25024.13a - Beantwoording overzicht (technische) vragen Proces locatiekeuze AZC

Beantwoording (technische) vragen Vragen: U kunt uw vraag mailen naar raadsgriffie@gembest.nl * Naam + politieke partij Raadsvoorstel/onderwerp Vragen en antwoorden:

zie hieronder 25024 – Proces locatiekeuze AZC (Raadsinformatiebrief)

Dorpsplein 2 Postbus 50 5680 AB Best T: 0499 360 375 raadsgriffie@gembest.nl www.gemeentebest.nl

Vragen Aram Krol - VVD Vraag 1

Raadsbesluit 16-9-2025 Transparante communicatie a. Wat is de interpretatie van transparante communicatie rondom het proces volgens het college, zoals bedoeld in het raadbesluit? b. Hoe is invulling gegeven aan “transparante communicatie” in dit proces? c. Advies bureau BMC heeft het onderzoek naar locatie keuze uitgevoerd. Ze adverteren hun methode: ‘BMC heeft een afwegingskader ontwikkeld voor zo’n systematische aanpak. Daarmee draag je niet alleen bij aan onderbouwde gemeentelijke

keuzes voor een opvanglocatie voor uiteenlopende doelgroepen. Het helpt ook om transparant en open te kunnen communiceren naar je burgers. Je maakt keuzes die zo evenwichtig mogelijk rekening houden met de doelgroep voor de huisvesting én met de behoeften en belangen van omwonenden. Bovendien kun je laten zien hoe de keuze tot stand is gekomen en inzicht geven in de gemaakte afweging van belangen die spelen. Het afwegingskader is geen simpel afvinklijstje, Het biedt ook geen garantie voor volledige consensus. Maar je krijgt wel houvast bij de veelal ingewikkelde afweging van alle belangen. ‘ Waarom is het rapport over de locatiekeuze niet openbaar, terwijl dit in andere gemeenten wel openbaar gemaakt is zonder voorbehoud, en terwijl BMC dit middels hun methode wel beoogt? d. Hoe reflecteert u over de gehanteerde transparante communicatie richting raadsleden en inwoners over de locatie keuze? Welke indruk zou de gehanteerde communicatie hebben achtergelaten? e. Is er voldoende gevolg gegeven aan het raadsbesluit op dit punt van transparante communicatie? Antwoord 1

a. Transparante communicatie betekent ook voor het college dat we helder en open zijn over welke aspecten van het proces participatie en inspraak mogelijk zijn, en waar dat niet het geval is. In de vastgestelde uitgangspunten is aangegeven dat er geen participatie plaatsvindt met betrekking tot de keuze van de locatie. Transparantie betekent tijdig en duidelijk informeren over de status van het proces, de onderzoeksresultaten en de planning, zodat raadsleden en inwoners weten waar zij aan toe zijn. b. Het proces is op 8 april 2024 gestart met een informatieve sessie over het thema nieuwkomers, waarbij het college uitleg gaf over de feiten en de gemeentelijke opdracht. Vanaf dat moment is informatie gedeeld via inloopsessies over achterstanden van statushouders, en intern is gewerkt aan het beleidskader en de uitvoering van de spreidingswet, inclusief het locatieonderzoek. We hebben consequent geprobeerd openheid te geven over de voortgang en planning. Tegelijkertijd is duidelijk gemaakt dat het college de locatie kiest en dat hiervoor geen participatie mogelijk is.

1

Beantwoording (technische) vragen c. BMC heeft het onderzoek uitgevoerd. Dit onderzoek is aangeboden aan het college. Het college heeft alles wat openbaar gemaakt kan worden over het locatieonderzoek, inclusief het afwegingskader en de gevolgde werkwijze, actief met de gemeenteraad gedeeld. Dit is onder meer gebeurd via raadsinformatiebrieven. Er zijn zwaarwegende redenen om de lijst met andere locaties niet te delen. De afgevallen locaties zijn in een zorgvuldig proces beoordeeld op geschiktheid, waarbij meerdere belangen- waaronder privacy cab grondeigenaren, betrokken externe partijen en juridische positie- een rol spelen. Het delen van de short- of longlist, zelfs vertrouwelijk, kan leiden tot onnodige onrust, speculatie en mogelijk juridische of maatschappelijke schade. De keuze om de lijst, onder geheimhouding, in te zien is aan uw Raad. d. Hoewel we nog steeds achter de opzet van het proces staan, erkennen we dat we achteraf gezien actiever hadden moeten communiceren over de veranderende opgave vanuit de spreidingswet. De informatieavonden hadden anders kunnen worden ingericht en mogelijk hadden inwoners eerder betrokken moeten worden bij het feit dat een locatieonderzoek zou plaatsvinden. Het huidige gevoel bij omwonenden en inwoners van onvoldoende betrokkenheid en beperkte informatievoorziening heeft geleid tot frustratie en wantrouwen, wat wij serieus nemen.

