25033.03 - Beleidsplan Armoedebestrijding en Schuldhulpverlening 2025-2029

Rondkomen De regelingen en ondersteuning zijn passend bij de vraag van de inwoner Ondersteuning gericht op rondkomen omvat het optimaal benutten van minimaregelingen en andere beschikbare ondersteuning, zodat het besteedbaar inkomen van inwoners wordt verruimd en geldzorgen kunnen worden verminderd. § 3.a Waarom? In Best willen we dat onze inwoners kunnen rondkomen en liefst geen financiële problemen hebben. We zijn ons ervan bewust dat we niet alle financiële problemen en zorgen van inwoners kunnen oplossen. Aan bestaanszekerheid kunnen we als gemeente alleen bijdragen. Andere factoren, zoals de landelijke regelingen (Toeslagen), de arbeidsmarkt, arbeidsrecht, en eigenlijk te veel om hier op te noemen, dragen ook bij aan de bestaanszekerheid van de individuele mens. Binnen de mogelijkheden die we als gemeente hebben willen we onze inwoners zo optimaal mogelijk ondersteunen met deze problematiek. Onze minimaregelingen en andere ondersteuning dragen bij aan: • Meer inkomen om rond te komen. • Meer kunnen participeren en meedoen aan de sociale en maatschappelijke activiteiten voor jong en oud. • Voorkomen dat er schulden komen. • Voorkomen dat bestaande schulden escaleren. • Het oplossen van problematische schulden.

IN24-02384

*IN24-02384*

20

Beleidsplan Armoedebestrijding & Schuldhulpverlening 2025-2029 Domein Samenleving

Er zijn veel bijkomende positieve effecten van ondersteuning bij financiële problematiek. Zoals daar zijn: • Wanneer geldzorgen zijn weggewerkt komt er tijd en ruimte voor andere zaken, zoals werken, leren, andere problematiek (bijvoorbeeld laaggeletterdheid) aanpakken. • Als het gaat om het aanpakken van eenzaamheid, dan is het belangrijk dat eerst geldzorgen zijn weggewerkt en het inkomen op orde is. • Voor inclusie en participatie in de samenleving is het ook belangrijk dat de situatie ‘financieel op orde’ is. Bovenstaande maakt dat we als gemeente willen investeren in armoedebestrijding en schuldhulpverlening in brede zin. § 3.b Het doel Het zoveel mogelijk wegnemen van geldzorgen is een belangrijk doel. We hebben een behoorlijk breed aanbod van instrumenten in de vorm van minimaregelingen en andere ondersteuning. Onderstaand worden deze toegelicht. Een tweede doel is dat we willen dat onze inwoners die in aanmerking komen voor deze regelingen, daar zoveel mogelijk gebruik van maken. Met andere woorden: het tegengaan van niet-gebruik. De instrumenten in ons huidige ondersteuningsaanbod bestaan zowel uit wettelijke als gemeentelijke regelingen. De komende periode blijven we, met de hierna toegelichte instrumenten, inzetten op het creëren van financiële rust en stabiliteit voor onze inwoners. § 3.c Wat doen we al? I.

Minimaregelingen Inwoners van de gemeente Best met een beperkt inkomen kunnen aanspraak maken op verschillende inkomensondersteunende regelingen – allemaal uitgevoerd door de gemeente Best – dat zijn: 1) Meedoenregeling: Deze regeling ondersteunt volwassenen vanaf 18 jaar met een beperkt inkomen, zodat zij kunnen deelnemen aan culturele, sportieve of sociale activiteiten. 2) Gemeentepolis: Een collectieve zorgverzekering die zowel de basiszorgverzekering als de aanvullende zorgverzekering dekt. Een ander belangrijk aspect is dat er een bijdrage (een geldbedrag) wordt gegeven aan de kosten van de aanvullende zorgverzekering. Gemeente Best maakt voor de uitvoering van deze regeling al jaren – naar volle tevredenheid – gebruik van de diensten van gezondverzekerd.nl, beheerd door Bureau BS&F, net als zo'n 300 andere gemeenten in Nederland. 3) Bijdrage eigen risico ziektekosten: Een financiële bijdrage voor inwoners die het eigen risico van hun zorgverzekering niet kunnen betalen. 4) Individuele Inkomenstoeslag: In een grijs verleden werd dit ook wel de langdurigheidstoeslag genoemd, een begrijpelijker term. Het is een toeslag voor inwoners die al langere tijd van een laag inkomen moeten rondkomen.

5) Bijzondere Bijstand: Deze bijstand is bedoeld voor onvoorziene, noodzakelijke kosten die ontstaan door bijzondere of dringende omstandigheden, en die niet op een andere manier vergoed kunnen worden. De kosten moeten aantoonbaar zijn en kunnen niet uit het reguliere inkomen worden betaald. In bijlage 2 vindt u een uitgebreide toelichting over deze minimaregelingen. Deze toelichting is specifiek geschreven voor de gemeenteraad, met de nadruk op de relevante informatie die nodig is voor beleidsbeslissingen en het vergemakkelijken van de besluitvorming. II. Andere regelingen en ondersteuning Inwoners van Best met een laag inkomen kunnen daarnaast gebruik maken van de volgende ondersteuningsmogelijkheden: 6) St. Leergeld voor kinderen (onder de 18 jaar): Deze regeling biedt financiële ondersteuning aan kinderen uit gezinnen met een laag inkomen, zodat zij kunnen meedoen op het gebied van onderwijs, sport, cultuur en welzijn, of bijvoorbeeld een laptop kunnen aanschaffen. 7) Kwijtschelding van de gemeentelijke belastingen: Inwoners met een laag inkomen kunnen in aanmerking komen voor kwijtschelding van bepaalde gemeentelijke belastingen.

IN24-02384

*IN24-02384*

21

Beleidsplan Armoedebestrijding & Schuldhulpverlening 2025-2029 Domein Samenleving

8)

Noodfonds: Het Noodfonds biedt financiële steun voor huishoudens die buiten de reguliere

minimaregelingen vallen, maar in een schrijnende noodsituatie verkeren. De schuldhulpverleners van Lumens behandelen de aanvragen. 9) Energiecoaches: Via LEV kunnen inwoners zich aanmelden voor een energiecoach, die gratis energiebesparende maatregelen aanbrengt en advies op maat geeft. De energiecoaches signaleren naast energieproblemen ook andere zorgen en verwijzen door naar de juiste ondersteuning. Er wordt niet op inkomen getoetst. 10) Witgoedregeling: Deze regeling biedt een behoorlijke bijdrage voor de aanschaf van energiezuinige apparaten (koelkast, vriezer, of wasmachine) om kosten te besparen op energieverbruik. Dit kan gezien worden als een zuster-project van de energiecoaches. 11) Voedselbank: De Voedselbank verstrekt wekelijks gratis voedselpakketten, inclusief hygiëneproducten, aan inwoners die tijdelijk in financiële nood verkeren, zodat zij kunnen voorzien in hun basisbehoeften. Hierbij wordt gekeken naar het besteedbare inkomen. In bijlage 2 vindt u een uitgebreide toelichting over deze andere regelingen en ondersteuning. Deze toelichting is specifiek geschreven voor de gemeenteraad, met de nadruk op de relevante informatie die nodig is voor beleidsbeslissingen en het vergemakkelijken van de besluitvorming. § 3.d Wat gaan we nog meer doen? I.

Minimaregelingen Het belangrijkste voorstel geldend voor alle 5 minimaregelingen is dat we de inkomensgrens voor al deze regelingen gelijk willen trekken. Harmoniseren inkomensgrens voor alle minimaregelingen: Besluitpunt 1: We gaan de inkomensgrens van alle minimaregelingen gelijk trekken op 120% van de bijstandsnorm per 1 januari 2027. Nu is de inkomensgrens op 110% van de bijstandsnorm gezet voor de Meedoenregeling, Individuele Inkomenstoeslag en Bijzondere Bijstand. En de inkomensgrens voor de Gemeentepolis en Compensatie eigen risico ziektekosten is al gezet op 120% van de bijstandsnorm.

