25047.01 - Raadsvoorstel Bovenregionale samenwerkingen MRE-Weert-Meierijstad-Venlo

Voorstel aan de Raad

Vergadering Raadsvergaderdatum

: Gemeenteraad Best : 03-11-2025

Onderwerp bovenregionale samenwerkingen MRE-Weert-Meierijstad-Venlo Aanleiding De (economische) groei van Brainport legt in de hele regio druk op wonen, werklocaties, voorzieningen, talent en bereikbaarheid. Het Algemeen Bestuur van de Metropoolregio Eindhoven (AB MRE) heeft zich daarom op 3 juli 2024 positief uitgesproken over het verkennen van en zo mogelijk komen tot “bovenregionale samenwerkingen” met Meierijstad, Venlo en/of Weert. De gesprekken tussen MRE en voornoemde gemeenten hebben geleid tot drie concept “gemeenschappelijke regelingen zonder meer” en drie samenwerkingsagenda’s. Op 11 juli 2025 heeft het Dagelijks Bestuur (DB MRE) deze aangeboden aan uw raad met het verzoek om uiterlijk 31 oktober 2025 een eventuele zienswijze kenbaar te maken. In een parallel proces liggen deze ook voor bij de gemeenten Meierijstad, Venlo en Weert. Met dit raadsvoorstel leggen wij een concept zienswijzebrief aan u voor. De inhoud van dit voorstel en deze brief is samen met de gemeente Oirschot opgesteld. Advies 1.

Met brief PU25-01260 een zienswijze in te dienen bij het Dagelijks Bestuur van MRE op: a) de gemeenschappelijke regeling “zonder meer” MRE – gemeente Meijerijstad, b) de gemeenschappelijke regeling “zonder meer” MRE – gemeente Venlo, c) de gemeenschappelijke regeling “zonder meer” MRE – gemeente Weert, d) de concept Samenwerkingsagenda MRE-Meijerijstad, e) de concept Samenwerkingsagenda MRE-Venlo en f) de concept Samenwerkingsagenda MRE-Weert Argumenten

1.1 De juridische grondslag “regeling zonder meer” onder de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) sluit het beste aan op de drie concept samenwerkingsagenda’s. Geen van de drie voorliggende concept samenwerkingsagenda’s bevat afspraken die vragen om overdracht van taken of het oprichten van een bedrijfsvoering organisatie of een gemeenschappelijke orgaan. De publiekrechtelijke samenwerkingsvorm die hier op aansluit is de zogenaamde “regeling zonder meer” onder de Wgr. Dit is het lichtste instrument uit deze wet. De ontwerpregelingen voor de samenwerking tussen MRE en Meierijstad, respectievelijk Venlo, en Weert, bevatten de minimale bepalingen zoals voorgeschreven door de Wgr, en verder de spelregels om de samenwerking te laten functioneren. De ontwerpregelingen bevatten geen inhoudelijke afspraken, deze staan in de samenwerkingsagenda’s.

*IN25-01632*

IN25-01632/ Pagina 1 van 5

1.2 Raden van de MRE-gemeenten worden gevraagd om zienswijze te geven op de samenwerkingsagenda’s en de regelingen. Het DB MRE is bevoegd een gemeenschappelijke regeling tussen het openbaar lichaam MRE en andere openbare lichamen (zoals gemeenten) vast te stellen, voor zover het collegebevoegdheden betreft (art 17.2e GR MRE). Daarvan is hier in alle drie de gevallen sprake. Het DB MRE dient wel eerst de colleges van de 21 deelnemende gemeenten in de gelegenheid te stellen schriftelijk wensen en bedenkingen ter kennis te brengen van het Dagelijks Bestuur (art 26.2 GR MRE). De Raadstafel21 heeft het DB en AB gedurende het proces geadviseerd om de raden te betrekken in het proces en een zienswijzenprocedure in te lassen op het moment dat er formele besluiten komen. Het Dagelijks Bestuur heeft daarom op 16 juni 2025 besloten om de samenwerkingsagenda’s en de regelingen voor een zienswijzenprocedure voor te leggen aan de raden. Daarmee wordt invulling gegeven aan art 25.3 GR MRE, om voor “andere dossiers” deze zogenaamde “voorhangprocedure” te volgen.

Alhoewel het geven van een zienswijze op het aangaan van een gemeenschappelijke regeling door het DBMRE in dit geval formeel enkel een collegebevoegdheid is, worden de raden vanwege de samenhang tussen regeling en samenwerkingsagenda ook in de gelegenheid gesteld aspecten in te brengen die zij voor de besluitvorming over de regelingen (door DB) en over de samenwerkingsagenda’s (door AB) van belang achten.

