25010.06 - PU25-00019 - Raadsinformatiebrief over Planning & Control 2025

Domein Bedrijfsvoering Team Financiën en kwaliteit

Raadsinformatiebrief

Aan de leden van de gemeenteraad

Uw Brief van Uw kenmerk Datum Verzonden

06-01-2025 06-01-2025

Onderwerp

Planning & Control 2025

Ons kenmerk Behandeld door Telefoonnummer

PU25-00019// Jolanda Wijnen/ Joost van de Schoot 14 0499

Beste raadsleden, Tijdens de behandeling van de programmabegroting 2025 in november 2024 heeft wethouder Dijkhoff aan u toegezegd om u een procesraadsinformatiebrief over de planning & control 2025 te sturen. Want hoe zat het financieel ook alweer? Met deze brief nemen wij u mee en vatten wij e.e.a. voor u samen.

Laatste financieel overzicht: waar staan we als gemeente? In de programmabegroting 2025 is een financieel perspectief opgenomen waarbij in 2025 een positief saldo van € 741.000 én een beperkt tekort in de jaren daarna is opgenomen. Echter hebben wij met u als bestuur van onze gemeente ambities in de komende periode die óók geld kosten. Een greep uit deze ambities zijn onder meer de samenwerking tussen Best-Oirschot, de Beethovendeal, de ontwikkeling in het stationsgebied, de verhoogde bijdrage aan de Veiligheidsregio, de uitdagingen in het sociaal domein, uitvoering geven aan landelijke afspraken rondom duurzaamheid, de tijdelijke huisvesting van onze eigen gemeente en de versnellingsopgave woningbouw. Inhoudelijk mooie ontwikkelingen voor de gemeente Best, maar ook op dit moment financieel nog niet te vertalen wat leidt tot financiële onzekerheid. De decembercirculaire 2024: wat betekent deze financieel voor onze gemeente? Inmiddels heeft het Rijk de decembercirculaire 2024 verstrekt en is deze ambtelijk doorgerekend. Dit betekent het volgende. Voor 2024 ontvangt de gemeente € 726.000 extra aan rijksmiddelen. Echter is het kalenderjaar voorbij en kan de begroting 2024 niet meer worden bijgesteld. Daarom wordt dit bedrag volledig meegenomen in het jaarrekeningresultaat 2024. Zijn er ook financiële gevolgen voor 2025 en de jaren daarna? Jazeker, leest u verder.

Gevolgen van de bijstelling ‘Maatstaf huishoudens met laag inkomen met drempel’ Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) heeft op 4 december 2024 een actualisatie van aantallen voor de ‘maatstaf Huishoudens met een laag inkomen met drempel’ naar gemeenten voor de jaren 2021-2023 gepubliceerd. Dit heeft als gevolg dat extra geld voor de jaren 2025 e.v. voor onze gemeente beschikbaar komt welke varieert tussen € 270.000 in 2025 en € 530.000 in 2028. Maar tegenover deze extra gelden

*PU25-00019*

Bijlage(n): Pagina 1 van 4

staan, door onder meer de vergrijzing, ook extra uitgaven in het beleidsveld Wmo en Jeugd. Daarom reserveren we een gedeelte van deze extra rijksmiddelen voor deze beleidsvelden om hiermee recht te doen aan het verbinden van de extra middelen en de hogere verwachte uitgaven. De mutaties vanuit de decembercirculaire 2024 leiden tot onderstaande financiële foto voor de jaren 2025 tot en met 2028.

De begroting voor het jaar 2026 vertoont nóg geen positief begrotingssaldo terwijl de overige jaren een positief begrotingssaldo laten zien. Hierbij wordt opgemerkt dat de eerder genoemde ambities in deze brief NIET in bovenstaande financiële foto zijn opgenomen Ook zijn de eventuele financiële gevolgen van collegeen raadsvoorstellen in de periode tussen het vaststellen van de begroting 2025 en het opstellen van deze notitie zijn niet in deze tabel opgenomen. Deze worden aan u in een geactualiseerd overzicht gepresenteerd bij de behandeling van de 1e financiële rapportage 2025. Geld over in 2024: wordt dit veroorzaakt door eenmalige budgetten? Op dit moment wordt het jaar 2024 afgesloten en vindt de voorbereiding op de accountantscontrole van eind maart 2025 plaats. Uit de 3e financiële rapportage 2024 blijkt een verwacht jaarresultaat 2024 van + € 1,5 miljoen. In dit bedrag waren nog niet de eenmalige budgetten van 2024 opgenomen die niet meer zijn uitgegeven in 2024. Mogelijk zijn deze nog nodig voor 2025, maar daar besluit u over. Nieuw: raadsvoorstel budgetoverheveling 2024 naar 2025 & speerpunten 2025/2026 We leggen u bovengenoemde vraag of het geld nog nodig en er prioriteit aan gegeven dient te worden, voor in een raadsvoorstel dat geagendeerd staat voor 14 april 2025. Dit raadsvoorstel is nieuw en kent u niet in deze vorm.

