25032.00 - Sessieformulier Principebesluit reguliere samenvoeging Best en Oirschot

Sessieformulier Openbare gezamenlijke technische beeldvormende sessie (Best en Oirschot) Onderwerp:

Beeldvormende sessie: Oordeelsvormende sessie: Sessieleider: Sessiegriffier: Portefeuillehouder: Locatie: Bijzonderheden:

25032 – Principebesluit reguliere samenvoeging van de gemeenten Best en Oirschot 4 juni 2025 (Best en Oirschot), start 19.00 uur 18 juni 2025 (Oirschot) en 23 juni 2025 (Best) John Verheijen Rian Swinkels-v.d. Laar Burgemeesters van Best en Oirschot Raadzaal gemeente Best Publiek kan de vergadering fysiek in het gemeentehuis volgen of online via best.notubiz.nl.

Onderwerp en aanleiding De colleges van Best en Oirschot hebben aan de raden het raadsvoorstel ‘Principebesluit reguliere samenvoeging van de gemeenten Best en Oirschot’ aangeboden. Dit raadsvoorstel betreft de uitwerking van de opdracht aan beide colleges die de raden op 4 (Best) en 5 (Oirschot) november 2024 aan de colleges hebben verstrekt om gezamenlijk een verkennings- en participatiefase uit te voeren met negen bouwstenen, resulterend in de resultaten van de negen bouwstenen, een onafhankelijke overall analyse en een advies van de colleges. Er is afgesproken om een gezamenlijke technische beeldvorming te organiseren, waarbij het adviesbureau &Van de Laar een toelichting geeft en vragen beantwoord. Vervolgens is het aan de raden van Best en Oirschot om hun eigen proces verder vorm te geven, waarbij is afgesproken dat beide raden op dinsdag 1 juli 2025 een besluit nemen over dit raadsvoorstel. Omdat 14 fracties deelnemen aan deze sessies, worden de woordvoerders van iedere fractie verzocht plaats te nemen aan de raadstafel. De overige deelnemers kunnen plaatsnemen op de publieke tribune. Uiteraard kunnen de woordvoerders per fractie wisselen gedurende de sessie. Programma gezamenlijke technische beeldvormende sessie – 4 juni Na een korte inleiding van de sessieleider geeft het bureau & Van de Laar een presentatie over de verkennings- en participatiefase en de resultaten.

Per bouwsteen wordt een presentatie over de resultaten van het onderzoek gegeven, waarna de woordvoerders vragen kunnen stellen. Afgesloten wordt met een presentatie over de overall-analyse, waarna de woordvoerders ook weer vragen kunnen stellen.

Vervolg Best: Programma beeldvormende sessie – 4 juni Aansluitend aan de gezamenlijke sessie vindt op 4 juni de beeldvormende sessie plaats voor de raad van Best. Na de opening door de voorzitter en een toelichting door de portefeuillehouder kunnen de aanwezigen vragen stellen aan de portefeuillehouder.

Inwoners, organisaties en andere betrokkenen krijgen de gelegenheid om gedurende maximaal 5 minuten (per persoon) gebruik te maken van het inspreekrecht. Wilt u hiervan gebruik maken? Meldt u zich dan uiterlijk voor 12.00 uur aan op de dag van de sessie (4 juni) door een mail te sturen naar raadsgriffie@gembest.nl De griffie neemt vervolgens contact met u op om de mogelijkheden te bespreken. Technische vragen raads- en burgerleden Best Het streven is om voor de oordeelsvormende sessie uw eventuele technische vragen over dit voorstel te beantwoorden. Technische vragen die uiterlijk donderdag 12 juni vóór 12:00 uur worden ingediend, worden door het college uiterlijk donderdag 19 juni vóór 12:00 uur beantwoord. De griffie plaatst de antwoorden op het raadsinformatiesysteem bij het agendapunt van de sessie. Uw vragen kunt u sturen naar raadsgriffie@gembest.nl. U kunt daarvoor dit formulier gebruiken. Programma oordeelsvormende sessie Best – 23 juni Inspreekrecht Na een korte inleiding van de sessieleider is er voor inwoners, organisaties en andere betrokkenen gelegenheid om gedurende maximaal 5 minuten (per persoon) gebruik te maken van het inspreekrecht.