1.3 De samenwerkingsagenda’s tussen MRE en respectievelijk Meierijstad, Venlo en Weert zien op de vermindering van de druk (wonen, werklocaties, bereikbaarheid) op de Brainportregio Eindhoven. Het economisch succes zorgt binnen de hele MRE voor druk op wonen, werklocaties en op bereikbaarheid. De gemeenten Meierijstad, Venlo en Weert hebben alle drie groeiambities waarin (extra) woningen zijn voorzien, die de druk op onze regio kunnen verlichten. Door samenwerking op het terrein van werklocaties kunnen zoekvragen van bedrijven in een breder perspectief worden bekeken en kan naar verwachting aan meer bedrijven een passend aanbod worden gedaan. In de praktijk werken MRE (soms in subregionaal verband) en eerdergenoemde drie gemeenten al samen op mobiliteitsdossiers zonder dat daar expliciete samenwerkingsafspraken onder liggen. Dat is vanaf nu wel het geval waardoor we als MRE effectiever met deze drie gemeenten samen kunnen werken met provincie en Rijk om tot passende en snelle(re) oplossingen te komen. Het is nadrukkelijk niet zo dat hierdoor het aantal gemeenten binnen de MRE-samenwerking wordt uitgebreid. Deze blijft bestaan uit 21 gemeenten. Meierijstad, Venlo en Weert gaan geen onderdeel uitmaken van de MRE-samenwerking en krijgen dus geen zitting in het AB, DB of de Portefeuillehoudersoverleggen

1.4 De samenwerkingsagenda’s tussen MRE en respectievelijk Meierijstad, Venlo en Weert sluiten aan op de al zichtbare impact van Brainport in deze drie gemeenten. Enerzijds zien we (structurele) files op de snelwegen tussen de Brainportregio en deze drie gemeenten. Anderzijds zijn de afstanden en reistijden, zeker naar internationale maatstaven, kort te noemen. Zowel Meierijstad, Venlo als Weert geven bijvoorbeeld aan te merken dat woningzoekenden in de Brainportregio hun zoekgebied hebben verruimd. Voor Weert en Venlo geldt dat zij beschikken over een intercitystation met in de directe nabijheid restcapaciteit voor woningbouw. Beide locaties maken onderdeel uit van “Limburg Centraal” (provincie Limburg + 6 steden). De reistijd van Weert naar Eindhoven Centraal bedraagt 16 minuten, die met Venlo momenteel 39 minuten, wat bijvoorbeeld kansen biedt voor studentenhuisvesting.

*IN25-01632*

IN25-01632/ Pagina 2 van 5

1.5 Door gebruik te maken van de in de Brainportregio opgebouwde expertise en analysemethodieken over talent en voorzieningen (dit laatste geldt niet voor Venlo) is er potentie voor synergie. Binnen de MRE hebben we een verkenning uitgevoerd naar basis-, regionale en topvoorzieningen. Op basis daarvan werken we aan een voorzieningenstrategie/-aanpak. Weert en Meierijstad gaan een soortgelijke verkenning uitvoeren. Als (samenwerkende) gemeenten hebben we maar een beperkte formele taak op het thema talent. Wel kunnen we met Meierijstad, Venlo en Weert de dialoog met de voor een gemeente relevante kennisinstellingen faciliteren. We doen dit met behulp van Brainport Development. Door een complementaire benadering van talent/onderwijs, waarbij meer dan voorheen in deze gemeenten ook het bedrijfsleven (stageplaatsen) wordt betrokken, zetten we in op vergroting van het arbeidsmarkpotentieel voor de Brainportregio.

1.6 De Brainportregio en Best en Oirschot in bijzonder hebben belang bij stevige samenwerking met regio Tilburg en Boxtel Uit de argumenten 1.1 t/m 1.5 blijkt dat wij ons kunnen vinden in de samenwerkingsagenda’s en bijbehorende regelingen met Meierijstad, Weert en Venlo. Op dit punt kan uw zienswijze wat ons betreft kort zijn. Wel stellen wij u voor om in de zienswijzebrief aandacht te vragen voor een steviger samenwerking met Tilburg en Boxtel. Wij zien hier ook specifieke samenwerkingskansen. Denk aan mobiliteit – snelfietsroutes, openbaar vervoer (denk aan busconcessies mede i.r.t. station Best en Brainportlijn) en lobby rondom ontsluiting van westflank regio Eindhoven – maar ook wonen, werken en talent. Een eerste verkennend gesprek van DB MRE met Tilburg heeft al plaatsgevonden. Risico’s en kanttekeningen

1.1 MRE heeft beperkte capaciteit. Het geven van opvolging aan de bovenregionale samenwerkingsafspraken ligt primair bij de MREwerkorganisatie. De hoofdtaak van de MRE-werkorganisatie is en blijft evenwel het faciliteren van de samenwerking tussen de 21 gemeenten. Dat betekent dat de capaciteitsinzet vanuit MRE voor deze bovenregionale samenwerkingen sober en slagvaardig moet zijn is. De MRE-directeur stuurt hierop. Dat geldt ook voor de capaciteitsinzet van de MRE-gemeenten. De meest belanghebbende ‘buurgemeenten’ uit het MRE-gebied zullen door de MRE-werkorganisatie het meest intensief worden betrokken, maar ook hiervoor zullen zoveel mogelijk bestaande overlegmomenten worden benut. Meierijstad, Venlo en Weert staan zelf aan de lat voor de realisatie van hun groeiambities en hun aandeel in de realisatie van de samenwerkingsagenda’s.

