25054.00 - Sessieformulier Herindelingsontwerp 'Best en Oirschot' en Preventief financieel toezicht

Sessieformulier

Openbare gezamenlijke beeldvormende sessie (Best en Oirschot) Onderwerp:

Beeldvormende sessie: Oordeelsvormende sessie: Sessieleider: Sessiegriffier: Portefeuillehouder: Locatie: Bijzonderheden:

-

25054 – Herindelingsontwerp reguliere samenvoeging van de gemeenten Best en Oirschot - 25058 - Preventief financieel toezicht herindeling Best-Oirschot 4 november 2025 (Best en Oirschot) 17 november 2025 (Best) John Verheijen Rian Swinkels-v.d. Laar Burgemeesters van Best en Oirschot Raadzaal gemeente Best Omdat het een gezamenlijke bijeenkomst is, is de ruimte op de publieke tribune beperkt. Wij adviseren u daarom de bijeenkomst online te volgen via best.notubiz.nl.

Onderwerp en aanleiding Op 1 juli jl. namen de gemeenteraden van Best en Oirschot een principebesluit om te komen tot een reguliere samenvoeging van de gemeenten Best en Oirschot per 1 januari 2028. De beide colleges kregen de opdracht om het herindelingsontwerp op te stellen. De afgelopen maanden is hieraan gewerkt en het herindelingsontwerp wordt nu ter vaststelling voorgelegd aan de beide gemeenteraden. Daarnaast is ook het raadsvoorstel ‘Preventief financieel Arhi-toezicht herindeling Best-Oirschot’ aan de raden aangeboden. Er is afgesproken om een gezamenlijke beeldvorming te organiseren. Vervolgens is het aan de raden van Best en Oirschot om hun eigen proces verder vorm te geven, waarbij is afgesproken dat beide raden op dinsdag 2 december 2025 een besluit nemen over dit raadsvoorstel. Omdat 15 fracties deelnemen aan deze sessies, worden de woordvoerders van iedere fractie verzocht plaats te nemen aan de raadstafel. Vanwege de beperkte publieke tribune, kan er per fractie één persoon plaatsnemen op de tribune. Uiteraard kunnen de woordvoerders per fractie wisselen gedurende de sessie. Programma gezamenlijke beeldvormende sessie – 4 november Na een korte inleiding van de sessieleider geeft het bureau & Van de Laar een presentatie over het herindelingsontwerp. Per onderdeel wordt een presentatie gegeven, waarna de woordvoerders vragen kunnen stellen.

Eén onderdeel van het ontwerp is de herindelingsscan. Deze herindelingsscan is uitgevoerd in opdracht van de provincie door de heer Van der Wel. Hij geeft over de scan een korte presentatie en beantwoordt inhoudelijke vragen. Daarna kunnen de deelnemers vragen stellen aan de beide burgemeesters.

Als laatste onderdeel van deze beeldvorming staat preventief financieel toezicht op de agenda. Daarvoor is een apart raadsvoorstel ‘Preventief Arhi-toezicht herindeling BestOirschot’ voor aangeleverd. Een gemeente die namelijk blijkens een herindelingsontwerp voor opheffing in aanmerking komt, komt automatisch onder preventief financieel toezicht van de provincie te staan. Dit speciale toezicht is bedoeld om te voorkomen dat een op te heffen gemeente financieel nadelige beslissingen neemt voor de nieuw te vormen gemeente. Er wordt een korte toelichting gegeven over het financieel toezicht en het concept-besluit dat wordt voorgelegd.

Resultaat/conclusie gezamenlijke beeldvormende sessie – 4 november Aan deze sessie namen alle fracties van de gemeenteraden van Best en Oirschot deel. Na de introductie van de sessievoorzitter hebben de heer Van de Laar en de heer Van der Wel het herindelingsontwerp toegelicht. De presentatie is toegevoegd aan de stukken. Daarna was er gelegenheid om vragen te stellen aan beide burgemeesters. De gestelde vragen zijn beantwoord. Besproken is: - Hoofdstuk 2: Best & Oirschot in beeld o De heer Kennis (Best Open) mist in dit hoofdstuk de unieke kenmerken van iedere wijk en kern. Nu wordt alleen per gemeente een typologie gegeven. Hij geeft aan hierover mogelijk een amendement in te dienen. o Mevrouw Wemelsfelder (D66 Oirschot) mist bij de typologie van Oirschot de strategische rol van Oirschot in relatie tot de A58. Zij geeft aan hierover mogelijk een amendement in te dienen. - Hoofdstuk 3: Visie op de toekomst o De heer Vrijburg (D66) brengt in dat als tip van andere heringedeelde gemeenten is meegegeven afspraken te maken over het maatschappelijk vastgoed in eigendom van de gemeente (zwembad, bieb etc.). Hij vraagt hier aandacht voor en wil bespreken wanneer het moment in het proces is om hierover afspraken te maken. Aangegeven wordt dat dit niet thuishoort in het herindelingsontwerp of -advies. En dat dit voor meerdere thema’s geldt in het kader van de beleidsharmonisaties.