Het proces heeft hen mogelijk overvallen, en dat betreuren we. Meer transparantie en eerdere communicatie hadden dit wellicht kunnen voorkomen. U vroeg ook hoe we het wantrouwen kunnen herstellen. Dat zal tijd kosten. We zullen dit moeten doen door onze afspraken na te moeten komen en helder te zijn wat wel en niet kan en de reden ervan uitleggen. Alleen zo kunnen we het vertrouwen stap voor stap weer opbouwen. Ondanks dat er achteraf verbeterpunten denkbaar zijn op het proces is herbezinning op de opdracht naar de mening van het College niet gewenst. We blijven staan voor de uitvoering van de taakstellingen en voor het zorgvuldig doorlopen locatieonderzoek en de daaropvolgende locatiekeuze. Een heroverweging van het eerder door u verstrekte mandaat zou in onze ogen nu eerder voor nieuwe onrust zorgen, terwijl het van belang is om samen de volgende stappen in rust en met openheid te zetten. e. zie antwoorden hierboven. Vraag 2

Antwoord 2

Raadsinformatiebrief 9-1-2025: Voortgang Onderzoek AZC In de RIB wordt verwezen naar Herverdeling Spreidingswet, zonder dat deze expliciet is gemaakt of de consequenties ervan voor de gemeente worden medegedeeld. a. Wat is nu de huidige opgave voor het huisvesten van asielzoekers, statushouders en eventueel andere groepen ? b. Welke indruk is gewekt met het niet voorleggen van deze wijzigingen, als het college hier op reflecteert ? a. - Volgens het verdeelbesluit vastgesteld op 21 december 2024 hebben we een opgave om 88 asielzoekers op te vangen voor 1 juli 2025 - Op het moment van dit schrijven hebben we een taakstelling om voor 1 juli 38 statushouders te huisvesten. We verwachten binnenkort de taakstelling voor de tweede helft van 2025. - We vangen op dit moment 121 ontheemde Oekraïners op. Per 1 januari 2025 hebben we een inspanningsverplichting van het Rijk om 172 ontheemden op te vangen. b. Zie vraag 1.D

2

Beantwoording (technische) vragen Vraag 3

Rapportage Locatieonderzoek Oktober 2024 “De 4 locaties op de shortlist zijn in potentie geschikt te maken als opvanglocatie. Het is vervolgens aan het college van B&W om hier een keuze in te maken.” Uit de presentatie van de wethouder d.d. 19-5 lijkt het college aanvullende criteria gehanteerd te hebben bij het beoordelen van de shortlist naar 1 locatie alternatief, bijv. kosten voor mitigerende maatregelen (bijv. toegankelijkheid), eigendom situatie perceel. Deze criteria waren geen onderdeel van de opdracht van de raad. Waarom zijn niet meer alternatieven van de shortlist aan de raad voorgelegd?

Antwoord 3

In het onderzoek zijn alle mogelijke locaties in Best geïnventariseerd en opgenomen in een zogenaamde longlist. Deze longlist is vervolgens getoetst aan de door de raad vastgestelde uitgangspunten. Op basis daarvan is een shortlist opgesteld met locaties die in potentie geschikt te maken zijn voor opvang.Het locatieonderzoek is gefaseerd uitgevoerd: in de beginfase is breed gekeken, waarna in latere fases de overgebleven locaties gedetailleerder zijn onderzocht. Daarbij zijn aanvullende aspecten zoals kosten voor mitigerende maatregelen (bijvoorbeeld ten aanzien van toegankelijkheid) en de eigendomssituatie van de percelen meegewogen. Deze factoren zijn essentieel om de praktische uitvoerbaarheid van een locatie realistisch te kunnen beoordelen. Zonder deze nadere afweging zouden locaties op een later moment alsnog afvallen, wat tot vertraging en onduidelijkheid zou leiden. Indien uit het onderzoek was gebleken dat meerdere locaties van de shortlist daadwerkelijk geschikt te maken waren voor de beoogde opvang, dan zouden deze zijn voorgelegd aan het college voor besluitvorming.

Vraag 4

Raadsinformatiebrief 11-3-2025: bekendmaking gekozen locatie AZC in Best Hoe kunnen inwoners beoordelen of er niet naar een vooraf vastgesteld resultaat is toegewerkt en dat het proces van locatie keuze objectief is verlopen?

Antwoord 4

Om te waarborgen dat het keuzeproces objectief is verlopen en niet is toegeschreven naar een vooraf bepaald resultaat, is een onafhankelijk en deskundig extern bureau ingeschakeld om het proces zorgvuldig te begeleiden. Daarnaast is er sprake geweest van een stapsgewijs onderzoek, waarbij in eerste instantie breed is gekeken naar alle mogelijke locaties. Vervolgens zijn deze locaties op basis van vooraf vastgestelde criteria beoordeeld door verschillende ambtenaren en inhoudelijke experts. Deze gefaseerde aanpak, met toetsing door meerdere deskundigen, zorgt ervoor dat het proces zorgvuldig en objectief is verlopen. Meer informatie is te lezen in raadsinformatiebrief PU25-00577 waarin de verschillende stappen en raadsinformatiebrieven en andere informatiemomenten in het proces op een rij zijn gezet. Omgeving Hooiweg Het gebied heeft een Archeologische status ; hoe is dit tot uitdrukking gekomen in het onderzoek en welke consequenties kan dit hebben voor de vergunningsaanvraag?

Vraag 5

Antwoord 5

Volgens het tijdelijke deel van het Omgevingsplan, onderdelen bestemmingsplannen Buitengebied Best 2021 en partiele herziening bestemmingsplan buitengebied Best (2024) kent het perceel aan de Hooiweg de bestemming ‘agrarisch’ met de dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie 4 (gebied met het een hoge archeologische verwachting)’ en de gebiedsaanduiding ‘esdekken-agrarisch’.