Het doel hiervan is dat u kritisch bent op het verzoek tot overheveling van budgetten van het jaar 2024 naar 2025. En tegelijkertijd willen u als raad nog beter in stelling brengen in uw kaderstellende rol. In dit voorstel worden namelijk ook speerpunten vanuit het college en de ambtelijke organisatie geformuleerd voor de jaren 2025 en 2026. Dit is zowel voor u als voor ons een voorbereiding op de kaderbrief 2026. Waar wilt u de focus nog op leggen de komende periode? Welke onderwerpen geeft u de prioriteit of wilt u de koers in bijstellen? Waar wilt u nog middelen voor vrijmaken? Dit uiteraard met advisering vanuit de ambtelijke organisatie of dat uw ambities ook haalbaar zijn in relatie tot de capaciteit die beschikbaar is. Dit voorstel is geagendeerd in uw raadsagenda en doorloopt daarmee ook de volledige BOB cyclus.

*PU25-00019*

Bijlage(n): Pagina 2 van 4

Tussentijds mondelinge rapportage 2025: is deze nog wenselijk voor u? In de planning en controlcyclus stelt u bij de kaderbrief kaders, bij de begroting doelstellingen en in het kalenderjaar zelf monitort u de realisatie hiervan. Ook stelt u financieel tussentijds bij aan de hand van begrotingswijzigingen die aan u worden voorgelegd bij de verschillende financiële rapportages of die zijn toegevoegd bij een apart inhoudelijk raadsvoorstel. Op deze manier geeft de ambtelijke organisatie ons al bestuur handvatten om (bij) sturing te geven. De mondelinge tussentijdse rapportage die vaak in juni plaatsvindt, draagt bij aan het elkaar informeren waar we in het jaar staan en is tegelijkertijd de invulling van de beeldvormende sessie van de 2e financiële rapportage. Echter merken wij dat deze sessie u grotendeels geen nieuwe informatie geeft. Wij vragen u daarom na te denken en in het presidium te bespreken of dit onderwerp al dan niet in 2025 nog ingepland dient te worden. Speerpunt vanuit de auditcommissie De auditcommissie heeft eind vorig jaar het speerpunt voor de accountant geformuleerd welke een relatie heeft met de planning & controlcyclus. Het speerpunt is namelijk als volgt geformuleerd; (bron: verslag auditcommissie).

‘Hoe gaan we om, hebben we zicht als raad op, ambities die nog niet zijn verwerkt in de begroting, omdat er nog geen besluit is geweest waarbij budget is vrijgegeven> Onze ambities zijn afhankelijk van veel (externe) factoren en stapelen zich gaandeweg op. De vraag is hoe we als raad meer grip krijgen op deze ambities, ook richting de begroting 2026 en verder om te voorkomen dat we opnieuw onder stoom en kokend water verantwoorde financiële keuzes moeten maken zoals eind 2023.’ De insteek van de leden van de auditcommissie is om via de uitwerking van dit speerpunt te komen tot een methodiek voor de toekomst (dus niet iets eenmaligs, maar iets dat we kunnen blijven gebruiken binnen de P&C- cyclus).’ Op dit moment werkt de accountant dit speerpunt uit, en wordt over de voortgang in de auditcommissie van 17 februari a.s. gesproken in aanwezigheid van de accountant. Een inhoudelijke terugkoppeling hierover volgt dan ook vanuit dat gremium. De uitwerking van de accountant wordt met u gedeeld in het accountantsverslag dat zij in het voorjaar 2025 opstellen en met u delen. Maar er is natuurlijk een raakvlak met onze planning & controlcyclus. We kunnen de ambities veelal benoemen maar nog niet vertalen in benodigde ambtelijke en financiële capaciteit.

En wat betekent dit dan voor onze financiële weerbaarheid en situatie? Op dit moment zorgen we ervoor dat de onderwerpen op tafel komen, budgetteren we daar waar de informatie betrouwbaar is en verwerken we financiële risico’s in onze risicoparagraaf waar onze weerstandsratio mee berekend kan worden. Op deze manier informeren wij u als raad. Samengevat We brengen u via een apart raadsvoorstel in april de budgetten in beeld welke wij noodzakelijk achten en dus gerelateerd zijn aan onze speerpunten. Hierover gaan wij graag met u in gesprek. Dit geeft u als raad en ons als college direct ook de kaders voor de kaderbrief 2026. De verdere planning & controlcyclus geven we verder vorm in de huidige BOB cyclus, met daarbij speciale aandacht om de beeldvormende sessie van de kaderbrief en de begroting meer body te geven. Hierover blijven wij met u in gesprek. We hopen door deze brief waarin we toelichting op de ontwikkelingen en aandachtspunten in de planning & controlcyclus hebben geschetst, u meegenomen te hebben in de aanpak. De data van alle onderwerpen staan in uw raadsagenda gepland en zijn gekoppeld aan de inleverdata bij onze toezichthouder (Provincie).

*PU25-00019*

Bijlage(n): Pagina 3 van 4

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Best

Jan Willem Slijper Burgemeester

Jolie Hasselman secretaris

*PU25-00019*

Bijlage(n): Pagina 4 van 4