Minimaregeling Meedoenregeling Individuele Inkomenstoeslag Bijzondere Bijstand Gemeentepolis Compensatie eigen risico ziektekosten

Inkomensgrens (% bijstandsnorm) 110% 110% 110% 120% 120%

Voorstel inkomensgrens (% bijstandsnorm) 120% 120% 120% 120% 120%

De harmonisatie van de inkomensgrens maakt het voor inwoners gemakkelijker om te bepalen of ze voor meerdere minimaregelingen in aanmerking komen, wat de toegang vergemakkelijkt en het risico op nietgebruik vermindert. De harmonisatie kan hogere kosten met zich meebrengen, maar zorgt er tegelijkertijd voor dat meer mensen, inclusief werkende inwoners, in aanmerking komen voor de minimaregelingen, waardoor de ondersteuning breder beschikbaar is.

Nieuwe beleidsregels Het harmoniseren van de inkomensnorm voor de 5 minimaregelingen brengt met zich mee dat er nieuwe beleidsregels moeten worden vastgelegd. Er zijn meerdere beleidsdocumenten en verordeningen die hierdoor moeten worden gewijzigd. Vanuit de uitvoering is nadrukkelijk geadviseerd om de start van een geharmoniseerde inkomensgrens te laten vallen op het begin van een kalenderjaar, dus per 1 januari. Dat advies nemen we ter harte. Het is onwaarschijnlijk dat het per 1 januari 2026 haalbaar is om alle beleidsregels te hebben aangepast en dit geldt ook voor de implementatie voor de uitvoering. Dit kan daarom

IN24-02384

*IN24-02384*

22

Beleidsplan Armoedebestrijding & Schuldhulpverlening 2025-2029 Domein Samenleving

ingevoerd worden per 1 januari 2027. De mogelijke financiële gevolgen gaan pas spelen ná de startdatum van de harmonisatie. U vindt deze financiële gevolgen in Hoofdstuk 6. Naast het harmoniseren van de inkomensgrens gaan we per minimaregeling het volgende doen: 1) Meedoenregeling Door de jaarlijkse indexatie wordt het nieuwe bedrag van de meedoenbijdrage jaarlijks op de gemeentelijke website gecommuniceerd. We zijn in 2024 gestart met het ‘automatisch’ overmaken van de meedoenbijdrage aan de mensen die bij de gemeente bekend zijn (een uitkering hebben). Dit blijven we elk jaar doen. We gaan het bijhorende proces verder inbedden in de uitvoering. 2) Gemeentepolis De Gemeentepolis is een waardevol instrument binnen ons armoedebeleid. Het biedt inwoners met een laag inkomen toegang tot een goede en betaalbare zorgverzekering, en draagt bij aan het voorkomen van zorgmijding. We blijven daarom actief inzetten op dit instrument. We verwachten dat de gemeentelijke bijdrage aan de Gemeentepolis de komende jaren stabiel blijft. Tegelijkertijd blijven we de maatschappelijke ontwikkelingen en financiële mogelijkheden nauwgezet volgen. Indien nodig passen we de hoogte van de bijdrage aan, zodat de polis toegankelijk en effectief blijft voor de doelgroep. 3) Bijdrage eigen risico ziektekosten Voor 2024, 2025 en 2026 bedraagt het eigen risico € 385,- per jaar.

Vanaf 2027 is het de bedoeling van de regering dat het eigen risico verlaagd wordt naar € 165,- per jaar. In onze huidige regeling kan er maximaal de helft van € 385,- vergoed worden, dat is € 192,50. Besluitpunt 2: Gelet op de voorgenomen verlaging van het verplichte eigen risico door de rijksoverheid en de verwachte financiële situatie van de gemeente, wordt de minimaregeling voor compensatie van het eigen risico beëindigd op het moment dat de verlaging van het eigen risico daadwerkelijk wordt ingevoerd. Indien de verlaging van het eigen risico door de rijksoverheid uiteindelijk niet doorgaat, blijft de minimaregeling van kracht. De voorgenomen verlaging van het verplicht eigen risico per 1 januari 2027 is onderdeel van kabinetsbeleid en heeft als doel de zorg toegankelijker te maken, met name voor mensen met een lager inkomen. Deze maatregel maakt deel uit van bredere hervormingen in het zorgstelsel, gericht op het financieel ontlasten van kwetsbare groepen. Wanneer de verlaging daadwerkelijk wordt ingevoerd, vervalt grotendeels de noodzaak voor de gemeentelijke minimaregeling ter compensatie van het eigen risico. In dat geval wordt de regeling beëindigd. Indien de verlaging geen doorgang vindt, blijft de regeling van kracht. Tegelijkertijd dwingen de bezuinigingen vanaf 2026 de gemeente tot het heroverwegen van bestaande regelingen.

Bij een forse verlaging van het eigen risico is het effect van compensatie beperkt, terwijl de impact op inwoners naar verwachting gering is. De vrijkomende middelen kunnen, waar mogelijk, worden ingezet binnen het armoedebeleid. Daarbij denken we bijvoorbeeld aan versterking van regelingen met een vergelijkbaar doel, zoals een hogere gemeentelijke bijdrage aan de Gemeentepolis (zie punt 2). Zo blijft de ondersteuning gericht op de actuele behoeften van inwoners met een laag inkomen. 4) Individuele Inkomenstoeslag (IIT) De gemeenteraad heeft in 2023 de Verordening Individuele Inkomenstoeslag gemeente Best 2023 vastgesteld. De hoogte van de Individuele Inkomenstoeslag wordt jaarlijks geïndexeerd. Daarbij geldt een referteperiode van 2 jaar voorafgaand aan de datum van het ingediende verzoek; deze periode vormt de basis voor het begrip ‘langdurig’ in de verordening. Hiermee onderscheiden wij ons positief ten opzichte van omliggende gemeenten, die vaak langere referteperioden hanteren (vaak 3 jaar en een enkeling zelfs 5 jaar). Het ingeslagen beleid op gebied van de IIT zetten we voort.

IN24-02384

*IN24-02384*

23

Beleidsplan Armoedebestrijding & Schuldhulpverlening 2025-2029 Domein Samenleving

Indien de Eerste Kamer in juni 2025 instemt met het wetsvoorstel Participatiewet in Balans, treedt deze wet op zijn vroegst per 1 januari 2026 in werking. Een van de maatregelen binnen deze wet is de mogelijkheid tot ambtshalve toekenning van de Individuele Inkomenstoeslag, die per 1 januari 2027 van kracht wordt. De gemeente Best is voornemens van deze mogelijkheid gebruik te maken. Hiervoor zal het gemeentelijke systeem zodanig worden aangepast dat ambtshalve toekenning technisch en administratief uitvoerbaar is. Daarnaast zal de Verordening Individuele Inkomenstoeslag gemeente Best 2023 worden herzien om aan te sluiten bij de nieuwe wettelijke kaders. 5) Bijzondere Bijstand De ervaring leert dat de Beleidsregels Bijzondere Bijstand met enige regelmaat opnieuw moeten worden vastgesteld. De komende jaren blijven we goed in de gaten houden of deze beleidsregels aangepast moeten worden. Wanneer de Beleidsregels Bijzondere Bijstand opnieuw worden vastgesteld, dan vinden we o.a. daarin terug de volgende onderwerpen: Collectieve ziektekostenverzekering/Gemeentepolis, Compensatie eigen risico ziektekosten en andere onderwerpen zoals inrichtingskosten en gehandicaptenparkeerkaart. Die onderwerpen staan er nu ook al in, en worden dan geactualiseerd, rekening houdend met jurisprudentie, lokale, landelijke en wettelijke ontwikkelingen en wensen.

Samengevat: Harmoniseren inkomensgrens voor alle minimaregelingen Harmonisering van de inkomensgrens naar 120% van de bijstandsnorm voor alle 5 de minimaregelingen. De beleidsregels die hierop betrekking hebben moeten worden aangepast. De waarschijnlijke ingangsdatum van de harmonisering is per 1 januari 2027. Meedoenregeling Voorzetten ‘automatische’ toekenning van de Meedoenbijdrage aan de inwoners van Best die bij ons bekend zijn. Voortzetten van de jaarlijkse indexatie van de hoogte van bedrag van de Meedoenregeling. Gemeentepolis De gemeentelijke bijdrage in de kosten van de zorgverzekering kan indien maatschappelijke ontwikkelingen daartoe aanleiding geven, gewijzigd worden. Bijdrage eigen risico ziektekosten De minimaregeling wordt per 2027 beëindigd, zodra de verlaging van het eigen risico daadwerkelijk wordt ingevoerd. Gaat de verlaging niet door, dan blijft de regeling bestaan. Individuele Inkomenstoeslag (IIT) Voortzetten van de jaarlijkse indexatie van de hoogte van de IIT. Voorbereiden op ambtshalve toekenning per 1 januari 2027, inclusief aanpassing van systemen en herziening van de verordening. Bijzondere Bijstand De Beleidsregels Bijzondere Bijstand zullen – net als in voorgaande jaren – regelmatig geactualiseerd worden. Dit op basis van jurisprudentie, landelijke –, lokale –, en wettelijke ontwikkelingen. II.