1.2 De samenwerkingsagenda’s zijn nog algemeen en/of procesmatig van karakter

In het MRE-samenwerkingsakkoord en de daaruit voortkomende werkprogramma’s zijn de thema’s en opgaven waarin de 21 gemeenten samenwerken limitatief vastgelegd. Daaruit volgt dat de samenwerkingsafspraken met Meierijstad, Venlo en Weert zich primair focussen op de thema’s werklocaties, wonen en bereikbaarheid. De concept afspraken zijn deels nog procesmatig. Waar mogelijk worden er aantallen en hectares genoemd, maar er zijn nog geen concrete afspraken gemaakt over welke segmenten op welke termijn in de respectievelijke gemeenten zullen worden gerealiseerd. Het is dus zaak om op basis van de nu voorliggende samenwerkingsagenda’s zo snel mogelijk tot uitwerking te komen over segmenten (type woningen, type bedrijventerreinen) en fasering, zodat we gericht de druk op onze regio kunnen verminderen.

*IN25-01632*

IN25-01632/ Pagina 3 van 5

Kosten en dekking Dit voorstel heeft geen directe financiële consequenties voor de gemeente (zoals verhoging van de inwonerbijdrage). Participatie Er is geen participatiemogelijkheid voorzien in de totstandkoming van de samenwerkingsagenda’s. Ze bevatten geen nieuw beleid. Communicatie De raden zijn tussentijds regelmatig door het DB MRE geïnformeerd, waaronder via een brief op 14 oktober 2024, openbare AB-presentatie op 18 december 2024, brief op 24 maart 2025 en brief op 16 juni 2025. De Raadstafel21 is ook regelmatig bijgepraat over de laatste stand van zaken. Indien de raad instemt met de zienswijzebrief dan wordt deze verstuurd aan het DB MRE. Communicatie over de bovenregionale samenwerking wordt verzorgd door de MRE organisatie. Procedure en planning

Actie Dagelijks Bestuur (vrijgave zienswijzen) Algemeen Bestuur (informeren) Zienswijzeperiode

Portefeuillehoudersoverleg Economie Mobiliteit Ruimte en wonen Laatste aanpassingen voorstel DB / AB Dagelijks Bestuur Algemeen Bestuur Tekenmomenten Publicatie

Datum ma. 16 juni 2025 wo. 2 juli Vanaf ma. 18 augustus t/m vrij. 31 oktober Meierijstad: 18 sept. in de raad; Weert: 24 sept. in de raad; Venlo: 22 okt. in de raad. Data: do. 20 november wo. 26 november do. 27 november Na poho t/m vrij. 28 november ma. 8 december wo. 17 december 2025 do. 18 en/of vrijdag 19 december 2025 Direct aansluitend

Noot: MRE is geïnformeerd dat de definitieve zienswijze van Best niet eerder dan 3 november zal worden vastgesteld en verstuurd. Dit staat behandeling van onze zienswijze door portefeuillehoudersoverleggen, DB en AB niet in de weg.

Evaluatie De verantwoording over de voortgang vindt binnen de MRE-samenwerking plaats via de bestuursrapportages en jaarverslagen van de MRE. De samenwerkingsagenda’s hebben een looptijd van 1 januari 2026 tot en met 31 december 2029. Uiterlijk in 2028 worden de bovenregionale samenwerkingen tussen MRE en Meierijstad, Venlo en Weert geëvalueerd.

*IN25-01632*

IN25-01632/ Pagina 4 van 5

Bijlagen die horen bij dit raadsvoorstel:

Nummer PU25-01260 PI25-02032 BL25-03382 BL25-03383 BL25-03384 BL25-03385 BL25-03386 BL25-03387 IN25-01664

Titel Concept zienswijze Aanbiedingsbrief van Dagelijks Bestuur MRE Concept regeling MRE-Meierijstad Concept samenwerkingsagenda MRE-Meierijstad Concept samenwerkingsagenda MRE-Weert Concept regeling MRE-Weert Concept regeling MRE-Venlo Concept samenwerkingsagenda MRE-Venlo Concept raadsbesluit

Openbaar (ja/nee) Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja

Geheim wegens (klik hier voor informatie) n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t.

16-09-2025 Burgemeester en wethouders van Best,

M.J.D. Donders- de Leest Burgemeester

Y.Y.M. Hasselman Secretaris

*IN25-01632*

IN25-01632/ Pagina 5 van 5