25026.01 - Raadsvoorstel Meerjarenprognose grondexploitaties 2025

Raadsvoorstel

Vergadering Datum

: Gemeenteraad Best : 30-06-2025

Onderwerp Meerjarenprognose grondexploitaties 2025 Aanleiding In de Nota grondbeleid 2015 is opgenomen dat het college jaarlijks de Meerjarenprognose grondexploitaties (hierna MPG) aan de raad aanbiedt. In de Financiële verordening is deze verplichting nader gespecificeerd. De MPG is geen wettelijk verplicht document in de bestuurlijke planning- en control cyclus (zoals de begroting en de jaarrekening). Echter, vanwege het (financiële) belang van de grondexploitaties én de relatie met de begroting en de jaarrekening, heeft de raad de MPG toch in deze cyclus opgenomen. Advies 1. De Meerjarenprognose grondexploitaties 2025 en daarmee de geactualiseerde grondexploitaties per 1-12025 vast te stellen. - De geactualiseerde raming van kosten en opbrengsten van de grondexploitaties in de begroting 2025 bij te stellen door begrotingswijziging W06/2025 vast te stellen. - De geactualiseerde raming van kosten en opbrengsten van de grondexploitaties op te nemen in de ontwerpbegroting 2026-2029. 2. De grondexploitaties Steegsche Velden Oost fase A en Molenstraat af te sluiten per 31-12-2024. Argumenten

1.1. De MPG geeft overzicht en inzicht in de gemeentelijke grondexploitaties en faciliteert daarmee de kaderstellende en controlerende rol van de raad. Om zijn kaderstellende en controlerende taak te kunnen uitvoeren, moet de raad op de juiste momenten kunnen beschikken over informatie ten aanzien van de ontwikkelingen in de gemeentelijke grondexploitaties. Met de MPG geven wij op portefeuilleniveau (bundeling van projecten) jaarlijks inzicht in de (financiële) ontwikkelingen in de gemeentelijke grondexploitaties. De informatie in de MPG 2025 is gebaseerd op de geactualiseerde grondexploitaties per 1-1-2025. In de MPG 2025 wordt zowel teruggekeken (realisatie 2024) als vooruitgekeken (geactualiseerde prognoses voor 2025 en volgende jaren). De voornaamste (financiële) conclusies uit de MPG 2025 (zie hoofdstuk 1): • In 2024 zijn 2 grondexploitaties afgesloten met een nadelig financieel resultaat van € 3,3 mln. • Het verwachte nadelige financiële resultaat van de grondexploitaties per 1-1-2025 bedraagt € 22,5 mln. (op netto contante waarde). • De benodigde voorziening voor grondexploitaties met een verwacht nadelig financieel resultaat bedraagt € 22,9 mln. (op netto contante waarde). • De benodigde weerstandscapaciteit (Risicoreserve grondexploitaties) bedraagt € 6,7 mln.

*IN25-00772*

IN25-00772/ Pagina 1 van 4

1.2 Door vaststelling van de MPG 2025 worden de geactualiseerde grondexploitaties per 1-1-2025 vastgesteld. In het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) is opgenomen dat de grondexploitaties minimaal één keer per jaar worden geactualiseerd. Het betreft een integrale actualisering van programma, planning, parameters, kosten, opbrengsten, resultaat en risico’s. In de MPG worden de geactualiseerde grondexploitaties op portefeuilleniveau toegelicht. Volgens de bepalingen in de Nota grondbeleid 2015 stelt de raad door vaststelling van de MPG de geactualiseerde grondexploitaties vast.

1.3. De financiële consequenties van de geactualiseerde grondexploitaties per 1-1-2025 worden verwerkt in de jaarrekening 2024, de begroting 2025 en de ontwerpbegroting 2026-2029. De actualisering van de grondexploitaties per 1-1-2025 heeft (financiële) consequenties. Deze worden verwerkt in onderstaande financiële documenten. • Jaarrekening 2024 (terugkijken) De geactualiseerde grondexploitaties per 1-1-2025 zijn de basis voor de waardering van de grondexploitaties in de jaarrekening 2024. De geactualiseerde boekwaarden worden op de balans verantwoord en op basis van de geactualiseerde prognoses wordt beoordeeld of in de jaarrekening 2024 voorzieningen voor verliesgevende grondexploitaties moeten worden getroffen of bijgesteld. Ook wordt via de jaarrekening 2024 de risicoreserve grondexploitaties (weerstandsvermogen) op het benodigde niveau bijgesteld. • Begroting 2025 en ontwerpbegroting 2026-2029 (vooruitkijken) De geactualiseerde grondexploitaties per 1-1-2025 geven een meerjarig inzicht in de nog te realiseren kosten en opbrengsten. Deze prognoses worden gebruikt om de lopende begroting 2025 bij te stellen (via vaststelling van begrotingswijziging W06/2025). De informatie wordt ook gebruikt om de ontwerpbegroting 2026-2029 op te stellen.

