Document · PDF

24058.8 - 2023 Accountantsverslag gemeente Best getekend

Raadsvergadering 1 juli 2024, gemeente BestBij agendapunt: 24058 - Jaarstukken 20235.133 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Accountantsverslag Gemeente Best

23 mei 2024 Eindhoven

Aanbiedingsbrief Gemeente Best T.a.v. gemeenteraad Dorpsplein 2 5683 GA BEST

Aansluitend hebben wij in april 2024 de jaareindecontrole uitgevoerd. De jaareindecontrole is gericht op het vormen van een oordeel over de jaarrekening in overeenstemming met de Nederlandse regels voor financiële verslaggeving.

Eindhoven, 23 mei 2024

Dit accountantsverslag bevat de belangrijkste bevindingen naar aanleiding van de jaareindecontrole. Waar mogelijk doen wij aanbevelingen gericht op verdere verbetering. Deze aspecten doen geen afbreuk aan ons oordeel omtrent de getrouwheid van de jaarrekening 2023.

Betreft: Accountantsverslag boekjaar 2023

Geachte leden van de raad, Hierbij bieden wij u het accountantsverslag aan naar aanleiding van onze controle van de jaarrekening 2023 van de Gemeente Best.

Wij hebben dit verslag in concept besproken met de ambtelijke organisatie en de verantwoordelijk wethouder. Wij lichten dit verslag toe aan de auditcommissie op 3 juni 2024.

Onze opdracht is het controleren van de jaarrekening op het aspect getrouwheid. Vanaf boekjaar 2023 is de rechtmatigheidsverantwoording officieel belegd bij het college. Met deze rechtmatigheidsverantwoording legt uw college expliciet verantwoording af over de financiële rechtmatigheid. Onze rol ziet toe op het vaststellen van de juistheid van de opgestelde rechtmatigheidsverantwoording.

Wij vertrouwen erop u middels onze rapportage voldoende geïnformeerd te hebben. Tot het geven van een nadere toelichting zijn wij uiteraard gaarne bereid.

In juli 2023 zijn wij als nieuwe accountant van gemeente Best gestart met een organisatieverkenning. Daarna hebben wij in oktober 2023 een interim controle uitgevoerd. De bevindingen hieruit zijn reeds in een boardletter aan u gerapporteerd

Met vriendelijke groet, namens ons hele team,

Wij danken de medewerkers van gemeente Best voor de plezierige en constructieve samenwerking en kijken uit naar verdere samenwerking

ValidSigned by Teun van Lierop on 23-05-2024

ValidSigned by drs. P. Peters RA on 23-05-2024

T.M.M. van Lierop RA MSc Extern accountant

drs. P. Peters RA Manager 2

Inhoudsopgave 1.

Samenvatting

Ons oordeel

Bevindingen jaarrekening 2023 1. 2. 3. 4. 5.

Begrotingsrechtmatigheid Grondexploitaties Speerpunt: Reserves en voorzieningen Jeugdhulp en Wmo Overige bevindingen

Overige aspecten

Bijlages 1. 2.

Tabel fouten en onzekerheden SiSa Tabel fouten en onzekerheden TOZO

10 12 13 15 16

19 21 20

1. Samenvatting - oordeel Ons oordeel Onderwerp

Goedkeurend

Afkeurend

Anders

Toelichting

De jaarrekening 2023 geeft een getrouw beeld van de grootte en samenstelling van zowel de baten en lasten over 2023 als van de activa en passiva per 31 december 2023 in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV).

Wel bevindingen

Anders

Toelichting

Wij hebben vastgesteld dat de rechtmatigheidsverantwoording zoals opgenomen in de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de financiële rechtmatigheid en is opgesteld in overeenstemming met de kadernota rechtmatigheid en de met de raad gemaakte afspraken. Door het college zijn geen financiële onrechtmatigheden gemeld en is, binnen de daarvoor gestelde grenzen, rechtmatig gehandeld.

Wij hebben vastgesteld dat de WNT-verantwoording zoals opgenomen in de jaarrekening voldoet aan de daaraan te stellen eisen.

Wij hebben de SiSa-bijlage zoals opgenomen in de jaarrekening gecontroleerd met inachtneming van de Nota verwachtingen accountantscontrole 2023. Op grond hiervan melden wij dat geen fouten en/of onzekerheden zijn geconstateerd boven de voor de SiSa geldende rapporteringstoleranties.

Getrouw beeld

Onderwerp

Geen bevindingen

Rechtmatigheidsverantwoording

WNT verantwoording

SiSa bijlage

1. Samenvatting – financiële analyse Financiële analyse 2023 Resultaat voor mutatie reserves in k€

Het resultaat voor mutatie reserves (het saldo van baten en lasten) in de primaire begroting bedroeg € 1,3 mln positief. Na mutatie reserves, bedroeg het primair begrote resultaat € 2,6 mln positief. Gedurende het jaar is het resultaat flink positief bijgesteld in de gewijzigde begroting na mutatie reserves. Dit wordt voor een belangrijk deel veroorzaakt door het doorschuiven van projecten (budgetoverheveling € 5,5 mln).

