25052.03 - Raadsinformatiebrief over Gevolgen septembercirculaire 2025 (B2025262)

Domein Bedrijfsvoering Team Financiën en kwaliteit

Raadsinformatiebrief

Aan de leden van de gemeenteraad

Uw Brief van Uw kenmerk Datum Verzonden

01-10-2025 02-10-2025

Onderwerp

Gevolgen septembercirculaire 2025

Ons kenmerk Behandeld door Telefoonnummer

PU25-01502// Emile Heinen 14 0499

Beste raadsleden, Jaarlijks verschijnen doorgaans drie circulaires van het gemeentefonds waarmee de Rijksoverheid gemeenten informeert over de omvang en verdeling van de uitkeringen uit het gemeentefonds. De meicirculaire geeft de vertaling van de Voorjaarsnota van de rijksoverheid, de septembercirculaire van de vertaling van de Miljoenennota, en de decembercirculaire is geschreven op basis van de Najaarsnota en rondt hiermee het uitkeringsjaar zoveel mogelijk af. De septembercirculaire is 16 september jl. verschenen. Met deze raadsinformatiebrief informeren wij u over de inhoud en de financiële gevolgen van de septembercirculaire 2025. De circulaire bevat de geactualiseerde ramingen van de algemene uitkering, integratie-uitkeringen en decentralisatie-uitkeringen uit het gemeentefonds voor de jaren 2025 en verder. Algemene ontwikkelingen Het demissionaire kabinet presenteerde een beleidsarme begroting, maar voor 2025 is er financieel goed nieuws: gemeenten ontvangen gezamenlijk ruim € 1 miljard extra. Voor de jaren ná 2025 zijn de vooruitzichten minder positief. Door een lagere inflatieverwachting en bijstelling van het bbp daalt het accres (de jaarlijkse groei van het gemeentefonds). Dit leidt tot een structurele verlaging van de uitkering vanaf 2026, oplopend tot € 309 miljoen minder in 2030 voor alle gemeenten gezamenlijk.

De positieve mutaties in 2025 en 2026 zijn grotendeels incidenteel van aard.

*PU25-01502*

Bijlage(n): Pagina 1 van 5

Wat betekent dit voor de begroting? In onderstaande tabel is een overzicht weergegeven wat het effect is van de septembercirculaire op het begrotingssaldo 2025 tot en met 2029.

Hieronder geven we de gevolgen weer van de belangrijkste (taak)mutaties voor de jaren 2025 tot en met 2029. De mutaties voor 2025 worden verwerkt in de 3 e financiële rapportage 2025. De mutaties voor 2026 en verder zijn opgenomen in de 1e begrotingswijziging 2026.

Accres Uitgangspunt is dat het gemeentefonds meerjarig de ontwikkeling van het nominaal bruto binnenlands product (hierna: bbp) volgt. De indexatie is gesplitst in een volumedeel en een prijsdeel. Zowel de raming van het volumeaccres als de raming voor de prijs bbp is voor de jaren 2026 tot en met 2030 neerwaarts bijgesteld. Dit betekent dan ook een lagere uitkering uit het gemeentefonds voor de komende jaren ten opzichte van de meicirculaire 2025.

*PU25-01502*

Bijlage(n): Pagina 2 van 5

BTW-Compensatie Fonds (BCF) Het BTW-compensatiefonds (BCF) heeft een plafond. In 2025 bedraagt het BCF-plafond voor gemeenten € 4,5 miljard. Als de gezamenlijke declaraties van de gemeenten onder dit plafond blijven, wordt het verschil in het gemeentefonds gestort. Bij overschrijding volgt een uitname. Jaarlijks wordt bij de septembercirculaire een voorschot verstrekt op de verwachte onderschrijding van dat kalenderjaar. Voor Best bedraagt het voorschot € 618.000. In de begroting 2025 was hiervoor al een bedrag van € 600.000 gereserveerd. Per saldo neemt het begrotingssaldo 2025 door de uitbetaling van het voorschot met € 18.000 toe.