Andere regelingen en ondersteuning 6) Stichting Leergeld De subsidie voor St. Leergeld wordt jaarlijks geïndexeerd op basis van de gemeentelijke prijsindexatie. Als er in de komende jaren een (veel) groter beroep wordt gedaan op St. Leergeld dan tot nu toe het geval is, dan moeten we onderzoeken of de subsidie daarop kan worden aangepast. 7) Kwijtschelding gemeentelijke belastingen Aantallen verleende kwijtschelding van de jaren 2021-2023: de cijfers schommelen tussen 550 tot 560 per jaar. Er is geen stijgende (of dalende) lijn in te ontdekken. Kwijtschelding van gemeentelijke belastingen is door alle wet- en regelgeving hieromtrent geen instrument dat flexibel kan worden ingezet voor armoedebestrijding.

IN24-02384

*IN24-02384*

24

Beleidsplan Armoedebestrijding & Schuldhulpverlening 2025-2029 Domein Samenleving

8) Noodfonds De gemeente is van plan om in 2026 beleidsregels rondom het Noodfonds vast te leggen zodat zowel de schuldhulpverleners als de armoederegisseur beter kunnen vaststellen aan welke voorwaarden een gift uit het Noodfonds moet voldoen. Gezien de aard van het Noodfonds moeten deze beleidsregels wél veel ruimte bieden om in allerhande situaties een gift te verstrekken. In de begroting is opgenomen dat jaarlijks € 30.000,- in het Noodfonds beschikbaar is. Terugkijkend naar de afgelopen jaren moet dit ruimschoots voldoende zijn. In de jaren 2022 - 2024 is er nooit meer dan € 15.000,per jaar besteed. We hopen dat door het vastleggen van beleidsregels, het toegang geven aan de armoederegisseur voor verstrekkingen uit het Noodfonds, én meer communicatie rondom het Noodfonds, inwoners die het nodig hebben, meer gebruik gaan maken van dit fonds. 9) Energiecoaches De komende jaren (in ieder geval in 2025 en 2026, en mogelijk in 2027) wordt dit project voortgezet. Steeds wordt bezien of en hoe we binnen dit project betere resultaten kunnen behalen. Het doel is om méér mensen te bereiken die gebruik maken van de diensten van de energiecoaches, zodat meer mensen geholpen worden bij energiebesparing. De armoederegisseur zal in het contact met inwoners en andere partijen aandacht vragen voor de energiecoaches.

10) Witgoedregeling De witgoedregeling wordt niet elk jaar aangeboden, maar in 2025 is deze er wel. We hebben zorgvuldig nagedacht over hoe we inwoners kunnen bereiken: wat we communiceren, voor wie de regeling bestemd is en op welke manier dit gebeurt. Tijdens de looptijd van de witgoedregeling kan de armoederegisseur inwoners hier actief op wijzen en van informatie voorzien. 11) Voedselbank De gemeente Best geeft jaarlijks subsidie aan Stichting Voedselbank. Dit is een geïndexeerde subsidie. De Voedselbank heeft al aangegeven dat ze graag willen gaan samenwerken met de armoederegisseur. Van dat aanbod gaan we zeker gebruik maken. De Voedselbank is een belangrijke vindplaats van inwoners met geldzorgen. Samengevat: Stichting Leergeld Subsidie jaarlijks indexeren. Kwijtschelding gemeentelijke belastingen Kwijtschelding van de gemeentelijke belastingen voortzetten. Noodfonds Beleidsregels rondom het Noodfonds vastleggen. Budget borgen voor de komende jaren. Energiecoaches Voortzetten van het project energiecoaches, in ieder geval voor 2025 en 2026 en mogelijk voor 2027. Witgoedregeling In 2025 komt er weer een witgoedregeling. Over de jaren daarna is nog niets bekend. Voedselbank Subsidie jaarlijks indexeren. Voor zowel de minimaregelingen als andere regelingen streven we ernaar zoveel mogelijk maatwerk te bieden binnen de kaders van de betreffende regelingen.

Bij sommige regelingen worden we hierin beperkt door de wettelijke voorschriften, terwijl er bij andere regelingen meer ruimte is voor maatwerk. De wetgeving rondom kwijtschelding van gemeentelijke belastingen is strikt en biedt weinig ruimte voor maatwerk, terwijl de wetgeving voor bijzondere bijstand juist wel mogelijkheden biedt voor maatwerk. Desondanks blijft het

IN24-02384

*IN24-02384*

25

Beleidsplan Armoedebestrijding & Schuldhulpverlening 2025-2029 Domein Samenleving

belangrijk om bij elke aanvraag maatwerk te leveren, waarbij in sommige gevallen een beroep kan worden gedaan op de hardheidsclausule die in veel beleidsregels is opgenomen. § 3.e Wat is verder nog van belang? Wanneer armoedeproblematiek de reden is voor eenzaamheid, dan zorgt armoedebestrijding voor het aanpakken van dat aspect van eenzaamheid. Eenzaamheid kan nog veel meer redenen hebben, maar als de financiële basis niet op orde is, dan staat een mens ook niet open om zelf actief activiteiten te ondernemen, die kunnen bijdragen aan vermindering van eenzaamheid. Dit beleidsplan armoedebestrijding en schuldhulpverlening is in zijn geheel een plan dat de problemen rondom geldzorgen, schulden en bestaans(on-)zekerheid in Best wil terugbrengen en verminderen. In die zin is dit beleidsplan een bijdrage aan het oplossen van eenzaamheid als het onderliggende probleem financiële onzekerheid is. De relevante werkzame elementen voor de aanpak van eenzaamheid volgens Movisie zijn: - Bouwen aan een sociaal netwerk; - Stimuleren tot bijdrage en meedoen in de samenleving; - Ondersteunen in het financieel kunnen rondkomen en voorzien in eigen inkomsten. Door in te zetten op deze werkzame elementen kan eenzaamheid worden verminderd. De bovengenoemde minimaregelingen doen dat. SPEERPUNT 4

Schuldenvrij Integrale schuldhulpverlening die passend is bij de situatie van de inwoner Ondersteuning gericht op het duurzaam oplossen van schulden en financiële zorgen, waarbij de integrale benadering helpt armoede te voorkomen door zowel schulden als onderliggende oorzaken van financiële problemen aan te pakken. Met dit speerpunt willen we benadrukken dat integrale schuldhulpverlening het fundament vormt voor zowel het proces van schuldhulpverlening als voor effectieve armoedebestrijding. § 4.a Waarom? Schulden komen zelden alleen en gaan vaak samen met andere problemen, zoals werkloosheid, laaggeletterdheid en een slechte gezondheid. In onze dienstverlening proberen we aan te sluiten bij de leefwereld van de Bestenaren waarin al deze problemen samenkomen en te werken aan een integrale oplossing. Schuldhulpverlening, in samenwerking met andere ondersteuning in Bestwijzer, draagt bij aan de verbetering van de positie van inwoners op gebieden zoals onderwijs, gezondheid, activering en re-integratie. § 4.b Het doel Het doel is om mensen te helpen bij het oplossen van schulden, en ook bij het versterken van hun financiële vaardigheden, zodat zij op lange termijn een gezonde financiële situatie kunnen behouden.