Wilt u hiervan gebruik maken? Meldt u zich dan uiterlijk voor 12.00 uur aan op de dag van de sessie door een mail te sturen naar raadsgriffie@gembest.nl De griffie neemt vervolgens contact met u op om de mogelijkheden te bespreken. Aan het einde van de oordeelsvormende sessie wordt geïnventariseerd of dit raadsvoorstel als A- of B-stuk wordt geagendeerd voor de raadsvergadering. In het laatste geval benoemen de deelnemers van de sessie de openstaande discussiepunten. Planning Best Het raadsvoorstel is ter besluitvorming geagendeerd voor de raadsvergadering van dinsdag 1 juli 2025. Resultaat/conclusie Best Aan deze gezamenlijke technische beeldvormende sessie namen 13 fracties deel: Gemeente Best: VVD, D66, JO, PvdA/GL, Best Open, CDA, Gemeentebelangen, CU. Gemeente Oirschot: De gewone man, CDA, Dorpsvisie, Sociaal Progressief Oirschot, VVD (D66 Oirschot nam niet deel). Na de opening door de voorzitter, geven de heer Van de Laar, mevrouw Schoenmaker en de heer Van der Wel namens &Van de Laar een presentatie. De presentatie is aan de stukken toegevoegd. De gestelde vragen zijn beantwoord. Besproken is: - De herindelingsscan (onderdeel van het herindelingsontwerp). De gemeente kan de financiële gevolgen van een herindeling vooraf laten onderzoeken. Dit is een herindelingsscan voor gemeenten. De betrokken provincie kan in samenwerking met het ministerie zo’n scan doen.

Dit gebeurt op verzoek van alle gemeenten die te maken hebben met de herindeling. Dit is geen begroting voor de nieuwe gemeente.

2

-

-

-

Proces rondom GRSK. Vraagt om een zorgvuldig proces om de daadwerkelijke impact in beeld te brengen. Mogelijkheid om als politiek richting mee te geven. De verwachting is dat door de lange periode de frictiekosten aanzienlijk te beheersen zijn. Do’s en don’ts participatie. Aandachtspunt is hoe inwoners zo breed mogelijk te bereiken. Zorgen over behoud identiteit kernen/wijken. De heer Van de Laar legt uit dat dit zowel bij de herindeling tot Maashorst en Dijk en Waard heel erg sterk aanwezig was. Na twee jaar vond er bij beide heringedeelde gemeenten een verplichte evaluatie plaats met als conclusie dat de herindeling een impuls heeft gegeven aan het gebied. Bij een herindeling is het van belang om het opschalen gelijk te laten lopen met het afschalen naar de kernen/wijken toe. o Evaluatie Maashorst: Evaluatie herindeling gemeente Maashorst | Gemeente Maashorst o Evaluatie Dijk en Waard: Afronding Evaluatie en verkenning doorwerking herindeling Dijk en Waard DijkenWaard - iBabs Publieksportaal De heer Van de Laar vertelt dat er geen ‘rode vlag’ om niet door te gaan met de herindeling in de onderzoeken is aangetroffen.

Aansluitend: Beeldvormende sessie Best Aan deze sessie namen de fracties BO, D66, JO, VVD, CU, CDA, PvdA/GL deel. Na de opening door de voorzitter geeft de portefeuillehouder een korte, mondelinge toelichting. De gestelde vragen zijn door de portefeuillehouder beantwoord. Besproken is: - Dat Best Open ontevreden is over het participatieproces. - Beoordeling door de portefeuillehouder. Ze geeft aan dat ze naar de hoofdlijnen heeft gekeken. Ze ziet geen blokkades, onverenigbare zaken of financiële dilemma’s, maar wel duidelijke plussen om het wel te doen. Het is kansrijk, niet omdat het moet, maar omdat het heel goed kan. Dat kernen en wijken hun eigenheid verliezen is volgens haar een misverstand. Vertrouw daarbij op de raad die er zit na de fusiedatum. Dit is een proces en mensen moeten hierin worden meegenomen en gerustgesteld worden. - Waarborgen voor personeel. De portefeuillehouder geeft aan dat het belangrijk is om snel het gesprek te voeren over hoe we de nieuwe organisatie voor ons zien en wie we daarbij betrokken moet worden, zodat op 1 januari 2028 iedereen een werkplek heeft, de rol duidelijk is en aan de slag kan gaan. Het is daarbij van belang om mensen niet te lang in onzekerheid te laten. Bij het bouwen van een nieuwe organisatie krijg je altijd te maken met cultuurverschillen.