€ 8.000 € 6.000 € 4.000

6.760

€ 2.000 €0

1.308

246

Primaire begroting Gewijzigde begroting Realisatie

Resultaat na mutatie reserves in k€ € 10.000 € 8.000 € 6.000

9.227 8.647

€ 4.000 € 2.000

2.574

Het gerealiseerde resultaat voor mutatie reserves bedraagt € 6,8 mln positief. Het eigen vermogen neemt met dit bedrag toe. Hierin is onder andere de vrijval van de voorziening op grondexploitaties (€ 5,2 mln) opgenomen, welke direct is verrekend met de reserves en daardoor niet terugkomt in de interne resultaatanalyse. Het gerealiseerde resultaat na mutatie reserves bedraagt € 8,6 mln positief en ligt daarmee in lijn met de gewijzigde begroting. Hoewel de afwijkingen gesaldeerd op totaalniveau beperkt zijn, is er per programma sprake van voor- en nadelen. Hierbij vallen de volgende zaken op: • Lagere uitgaven op projecten (budgetoverheveling) € 670.000 (diverse programma’s) • Lagere uitgaven opvang van Oekraïners € 302.000 (programma Sociaal Domein) • Hogere algemene uitkering en renteopbrengst € 2.021.000 (programma Bestuur en ondersteuning) • Hogere personeelslasten (incl. vrz verlofsparen) -/- € 1.075.000 (diverse programma’s) • Hogere uitgaven diverse programma’s -/- € 1.436.000 (diverse programma’s) • Hogere uitgaven deelgebied inkomen / p-wet -/- € 599.000 (programma Sociaal Domein) • Nadeel toerekening apparaatskosten -/- € 480.000 (programma Volkshuisv., RO, sted vern) Het positieve resultaat van € 8,6 mln is vooral als incidenteel bestempeld en komt voor een groot deel (circa € 6,2 mln) uit het doorschuiven van projecten.

Wij adviseren om het ambitieniveau van de gemeente goed af te stemmen op de mate waarin projecten kunnen worden gerealiseerd. In dit kader is eind 2023 een raadsbreed overleg geweest over de prioritering van projecten, inclusief de financiële en organisatorische opgaven die hiermee samenhangen. De uitkomsten hiervan worden financieel verwerkt in de komende begrotingsjaren na besluitvorming. 5

1. Samenvatting – financiële analyse Financiële analyse 2023 Eigen vermogen in € mln

Opbouw eigen vermogen in € mln

€ 100,0

€100

€ 80,0 € 60,0

85,4

82,7

80,3

12,3 8,8

87,1 €50

€ 40,0

59,3

€ 20,0 €2020

2021

2022

2023

€-

2022

8,6 32,1

46,3 2023

Resultaat Algemene reserve Bestemmings reserve

Externe financiering in € mln € 30 € 20 € 10

26,9

Vaste en kasgeld lening

Solvabiliteit in % van balanstotaal 100% 72,6%

34,8% 2022

2023

59,7%

64,8%

50%

18,8

€0

71,0%

36,3% 38,9% 38,9%

Gemidd elde in NL Best

0% 2020 2021 2022 2023

Het eigen vermogen van de gemeente Best neemt toe met € 6,8 mln als gevolg van het positieve saldo aan baten en lasten en bedraagt € 87,1 mln eind 2023. Binnen het vermogen valt op dat de algemene reserves zijn toegenomen naar € 32,1 mln. Dit komt – naast de resultaat bestemming 2022 - vooral voort uit: • de omzetting van € 8,7 mln bestemmingsreserves (waaronder wegbeheer) op basis van de nieuwe nota reserves en voorzieningen; en • de vrijval van de risicoreserve grondexploitaties (€ 9,9 mln) als gevolg van de gewijzigde risico inschatting (zie ook hoofdstuk 3.2). De totale externe financiering (vast en kortlopend) bedraagt eind 2023 € 18,8 mln (eind 2022 € 26,9 mln). Daartegenover zijn liquide middelen en uitstaande gelden in schatkistdepots beschikbaar van totaal ruim € 41 mln. Dit geld is nodig voor toekomstige projecten. De financiële positie van gemeente Best is op dit moment gezond en laat gemeten naar financiële kengetallen (waaronder solvabiliteit) een verbetering zien als gevolg van het positieve resultaat. De totale weerstandscapaciteit van de gemeente bedraagt eind 2023 € 33,4 mln (2022: € 10,8 mln) en is ruim voldoende om de benoemde risico’s van € 6,9 mln te dekken.