We streven ernaar om schuldenproblematiek effectief aan te pakken door zowel de directe schulden als de achterliggende oorzaken, zoals gedragsmatige en psychologische factoren, mee te nemen in de oplossing. Alleen door een integrale benadering kunnen we duurzame verbetering in de financiële gezondheid van mensen realiseren. § 4.c Wat doen we al? Schuldhulpverlening in Best wordt uitgevoerd door Lumens en Verdergroep. Lumens doet dit al vanaf 2012. Verdergroep doet dit sinds 1 januari 2024 na een regionale aanbesteding in het najaar van 2023. Lumens is dé ingang voor onze bewoners tot schuldhulpverlening. Schuldhulpverlening is in Bestwijzer te vinden. Lumens doet het eerste traject, maar ook de eenvoudige schuldregelingen. Wanneer er sprake is van een meer complexe schuldensituatie, dan wordt na het stabiliseren van die situatie, het dossier van de aanvrager overgedragen aan de Verdergroep. Verdergroep brengt de schuldsaneringen tot stand in de vorm van een saneringskrediet of een schuldbemiddeling. Landelijk wordt daarbij de voorkeur gegeven aan saneringskredieten en Verdergroep geeft hier uitvoering aan. Verdergroep voert ook de stap naar de

IN24-02384

*IN24-02384*

26

Beleidsplan Armoedebestrijding & Schuldhulpverlening 2025-2029 Domein Samenleving

Rechtbank uit voor een dwangakkoord of een toelatingsverzoek Wsnp. In Bijlage 1 beschrijven we het gehele schuldhulpverleningsproces uitgebreid. § 4.d Wat gaan we nog meer doen? Onder de landelijke ontwikkelingen werd de Basisdienstverlening schuldhulpverlening al genoemd. Vanuit de rijksoverheid worden er minimale eisen gesteld aan de schuldhulpverlening; de Basisdienstverlening. In deze Basisdienstverlening worden verschillende onderdelen beschreven. Doordat alle gemeente moeten voldoen aan deze Basisdienstverlening komt een einde aan de grote verschillen in de dienstverlening die gemeenten aanbieden. Zowel Lumens als Verdergroep zijn lid van de NVVK. De NVVK is gecommitteerd aan de Basisdienstverlening. Veel van de elementen van de Basisdienstverlening worden in Best al uitgevoerd. De elementen die we nog niet of niet volledig uitvoeren van de Basisdienstverlening zullen in de komende jaren geïmplementeerd worden. § 4.e Wat is verder nog van belang? Integrale schuldhulpverlening gaat verder dan alleen het aanpakken van de schulden. Financiële problemen raken immers allerlei levensgebieden van een mens. Daarom is het belangrijk dat de schuldhulpverleners (blijven) samenwerken met de welzijnspartners in Bestwijzer, maar ook met andere partijen in onze gemeente, zoals St.

Leergeld, de Voedselbank, caritasorganisaties, vrijwilligersorganisaties, kerken, onderwijs, gezondheidszorg en meer. Alleen dan kunnen we voor elkaar krijgen dat inwoners van Best schuldenvrij en financieel gezond zijn of worden. Alle speerpunten De armoederegisseur ondersteunt inwoners met geldzorgen door hen te begeleiden naar de juiste hulp en het bevorderen van het gebruik van minimaregelingen. Deze rol is nauw verbonden met alle speerpunten, van het voorkomen van schulden tot het bieden van effectieve ondersteuning. Daarnaast wordt er gewerkt aan een communicatieplan om de vindbaarheid van de beschikbare hulp te verbeteren, zodat inwoners weten waar ze terecht kunnen voor ondersteuning bij hun geldzorgen. § 5. Rol van de Armoederegisseur De armoederegisseur speelt een cruciale rol in het ondersteunen van inwoners met financiële hulpvragen. Het werk richt zich op verschillende speerpunten: 1. Voorkomen: De armoederegisseur draagt bij aan het voorkomen van schulden en zorgt ervoor dat kleine financiële problemen niet escaleren. Daarnaast biedt de armoederegisseur ondersteuning bij geldzorgen en stimuleert het gebruik van minimaregelingen. Dit gebeurt door nauwe samenwerkingen met lokale partijen en organisaties in de sociale basis. 2.

Laagdrempelig: De armoederegisseur maakt (financiële) ondersteuning beter vindbaar door goed op de hoogte te zijn van de beschikbare regelingen en de doelgroep. Inwoners worden geïnformeerd over de beschikbare hulp, terwijl actief gezocht wordt naar nieuwe samenwerkingspartners om onbereikte inwoners te helpen. De wijkgerichte aanpak wordt hierbij niet uit het oog verloren: de armoederegisseur zorgt ervoor dat de unieke behoeften van verschillende wijken worden meegenomen, zodat de hulpverlening beter aansluit bij de lokale context. Daarbij wordt ook samenwerking gezocht met zorgverleners, zoals huisartsen, zodat zij weten waarheen ze hun patiënten kunnen doorverwijzen voor hulp bij geldzorgen of schulden. 3. Rondkomen: De armoederegisseur brengt minimaregelingen en andere vormen van ondersteuning onder de aandacht van inwoners. Nieuwe plekken en instanties worden verkend om extra hulp te bieden aan mensen met financiële problemen, zodat inwoners die hulp nodig hebben, daadwerkelijk toegang krijgen tot de ondersteuning die hen verder helpt. 4. Schuldenvrij: Bij schulden werkt de armoederegisseur intensief samen met schuldhulpverleners. Hulpvragers worden zorgvuldig doorverwezen naar de juiste instanties, bijvoorbeeld via een warme overdracht naar schuldhulpverlening of doorverwijzing naar sociaal raadslieden of maatschappelijk werk.

Als het gaat om het vergroten van het inkomen, vindt doorverwijzing naar de regisseurs Inkomen voor minimaregelingen plaats.

IN24-02384

*IN24-02384*

27

Beleidsplan Armoedebestrijding & Schuldhulpverlening 2025-2029 Domein Samenleving

Met deze aanpak wordt ervoor gezorgd dat inwoners de juiste hulp ontvangen bij het voorkomen en oplossen van financiële problemen, door effectieve samenwerking met lokale en landelijke organisaties (denk aan het overheidsbrede loket voor de landelijke organisaties). § 6. Communicatieplan Armoedebestrijding en Schuldhulpverlening We stellen een communicatieplan op over armoedebestrijding (met daarin de minimaregelingen) en schuldhulpverlening. Hiermee willen we: • Inwoners informeren over onze voorzieningen en ondersteuning; • Bewustwording verhogen over de onderwerpen; • Toegang tot hulp verbeteren; • Stigma verminderen: stimuleren dat zij daadwerkelijk de stap zetten naar ondersteuning en schuldhulpverlening; • Preventie bevorderen: door informatie en educatie te bieden over financiële planning en schuldpreventie, kan een communicatieplan helpen om toekomstige armoede en schulden te voorkomen; • Beleidsimpact versterken: door de resultaten en successen van armoedebestrijdings- en schuldhulpverleningsprogramma's te communiceren, kan het vertrouwen in en de steun voor deze programma's worden vergroot. De overheid organiseert landelijk allerlei acties en campagnes over geldzorgen en financiële gezondheid. Denk aan de jaarlijkse 'Week van het Geld', 'Wereldarmoededag' en de 'Dag van de Kinderarmoede'. We sluiten ons hierbij aan en maken er gebruik van in onze communicatie.

We zetten landelijk ontwikkeld communicatiemateriaal meer in voor onze lokale situatie. Geldfit, een initiatief van de Nederlandse Schuldhulproute (NSR), biedt bijvoorbeeld veel materiaal dat gemeenten kunnen gebruiken. De rijksoverheid verwijst Nederlanders die hulp zoeken bij geldzorgen ook naar Geldfit, zowel de organisatie als de website. Tevens maken we gebruik van de communicatie-opties van Gezondverzekerd.nl. Het materiaal dat we zelf ontwikkelen, zoals folders, posters en boekjes, maken we aantrekkelijk en begrijpelijk. We houden hierbij rekening met laaggeletterdheid, de doelgroep en inclusie. De armoederegisseur en de regisseur laaggeletterdheid zullen daarom samen optrekken in het maken van dit communicatieplan.

IN24-02384

*IN24-02384*

28

Beleidsplan Armoedebestrijding & Schuldhulpverlening 2025-2029 Domein Samenleving

Hoofdstuk 3 Schuldhulpverlening § 3.1 Introductie De gemeente heeft op grond van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) de wettelijke taak om inwoners met schulden te ondersteunen. De Wgs vereist dat gemeenten periodiek een geactualiseerd beleidsplan vaststellen, dat richting geeft aan de uitvoering van schuldhulpverlening en het voorkomen van problematische schulden. Het beleidsplan legt het proces van schuldhulpverlening vast en richt zich onder andere op preventie, vroegsignalering en een integrale aanpak van schulden, afgestemd op de specifieke behoeften van de doelgroep. Dit beleidsplan is een essentieel instrument voor de gemeente om schuldhulpverlening te organiseren en te coördineren, in lijn met de vereisten van de Wgs, en biedt de uitvoeringkaders en transparantie die nodig zijn voor een effectieve aanpak van schuldenproblematiek. In Best kiezen we voor één beleidsplan voor armoedebestrijding en schuldhulpverlening, gezien de sterke onderlinge relatie en dezelfde samenwerkingspartners. De speerpunten van Hoofdstuk 2 kunnen niet los worden gezien van Hoofdstuk 3; de hoofdstukken sluiten nauw op elkaar aan. De Rekenkamer Best en de gemeenteraad hebben aangegeven behoefte te hebben aan een duidelijk overzicht van zowel de minimaregelingen als het proces van schuldhulpverlening, waarvoor de bijlagen aan het einde van dit document zijn toegevoegd.