Hoe dat proces ingericht wordt (plan van aanpak – wat hebben we in huis, opgaven, weerbaar op zijn, gaten opvullen in aanloop naar de fusie + proces huisvesting), komt de portefeuillehouder op een later moment bij de raad terug. Ze bekijkt daarbij waar het mandaat ligt voor de besluiten die moeten worden genomen. Ook wordt bekeken of dat een externe partij wordt betrokken. Ze geeft aan dat het profiel leidend is van wat je nodig hebt als nieuwe organisatie. Ze vindt het belangrijk dat mensen kunnen meegroeien in de ontwikkeling van de organisatie en dat er geïnvesteerd wordt in mensen en ontmoetingen tussen mensen. Ze geeft aan dat het voor de raad ook van belang is om rolvast te zijn. De volgende punten worden genoemd om te bespreken in de oordeelsvormende sessie: - Tevredenheid over participatie in deze fase. O.a. aantal deelnemers en timing participatie. Toetsen aan uitgangspunten bouwsteen 9.

3

-

Regionale samenwerking: is de herindeling afdoende m.b.t ambtelijke slagkracht/regionale uitdagingen of moet er nog een tweede actie plaatsvinden? Mening vormen m.b.t. GRSK. Zorgen over identiteit kernen/wijken, met name ruis positie De Beerzen. Mogelijke opdracht voor een integraal plan maatschappelijk vastgoed, hierover nu al iets vastleggen in het raadsbesluit? Mogelijke opdracht toevoegen aan het raadsbesluit m.b.t. verkennen mogelijke opties nieuw gemeentehuis indien herindeling.

Toezegging: Het college zegt toe om een annotatie/introductie van de duiding van de drie vragen/opties m.b.t. GRSK voorafgaand aan de oordeelsvormende sessie schriftelijk aan de raad te doen toekomen. De voorzitter verzoekt de fracties in hun voorbereiding om weg te blijven bij alle technische vragen die later in het proces aan bod komen (na besluitvorming over het principebesluit).

Oordeelsvormende sessie 23 juni 2025 Aan deze sessie namen de fracties BO, D66, JO, Best-Anders, CU, CDA, VVD en PvdA-GL deel. De voorzitter meldt dat de vragen van CDA zijn beantwoord en toegevoegd aan de stukken. Verder zijn er geen technische vragen meer gesteld. Van het college is de toegezegde annotatie over de GRSK ontvangen en ook toegevoegd aan de stukken. De voorzitter benoemt de bespreekpunten van de vorige sessie. CDA voegt communicatie toe. M.b.t. de bespreekpunten wordt het volgende besproken: BO: Tevredenheid over participatie in deze fase. O.a. aantal deelnemers en timing participatie. Toetsen aan uitgangspunten bouwsteen 9 + communicatie (CDA) Best Open is van mening dat niet op het einde van het traject de participatie heeft plaatsgevonden toen alle resultaten bekend waren. Dit is anders uitgevoerd dan de opdracht aan het college. Gereageerd wordt dat in het Prinsenhof de resultaten van iedere bouwsteen op hoofdlijnen is gepresenteerd en dat er diverse manieren waren om te participeren. Opgemerkt wordt dat het de inwoners mogelijk niet interesseert. Gesproken wordt wat goed was (online) en dat er verbeterpunten zijn. Best Open merkt hierbij op dat inwoners van Best weinig over de fusie weten en dat ze zich geen mening hebben kunnen vormen. Er is te weinig informatie gedeeld.

Opgemerkt wordt dat niet alles duidelijk is bij het principebesluit, veel volgt in latere fasen (financiën, personeel en harmonisatie van beleid). Het CDA wijst op pagina 10 van het raadsvoorstel kopje communicatie en merkt op dat het Groeiend Best slecht bezorgd wordt. Ze vinden het van belang dat informatie actief wordt aangeleverd bij de inwoners en dat er ook naar andere manieren wordt gekeken om inwoners actief te informeren. Ze wensen een integrale aanpak. Opgemerkt wordt dat in het plan van aanpak voor het herindelingsontwerp aandacht is voor communicatie en dat concreetheid van belang is. Het CDA komt mogelijk met een motie over dit onderwerp. D66: Regionale samenwerking: is de herindeling afdoende m.b.t ambtelijke slagkracht/regionale uitdagingen of moet er nog een tweede actie plaatsvinden? D66 wijst op het beleidsakkoord waarin is opgenomen bij Bestuurlijke toekomst en regionale samenwerking: ‘Best blijft bereid om bevoegdheden met betrekking tot maatschappelijke opgaven met een bovenlokaal karakter middels mandaat te geven aan