3

Beantwoording (technische) vragen In dit tijdelijke deel van het Omgevingsplan is te lezen dat deze gronden, behalve voor de andere daar voorkomende bestemming agrarisch, mede bestemd zijn voor instandhouding en bescherming van de in de grond aanwezige archeologische waarden. In dit geval zijn er regels opgenomen voor het bouwen en voor het uitvoeren van werk(zaamheden) op deze gronden. In nader genoemde gevallen (zie hieronder) is dan een omgevingsvergunning nodig. Voor zowel het bouwen als het uitvoeren van werk(zaamheden) geldt een ondergrens van 500 m2. Voor wat betreft de aanleg van riolering/elektriciteitsleidingen is het niet de verwachting dat we boven de 500 m2 uitkomen. Voor het bouwen zou dit mogelijk kunnen zijn. Maar waar we nu staan met het COA zal er sprake zijn van tijdelijke bouwwerken/units waarbij geen fundering nodig is, of een fundering tot een verstoringsdiepte van minder dan 0,3 meter ten opzichte van het maaiveld en minder dan 0,5 meter ten opzichte van het esdek.

4

Beantwoording (technische) vragen

Vraag 6

Omgeving Hooiweg

5

Beantwoording (technische) vragen Landschappen van Allure – Natuurpoort: Is dit project, en daarmee de investeringen en de status van het gebied, meegenomen in het afwegingskader? Past het AZC in het vergroten van de Allure? Antwoord 6

Voor het gebied in de directe omgeving van de poort/het poortgebouw aan de rotonde van de N619 met de Koppelstraat geldt het tijdelijk deel van het Omgevingsplan, onderdelen bestemmingsplannen Buitengebied Best 2021, partiele herziening bestemmingsplan buitengebied Best (2024), Rotonde en parkeerweide Het Groene Woud (2027) en Uitbreiding BestZoo, De Vleut (2018). Het toekomstbeeld en ambities van de gemeente voor de lange termijn zijn – meer globaal – aangegeven in de Structuurvisie Buitengebied Best (2016) en de Omgevingsvisie Best (2022). Van afspraken of voorwaarden voor ontwikkelingen in het bovenomschreven gebied is – anders dan in het kader van de genoemde “onderdelen bestemmingsplannen” en de Structuurvisie Buitengebied Best en Omgevingsvisie Best - geen sprake. Het Kloppend Hart van Het Groene Woud is één van de uitvoeringsprogramma’s binnen Landschappen van Allure. Doel van het programma Kloppend Hart is het toevoegen van allure aan Het Groene Woud, zodat het als een krachtige en aaneengesloten natuur- en recreatiekern op de nationale kaart komt te staan. In dit kader is in Best onder meer het project ‘Groene poort en belevingscentrum De Vleut’ gerealiseerd.

Dit project is gericht op natuurontwikkeling, een natuurtransferium en infrastructurele maatregelen, toeristisch-recreatieve voorzieningen gericht op natuur- en landschapsbeleving en de aanleg van fiets- en wandelroutes. De vorenstaande ontwikkeling moet worden gezien als een perspectief voor de lange termijn. De vestiging van een tijdelijk AZC doet niet af aan dit perspectief.

Vraag 7

Omgeving Hooiweg Natuur en milieu toetsing: Er zijn wellicht beschermde diersoorten op of rondom de omgeving, bijv. Steenuil. Hoe is dit tot uitdrukking gekomen in het onderzoek en welke consequenties kan dit hebben voor de vergunningsaanvraag ?

Antwoord 7

Bij de aanvraag omgevingsvergunning dient een onderbouwing aangeleverd te worden met de nodige haalbaarheidsonderzoeken zodat de ‘evenwichtige toedeling van functies aan locaties’ kan worden beoordeeld. Het COA is ervan op de hoogte dat een QuickScan ecologie dient te worden aangeleverd bij deze aanvraag. Afhankelijk van de bevindingen/beoordeling van de QuickScan is al dan niet vervolgonderzoek nodig naar flora en fauna.

Vraag 8

Omgeving Hooiweg Verschillende mensen in de direct omgeving van beoogde locatie maken zich zeer ernstige zorgen, en zijn zelfs bang en in paniek voor de mogelijke komst van het AZC. Dit gaat zelfs zo ver dat mensen ‘s nachts niet meer kunnen slapen. Wat gaat het college doen om de gemoedsrust van onze inwoners te herstellen ?

Antwoord 8

Het college begrijpt dat de mogelijke vestiging van een AZC bij sommige omwonenden leidt tot gevoelens van ongerustheid, spanning en zelfs angst. We nemen die signalen serieus. We vinden het belangrijk dat inwoners – zowel voor- als tegenstander als het stille midden- zich gehoord en betrokken voelen bij ontwikkelingen in hun omgeving. Daarom zullen we het gesprek blijven zoeken en op korte termijn starten met het omwonendenoverleg . 6

Beantwoording (technische) vragen Daarnaast zoeken we nog een manier om alle informatie aan bewoners te kunnen overbrengen die we op 2 april hadden willen delen. Zodat inwoners weten waar ze hun zorgen en vragen kunnen delen. Ook zullen we zorgen voor heldere en duidelijke informatie over het verdere proces. Tegelijkertijd werken we nauw samen met het COA, de politie en andere partners om eventuele veiligheids- en leefbaarheidsaspecten goed in beeld te brengen en waar nodig te versterken. Dit zal vorm krijgen in de werkafspraken die onderdeel zijn van de bestuursovereenkomst met het COA. Ons uitgangspunt is dat iedereen binnen onze gemeente veilig kan wonen en leven, zowel nieuwe bewoners als de bestaande gemeenschap. Vraag 9

Omgeving Hooiweg Verschillende omwonenden voorzien waardevermindering van hun woning – welke mogelijkheden hebben zij ter compensatie?