§ 3.2 Schuldhulpverlening door netwerkpartners De gemeente Best heeft de uitvoering van schuldhulpverlening neergelegd bij netwerkpartners. Dat is voor de 1e fase Lumens in Bestwijzer, en voor de 2e fase de organisatie Verdergroep. De 2e fase in schuldhulpverlening gaat over het technisch regelen van de schulden zodat er een schuldregeling tot stand komt. Alles dat moet gebeuren vóórdat Verdergroep in beeld komt, valt onder de 1e fase. Het onderdeel nazorg ligt ook bij Lumens en is een apart component. Het onderdeel budgetbeheer loopt via Verdergroep, maar daar zijn de schuldhulpverleners van Lumens nauw bij betrokken. In onderstaande afbeelding is getracht via een organogram inzichtelijk te maken welke werkzaamheden worden uitgevoerd door Lumens, welke werkzaamheden door Verdergroep en welke werkzaamheden elders liggen.

IN24-02384

*IN24-02384*

29

Beleidsplan Armoedebestrijding & Schuldhulpverlening 2025-2029 Domein Samenleving

Het gehele proces van de uitvoering van schuldhulpverlening volgens de Nederlandse Arbeidsinspectie (hierna ‘NLA’) welke valt onder het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid is als volgt:

De schuldhulpverlening bestaat op hoofdlijnen uit een aantal processtappen, zoals bovenstaand weergegeven. De verschillende stappen kunnen door verschillende partijen worden uitgevoerd. Gemeenten maken zelf keuzes in hoe zij de uitvoering organiseren. Aldus NLA. In bijlage 1 wordt het volledige proces van schuldhulpverlening beschreven zoals dit in Best binnen de kaders van de Wgs wordt uitgevoerd. Naast het proces wordt in bijlage 1 beschreven: • De doorlooptijden en termijnen. • Schuldhulpverlening aan specifieke groepen: o Schuldhulpverlening voor ondernemers (waaronder zzp’ers); o Schuldhulpverlening aan gezinnen met inwonende minderjarige kinderen; o Schuldhulpverlening en jongeren. Bijlage 1 is zowel kaderstellend voor de uitvoering van schuldhulpverlening als een naslagwerk voor de betrokkenen. § 3.3 Wat gaan we de komende jaren op gebied van schuldhulpverlening doen? Bij de speerpunten in Hoofdstuk 2 is al het een en ander beschreven over wat we de komende jaren gaan doen als het gaat om preventie, vroegsignalering en nazorg. De afkorting voor schuldhulpverlening is SHV. Preventie Voortzetten van de activiteiten Extra inzetten op: - intensivering en uitbreiding van de preventieactiviteiten - daarbij rekening houden met levensgebeurtenissen en laaggeletterdheid problematiek

Vroegsignalering Uitvoering Lumens Voortzetten van de activiteiten Extra inzetten op: - uitvoering geven aan het verwerken van meer signalen - door meer signalen meer inwoners in een vroeg stadium helpen - het (gebruik van het) landelijke VPS-systeem zoveel als mogelijk is optimaliseren

Nazorg Voortzetten van de activiteiten Extra inzetten op: - onderzoeken hoe we inwoners nog beter kunnen ondersteunen in de nazorgfase - resultaten van dat onderzoek inzetten - aandacht hebben voor laaggeletterdheid juist in de nazorgfase

SHV in de 1e fase (preventie, vroegsignalering en nazorg vallen hier ook onder) Uitvoering Lumens Voortzetten van de activiteiten Extra inzetten op: - invoeren en inbedden van de (20 elementen van) Basisdienstverlening schuldhulpverlening - invoeren van de financiële begeleiding bij het 0-aanbod

IN24-02384

*IN24-02384*

30

Beleidsplan Armoedebestrijding & Schuldhulpverlening 2025-2029 Domein Samenleving

SHV in de 2e fase Uitvoering Verdergroep Voortzetten van de activiteiten Extra inzetten op: - invoeren en inbedden van de (20 elementen van) Basisdienstverlening schuldhulpverlening - inzetten op meer saneringskredieten zoals de NVVK voorstaat - nieuwe variant 0-aanbod invoeren en inbedden

SHV ondernemers Uitvoering diverse partijen Voortzetten van de activiteiten Extra inzetten op: - proces van schuldhulpverlening voor ondernemers inzichtelijker maken - waar nodig stappen zetten om deze ondersteuning te optimaliseren

IN24-02384

SHV gezinnen met kinderen Uitvoering Lumens Voortzetten van de activiteiten Extra inzetten op: - onderzoeken of werkzame methodische inzet voor deze specifieke doelgroep ontbreekt - indien nodig het aanbod voor deze doelgroep uitbreiden

SHV en jongeren Uitvoering Lumens Voortzetten van de activiteiten Extra inzetten op: - onderzoeken of werkzame methodische inzet voor deze specifieke doelgroep ontbreekt - indien nodig het aanbod voor deze doelgroep uitbreiden

*IN24-02384*

31

Beleidsplan Armoedebestrijding & Schuldhulpverlening 2025-2029 Domein Samenleving

Hoofdstuk 4 Kwaliteitsborging en organisatie schuldhulpverlening Gemeente Best werkt samen met welzijnsorganisatie Lumens voor de 1e fase van schuldhulpverlening en met organisatie Verdergroep voor de 2e fase. Lumens heeft een subsidierelatie met de gemeente, terwijl Verdergroep via een aanbesteding is geselecteerd. Met Verdergroep bestaat dus een inkooprelatie. Jaarlijks worden er meerdere accountgesprekken gevoerd met Lumens om de kwaliteit en kwantiteit van de schuldhulpverlening te bespreken. Deze gesprekken zijn dialogen waarin resultaten, ontwikkelingen, signalen en kansen worden besproken om gezamenlijk verbeteringen door te voeren. Subsidiepartner Lumens is jaarlijks verplicht om verantwoording af te leggen over de besteding van de ontvangen subsidie en de behaalde resultaten. Dit omvat niet alleen een financieel overzicht, maar ook een rapportage over de kwaliteit en effectiviteit van de geleverde dienstverlening. Voor de 2e fase van schuldhulpverlening is Verdergroep per 1 januari 2024 verantwoordelijk. Bizob heeft de aanbesteding uitgevoerd, waarna de contractmanager van Bizob de uitvoering ervan bewaakt en de kwaliteit van de dienstverlening van Verdergroep monitort, met input van de deelnemende gemeenten. Gemeente Best houdt ook continu toezicht op de uitvoering van dit contract.

De gemeente is eindverantwoordelijk voor kwalitatief goede voorzieningen en wil daarom meer specifieke meetindicatoren aan de voorkant ontwikkelen en die samen met onze samenwerkingspartners vastleggen. Hiermee zorgen we voor tijdig ingrijpen indien nodig en uiteindelijk voor kwaliteitsoptimalisatie. Daarnaast is inzicht in cijfers nodig om het netwerk aan voorzieningen en organisaties in kaart te brengen met de specifieke behoeften van de inwoners. Hiermee kunnen we inspelen op (toekomstige) ontwikkelingen. NVVK Lumens en Verdergroep zijn lid van de NVVK, de branchevereniging voor schuldhulpverlening, wat een vereiste is van de gemeente voor samenwerkingspartners op dit gebied. De NVVK voert om de drie jaar een audit uit bij haar leden om de kwaliteit te toetsen aan het NVVK Kwaliteitskader. Dit kader bevat normen die zowel de primaire processen (de diensten en producten van schuldhulpverlening) als de ondersteunende en besturingsprocessen van de organisatie beoordelen. Schuldhulpverleners moeten periodiek bijscholingen volgen en voldoen aan de beroepsnormen van de NVVK, wat ervoor zorgt dat zij hun kennis en vaardigheden op peil houden en altijd op de hoogte zijn van de laatste wet- en regelgeving. Dit draagt bij aan de algehele kwaliteit van de dienstverlening.