4

een bovenlokaal samenwerkingsverband, waarbij de democratische legitimiteit gewaarborgd blijft. Best focust zich hierop intensieve samenwerking binnen het Stedelijk Gebied Eindhoven (SGE).’ D66 vraagt zich af of dit thema opgepakt moet worden. Hun insteek is een toezegging van het college dat ze zich gaan inzetten om bovenlokale samenwerking op te pakken. Het gesprek hierover gaat over twee lijnen: beleid (met als basis het besluit van 9 oktober 2017 over de toekomstvisie van Best, later ook opgenomen in het beleidsakkoord) en bedrijfsvoering (ICT etc.). Aangegeven wordt dat het van belang is om deze twee onderwerpen uit elkaar te houden. De voorzitter wijst op bouwsteen 8 van het besluit (hoofdstuk Bestuur & democratie). Aan het college kan gevraagd worden hoe ze dit uitleggen in relatie tot het beleidsakkoord van Best. Mening vormen m.b.t. GRSK. BO merkt op dat de notitie is ontvangen en dat ze benieuwd zijn naar de resultaten. Zorgen over identiteit kernen/wijken, met name ruis positie De Beerzen. D66 merkt op dat dit verder niet besproken hoeft te worden. Het is eerder helder besproken met Oirschot, kan zo doorgaan zoals het is ingestoken. Mogelijke opdracht voor een integraal plan maatschappelijk vastgoed, hierover nu al iets vastleggen in het raadsbesluit? D66 merkt op dat ze bij dit punt zijn uitgekomen nadat de fractie een werkbezoek heeft gebracht aan Meijerijstad.

Aangegeven wordt dat dit nu niet hoort in het principebesluit, maar dat ze het belangrijk vinden dat het op tijd wordt uitgewerkt. Mogelijke opdracht toevoegen aan het raadsbesluit m.b.t. verkennen mogelijke opties nieuw gemeentehuis indien herindeling. VVD geeft aan dat ze dit als punt in de raadsvergadering gaan inbrengen, maar niet als amendement. VVD vindt het van belang dat er tijdig gestart wordt met een locatieanalyse. De heer Kennis geeft aan dat hij mogelijk nog aanvullende schriftelijke vragen stelt over de cijfers m.b.t. personeel (verschil cijfers &V.d. Laar en eigen organisatie). <naschrift griffier: de heer Kennis heeft laten weten geen vragen meer te stellen>. Geconcludeerd wordt dat er openstaande discussiepunten zijn (participatie en communicatie, regionale samenwerking, integraal plan maatschappelijk vastgoed, nieuw gemeentehuis-locatie onderzoek) en mogelijk motie(s) in voorbereiding zijn. Geadviseerd wordt daarom om voorliggend raadsvoorstel als B-stuk te agenderen voor de raadsvergadering van 1 juli 2025.

5

Vervolg Oirschot Inspreken over dit onderwerp is mogelijk tijdens de raadsbijeenkomst in Oirschot op dinsdag 3 juni 2025 (aanvang 19.00 uur). Aanmelden kan tot 24 uur voor de vergadering, dus tot maandag 2 juni 19.00 uur, bij de griffie (griffie@oirschot.nl) of 0499-583333. Technische vragen raads- en burgerleden Oirschot Vragen die voor maandag 2 juni 9.00 uur bij de griffie worden ingediend, worden door het college voor donderdag 12 juni 16.00 uur beantwoord. Vragen en antwoorden worden door de griffie gebundeld op iBabs geplaatst bij de raadsbijeenkomst op 18 juni en de raadsvergadering op 1 juli. Programma oordeelsvorming op woensdag 18 juni Oirschot – 20.00 uur De raadsbijeenkomst op woensdag 18 juni staat volledig in het teken van de oordeelsvormende sessie over het principebesluit herindeling Best-Oirschot. Voorafgaand aan de raadsbijeenkomst wordt door de griffie bij de fracties uitgevraagd over welke onderwerpen/thema’s/vraagstukken zij met collega’s het debat aan willen gaan. De griffie clustert de ingestuurde thema’s/onderwerpen brengt een logische volgorde van bespreking aan. De onderwerpen/thema’s/vraagstukken komen één voor één aan bod. Per thema leidt één van de (burger) raadsleden het debat kort in. Daarna reageren anderen binnen hetzelfde thema en hebben zo hun inbreng.

De voorzitter constateert op enig moment dat het debat over een thema verzadigd is, leidt het naar een conclusie en gaat verder met het volgende thema. Deelnemers aan de vergadering spreken vanaf hun eigen plek. Interrupties zijn gewenst en dus toegestaan, maar worden vanaf de eigen plek gedaan (niet via een interruptiemicrofoon). Het college is vooral dienend aan het onderling debat van de (burger)raadsleden. Het college kan gevraagd en ongevraagd (en via de voorzitter) het woord nemen om op punten verduidelijking te geven over technische aspecten en de argumentatie van het college. Planning Oirschot Het raadsvoorstel is ter besluitvorming geagendeerd voor de raadsvergadering van dinsdag 1 juli 2025.

6