Antwoord 9

Voor situaties waarin omwonenden menen schade te ondervinden als gevolg van een ruimtelijk besluit, zoals waardevermindering van hun woning, zijn hiervoor bestaande wettelijke procedures. We zullen moeten bezien of dergelijke situaties zich voordoen. We zullen op onze website en met omwonenden actief delen hoe dit proces doorlopen kan worden.

Vraag 10

Omgeving Hooiweg Verschillende omwonenden vrezen overlast van licht en geluid in hun omgeving vanwege het AZC. Welke maatregelen kunnen worden genomen om dit te voorkomen? Om de overlast te beperken zet het COA verschillende maatregelen in: • Overdag zijn medewerkers van het COA aanwezig op de locatie. • ’s Nachts is er permanente beveiliging aanwezig. • De locatie is 24/7 telefonisch bereikbaar. Bij overlast, zoals geluid, kunnen omwonenden contact opnemen met de locatie met het verzoek om de overlast te verminderen. • Er gelden huisregels waarin bewoners wordt gevraagd om vanaf een bepaald tijdstip geen lawaai te maken. • Zo is het gebruik van wasmachines in de nacht bijvoorbeeld niet toegestaan. • Bewoners worden actief geïnformeerd over het belang van rust in de omgeving

Antwoord 10

Naast de maatregelen wordt bij het ontwerpen van de locatie geprobeerd om gebouwen zó te situeren dat lichtoverlast beperkt blijft. Bijvoorbeeld: voordeuren met verlichting worden waar mogelijk naar een centrale binnenplaats gericht. Bij het ontwerpen van de locatie wordt geprobeerd om gebouwen. Straatverlichting is noodzakelijk voor de veiligheid, maar zal waar mogelijk beperkt worden tot het noodzakelijke. Er kunnen afspraken worden gemaakt over het uitschakelen van verlichting op sportveldjes buiten gebruikstijden Met deze maatregelen hopen wij de leefbaarheid voor zowel de bewoners van het AZC als voor de omwonenden te waarborgen. Uw zorgen nemen wij serieus en wij blijven in overleg om tot passende oplossingen te komen. Vraag 11

Potentiële alternatieven

7

Beantwoording (technische) vragen Indien er binnen Best geen geschikte AZC locatie voorhanden is voor meer dan 150 bewoners, maar wel (verschillende) kleinere locaties, dan moet de gemeente meer zelf doen in de opvang van asielzoekers. a. Welke taken zullen in dergelijke gevallen wel door het COA worden uitgevoerd, en welke taken zullen door de gemeente moeten worden uitgevoerd? b. Welke kosten (orde grootte) zullen hiermee voor de gemeente Best gemoeid zijn? Antwoord 11

We hebben van het COA begrepen dat: - COA locaties <150 personen vallen bij ons onder kleinschalige opvang, deze manier van opvang is relatief gezien duurder omdat dezelfde voorzieningen gerealiseerd dienen te worden voor minder personen. Om deze reden worden vaak voorzieningen niet gerealiseerd op een locatie omdat het anders te duur zal worden. De voorzieningen die weg zouden vallen zijn: beveiliging, recreatievoorzieningen, leslokalen, medische zorg en de begeleiding van bewoners door medewerkers op locatie. Wij kunnen op voorhand dus geen toezegging doen dat deze voorziening ook gerealiseerd zal worden door het COA. - Medische zorg zal het grootste knelpunt zijn voor kleinere locatie, onze gecontracteerde partij Gezondheidszorg Asielzoekers (GZA) kan geen team koppelen aan locaties <150 personen, om deze reden zou de gemeente Best zelf de eerste- en tweedelijnszorg moeten aanbieden aan onze bewoners of moeten onze bewoners naar een andere COA-locatie reizen Het COA regelt en betaalt wel de zorgverzekering voor bewoners. - Welke Wat betreft de begeleiding van bewoners door onze medewerkers: bij locaties <150 personen is er geen permanent team op locatie aanwezig, maar zal er een ambulant team langskomen op locatie om bewoners te spreken, kamers te controleren en afspraken te maken.

Voor overige begeleiding en de meldplicht zullen de bewoners naar een andere COA-locatie moeten reizen, indien deze binnen 45 minuten reisafstand met OV is.

Vraag 12

Potentiële alternatieven Wat als de omvang van de op te vangen groep wordt teruggebracht tot 150 (minimum grootte van volledige regie COA) – kan dit onderdeel zijn van onderhandeling met het COA?

Antwoord 12

Gezien de recent verkregen goedkeuring op de businesscase voor Hooiweg (looptijd 5 jaar, 192 personen), verwachten wij dat het COA terughoudend zal zijn ten aanzien van wijzigingen in de businesscase die een aanzienlijke impact hebben. De huidige kostprijs ligt net binnen de gestelde norm. Indien er wijzigingen worden aangebracht in een van de twee kernvariabelen – het aantal op te vangen personen of de looptijd – kan dit de businesscase negatief beïnvloeden en bestaat de reële kans dat deze geen goedkeuring meer krijgt binnen het MT van het COA. Een mogelijke oplossing zou kunnen zijn dat wij als gemeente Best bereid zijn om eventuele meerkosten voor onze rekening te nemen. Daarnaast betekent een verlaging van het aantal op te vangen personen ten opzichte van de oorspronkelijke opgave dat er minder ruimte is voor de uitruil met statushouders of Oekraïners. Dit zou er tevens toe kunnen leiden dat onze gemeente minder compensatie ontvangt vanuit het Rijk.