Klanttevredenheid Lumens heeft de afgelopen jaren incidenteel klanttevredenheidsonderzoeken (KTO’s) afgenomen bij hun klanten. Dit was echter niet structureel ingebouwd in het proces. De klanttevredenheidsonderzoeken die in de afgelopen periode zijn binnengekomen laten een (zeer) hoge tevredenheid zien over de ondersteuning die geboden is, en over de schuldhulpverleners zelf. Niet iedere klant vult echter een KTO in. Lumens is aan de slag met een meer gestructureerde opzet van de uitvoering van KTO’s – direct gekoppeld aan de trajecten. In 2025 wordt dat in de systemen geïmplementeerd. Vanaf dat moment zullen meer KTO’s worden uitgezet naar klanten dan in de voorgaande jaren. Hopelijk leidt dit tot meer klanten die daadwerkelijk een KTO invullen. Een hogere opbrengst leidt tot meer inzicht in de klanttevredenheid. Basisdienstverlening Schuldhulpverlening Op 16 november 2023 ontving de Tweede Kamer het verbeterplan voor de gemeentelijke schuldhulpverlening, met de Basisdienstverlening als doel om sneller en beter schuldhulp te bieden. Alle gemeenten moeten de 20 elementen van de Basisdienstverlening implementeren, wat werd afgesproken met de VNG, NVVK en Divosa. De NVVK ondersteunt haar leden, waaronder Lumens en Verdergroep, bij de uitvoering, terwijl de gemeente samen met netwerkpartners toeziet op de implementatie. Veel elementen worden al toegepast.

IN24-02384

*IN24-02384*

32

Beleidsplan Armoedebestrijding & Schuldhulpverlening 2025-2029 Domein Samenleving

Hoofdstuk 5 Energiearmoede in relatie tot schuldhulpverlening In 2023 hadden naar schatting 400.000 huishoudens in Nederland te maken met energiearmoede, 70.000 meer dan in 2022. Toch was het aandeel huishoudens met energiearmoede lager dan in de jaren 2019-2021, mede door overheidssteun en energiebesparing door huishoudens zelf. TNO/CBS-cijfers over energiearmoede van het jaar 2023: Percentage van het aantal huishoudens met energiearmoede * Best

2,9

Eindhoven

6,8

Oirschot

3,0

Son en Breugel

2,2

Nederland

4,8

* Er is sprake van energiearmoede bij huishoudens met een laag inkomen in combinatie met een hoge energierekening en/of een woning met een lage energetische kwaliteit.

Energiearmoede en inkomensarmoede Energiearmoede en inkomensarmoede zijn sterk met elkaar verbonden, maar er is geen perfecte correlatie. Niet alle huishoudens die veel van hun inkomen aan energie besteden, zijn arm, en niet alle lageinkomenshuishoudens hebben energiearmoede. Dit maakt het een complex probleem dat niet met één maatregel opgelost kan worden.

Duidelijk raakvlak met schuldhulpverlening Energiearmoede heeft raakvlakken met schulden, en dus met schuldhulpverlening. Wanneer een schuld bij de energiemaatschappij ontstaat door betalingsproblemen, dan kan dit leiden tot een crisis (= afsluiting van de energie). In dergelijke gevallen biedt de schuldhulpverlening ondersteuning, bijvoorbeeld door te adviseren over een overstap naar een andere energieleverancier, wanneer een (afbetalings-)regeling met de huidige leverancier niet meer haalbaar is.

Waarborgsom Bij het overstappen naar een andere energiemaatschappij vragen vrijwel alle leveranciers een waarborgsom van klanten met een betalingsrisico. Dit kan onterecht zijn, bijvoorbeeld door schulden van vorige bewoners of wanbetalers in het postcodegebied. Dit vormt een probleem voor inwoners in een crisissituatie, die vaak niet in staat zijn de borg te betalen. Snelheid is belangrijk bij dreigende afsluiting, maar de overstap kan vertraging oplopen doordat de nieuwe leverancier eerst het betalingsrisico onderzoekt.

Signalen via de energiecoaches Energiecoaches krijgen tijdens huisbezoeken vaak signalen van inwoners die onzeker zijn over het kiezen van een betrouwbaar en betaalbaar energiecontract. Ze vragen advies over waar ze op moeten letten en hoe ze de beste deal kunnen krijgen. Hoewel de coaches niet kunnen adviseren, is er duidelijk behoefte aan ondersteuning, aangezien veel van deze huishoudens te maken hebben met energiearmoede of een kwetsbare financiële positie.

Bureau BS&F en Gezondverzekerd.nl Bureau BS&F ondersteunt gemeenten bij minimaregelingen, zoals de Gemeentepolis (onder Speerpunt 3 besproken), en biedt via hun platform Gezondverzekerd.nl hulp bij het kiezen van de passende zorgverzekering. Het platform helpt kwetsbare inwoners met maatwerkadvies via chat, telefoon, e-mail en keuzehulp. Voor het ‘product’ Gemeentepolis maken bijna 300 gemeenten in Nederland gebruik van Gezondverzekerd.nl. Gemeente Best is erg tevreden over de expertise die Bureau BS&F aanbiedt.

IN24-02384

*IN24-02384*

33

Beleidsplan Armoedebestrijding & Schuldhulpverlening 2025-2029 Domein Samenleving

Bureau BS&F richt zich inmiddels ook op andere sociaal-maatschappelijke problemen, zoals energiearmoede. Omdat energiecontracten zo complex zijn, biedt Gezondverzekerd.nl nu ook ondersteuning bij het kiezen van een energiecontract. Ze hebben strenge afspraken met geselecteerde energieleveranciers, die alleen gelden voor de aangesloten gemeenten. Om het aanbod te vergroten, is het platform in gesprek met extra leveranciers. Al 117 gemeenten in Nederland, inclusief gemeente Oirschot, maken gebruik van deze dienst, en dit aantal neemt voortdurend toe. De voorwaarden die gelden voor de deelnemende energieleveranciers zijn: • Klant betaalt géén borg (!!!). • Klant wordt altijd geaccepteerd. • Klant krijgt het beste tarief per aanbieder op basis van bovengenoemde voorwaarden. • Opzeggen is gratis en men krijgt hulp bij het aanvragen/vergelijken. Besluitpunt 3: De gemeente Best kiest voor de optie van Gezondverzekerd.nl inzake energie. Met deze keuze draagt de gemeente actief bij aan Global Goal 7 van de Verenigde Naties: betaalbare en duurzame energie voor iedereen. Door inwoners zonder borg en met vaste, lage tarieven toegang te geven tot betrouwbare energiecontracten, wordt energiearmoede concreet aangepakt.

Er zijn veel voordelen voor de inwoners van Best: • Vaste tarieven, geen last van stijgende variabele tarieven. • Zekerheid in de kosten/maandlasten. • Geen borg en direct geaccepteerd. • Gegarandeerd goedkoopste tarief per aanbieder. Er zijn geen kosten verbonden aan deze optie, niet voor de gemeente en niet voor de inwoners. Gezondverzekerd.nl zet deze optie voor de inwoners van Best open en elke inwoner van Best kan er dan gebruik van maken. Er wordt niet gekeken naar de hoogte van het inkomen of naar andere zaken. Ook hierbij maakt de inwoner gratis gebruik van online hulp en advies bij het kiezen van het juiste/passende contract. Dit is een zeer interessante optie voor personen waarvoor afsluiting van energie dreigt. Daarnaast is het ook aantrekkelijk voor andere groepen, zoals de statushouder die in Best een woning krijgt en vrij snel een betrouwbare energieleverancier moet zoeken. Of voor de inwoner die vragen heeft over zijn energiecontract en wil overstappen, en dit probleem voorlegt aan de energiecoach die op huisbezoek is.

IN24-02384

*IN24-02384*

34

Beleidsplan Armoedebestrijding & Schuldhulpverlening 2025-2029 Domein Samenleving

Hoofdstuk 6 Financiën Het bestrijden van armoede vereist een doordachte aanpak van kosten en uitvoering. We blijven binnen de bestaande budgetten en bieden essentiële ondersteuning aan inwoners met geldzorgen, terwijl we flexibiliteit behouden om in te spelen op veranderende behoeften. Extra investeringen hangen af van de keuzes van de raad bij de begrotingsraad en worden via een voorstel in de kadernota voorgelegd. Onderstaande tabel toont de meerjarige ontwikkeling van de kosten van ons beleid en de versterking ervan.