Het is aan de raden om in aanloop naar de fusiedatum hierover nadere afspraken te maken. Aangegeven wordt dat de voorbereidingstijd ruim voldoende is. De heer Vrijburg verzoekt dit punt te agenderen voor de oordeelsvorming in de eigen raden. De voorzitter geeft aan dat het als los onderdeel wordt besproken met als insteek het proces. - Hoofdstuk 4: Financiële gevolgen van de herindeling (herindelinsscan) o Besproken is de impact van de 40 aanbevelingen op de ambtelijke organisatie. Aangegeven wordt dat niet alle aanbevelingen intensief zijn en dat ze vrij logisch zijn om stappen te kunnen zetten naar de eerste begroting van de nieuwe gemeente. De burgemeester vult later aan dat de aanbevelingen zonder meer uitvoerbaar zijn. o Besproken is het preventief financieel toezicht en de rol van de provincie hierin. De provincie zet zich in om de doorlooptijd kort te houden. Met de burgemeesters is het volgende besproken: o Impact van het bouwen aan de nieuwe organisatie en de ‘going concern’ van de beide gemeenten op de ambtelijke capaciteit. De burgemeester geeft aan

2

o

o

dat er recht gedaan moet worden aan de strategische opgaven. Dit betekent dat er de komende periode tot de fusie versnellers ingezet moeten worden. Hoe dat eruit gaat zien, is nu nog niet aan te geven. Hoe het personeel tegen de fusie aankijkt. De burgemeesters geven aan dat het een spannende periode is. Niemand weet precies hoe het gaat lopen en hoe de nieuwe organisatie eruit komt te zien. Veel collega’s zien de noodzaak en een fusie biedt ook perspectief. Ze proeven geen weerstand, er zit een positieve blik in. De burgemeesters zetten zich ook in om de organisatie bij te praten. Medewerkers geven aan dat ze dit waarderen. Huisvesting nieuwe gemeente. Aangegeven wordt dat de eerste gesprekken hierover gevoerd zijn. De raad neemt uiteindelijk een besluit over de huisvesting. Uit ervaring deelt de burgemeester mee dat het goed is als dit voor de fusie is geregeld.

M.b.t. het preventief financieel toezicht gaf de heer Van de Laar een toelichting. Deze toelichting is opgenomen in de presentatie. De gestelde vragen zijn beantwoord. De heer Kennis gaf aan dat Best Open nog technische vragen gaat stellen. De voorzitter rondde vervolgens de sessie af. - Hij verzoekt om eventuele amendementen tijdig te delen met de griffiers. De griffiers zorgen dat de voorzitters van de beide raadswerkgroepen (de heer Peeters – Oirschot en de heer Verheijen – Best) deze kunnen afstemmen. Het is namelijk van belang dat de beide raden een gelijkluidend besluit nemen. - Op 6 november wordt de naam bekend. Daarom ontvangen de raden richting de besluitvorming een aangepast raadsvoorstel, raadsbesluit en herindelingsontwerp, met daarin de juiste naam en de stemming verwerkt. - De besluitvorming vindt in beide raden op 2 december plaats. Het vervolg voor iedere gemeente is opgenomen in het sessieformulier.

3

Vervolg Best: Technische vragen raads- en burgerleden Best Het streven is om voor de oordeelsvormende sessie uw eventuele technische vragen over dit voorstel te beantwoorden. Technische vragen die uiterlijk donderdag 6 november vóór 12:00 uur worden ingediend, worden door het college uiterlijk donderdag 13 november vóór 12:00 uur beantwoord. De griffie plaatst de antwoorden op het raadsinformatiesysteem bij het agendapunt van de sessie. Uw vragen kunt u sturen naar raadsgriffie@gembest.nl. U kunt daarvoor dit formulier gebruiken. Programma oordeelsvormende sessie Best – 17 november Inspreekrecht Na een korte inleiding van de sessieleider is er voor inwoners, organisaties en andere betrokkenen gelegenheid om gedurende maximaal 5 minuten (per persoon) gebruik te maken van het inspreekrecht. Wilt u hiervan gebruik maken? Meldt u zich dan uiterlijk voor 12.00 uur aan op de dag van de sessie door een mail te sturen naar raadsgriffie@gembest.nl De griffie neemt vervolgens contact met u op om de mogelijkheden te bespreken. Aan het einde van de oordeelsvormende sessie wordt geïnventariseerd of de raadsvoorstellen als A- of B-stuk worden geagendeerd voor de raadsvergadering. In het laatste geval benoemen de deelnemers van de sessie de openstaande discussiepunten.