Wij merken hierbij op dat deze risico inschatting voor het laatst is gedaan ten behoeve van de begroting 2024 en conform de huidige systematiek weer gepland staat de zomer van 2024 voor de verwerking in de begroting 2025. In de toekomt worden binnen gemeente Best een aantal grote projecten verwacht, zoals onderwijshuisvesting, de stationsomgeving en de verbouwing van het gemeentehuis. Gezien de omvang en daarbij gepaard gaande onzekerheden, is het belangrijk om bij besluitvorming de effecten op de financiële positie nauwkeurig te blijven monitoren © 2024 Crowe Foederer Audit & Assurance B.V.

2. Ons oordeel Onderwerp

Toelichting

Gehanteerde controle en rapporterings-tolerantie

Wij hebben de jaarrekeningcontrole 2023 uitgevoerd met inachtneming van de volgende toleranties, zoals opgenomen in het controleprotocol. Indien de geconstateerde fouten en onzekerheden het bedrag van de goedkeuringstolerantie niet overschrijden kan in beginsel een goedkeurende controleverklaring worden afgegeven.

Controleverschillen

Grondslag

Omvang

Tolerantie

Goedkeuringsgrens fouten

1% van de werkelijke lasten inclusief dotatie reserves

€ 112.480.000

€ 1.112.500

Goedkeuringsgrens onzekerheden

3% van de werkelijke lasten inclusief dotatie reserves

€ 112.480.000

€ 3.337.500

Rapporteringsgrens

Controleprotocol

€

In de jaarrekening 2023 resteren onderstaande ongecorrigeerde controleverschillen en onzekerheden met betrekking tot de getrouwheid. Omdat het totaal aan onzekerheden onder de toleranties blijft, heeft dit geen effect op ons oordeel. Omschrijving

Omvang fout

Richting

Omvang onzekerheid

Verwijzing

Vaststellen levering zorg

€ 674.000

H. 3.4

€ 674.000

Totaal getrouwheidsoordeel

50.000

2. Ons oordeel Onderwerp

Toelichting

Jaarverslag verenigbaar

Wij hebben vastgesteld dat het jaarverslag overeenkomstig het BBV is opgesteld en, voor zover wij dat kunnen beoordelen, verenigbaar is met de jaarrekening. De programmaverantwoording hebben wij marginaal getoetst wat zoveel betekent als het signaleren van mogelijke belangrijke tegenstrijdigheden. De accountantscontrole omvat derhalve geen oordeel over de inhoudelijke juistheid en/of volledigheid van de informatieverstrekking opgenomen in de programmaverantwoording.

Schattingen

De opstelling van de jaarrekening vereist dat het college oordelen vormt en schattingen en veronderstellingen maakt die van invloed zijn op de toepassing van grondslagen en de gerapporteerde waarde van activa en verplichtingen en van de baten en lasten. De daadwerkelijke uitkomsten kunnen afwijken van deze schattingen. De schattingen en onderliggende veronderstellingen zijn in het kader van onze controleopdracht op aanvaardbaarheid beoordeeld. Hierbij hebben wij geen belangrijke tekortkomingen geconstateerd. In uw jaarrekening zijn de volgende belangrijke schattingen verwerkt: • De waardering van de grondexploitaties (zie bevinding 3.2); • De waardering van voorzieningen, in het bijzonder voor de voorzieningen groot onderhoud (zie bevinding 3.3); • De inschatting van inbaarheid van debiteuren(vorderingen) en de getroffen voorziening voor oninbaarheid.

2. Ons oordeel Onderwerp

Toelichting

Verbonden partijen

In uw jaarrekening zijn diverse bijdragen aan verbonden partijen verwerkt. De (op basis van de financiële impact en risicoprofiel) belangrijkste verbonden partijen betreffen: • GR Veiligheidsregio Brabant Zuidoost: € 1,5 mln bijdrage (2022: € 1,4 mln) • GR GGD Brabant Zuidoost: bijdrage € 1,1 mln (2022: € 1,1 mln) • GR ODZOB: € 540.000 (2022: € 535.000) • MRE bijdrage: € 563.000 (2022: € 406.000) • GR WSD: Het volledige SW budget (€ 3,3 mln) van gemeente Best wordt aan WSD doorgestort. Bovengenoemde bedragen zijn verwerkt op basis van de (concept) jaarcijfers 2023 zoals opgeleverd door de verbonden partij. Wij hebben kennis genomen van deze jaarcijfers en stemmen in met de huidige verwerking in de jaarrekening en de toelichting van de risico’s in de paragraaf verbonden partijen.