Programmakosten jaarlijks begroot Bijzondere bijstand Meedoenregeling Kwijtschelding gemeentebelastingen Stichting Leergeld Schuldhulpverlening Fase 1 Schuldhulpverlening Fase 2 Voedselbank Noodfonds

2025

2026

2027

2028

€ € €

771.000,00 126.000,00 233.000,00

€ € €

787.000,00 127.000,00 239.000,00

€ € €

806.000,00 128.000,00 244.000,00

€ € €

827.000,00 129.000,00 250.000,00

€ € € € €

127.000,00 403.000,00 22.000,00 10.000,00 30.000,00

€ € € € €

129.000,00 418.000,00 23.000,00 10.000,00 30.000,00

€ € € € €

131.000,00 435.000,00 24.000,00 10.000,00 30.000,00

€ € € € €

133.000,00 451.000,00 25.000,00 10.000,00 30.000,00

Kosten harmoniseren inkomensgrens minimaregelingen Door de harmonisatie gaan we bij 3 van de 5 minimaregelingen een hogere inkomensgrens invoeren. Mogelijk leidt tot meer aanvragen. Alleen de inkomensgrens verandert, niet de overige voorwaarden. Hieronder treft u een overzicht aan van de geschatte meerkosten van deze 3 regelingen, bij een stijging van 3%, 5% en 7%. Het uitgangspunt hierbij zijn de cijfers van 2023. Meerkosten Regeling 3% omhoog IIT € 3.383,43 Meedoenreg. € 2.979,00 Bijz. Bijst. € 15.732,75 Totaal €

22.095,18

Meerkosten 5% omhoog € 5.639,05 € 4.965,00 € 26.221,25

Meerkosten 7% omhoog € 7.894,67 € 6.951,00 € 36.709,75

€

€

36.825,30

51.555,42

Conclusie In geval van het duurste scenario bij een stijging van 7% in de aanvragen en bijhorende kosten, dan staat daar een geschat kostenplaatje van € 51.555,42 tegenover. In de berekening van dit kostenplaatje is geen rekening gehouden met eventuele jaarlijkse indexatie.

De harmonisering van de inkomensgrens kan per 1 januari 2027 ingaan, met financiële gevolgen vanaf die datum. Het extra budget van maximaal € 50.000,- wordt uit de bestaande middelen sociaal domein-breed gedekt door middel van verschuiving van bestaande budgetten. De harmonisatie van de inkomensgrens voor de minimaregelingen kan extra kosten met zich meebrengen. Andere gemeenten die de inkomensgrens ook op 120% hebben doorgevoerd, hebben gemerkt dat de meerkosten vaak lager uitvielen dan ze vooraf hadden verwacht, waardoor het waarschijnlijk is dat de extra kosten rond de 3% zullen liggen. Dit hoofdstuk heeft de financiële basis voor ons armoedebeleid uitgewerkt, waarbij we zorgvuldig omgaan met beschikbare middelen om de gestelde doelen te bereiken. Door bestaande budgetten optimaal in te zetten en waar nodig her te verdelen, zorgen we voor een verantwoorde uitvoering van de maatregelen.

IN24-02384

*IN24-02384*

35

Beleidsplan Armoedebestrijding & Schuldhulpverlening 2025-2029 Domein Samenleving

Begrippenlijst Begrip 0-aanbod

Definitie Een vorm van een minnelijke schuldregeling. Er is geen afloscapaciteit en daarom wordt aan de schuldeisers een aanbod gedaan van € 0,- met het verzoek om de schuld kwijt te schelden. Wanneer op die manier de schuldregeling tot stand komt, dan wordt er door de schuldeisers meteen finale kwijting verleend. Afbetalingsregeling Een regeling tussen een schuldeiser en een schuldenaar waardoor deze laatste een schuld in termijnen mag aflossen. Afloscapaciteit Het bedrag dat de klant maandelijks dient af te dragen voor aflossing van zijn schulden. Daarvoor wordt eerst het VTLB berekend (zie VTLB). Het netto-inkomen minus het VTLB geeft de afloscapaciteit. Armoede Een huishouden leeft in armoede als ze na het betalen van de vaste lasten (wonen, energie en zorg) te weinig geld overhouden voor andere basisbehoeften. Hierbij wordt gekeken naar de werkelijke kosten die mensen hebben aan wonen, energie en zorg, in plaats van gemiddelden van die kosten. Daarnaast wordt er gekeken of huishoudens een financiële buffer hebben. Aan deze definitie is een (nieuwe) meetmethode gekoppeld (per oktober 2024). Armoedeval Dit verwijst naar een situatie wanneer het financiële voordeel van werken niet opweegt tegen het verlies van uitkeringen, toeslagen of minimaregelingen, waardoor mensen weinig prikkels hebben om meer uren te werken of om op zoek te gaan naar werk.

De armoedeval geldt niet alleen voor mensen in de uitkering, maar ook voor werkenden, die vaak weinig financieel voordeel ervaren van het uitbreiden van hun werkuren. Beschermingsbewind Beschermingsbewind (of onderbewindstelling van goederen) is de financiële belangen behartigen van mensen die dat door een beperking (tijdelijk) zelf niet kunnen óf die problematische schulden hebben. De Rechter stelt beschermingsbewind in op aanvraag van iemand zelf of van bijvoorbeeld een partner of familielid. Beschermingsbewind gaat verder dan budgetbeheer. Bestaanszekerheid Een bestaan met voldoende en voorspelbaar inkomen, een woning, toegang tot onderwijs en zorg, en een buffer voor onverwachte uitgaven. Bizob Bizob staat voor Bureau Inkoop en Zorg van de Overheid. Het is een organisatie die zich richt op het uitvoeren van aanbestedingen en het beheer van contracten voor de publieke sector, specifiek op het gebied van zorg en welzijn. Bizob ondersteunt gemeenten en andere overheden bij het inkopen van zorg en het bewaken van de uitvoering van de contracten. De organisatie is actief in de regio Noord-Brabant en Limburg, waar ze zorginkoop en -beheer coördineert voor verschillende lokale overheden en zorginstellingen. Budgetbeheer Het beheren van inkomsten van huishoudens die daar door omstandigheden zelf (tijdelijk of structureel) niet toe in staat zijn.

De betalingen van leefgeld, vaste lasten, reserveringen en variabele lasten worden ten behoeve van de cliënt geregeld. Het doel is dat door betaling van de vaste lasten geen nieuwe schulden ontstaan en het makkelijker is een minnelijke of wettelijke schuldregeling te laten slagen. Overigens kan er ook sprake zijn van budgetbeheer zonder dat een schuldregeling noodzakelijk is. Budgetcoaching Het aanleren van kennis en vaardigheden waardoor inzicht wordt verkregen in de inkomsten en uitgaven. Het doel is het bevorderen van financiële zelfredzaamheid. Crisissituatie Een situatie waarbij sprake is van een gedwongen woningontruiming, beëindiging van de levering van gas, water, elektriciteit of stadsverwarming, opzegging dan wel ontbinding van de zorgverzekering of een combinatie van deze situaties. Duurzame Financiële Het in evenwicht brengen en houden van inkomsten en uitgaven van de schuldenaar, Dienstverlening waarbij is vastgesteld dat het bestaande schuldprobleem door in of bij die persoon gelegen omstandigheden (nog) niet duurzaam opgelost kan worden. Het doel is om de maatschappelijke positie van de schuldenaar niet te laten verslechteren. Dwangakkoord Lukt het niet een akkoord en een minnelijke schuldregeling te bereiken met alle schuldeisers, dan kan worden overgaan tot het aanvragen van een dwangakkoord via de Rechtbank.

De Rechtbank bepaalt dan wat redelijk is en alle schuldeisers zijn gedwongen akkoord te gaan met het door de Rechter vastgestelde dwangakkoord. Eenzaamheid Het subjectief ervaren van een onplezierig of ontoelaatbaar gemis aan (kwaliteit van) bepaalde sociale relaties. Het kan zijn dat het aantal contacten dat men heeft met andere mensen geringer is dan men wenst. Eenzaamheid, Een sterk gemis aan iemand wie je je verhaal kwijt kunt, de afwezigheid van een emotioneel emotionele hechte band met een partner, familielid of een hartsvriend(in). Eenzaamheid, Het gemis van betekenisvolle relaties met een bredere groep van mensen om je heen, zoals sociale kennissen, collega’s, buurtgenoten, mensen met dezelfde belangstelling, mensen om samen een hobby mee uit te voeren. Energiearmoede Er is sprake van energiearmoede bij huishoudens met een laag inkomen in combinatie met een hoge energierekening en/of een woning met een lage energetische kwaliteit.

