl

info@helderonderzoek.nl 035 623 27 89 @helderonderzoek Tesselschadelaan 15C 1217 LG Hilversum Postbus 918 1200AX Hilversum