Vraag 13

Potentiële alternatieven

8

Beantwoording (technische) vragen Indien de locatie in huidige omstandigheden niet vergund kan worden voor het AZC, moeten alternatieven worden onderzocht. Wat zijn dan de volgende stappen? Welke oplossingsrichting wordt dan gezocht? Antwoord 13

Op dit moment zijn er geen aanwijzingen dat de locatie onder de huidige omstandigheden niet aan de gestelde voorwaarden voldoet. Vanuit ruimtelijk perspectief wordt de locatie als geschikt beoordeeld. Het participatieproces met omwonenden is pas in maart gestart en bevindt zich nog in een vroeg stadium. Er moeten nog een flink aantal gesprekken gevoerd worden. De focus van het college ligt momenteel op het uitvoeren van de opdracht zoals die door de gemeenteraad in september is vastgesteld. We bevinden ons nog volledig op dat spoor.

Vraag 14

Potentiële alternatieven Wat zegt de overeenkomst over de oplevertermijn van de locatie aan het COA? Wat zijn de consequenties als dit niet tijdig kan worden opgeleverd?

Antwoord 14

Op dit moment is er nog geen definitieve overeenkomst opgesteld voor de pacht en oplevering van de locatie aan het COA. De oplevertermijn is afhankelijk van diverse factoren, waaronder het verkrijgen van de benodigde vergunningen en de aansluiting op het stroomnetwerk. Wij realiseren ons dat de aansluiting op het net langer duurt dan aanvankelijk verwacht, waardoor er enige ruimte is in de opleveringsdatum. Mocht de oplevering later plaatsvinden dan gewenst, dan betekent dit dat we als gemeente Best voor een langere periode niet kunnen voldoen aan de verplichtingen vanuit de spreidingswet. Dit is gezien de actuele druk op de asielketen uiteraard onwenselijk. Wij staan dan ook open voor goed overleg om waar mogelijk de planning aan te passen, maar streven ernaar de locatie tijdig op te leveren. Welke gevolgen een niet tijdige oplevering heeft, is niet bekend.

Vraag 15

Potentiële alternatieven Wat gebeurt er als de gemeente Best niet tijdig een geschikte AZC locatie kan aanwijzen ?

Antwoord 15

Zie antwoord 17.a

Vraag 16

Potentiële alternatieven Er zijn momenteel verschillende grootschalige accommodaties voor arbeidsmigranten in de gemeente Best, die momenteel niet voor langdurige bewoning zijn vergund. Vanuit dat perspectief moet er een behoorlijk verloop zijn in deze accommodaties. Is er met deze accommodaties gesproken om deze aan te wenden voor opvang asielzoekers en/of statushouders in plaats van seizoenarbeiders?

Antwoord 16

Nee, er is niet met deze accommodaties gesproken over alternatieve aanwending. Deze locaties zijn momenteel niet vergund voor langdurige bewoning en passen daarmee niet binnen het beoogde beleid voor opvang van asielzoekers en statushouders. Bovendien worden de bestaande accommodaties al intensief benut voor een andere doelgroep, waardoor inzet voor opvang op dit moment niet aan de orde is.

Vraag 17

Informatie voorziening

9

Beantwoording (technische) vragen Er circuleert heel veel informatie over de mogelijke komst van een AZC in Best, waarvan de herkomst en waarachtigheid onduidelijk is. Graag verduidelijking over deze zaken zodat onze inwoners correct worden geïnformeerd. a. Wat is de wettelijke basis voor de opvang? De Spreidingswet is/wordt toch afgeschaft ? b. Wat krijgt/verdient de gemeente met de opvang van asielzoekers ? Hoe hoog is de vergoeding per asielzoeker? c. Hoe realistisch is de verwachting dat de problematiek in Budel en Maarheeze in Best ook zijn te verwachten – zal het station Best ook worden vermeden door de NS? Antwoord 17

a. De Spreidingswet is op dit moment nog van kracht en verplicht gemeenten tot het opvangen van asielzoekers. Hoewel de minister heeft aangegeven de wet te willen intrekken, is dat nog niet formeel gebeurd. Gemeenten moeten dus nog steeds voldoen aan de taakstelling zoals opgelegd door het Rijk. Het ministerie van Asiel & Migratie heeft recent aan gemeenten gevraagd om uiterlijk 1 juli 2025 aan te geven of zij hun taakstelling niet halen. In dat kader heeft de gemeente Best op 27 mei 2025 een melding gedaan bij het ministerie. Wat de precieze gevolgen zijn van het niet halen van de taakstelling is nog niet duidelijk, maar het ministerie oefent wel nadrukkelijk druk uit. Er ligt op dit moment geen formele deadline voor de gemeenteraad. De wettelijke verantwoordelijkheid ligt bij de gemeente, en er wordt verwacht dat stappen worden gezet richting het realiseren van opvangcapaciteit. Gemeente Best ziet deze opgave niet alleen als een wettelijke verplichting, maar ook als een morele verantwoordelijkheid en een vorm van solidariteit met andere gemeenten die al opvang bieden. De bedoeling van de Spreidingswet is een evenwichtigere verdeling van asielzoekers over het land. Tot nu toe heeft Best daar nog geen bijdrage aan geleverd. b. de vergoedingen die de gemeente ontvangt zijn terug te vinden op de website van het COA: COA - Financiële regelingen voor gemeenten | www.coa.nl. c.