Interne beheersing

Op basis van onze werkzaamheden hebben wij geen significante tekortkomingen in de interne beheersing geconstateerd. In onze management letter hebben wij enkele aandachtspunten opgenomen voor de verdere verbetering van processen die met name toezien op het inkoopproces, het sociaal domein en de invulling van de verbijzonderde interne controle functie in relatie tot de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording. Wij constateren dat hiervoor in de organisatie aandacht is.

SiSa-bijlage

De SiSa-bijlage en bijbehorende stukken dienen door uw organisatie voor 15 juli a.s. elektronisch bij het CBS te worden aangeleverd. De verplichte tabellen voor fouten en onzekerheden die aangeleverd moeten worden bij het CBS zijn opgenomen achter in het verslag.

3.1 Rechtmatigheid Rechtmatigheid Algemeen

Onze rol

Onze verklaring

Met de rechtmatigheidsverantwoording legt het college expliciet verantwoording af over drie aspecten van de financiële rechtmatigheid, met inachtneming van de algehele kaders (bijvoorbeeld de kadernota rechtmatigheid) en de gestelde kaders door de raad (o.a. de financiële verordening, het controleprotocol en het normenkader). In de financiële verordening zijn de raad en het college een tolerantiegrens van 1% (zijnde € 1,1 mln) en eenzelfde rapporteringsgrens overeengekomen. Dit houdt feitelijk in dat afwijkingen op de rechtmatigheid pas in de paragraaf bedrijfsvoering worden toegelicht als zij meteen leiden tot een ander rechtmatigheidsoordeel dan goedkeurend. Onze rol als accountant betreft het vaststellen dat afwijkingen juist en volledig zijn opgenomen en toegelicht, rekening houdend met bovenstaande grenzen. Wij hebben hiervoor de opzet en uitkomsten van de interne controles geïnspecteerd en de ingenomen standpunten van het college getoetst. Het college heeft uiteindelijk een totaalbedrag van € 394.000 aan lasten als onrechtmatig aangemerkt. Dit valt ruim binnen de tolerantiegrens, waardoor rechtmatig is gehandeld binnen de afspraken. Hoewel het college de afwijkingen feitelijk niet hoeft te rapporteren in het jaarverslag, hebben wij deze volledigheidshalve hieronder opgenomen. Criteria

Afwijking

Ons oordeel

Voorwaardencriterium

€ 394.000

Akkoord, zie tevens toelichting.

Begrotingscriterium

€

Akkoord, zie tevens toelichting.

Misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium

€

Akkoord

Totaal rechtmatigheidsoordeel

€ 394.000

Ons inziens zijn bovenstaande afwijkingen tot stand gekomen binnen de spelregels. De afwijkingen worden tevens transparant toegelicht in de auditcommissie en aan ons als accountant. Dit hebben wij meegewogen in het afgeven van het goedkeurend oordeel bij de jaarrekening.

3.1 Rechtmatigheid Rechtmatigheid Bevinding Voorwaarden criterium

Begrotingscriterium

Ten aanzien van dit criterium zien de risico’s vooral toe op naleving van de aanbestedingswetgeving. Door de organisatie is een uitgebreide inkoopanalyse opgesteld waarbij is getoetst of is voldaan aan de aanbestedingswetgeving. Uit de inkoopanalyse volgt een onrechtmatigheid ter grootte van € 394.000 die enerzijds toeziet op de inhuur van personeel inzake de invoering van de omgevingswet en anderzijds op de aanschaf van noodunits voor het onderbrengen van leerlingen van basisschool de Zevensprong. Wij zijn het eens met de getrokken conclusies. De gemeenteraad autoriseert de begroting op het niveau van de programma’s. Voor 2023 is bij de toetsing op het begrotingscriterium uitgegaan van de financiële verordening. In deze gemaakte afspraken zijn de kaders gesteld, waarin onder andere is bepaald welke onrechtmatigheden acceptabel zijn waarbij tevens is vastgelegd dat acceptabele afwijkingen niet meetellen in het rechtmatigheidsoordeel. Ondanks dat dit niet geheel in lijn is met de uitgangspunten van de Kadernota rechtmatigheid, doet dit wel recht aan de eigen gemaakte afspraken met de raad. De bruto onrechtmatigheden (overschrijding van de lasten en investeringskredieten) bedragen € 5,8 mln, waarvan het volledige bedrag als acceptabel is aangemerkt.

Deze overschrijdingen zitten vooral binnen het programma ‘Volkshuisvesting, RO en stedelijke vernieuwing’, als gevolg van hogere jaarlasten in de grondexploitaties door een verschuiving van toekomstig geplande kosten naar 2023. Deze kosten passen binnen de lopende grondexploitaties, welke in juli 2024 opnieuw door de raad geautoriseerd worden. De overige afwijkingen betreffen voornamelijk hogere personeelskosten (circa € 1 mln inclusief dotatie aan voorzieningen) die via melding in deze jaarrekening bij de verschillenanalyse beoordeeld zijn als afdoende en tijdig toegelicht. Op basis van bovenstaande is het college van mening dat geen onrechtmatigheden zijn begaan. Wij stemmen hiermee in, gezien de uitleg die is gegeven in de paragraaf bedrijfsvoering en de afspraak die is gemaakt ten aanzien acceptabele overschrijdingen.