Planning Best Beide raadsvoorstellen zijn ter besluitvorming geagendeerd voor de raadsvergadering van dinsdag 2 december 2025. Resultaat/conclusie oordeelsvormende sessie Best Aan deze oordeelsvormende sessie namen alle fracties deel. De voorzitter meldde: - dat zoals in de beeldvorming aangekondigd was een gewijzigd raadsvoorstel, raadsbesluit en herindelingsontwerp aan de stukken zijn toegevoegd. Hierin is de naam Best-Oirschot opgenomen, als resultaat van de stemming hierover, die op 6 november bekend werd gemaakt. - Dat er technische vragen zijn ontvangen van Best Open. De vragen zijn beantwoord en toegevoegd aan de stukken (25054.21a). Het volgende is besproken: - Het gemis van de unieke kenmerken van iedere wijk en kern in het herindelingsontwerp. Best Open geeft aan hierover geen amendement in te dienen. Wel vragen ze zich af het college voor de fusie de (woningbouw)opgaven van Best/de nieuwe gemeente in het kader van de schaalsprong in samenwerking met Oirschot gaat oppakken (de woningbouwopgave te zien vanuit de nieuwe gemeente als één geheel/geen buitengebied van Best inzetten voor woningbouw). Het gaat dan niet om alle plannen die al in voorbereiding zijn. Vervolgens wordt hierover een gesprek met elkaar gevoerd.

Naar voren wordt gebracht de strategische ligging van Best met een station en dat hier woningbouw bij past, de wens om niet op de rem te gaan staan, vertrouwen in het fusieproces en wat hierover is opgeschreven in het herindelingsontwerp en van vertrouwen uitgaan. De portefeuillehouder benadrukt het tempo waarin de samenleving verandert en de ongekende dynamiek van onze regio, waarbij de fusie gericht is op het versterken van de samenleving in de kernen en antwoord geeft op de (regionale) vraagstukken en opgaven. - Maatschappelijk vastgoed: D66 brengt in of we hier als raad iets mee willen richting de fusie en zo ja, wanneer. De vraag is of er al mogelijkheden zijn om keuzes te

4

kunnen maken. Het staat opgenomen in de aanbevelingen van de herindelingsscan en het college heeft aangegeven met de aanbevelingen aan de slag te gaan. D66 brengt in om eventueel met een werkgroep van de raad hiermee aan de slag te gaan. De portefeuillehouder geeft aan dat het onderwerp op enig moment op tafel komt. Ze pleit ervoor om dingen in de goede volgorde te doen. Geadviseerd wordt om beide raadsvoorstellen als een B-stuk (bespreekstuk) te agenderen in de extra raadsvergadering op 2 december 2025. Mogelijk volgt er nog een amendement vanuit Oirschot, dit zal lopen via de voorzitter van de werkgroep, de heer Verheijen.

5

Vervolg Oirschot Inspreken over dit onderwerp is mogelijk tijdens de raadsbijeenkomst in Oirschot op dinsdag 25 november 2025 (aanvang 19.30 uur). Aanmelden kan tot 24 uur voor de vergadering, dus tot maandag 24 november 19.30 uur, bij de griffie (griffie@oirschot.nl) of 0499-583333. Technische vragen raads- en burgerleden Oirschot Vragen die voor maandag 17 november 9.00 uur bij de griffie worden ingediend, worden door het college voor woensdag 26 november 16.00 uur beantwoord. Vragen en antwoorden worden door de griffie gebundeld op iBabs geplaatst bij de raadsvergadering van 2 december. Programma oordeelsvorming op dinsdag 25 november Oirschot – 20.00 uur Het presidium besluit op 18 november of de raad in een oordeelsvormende sessie aandacht schenkt aan dit voorstel. Zo ja, dan vindt deze sessie plaats op dinsdag 25 november. Voorafgaand aan de raadsbijeenkomst wordt door de griffie bij de fracties uitgevraagd over welke onderwerpen/thema’s/vraagstukken zij met collega’s het debat aan willen gaan. De griffie clustert de ingestuurde thema’s/onderwerpen brengt een logische volgorde van bespreking aan. De onderwerpen/thema’s/vraagstukken komen één voor één aan bod. Per thema leidt één van de (burger) raadsleden het debat kort in. Daarna reageren anderen binnen hetzelfde thema en hebben zo hun inbreng.

Planning Oirschot De raadsvoorstellen zijn ter besluitvorming geagendeerd voor de raadsvergadering van dinsdag 2 december 2025.

6