We begrijpen de zorgen over de veiligheid rondom het NS-station in Best, vooral met betrekking tot de integratie van asielzoekers en mogelijke negatieve impact op de lokale gemeenschap. Ook wij hebben gezien welke problemen er zijn ontstaan bij station Maarheeze door de overlast van asielzoekers van aanmeldcentrum Budel. Echter is Budel niet vergelijkbaar met een asielzoekerscentrum zoals wij deze beogen in Best. Budel is samen met Ter Apel een aanmeldcentrum waar personen die zich melden om asiel aan te vragen worden gescreend. Wanneer zij toe worden gelaten tot de asielprocedure worden deze mensen in een regulier AZC geplaatst. De grootte en samenstelling van een aanmeldcentrum is daarom niet te vergelijken met die van een opvanglocatie voor maximaal 192 asielzoekers. Om alle veiligheidsaspecten te waarborgen werkt de gemeente samen met de politie en andere relevante instanties om ervoor te zorgen dat we de veiligheid van iedereen, zowel asielzoekers als inwoners, kunnen borgen. Dit zal ook opgenomen worden in een veiligheidsplan dat onderdeel zal zijn van de werkafspraken die aanvullend zijn op de bestuursovereenkomst.

Vraag 18

Vervolg van het proces Wat zijn de vervolgstappen in het proces, welke besluiten moeten nog genomen worden; wanneer zal dit ongeveer plaatsvinden ?

Antwoord 18

Op onze website hebben we een duidelijk overzicht van de besluitvorming, de procedures en een (grove) tijdsplanning: Asielzoekerscentrum Hooiweg | Gemeente Best Als aanvulling: De indiening van de aanvraag van de omgevingsvergunning is afhankelijk van meerdere factoren en kent een aantal belangrijke stappen:

10

Beantwoording (technische) vragen 1. Goedkeuring door het bestuur van het COA De procedure start met een formele goedkeuring van het COA-bestuur. Pas na deze goedkeuring kunnen vervolgstappen worden gezet. 2. Opstellen vergunningsaanvraag Na goedkeuring wordt de vergunningsaanvraag opgesteld. Hiervoor hanteren we een doorlooptijd van ongeveer 10 weken. 3. Voorbereiding door de bouwer De bouwer moet voldoende tijd krijgen om de benodigde bouwvergunningstukken aan te leveren. Deze opdracht wordt echter pas verstrekt nadat het COA-bestuur akkoord heeft gegeven. 4. Afstemming met de gemeente Voorafgaand aan de goedkeuring moet er overeenstemming zijn over de situering van de gebouwen op het terrein. De gemeente heeft ervoor gekozen om de terreininrichting te betrekken bij de participatie met omwonenden. Deze participatie moet dus eerst plaatsvinden en tot overeenstemming leiden voordat dit onderdeel van de vergunningsaanvraag kan worden. 5. Verdere afstemming en planning Op basis van bovenstaande afhankelijkheden moet de exacte planning van de vergunningsaanvraag nog verder worden uitgewerkt. Verwachte indiending vergunningsaanvraag Indien alles volgens planning verloopt en er geen onvoorziene omstandigheden optreden, verwachten we de vergunningsaanvraag in de tweede helft van 2025 in te kunnen dienen.

Aansluitend zal de uitgebreide vergunningsprocedure worden doorlopen, met een doorlooptijd van 26 weken, zoals vastgesteld door het college.

Vragen Rob Snellen - JO Vraag 19

Antwoord 19

Vraag 20

U refereert terecht vaak aan de wettelijke opdracht, ook in het raadsbesluit. Hierbij is het cruciaal te vermelden dat de wettelijke opdracht binnen de spreidingswet voor Best in december is gewijzigd naar 88 opvangplekken, in plaats van de oorspronkelijke 192. Hieruit volgt onvermijdelijk dat zowel de huidige locatiekeuze als het onderliggende locatieonderzoek zijn gebaseerd op verouderde wetgeving. Gezien deze significante wijziging in de wettelijke kaders, vind ik dat de uitgangspunten opnieuw moeten worden vastgesteld! Hoe denkt u hierover. Bij de wijziging van het aantal opvangplekken is het wettelijk kader niet gewijzigd. Dit is nog steeds de spreidingswet.

Naar aanleiding van uw begeleidend schrijven met referentienummer IN24-01175/ wil ik graag refereren aan de door u gestelde zaken, met name met betrekking tot transparante communicatie en het betrekken van inwoners. Transparante communicatie en tijdige informering. In paragraaf 1.8 van genoemd schrijven stelt u dat "transparante communicatie helderheid en draagvlak biedt" en dat "de inwoners en andere belanghebbenden tijdig worden geïnformeerd over het proces om te komen tot een opvanglocatie voor asielzoekers."

Graag ontvang ik hierover een nadere toelichting. Op welke concrete wijze en op welk moment heeft u deze het tijdig informeren van vormgegeven aan de inwoners en andere belanghebbenden?