3.2 Grondexploitaties Grondexploitaties - algemeen Bevinding Grond exploitaties

Samenstelling boekwaarde in € mln €50 €40

3,7 9,5

€30

9,6

Steegsche Velden Noord

9,8

Overige

17,2

Dijkstraten

8,7

€20 €10

4,1

23,2

€Aarlesche Erven

€(10)

-29,8

-24,6 Voorziening

€(20) €(30)

2022

2023

De boekwaarde inclusief verliesvoorziening in de jaarrekening bedraagt € 16,0 mln (2022: € 15,3 mln). Op hoofdlijnen hebben de volgende mutaties plaatsgevonden: • Directe en indirecte kosten +€ 3,4 mln (diverse projecten) • Verkopen Aarlesche Erven -/- € 7,8 mln • Terugname voorzieningen -/- € 5,2 mln (m.n. Aarlesche Erven) De voorziening voor verwachte verliezen is afgenomen met € 5,2 mln, terwijl vorig jaar juist een forse dotatie aan deze voorziening is gedaan. De voorziening is met name gevormd voor de projecten Aarlesche Erven (€ 9,3 mln), Dijkstraten (€ 7,7 mln), Centrumplan (€ 4,4 mln) en Steegsche Velden Oost (€ 2,7 mln). Deze voorziening is gevormd op contante waarde, waardoor de komende jaren nog ‘gespaard’ moet worden naar het nominale eindbedrag. De positieve bijstelling van resultaten is zichtbaar in alle projecten en wordt vooral veroorzaakt door een nieuwe schatting voor kosten bouw- en woonrijpmaken, mede bepaald door enkele aanbestedingsuitkomsten en verbeterde marktbrede kengetallen. De risico’s voor Best zitten met name op de kosten bouw- en woonrijpmaken, omdat de verkopen voornamelijk zijn afgedekt middels overeenkomsten. Als gevolg van de aanbestedingsuitkomsten, is ook het risicoprofiel gedaald. Het risicobedrag is eind 2023 gekwantificeerd op € 7,5 mln (2022 € 12,3 mln).

Het grootste risico was en blijft aanwezig binnen project Aarlesche Erven, inherent aan de omvang en looptijd tot eind 2033. 12

3.3 Speerpunt: reserves en voorzieningen Speerpunt: reserves en voorzieningen Bevinding

Vraagstelling

Reserves

De auditcommissie heeft ons gevraagd in bijzonder te kijken naar de reserves en daarbij antwoord te geven op de volgende vragen: • Zijn de bestemmingsreserves helder bestemd voor specifieke doeleinden? • Zijn de bestemmingsreserves in voldoende mate beschikbaar om naar verwachting aan de verplichtingen te kunnen voldoen?

De gemeenteraad van Best heeft op 11 december 2023 de nieuwe nota reserves en voorzieningen vastgesteld, waarmee het doel en financiële kaders (storting, onttrekking, minimale en maximale hoogte etc.) opnieuw zijn overwogen en vastgelegd. In relatie tot bovenstaande twee vragen delen wij het volgende mede: • De doelstelling van de reserves is ons inziens duidelijk beschreven in de nota. Daarbij merken wij op dat bij de overige bestemmingsreserves (bijvoorbeeld risico reserve sociaal domein) geldt dat er nog geen concrete bestedingen of verplichtingen zijn aangegaan. Voor dekkingsreserves geldt dat deze specifiek zijn toegewezen ter dekking van kapitaallasten uit investeringen. Deze dekkingsreserves zijn daarmee in basis toereikend om aan de bestaande verplichting te voldoen. • U heeft besloten tot het opheffen van de reserves voor wegbeheer, speelelementen, vervanging groen en buitensportaccommodaties. Dit betekent dat de onderhoudskosten jaarlijks worden begroot en dat afwijkingen van de begroting direct ten laste / ten gunste komen van de algemene reserve. Omdat beheer in de openbare ruimte een verplichte taak is, dienen hiervoor altijd voldoende middelen aanwezig te zijn. Voor een goede beheersing van de financiële risico’s en het benodigd vermogen, is een frequente budgetanalyse van de realisatie ten opzichte van begroting (o.a.