Hervormingsagenda Jeugd 2023 en 2024: compensatie voor deze jaren Naar aanleiding van de eerdere afspraken in het voorjaar met de VNG heeft het kabinet besloten tot compensatie van de incidentele tekorten 2023 en 2024 in de jeugdzorg. Gemeenten ontvangen in totaal € 728 miljoen van het Rijk die ze kunnen inzetten ter ondersteuning van de transformatie van de Jeugdhulp conform de afspraken in de Hervormingsagenda. Voor Best betekent dit een eenmalige compensatie van € 1.005.000. Dit kan dienen ter compensatie van de te verwachten tekorten op jeugdzorg in 2025. De te verwachten tekorten 2025 binnen het onderdeel jeugd van het sociaal domein is in het najaar 2024 aangekondigd. Bij de Kaderbrief 2026 zijn daarom ook extra middelen jeugdzorg voor 2026 en verder aangevraagd.

Vervroegde Tweede Kamer verkiezingen Het kabinet stelt eenmalig € 60 miljoen beschikbaar aan gemeenten voor de organisatie van de vervroegde Tweede Kamerverkiezing op 29 oktober a.s. Deze vergoeding is aanvullend op de vergoeding die gemeenten krijgen voor de uitvoering van hun wettelijke taken bij het organiseren van verkiezingen. Voor Best betekent dit een vergoeding van € 104.000. Aangezien in de huidige begroting reeds een budget voor verkiezingen is opgenomen, is gekozen om het bedrag van € 104.000 niet te oormerken als budget maar toe te voegen aan het begrotingssaldo 2025.

Wet integrale suïcidepreventie Op 1 januari 2026 treedt de Wet integrale suïcidepreventie in werking. Gemeenten worden op grond van deze wet geacht suïcidepreventie in hun gezondheidsbeleid op te nemen en uit te voeren. Hiertoe wordt vanaf 2026 landelijk jaarlijks € 10 miljoen beschikbaar gesteld. Voor gemeente Best betekent dit vanaf 2026 jaarlijks een bedrag van ongeveer € 17.000 en wordt voor voorgenoemd beleid geoormerkt.

Loon- en prijsbijstelling middelen op de AP jeugdhulp Dit betreft op de Aanvullende Post gereserveerde middelen voor loon- en prijsbijstelling die samenhangen met de voor Jeugdzorg gereserveerde middelen uit het Coalitieakkoord Rutte IV. Het gaat om landelijk € 23,5 miljoen in 2026, € 19,2 miljoen in 2027 en 2028 en € 19 miljoen vanaf 2029. Voor Best betekent dit een bedrag van jaarlijks ongeveer € 30.000 en komt ten gunste van het begrotingssaldo.

Implementatie Participatiewet in balans Het wetsvoorstel Participatiewet in Balans is een initiatief om de Participatiewet te vereenvoudigen en te verbeteren, met name door meer maatwerk, versoepeling van regels en een menselijkere aanpak. Best ontvangt € 40.000 voor 2025 en € 17.000 voor 2026. Dit geld wordt hiervoor geoormerkt.

*PU25-01502*

Bijlage(n): Pagina 3 van 5

Decentralisatie-uitkering Spreidingswet Vanuit de Spreidingswet hebben gemeenten een nieuwe taak gekregen in het zoeken naar opvangplekken Zij ontvangen in 2025 hiervoor middelen vanuit het gemeentefonds. Elke gemeente ontvangt een vast bedrag van € 20.000. Het resterende bedrag wordt verdeeld op basis van de verdeling van het aantal opvangplaatsen per gemeente. Voor Best betekent dit een totaalbedrag van € 37.000 voor 2025. Gezien het reeds in de begroting 2025 opgenomen budget voor opvang ontheemden, worden deze middelen niet als budget geoormerkt maar toegevoegd aan het begrotingssaldo 2025.