Door vaststelling van deze documenten stelt de raad de benodigde budgetten beschikbaar voor de uitvoering van de grondexploitatie-projecten.

2. In 2024 zijn de projecten Steegsche Velden Oost fase A en Molenstraat afgerond; daarom worden deze grondexploitaties per 31-12-2024 afgesloten. Het openen van een grondexploitatie is een wettelijke bevoegdheid van de raad (budgetrecht). Het afsluiten van een grondexploitatie is niet wettelijk geregeld. Volgens de gemeentelijke Nota grondbeleid 2015 wordt het voorstel tot afsluiten van een grondexploitatie opgenomen in de jaarlijkse MPG. • Steegsche Velden Oost fase A In 2024 zijn de laatste 13 kavels in het plangebied uitgegeven. De beperkte resterende kosten voor woonrijp maken zijn meegenomen in het aangrenzende plangebied Steegsche Velden-Noord. In het project zijn 206 woningen gerealiseerd voor diverse doelgroepen. Per 31-12-2024 sluit de grondexploitatie met een nadelig resultaat van € 2.588.000. Hiervoor is een voorziening getroffen, welke in 2024 vrijvalt. Dit is verwerkt in de jaarrekening 2024. • Molenstraat In project Molenstraat worden de resterende 2 kavels niet meer uitgegeven. De gronden worden ingezet voor het optimaliseren van de ontsluiting van het stationsgebied. In het project zijn 50 appartementen en 19 grondgebonden woningen gerealiseerd. Per 31-12-2024 sluit de grondexploitatie met een nadelig resultaat van € 712.000. Hiervoor is een voorziening getroffen, welke in 2024 vrijvalt. Dit is verwerkt in de jaarrekening 2024.

*IN25-00772*

IN25-00772/ Pagina 2 van 4

Risico’s Risico’s zijn inherent aan grondexploitaties. Deze zijn het gevolg van langdurige looptijden van plannen en planvorming, inschatting van parameters, conjunctuur, marktwerking, betrokkenheid van marktpartijen, maar ook veranderend overheidsbeleid. In het kader van de actualisering van de grondexploitaties per 1-1-2025 is ook de inschatting van de risico’s geactualiseerd. Het benodigde weerstandsvermogen voor afdekking van de risico’s bedraagt € 6,7 mln. Hiervoor wordt de Risicoreserve grondexploitaties ingezet. Voor een nadere toelichting verwijzen wij naar hoofdstuk 7 van de MPG 2025. Kosten en dekking De geactualiseerde boekwaarden, geraamde kosten, geraamde opbrengsten, geprognosticeerde resultaten en risico’s van de grondexploitaties per 1-1-2025 worden verwerkt in de jaarrekening 2024, de begroting 2025 en in de ontwerpbegroting 2026-2029. Met het vaststellen van deze documenten stelt de raad de benodigde budgetten beschikbaar voor de uitvoering van de gemeentelijke grondexploitatie-projecten. De gewijzigde budgetten in de begroting leiden tot een mutatie in de boekwaarde op de balans en hebben geen gevolgen voor het begrotingssaldo 2025 en volgende jaren. Participatie Niet van toepassing. Communicatie De MPG 2025 wordt via de reguliere gemeentelijke communicatiekanalen gecommuniceerd.

Procedure en planning In de vigerende Nota grondbeleid 2015 is bepaald dat de MPG jaarlijks gelijktijdig met de begroting aan de raad ter vaststelling wordt aangeboden. In afwijking hiervan hebben wij er enkele jaren geleden voor gekozen om de MPG eerder aan de raad aan te bieden, namelijk gelijktijdig met de jaarrekening. Met dit vervroegde tijdstip komen 2 belangrijke functies van de MPG beter tot uitdrukking: onderbouwing van de waardering van de grondexploitaties in de jaarrekening (terugkijken en controleren) én informatieverstrekking ten behoeve van het opstellen van de begroting en meerjarenraming (vooruitkijken en kaders stellen). Met de raadsinformatiebrief van 10-11-2020 (PU20-05348) en bijbehorende bijlage (BL20-11568) is deze werkwijze geformaliseerd. Evaluatie Evaluatie van de uitvoering van de gemeentelijke grondexploitaties vindt plaats via de reguliere planning- en control cyclus.

*IN25-00772*

IN25-00772/ Pagina 3 van 4

Bijlagen die horen bij dit raadsvoorstel: Benoem hier alle documenten die de raad moet behandelen of kennis van moet nemen Nummer BL25-01584 IN25-00783 BL25-02038

Openbaar (ja/nee) Titel Meerjarenprognose grondexploitaties 2025 Ja Ontwerp-raadsbesluit tot vaststelling van de Meerjarenprognose Ja grondexploitaties 2025 Ontwerp-begrotingswijziging W06/2025 Ja

Geheim wegens (klik hier voor informatie) <…>

13-05-2025 Burgemeester en wethouders van Best,

Rianne Donders- de Leest Burgemeester

Jolie Hasselman Secretaris

*IN25-00772*

IN25-00772/ Pagina 4 van 4