uitstel van projecten, achterstallig onderhoud, prijsstijgingen, etc.) noodzakelijk als input voor de actualisatie van de risico analyse. Wij adviseren het proces hieromtrent te evalueren. • Er zijn twee nieuwe reserves ingesteld: de reserves landschapsinvesteringsregeling en de reserve financiële bijdrage fysieke leefomgeving. Conform de systematiek is hieraan totaal € 1,1 mln gestort. Hier liggen nog geen concrete verplichtingen qua uitgaven vast. • De algemene reserves (€ 32 mln) lijken in eerste oogpunt ruim. Belangrijk aandachtpunt hierbij is dat nog niet volledig rekening is gehouden met toekomstige projecten (stationsomgeving, onderwijshuisvesting en gemeentehuis) en eventuele dekking van begrotingstekorten. De gemeenteraad is qua prioritering van projecten zelf aan zet en heeft bepaald dat er altijd een weerstandsratio van 2 moet blijven bestaan.

3.3 Speerpunt: reserves en voorzieningen Voorzieningen groot onderhoud Bevinding

Voorzieningen groot onderhoud

De gemeente Best heeft ter financiering van toekomstig onderhoud aan haar gebouwen een egalisatievoorziening gevormd. Een voorziening moet, in tegenstelling tot reserves, ten alle tijde volledig zijn. Wij richten ons tijdens de controle met name op de volgende vragen: 1. Zijn de jaarlijkse stortingen in de voorzieningen in overeenstemming met de begroting? 2. Zijn de onttrekkingen aan de voorziening in lijn met het doel van de voorziening? 3. Ligt het eindsaldo van de voorziening in lijn met het onderhoudsplan? De standen van de onderhoudsvoorziening gebouwen ultimo 2023 ten opzichte van het plan is als volgt:

Onderhoud gebouwen

Stand 31-12-2023 (plan)

Stand 31-12-2023 (realiteit)

€ 893.000

€ 1.495.000

Verschil + € 602.000

Wij stemmen in met de waardering van de voorziening en merken daarbij nog het volgende op: • De voorziening is momenteel hoger dan de raming in het plan. Dit wordt met name veroorzaakt doordat groot onderhoudswerkzaamheden worden uitgesteld met het oog op voorgenomen verduurzamingsprojecten. Wij hebben geadviseerd om het verduurzamingsplan in 2024 verder uit te werken en daarop afgestemd het onderhoudsplan te herzien. • De doorkijk van het huidige plan betreft 20 jaar vooruit. Voor een optimaal egaliserend karakter en om zeker te weten dat al het toekomstig onderhoud is meegenomen in de voorziening, moet de doorkijk van een onderhoudsplan feitelijk een volledige onderhoudscyclus kunnen overzien. • Het onderhoudsplan is al enkele jaren niet grondig meer geactualiseerd. Wij merken op dat opname als een voorziening verslaggevingstechnisch niet toegestaan is als er geen actueel plan aan ten grondslag ligt.

3.4 Jeugdhulp en Wmo Jeugdhulp en Wmo Lasten Jeugdhulp en Wmo €0

WMO

Jeugd hulp

€2

€4

€6

€8

€ 10

5,1 5,9 5,4 5,4

2022

6,5 6,9 8,3 8,2

Begroting na wijziging

Primaire begroting

Realisatie

Onzekerheid zorglevering in €K Op basis van 65 PV en CV

277

Rest 0 277 onzekerheid €0

Jeugd

574

397

€ 500

Wmo

397

PGB's Jeugd

€ 1.000

PGB's Wmo

€ 1.500

De realisatie van de lasten op gebied van Jeugdhulp wijkt in 2023 nauwelijks af van de laatste gewijzigde begroting. Dit komt doordat bijstelling laat in 2023 heeft plaatsgevonden en de administratie van de gemeente nauwelijks afwijkingen vertoont ten opzichte van de productieopgaven van de zorgaanbieders. Als de realisatie 2023 met 2022 wordt vergeleken valt de forse stijging van de jeugdlasten op. Dit hangt samen met het gestegen aantal zware trajecten alsmede een inhaalslag voor het wegwerken van wachtlijsten. In april en mei 2024 zijn de productieverantwoordingen van zorgaanbieders ontvangen en is de gemeente gestart met het afstemmen van deze verantwoordingen met de eigen zorgadministratie. Doel hiervan is onder andere om te bepalen wat er met verschillende zorgaanbieders nog moet worden verrekend in verband met zorg die tot en met 2023 is geleverd. Wij hebben de afstemming zorgkosten uitvoerig gecontroleerd en concluderen dat er geen materiele afwijkingen tussen de gemeentelijke administratie en de productieverantwoordingen. Om te kunnen concluderen dat de zorglasten die zijn verantwoord ook rechtmatig en getrouw zijn moet worden vastgesteld dat de gefactureerde zorg ook daadwerkelijk is geleverd. Hiertoe steunt de gemeente op zowel eigen onderzoek als op de productieverantwoordingen (PV) en accountantsverklaringen (CV) die van de zorgaanbieders worden ontvangen.