Versterking omgevingsveiligheidsdiensten De VNG, namens de gemeenten, en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) zijn overeengekomen dat bepaalde taken van het vervolg op de Meerjarenagenda Versterking Omgevingsveiligheid (MVO) door gemeenten worden uitgevoerd. Het gaat om wettelijke taken op het terrein van de omgevingsveiligheid. Best ontvangt voor de jaren 2026 tot en met 2028 hiervoor jaarlijks een bedrag van ongeveer € 10.000. Dit geld wordt hier dan ook voor gereserveerd.

Capaciteit decentrale overheden klimaat- en energiebeleid (CDOKE) Het kabinet wil specifieke uitkeringen (SPUK) overhevelen naar het gemeentefonds, met een beoogde besparing op administratieve lasten. De decentralisatie-uitkering CDOKE vervangt daarmee de SPUK CDOKE. Deze decentralisatie-uitkering bestaat uit basisfinanciering en planfinanciering. Alle gemeenten ontvangen basisfinanciering ten behoeve van de vergroting van hun capaciteit (bemensing) voor de uitvoering van het klimaat- en energiebeleid. Daarnaast zijn aanvullend middelen beschikbaar voor gemeenten die in 2024 of 2025 planfinanciering hebben aangevraagd voor bijvoorbeeld het instellen van een zero emissie-zone, het aanleggen van zonneweiden of windparken en het aardgasvrij maken van woningen. De middelen zijn ook beschikbaar voor de periode 2027 tot en met 2030, maar de uitkeringsvorm na 2026 is nog niet bepaald. Best ontvangt in 2026 € 975.000 en wordt geoormerkt. In de huidige begroting 2025 zijn de vanuit de SPUK ontvangen middelen meerjarig verdeeld over de jaren 2026 tot en met 2028.

Overheidsbrede Dienstverlening De SPUK Informatiepunten Digitale Overheid (IDO) wordt vanaf 2026 omgezet naar de decentralisatieuitkering Overheidsbrede Dienstverlening. Via deze decentralisatie-uitkering worden gemeenten gefaciliteerd om laagdrempelige en empathische ondersteuning te bieden bij regelzaken met de (digitale) overheid en om hun regierol in het lokale netwerk in te vullen. Hiervoor is vanaf 2026 landelijk een structurele bijdrage van € 15,4 miljoen beschikbaar. Dit betekent dat Best vanaf 2026 jaarlijks € 26.000 hiervoor ontvangt.

Mutatie integratie-uitkering Participatie Dit betreft de mutatie voor het onderdeel Beschut werk en Sociale infrastructuur. Deze middelen worden geoormerkt en betaald aan WSD ter uitvoering.

*PU25-01502*

Bijlage(n): Pagina 4 van 5

De toename van het begrotingssaldo in 2026 en de afname van het begrotingssaldo in 2027 tot en met 2029 naar aanleiding van de mutaties vanuit de septembercirculaire 2025 leidt tot onderstaande financiële foto.

Wat betekent dit? Deze informatie neemt u mee bij de behandeling van de begroting 2026. De begroting voor de jaren 2028 en 2029 vertoont géén positief begrotingssaldo. Dit baart grote zorgen over de structurele financiële situatie waar onze gemeente zich momenteel in bevindt. Dit vraagt om zorgvuldige afwegingen én terughoudendheid is door ons allen geboden. Om op lange termijn aan onze financiële verplichtingen te blijven voldoen, zijn we genoodzaakt keuzes te maken. Dit vraagt om het bijstellen van ambities en mogelijk herprioritering van beleid. Hierover moeten we met elkaar in gesprek. Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Best

M.J.D. Donders- de Leest Burgemeester

Y.Y.M. Hasselman secretaris

*PU25-01502*

Bijlage(n): Pagina 5 van 5