11

Beantwoording (technische) vragen

Antwoord 20 Vraag 21

Rol van inwoners en voorkomen van een voldongen feit. Vervolgens geeft u in dezelfde alinea aan dat "inwoners geen inspraak en geen actieve rol hebben in de besluitvorming" rondom het opleveren van een shortlist. Direct daarop stelt u echter dat "door inwoners goed te informeren over de te nemen stappen zij niet overvallen worden door een voldongen feit." Deze twee statements lijken op gespannen voet te staan. Daarom de vraag: Op welke specifieke manier heeft u voorkomen dat de omwonenden en inwoners niet voor een voldongen feit kwamen te staan, gezien de eerder gestelde beperking in inspraak en actieve rol? Zie antwoord vraag 1 Naar aanleiding van uw document met referentienummer IN24-01175/ wil ik graag nader ingaan op het onderdeel "Procedure en planning". De door u geschetste vervolgstappen om tot een locatiekeuze te komen, zijn als volgt: 1. Uitgangspunten voor locatie en opvang vaststellen – raad september 2024 2. Locatie onderzoek – september 2024 3. Oplevering shortlist – raadsinformatiebrief oktober 2024 4. Verdiepend onderzoek naar enkele locaties (shortlist) op geschiktheid – oktober 2024

Mijn specifieke aandacht gaat hierbij uit naar punt 3: "Oplevering shortlist – raadsinformatiebrief oktober 2024". Gezien het feit dat de oplevering van deze shortlist een van de meest cruciale toezeggingen was in het proces, en deze toezegging niet is nagekomen, ben ik van mening dat dit de basis van het huidige proces ondermijnt. Gezien deze significante afwijking van de overeengekomen procedure en planning, wil ik u vragen hoe u hier zelf over denkt en welke stappen u voorstelt om het vertrouwen in het proces te herstellen. Zou het, gezien het niet nakomen van deze belangrijke belofte, niet passend zijn om de procedure opnieuw te starten vanaf de vastgestelde uitgangspunten? Antwoord 21

In het raadsvoorstel behorend bij de vaststelling van de uitgangspunten voor het locatieonderzoek staan de opgenomen vervolgstappen benoemd alsmede op welke momenten er informatie naar u als gemeenteraad wordt gestuurd. Hierbij worden o.a. genoemd ‘het locatieonderzoek’, ‘oplevering shortlist’ en ‘verdiepend onderzoek’ in de vervolgstappen, maar niet als feitelijke oplevering naar de gemeenteraad. Er zijn door het college geen toezeggingen gedaan over het delen van zowel de long- als shortlist.

Vraag 22

Betreffende uw argumentatie om de locaties niet inzichtelijk te maken, wil ik hierover de volgende opmerking plaatsen. U stelt dat het om bepaalde redenen niet mogelijk is om de locaties transparant te communiceren. Deze argumentatie is voor mij echter niet overtuigend.

Het is immers een feit dat de gemeenteraad in het verleden vaker documenten heeft ingezien die aanzienlijk gevoeliger waren qua privacy en informatie, en dit onder passende geheimhouding kon doen.

Antwoord 22

Daarom verzoek ik u vriendelijk doch dringend om helderheid te verschaffen: Wat is de exacte reden dat u in dit specifieke geval geen transparantie kunt of wilt bieden met betrekking tot de locaties? Wij achten deze openheid cruciaal voor een zorgvuldige besluitvorming en het behoud van vertrouwen. Er zijn zwaarwegende redenen om de lijst met nadere locaties niet te delen. De afgevallen locaties zijn in een zorgvuldig proces beoordeeld op geschiktheid, waarbij meerdere belangen — waaronder privacy van grondeigenaren, betrokken externe partijen en juridische positie — een rol spelen. 12

Beantwoording (technische) vragen Het delen van deze shortlist, zelfs vertrouwelijk, kan leiden tot onnodige onrust, speculatie en mogelijk juridische of maatschappelijke schade. De keuze om de lijst, onder geheimhouding, in te zien is aan uw Raad Vraag 23

Graag vraag ik uw aandacht voor een discrepantie in de communicatie omtrent de locatie van de opvang. Mij is bekend dat het COA reeds op 28 oktober 2024 een schouw heeft laten uitvoeren op de betreffende locatie. Echter, tijdens de meest recente raadsavond heeft u gemeld dat het COA ongeveer halverwege november op de hoogte is gebracht van deze locatie. Kunt u dit verschil

in data verklaren? Een opheldering hierover is gewenst voor een volledig en transparant beeld van de procedure. Antwoord 23

Het COA is op 25 oktober 2024 voor het eerst in gesprek gegaan met de gemeente Best. Op dat moment was er nog geen voorkeurslocatie voorgesteld aan het college van B&W. Omdat het locatieonderzoek zich in de afrondende fase bevond, was het noodzakelijk om het COA te betrekken en te toetsen of er vanuit hun kant obstakels werden gezien bij de mogelijke locaties. Voorafgaand aan dit overleg werd al duidelijk dat uitsluitend de locatie aan de Hooiweg voldeed aan de uitgangspunten van de gemeenteraad. Deze locatie bleek beschikbaar voor de periode waarin de ontwikkeling tot een asielzoekerscentrum (AZC) zou plaatsvinden en voldeed tevens aan de eisen van het COA. De input van het COA vormde een essentieel onderdeel van de afronding van het locatieonderzoek. Vervolgens heeft het COA op 28 oktober 2024 een schouw uitgevoerd, bestaande uit: • Een onderzoek op basis van openbare informatie over de locatie; • Een korte fysieke schouw op locatie. Na ontvangst van deze schouw is de locatie aan de Hooiweg in november 2024 door het college van B&W aangewezen als voorkeurslocatie.