Op basis van aanbieders zonder (goedkeurende) controleverklaring bedraagt de onzekerheid over de geleverde zorg op totaal niveau € 1,3 mln. Doordat de gemeente voor jeugdzorg standaard in haar proces schriftelijke enquêtes houdt, resteert hier geen onzekerheid ten aanzien van de prestatielevering. Echter zijn deze enquêtes voor WMO in 2023 niet uitgezet en is maar zeer beperkt telefonisch onderzoek uitgevoerd. Hierdoor heeft de gemeente niet kunnen vaststellen of de zorg voor dit deel van de WMO (inclusief PGB’s) daadwerkelijk is geleverd. Hierdoor resteert een bedrag van € 674.000 als onzeker. Dit bedrag hebben wij aangemerkt als resterende onzekerheid in de controle voor getrouwheid. 15

3.5 Overige bevindingen Overige bevindingen Onderwijs huisvesting

De grootste lopende investeringsprojecten betreffen momenteel de bouw van IKC Aarlesche Erven, IKC Bricks en de renovatie van de Zevensprong. Voor deze drie projecten is in totaal € 27 mln krediet verstrekt. De uitgaven in 2023 zijn nog beperkt (circa € 1,3 mln) en zien toe op de grondaankoop bij IKC Aarlesche Erven en de start van de bouw van De Zevensprong. Deze projecten lopen nog door tot in 2026. De grootste risico’s schuilen hierbij in de bouwkosten, aangezien nog niet overal een aanbesteding voor de bouw heeft plaatsgevonden.

Verlofuren

Met ingang van boekjaar 2022 hebben werknemers de mogelijkheid om niet opgemaakte verlofuren onder voorwaarden om te zetten in spaarverlof. Dit spaarverlof heeft - in tegenstelling tot wettelijk- en bovenwettelijk verlof - geen vervaldatum en kan door de werknemer naar eigen wens worden ingezet om met behoud van loon minder te werken, bijvoorbeeld richting pensioendatum. De verslaggevingsregels (BBV) schrijven voor dat spaarverlof onder voorwaarden financieel tot uitdrukking moet komen in een voorziening. Gemeente Best heeft voor 2023 een voorziening spaarverlof aangelegd voor € 351.000, ter grootte van het aantal extra gespaarde uren tegen een gemiddeld uurtarief van € 50.

Oekraïne

In 2022 hebben de gemeenten in Nederland als taak gekregen om opvanglocaties voor Oekraïense vluchtelingen te realiseren en exploiteren. Wij merken ten aanzien van deze regeling het volgende op: • De uitvoering van de opvang van Oekraïense vluchtelingen wordt door gemeente Best zelf uitgevoerd. De financiering hiervan verloopt via het Rijk gebaseerd op normbedragen en moet worden verantwoord middels SiSa. • De totale lasten binnen gemeente Best voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen bedragen circa € 768.000. De lasten bestaan voornamelijk uit het realiseren van de opvanglocaties en overige ingekochte diensten zoals schoonmaak, catering, huur, beveiliging, onderhoud aan panden etc. De bekostiging op basis van de normbedragen is € 3,8 mln, waardoor er een voordeel is ontstaan van circa € 3 mln. Dit bedrag is in basis vrij besteedbaar. Door de gemeenteraad is hiervan € 1,5 mln aan budget beschikbaar gesteld voor de taak ‘asiel en migratie’. • Binnen de jaarrekening zijn vanwege de afrekening via SiSa nog diverse balansposities opgenomen. Wij stemmen in met deze opgenomen balansposities.

4. Overige aspecten in relatie tot onze controle Onderwerp

Toelichting

Geen sprake van beperkingen in de reikwijdte van onze controle

Er zijn geen beperkingen bij de uitvoering van onze controle opgetreden. Naar onze mening is ons bij de uitvoering van onze controleopdracht door de medewerkers van de gemeente de volledige medewerking verleend en hebben wij volledige toegang tot de benodigde informatie gehad.

Fraude

De verantwoordelijkheid voor het voorkomen en ontdekken van fraude ligt primair bij het college. Onze rol als accountant is om vast te stellen dat de jaarrekening vrij is van materiële afwijkingen door fouten of fraude. Bij fraude is het risico dat een afwijking niet ontdekt wordt groter dan bij fouten, omdat fraude vaak samen gaat met activiteiten om de fraude te verhullen. Onze werkzaamheden ten aanzien van fraude bestaan onder andere uit: • Alertheid op fraudesignalen gedurende de controle; • Evalueren en bespreken van mogelijkheden tot fraude en fraudesignalen met het management en college; • Het uitvoeren van een analyse op handmatige journaalposten, onder andere om ingrijpen van het bestuur in de interne beheersing te kunnen identificeren; • Het uitvoeren van controlewerkzaamheden op schattingsposten, onder andere om oneigenlijke beïnvloeding door het management en college te kunnen identificeren; • Het beoordelen van rechten in de financiële administratie en de bankapplicatie alsmede het uitvoeren van een bankanalyse, met als doel om fouten en fraude in de uitgaande betalingen te kunnen identificeren. Er zijn gedurende 2023 door ons geen materiële fraudegevallen geconstateerd en er zijn ons eveneens geen vermoedens van fraude bekend. Daarnaast heeft het college aan ons geen melding gemaakt van geconstateerde fraudegevallen of andere fraudesignalen.