IN24-02384

*IN24-02384*

36

Beleidsplan Armoedebestrijding & Schuldhulpverlening 2025-2029 Domein Samenleving

Finale kwijting Financieel beheer

Financiële vaardigheden Geldfit

Herfinanciering Inclusie

Informatie & advies

Inwoner Ketenpartners Klant Kredietbank

Finale kwijting is de definitieve kwijtschelding door de schuldeiser van het niet-afgeloste deel van de vordering (de restantschuld) inclusief rente en kosten, onder vooraf overeengekomen voorwaarden. Het beheren van inkomsten van huishoudens ten behoeve van een schuldregelingstraject, waarbij de afloscapaciteit wordt gereserveerd voor de schuldregeling en het maandbudget wordt doorgestort aan de cliënt. De cliënt is zelf verantwoordelijk voor betaling van de vaste lasten. Budgetbeheer is een stap zwaarder dan financieel beheer. Financieel beheer is een vereiste voor het tot stand komen van een minnelijke schuldregeling. Dit gaat over het 'kunnen omgaan met geld'. Het gaat er hierbij om dat mensen zowel op korte als op lange termijn hun financiën op orde hebben. Financiële vaardigheden zijn steeds meer een basisvoorwaarde om zelfstandig te kunnen deelnemen aan de maatschappij. Geldfit is een activiteit van de onafhankelijke Stichting Nederlandse Schuldhulproute (NSR). Er wordt samengewerkt met veel bedrijven, gemeenten en andere organisaties. Steeds meer organisaties wijzen mensen op Geldfit, omdat zij iedereen eerlijk en onafhankelijk helpen bij geldvragen. Er wordt samengewerkt aan een financieel gezond Nederland. De rijksoverheid verwijst Nederlanders met geldzorgen naar de organisatie en website van Geldfit.

Een financieringsovereenkomst om de schulden van de cliënt ineens en voor 100% te voldoen, zodat er een vermindering van de lastendruk plaatsvindt en de totale schuldenlast overzichtelijker wordt. Dat iedereen binnen de kaders van de rechtsstaat de vrijheid heeft en ervaart om naar behoefte en vermogen vorm te geven aan diens leven. Binnen een sociaal systeem waar: a) iedereen a priori onderdeel van is, b) dat iedereen mede kan vormgeven en c) waarin eenieder zich (h)erkend en geaccepteerd voelt als individu. Een informatie- en adviesgesprek is een vrijblijvend gesprek met een schuldhulpverlener. Het doel van een dergelijk gesprek is inwoners zelf in staat te stellen om een duurzaam financieel evenwicht te bereiken. Het kan een beroep op uitgebreidere vormen van dienstverlening overbodig maken. Ingezetene die op grond van de Wet basisregistratie personen in de gemeente Best staat ingeschreven. Organisaties en instellingen in onze gemeente die ondersteuning bieden in het kader van schuldhulpverlening en geldzorgen. Persoon aan wie op grond van de Wgs schuldhulpverlening wordt gegeven. Kredietbanken (ook wel sociale banken) zorgen voor saneringskredieten en sociale leningen en bieden ook andere vormen van financiële ondersteuning.

Kredietbank Limburg Dit is de Kredietbank die door Verdergroep wordt ingeschakeld voor de saneringskredieten, financieel beheer en budgetbeheer. Verdergroep kan dit niet zelf uitvoeren, daar hebben ze een officiële bank voor nodig die onder toezicht van de Autoriteit Financiële Markten (AFM) staat. Laagdrempelig Op eenvoudige wijze toegankelijk, met weinig hindernissen bereikbaar. Laaggeletterdheid Levensgebeurtenis Lumens Minnelijke schuldregeling

Moratorium

Msnp Nazorg

Normalisering

IN24-02384

Moeite hebben met lezen en/of schrijven. Ook rekenen en digitale vaardigheden vallen hieronder. Er wordt ook wel gesproken over basisvaardigheden. Levensfeit, levensgebeurtenis - kenmerkende en ingrijpende levensfeiten zijn dingen als geboren worden, eerste schooldag, 18 jaar worden, trouwen, scheiden, werkloos worden, arbeidsongeschikt worden, met pensioen gaan en ten slotte overlijden. Onze netwerkpartner, die in mandaat door het college, de 1e fase van schuldhulpverlening in Best uitvoert. Bemiddeling door de schuldhulpverlenende organisatie tussen de schuldenaar en diens schuldeisers om te komen tot een oplossing van de totale schuldenlast. Deze schuldregeling wordt niet door de Rechtbank afgedwongen, vandaar dat het een minnelijke schuldregeling wordt genoemd. Er zijn 3 vormen van een minnelijke schuldregeling: saneringskrediet, schuldbemiddeling en 0-aanbod. Een moratorium is een juridisch rechtsmiddel, waarmee het de schuldeiser(s), voor een bepaalde tijd onmogelijk wordt gemaakt incassomaatregelen (op het gebied van energiekosten, huur en zorgverzekeringspremie) op te leggen aan schuldenaars. Tijdens het moratorium kan dan geprobeerd worden om een minnelijk traject tot stand te brengen. Minnelijke schuldsanering natuurlijke personen. Afgeleid van de afkorting Wsnp. Zie verder bij ‘minnelijke schuldregeling’.

Nazorg is een onderdeel van schuldhulpverlening met als doel om de hulpvrager te ondersteunen bij de start van een schuldenvrij leven, zelfredzaamheid waar mogelijk te bevorderen én terugval waar mogelijk te voorkomen. Nazorg is een variant van preventie gericht op de persoon waarvan de schulden al zijn opgelost. Normaliseren gaat over het accepteren van eigen (on)mogelijkheden en het hebben van realistische verwachtingen. Het gaat over zoveel mogelijk zelf doen, zonder hulp waar het kan en mét hulp waar het nodig is.

*IN24-02384*

37

Beleidsplan Armoedebestrijding & Schuldhulpverlening 2025-2029 Domein Samenleving

Nederlandse Vereniging voor Volkskrediet. De NVVK is een Nederlandse koepelorganisatie voor schuldhulpverlening waar openbare instellingen en private ondernemingen die financiële diensten aanbieden, bij zijn aangesloten. De dienstverlening gebeurt op basis van de Gedragscode Schuldhulpverlening en de Gedragscode Sociale Kredietverlening. Outreachend werken De essentie van outreachend werken is dat sociale professionals niet geduldig achter hun bureau afwachten tot mensen om hulp vragen, maar zelf initiatief nemen door mensen op te zoeken en (ongevraagd) hulp en diensten aan te bieden. Participatie Participatie is een proces waarbij individuen, groepen en organisaties invloed uitoefenen op en controle delen over collectieve vraagstukken, beslissingen of diensten die hen aangaan. NVVK

Preventie

Problematische schuldsituatie

Samenredzaamheid Saneringskrediet

Schuld

Schuldbemiddeling

Schuldhulpverlening Schuldregeling

Schuldsanering Sociaal krediet

Sociaal minimum Sociale kaart Stabilisatiefase

Verdergroep

IN24-02384

Een geheel van activiteiten, dat er op is gericht om personen financieel vaardig te maken of houden, waardoor de financiën op orde worden gehouden. Het doel is om te voorkomen dat een problematische schuldsituatie ontstaat. Ook dit is een wettelijke taak voor gemeenten. De nieuwe definitie van een problematische schuld die de NVVK vanaf 1 juli 2024 hanteert luidt: “Een schuld is problematisch wanneer te voorzien is dat een natuurlijke persoon schulden niet zal kunnen blijven afbetalen of is gestopt met afbetalen.” Het gaat dan in ieder geval om een situatie waarin niet binnen 36 maanden alle opeisbare vorderingen betaald kunnen worden. Het collectieve vermogen om handelingen te kunnen doen, die mensen in het gewone leven zonder professionele inmenging verrichten. Of: Het vermogen van mensen om zich zoveel mogelijk te redden met behulp van vrienden, buren, familie en vrijwilligers. Een vorm van een minnelijke schuldregeling. Het krediet dat verstrekt wordt door de Kredietbank om de schulden van een klant gedeeltelijk en tegen finale kwijting te voldoen. De schuldenaar lost dit krediet in 18 maandtermijnen af. De hoogte van de aflossing is gebaseerd op de afloscapaciteit van de schuldenaar. Een saneringskrediet is een lening van een Kredietbank en dus een officieel financieel ‘product’. Net zoals een persoonlijke lening bij een commerciële bank een financieel product is.