Vraag 24

Tijdens de presentatie van het COA heeft mevrouw Tetteroo expliciet gesteld dat de gemeente "straks zult moeten duiden waarom locatie A wel en B niet." De heer Meeuwis heeft dit proces bovendien bevestigd. Dit sluit aan bij de duidelijke wens van de raad om actief te worden meegenomen in het proces van locatiekeuze en de onderbouwing daarvan. Desondanks is deze duiding en procesgang tot op heden uitgebleven. Ik constateer dan ook dat deze afspraak, die cruciaal is voor de transparantie en betrokkenheid van de raad, niet is nagekomen. Graag ontvang ik een

verklaring waarom deze afspraak niet is nageleefd en op welke wijze u alsnog voornemens bent de raad te voorzien van de toegezegde duiding van de locatiekeuzes. Antwoord 24

Er is geen presentatie geweest van het COA door mevrouw Tetteroo, zij is werkzaam bij BMC en ingehuurd door de gemeente als externe deskundige. Wat betreft de vraag over de toezegging over de locaties verwijs ik u naar de beantwoording van vraag 21.

Vraag 25

Met betrekking tot de communicatie over het proces in Best, roept de situatie waarbij deelnemers van het Regio overleg beter geïnformeerd lijken te zijn dan de raadsleden van de gemeente Best, vragen op. Het is opmerkelijk dat informatie over dit proces, zoals blijkt uit de agenda van het Regio overleg (zie Agenda Regio overleg Asten), eerder of uitgebreider beschikbaar lijkt te zijn voor externe partijen dan voor de eigen raad. Graag vernemen wij dan ook hoe het mogelijk is dat de deelnemers

van het Regio overleg beter op de hoogte worden gehouden van het proces in Best dan de raadsleden van de gemeente Best. Wij achten het essentieel dat de raad te allen tijde tijdig en volledig wordt geïnformeerd over processen die de gemeente Best aangaan.

13

Beantwoording (technische) vragen Antwoord 25

Wij nemen aan dat u doelt op het Regioplan Zuidoost-Brabant, dat is voortgekomen uit de overleggen aan de Provinciale Regietafel (PRT). Daarin hebben wij samen met onze regionale buurgemeenten een plan hebben opgesteld om te voldoen aan de indicatieve taakstelling die op dat moment bekend was. De informatie die wij hierin hebben doorgegeven betreft het volgende:

“• Best: Intentie te voldoen aan de indicatieve taakstelling zoals deze is gecommuniceerd op basis van de Spreidingswet. Op dit moment voert gemeente Best locatieonderzoek uit aan de hand van vastgestelde uitgangspunten voor de huisvesting van asielzoekers. Onderdeel van deze uitgangpunten is dat er 192 kunnen worden opgevangen.” Aan deze overlegtafel is geen informatie gedeeld die niet reeds bij u als gemeenteraad bekend was. Vraag 26

Naar aanleiding van recente berichtgeving wil ik graag duidelijkheid vragen over de consistentie van de informatieverstrekking met betrekking tot de standpunten van Staatssecretaris Van der Burg (Faber). U heeft in het Eindhovens Dagblad van 19 en 20 mei gesproken over een "steeds wisselende boodschap" van Faber. Echter, op 30 april van dit jaar was u al op de hoogte van de boodschap vanuit het Ministerie, specifiek het aantal van 88 personen en het ontbreken van dwang.

Graag ontvang ik een toelichting op wat u precies bedoelt met deze "wisselende boodschap", gezien het feit dat de kernboodschap – 88 personen zonder dwang – reeds eerder bekend was. De helderheid hieromtrent is essentieel voor een eenduidig beeld van de situatie. Antwoord 26

U hebt zelf ook het nieuws op de verschillende kanalen kunnen volgen en dan hebt u kunnen meekrijgen dat er vanuit de rijksoverheid diverse malen in de openbaarheid (ook vorig jaar) gesproken over een spoedwet, intrekken spreidingswet met verschillende termijnen etc. Een minister die vrijwilligers geen lintje gunt omdat ze tegen haar beleid werken maar diezelfde minister die wel aan gemeentes vraagt om opvangplekken te realiseren. Dat ervaren wij als wisselede boodschap, het sloeg niet op het aantal op te vangen asielzoekers.

Meer vragen over hetzelfde onderwerp? Voeg dan rijen toe met de tab-toets. *Als u de vragen donderdag na de beeldvormende sessie vóór 12.00 uur mailt, beantwoordt het college uw vragen uiterlijk donderdag voor de oordeelsvormende sessie.

Artikel uit 1e Wijziging Reglement van Orde gemeenteraad 2023: Artikel 3.35 – Technische vragen 1. 2. 3.

Technische vragen worden kort en bondig geformuleerd. Het zijn informatieve vragen die bedoeld zijn om een beter begrip van een onderwerp of geagendeerd raadsvoorstel te krijgen. Het kunnen vragen zijn over feiten, omstandigheden en de uitleg daarvan of over de feitelijke gevolgen van een besluit. Technische vragen worden ingediend bij de griffie. Technische vragen over geagendeerde raadsvoorstellen die zijn ingediend bij de griffie uiterlijk donderdag vóór 12.00 uur na de beeldvormende sessie, worden door het college uiterlijk donderdag voor de oordeelsvormende sessie vóór 12.00 uur beantwoord. De antwoorden van het college worden door de griffie op het raadsinformatiesysteem geplaatst bij het agendapunt van de desbetreffende sessie.

14

Beantwoording (technische) vragen 4. Bij technische vragen over een onderwerp spant het college zich in om de technische vragen zo spoedig mogelijk, maar uiterlijk binnen 7 dagen na ontvangst van de vraag, te beantwoorden. De antwoorden van het college of de burgemeester worden door de griffie op het raadsinformatiesysteem geplaatst.

15