Wij hebben in de management letter geadviseerd om een fraudebeleid op te stellen.

Claims en juridische procedures

Er zijn geen belangrijke (dreigende en niet gewaardeerde) claims en/of juridische procedures met een mogelijke materiele impact op de cijfers per ultimo 2023.

4. Overige aspecten in relatie tot onze controle Onderwerp

Toelichting

Gebeurtenissen na balansdatum

Er zijn geen belangrijke gebeurtenissen na balansdatum.

Geautomatiseerde gegevensverwerking

Wij hebben vanuit onze controle op de jaarrekening geen belangrijke bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking.

Onafhankelijkheid

Wij zijn onafhankelijk van uw gemeente en voor zover wij weten heeft zich geen inbreuk voorgedaan op de van toepassing zijnde regels (Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (VIO)) ten aanzien van onafhankelijkheid.

Openstaande punten

LOR Verstrekken verklaring

5. Bijlage 1 – Tabel fouten en onzekerheden SiSa Nummer

Specifieke uitkering of overig

A16

Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne

n.v.t.

Specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek

n.v.t.

C32

Regeling specifieke uitkering ventilatie in scholen

C55

Aanpak energiearmoede

n.v.t.

C62

Specifieke uitkering aan gemeenten voor de bekostiging van de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen van gedupeerden door de toeslagenaffaire

n.v.t.

C92

Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid

n.v.t.

C94

Regeling houdende regels verstrekking specifieke uitkering aan gemeenten verduurzaming van eigenaars, woonverenigingen en wooncoöperaraties

n.v.t.

Specifieke uitkering Onderwijsachterstandenbeleid 2019-2022 (OAB)

n.v.t.

D14

Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen

n.v.t.

D22

Regeling specifieke uitkering voor de voorschoolse educatie aan ontheemde peuters

n.v.t.

E20

Regeling stimulering verkeersmaatregelen 2020-2021

n.v.t.

E44

Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027

n.v.t.

E84

Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 2022-2023

n.v.t.

F28

Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid

n.v.t.

Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet gemeentedeel 2022

n.v.t.

Fout of onzekerheid

Financiële omvang in €

Toelichting fout / onzekerheid

5. Bijlage 1 – Tabel fouten en onzekerheden SiSa Nummer

Specifieke uitkering of overig

Fout of onzekerheid

Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (Exclusief levensonderhoud beginnende zelfstandigen)_gemeentedeel 2022

Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) _gemeentedeel 2022

G10

Wet inburgering 2021_gemeentedeel 2022

n.v.t.

G12

Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire_gemeentedeel

n.v.t.

G13

Onderwijsroute 2022_deel gemeente

n.v.t.

Regeling specifieke uitkering stimulering sport

n.v.t.

Regeling sportakkoord 2020-2022

n.v.t.

H12

Regeling specifieke uitkering lokale preventieakkoorden of preventie aanpakken

n.v.t.

H21

Specifieke uitkering cliëntondersteuning

n.v.t.

H30

Specifieke uitkering verstrekking voro sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuur participatie en de sociale basis 2023-2026

n.v.t.

H31

Regeling Specifieke uitkering noodfonds energie amateursportverenigingen

n.v.t.

H32

Regeling specifieke uitkering Meerkosten Energie Openbare Zwembaden

n.v.t.

Financiële omvang in € 0

Toelichting fout / onzekerheid n.v.t.

Zie bijlage 2

Strekking controleverklaring Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring):

Goedkeurend

Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening:

Goedkeurend

5. Bijlage 2 – Tabel fouten en onzekerheden TOZO Nummer

Specifieke uitkering of overig

Tozo 1_fundamentele rechtmatigheidseisen

n.v.t.

Tozo 1_belangrijke rechtmatigheidseisen

n.v.t.

Tozo 2

n.v.t.

Tozo 3

n.v.t.

Tozo 4

n.v.t.

Tozo 5

n.v.t.

Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire – gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud in jaar T

n.v.t.

Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire – gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen op kapitaalverstrekkingen in jaar T

n.v.t.

Fout of onzekerheid

Financiële omvang in €

Toelichting fout / onzekerheid

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14294748/1