Document · PDF

24058.10 - Presentatie accountant beeldvorming

Raadsvergadering 1 juli 2024, gemeente BestBij agendapunt: 24058 - Jaarstukken 20231.931 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Introductie & jaarrekeningcontrole

Gemeente Best 3 juni 2024

Introductie

Introductie ▪ Teun van Lierop ▪ Partner audit non profit / publieke sector ▪ 15 jaar ervaring ▪ Klantenportefeuille: lokale overheden (gemeenten, GR’s, waterschappen) en overig non profit (stichtingen en verenigingen) ▪ Eindverantwoordelijk accountant, communicatie met de audit commissie / gemeenteraad

Introductie ▪ Paul Peters ▪ Manager / opdrachtleider en registeraccountant ▪ 17 jaar ervaring ▪ Klantenportefeuille: lokale overheden (gemeenten, GR’s, waterschappen) en profit instellingen ▪ Verantwoordelijk voor aansturing van de opdracht

Ons kantoor ■ Top 15 kantoor in Nederland ■ Ruim 650 medewerkers met hoofdvestigingen in Eindhoven en Amsterdam ■ Gericht op kleine en middelgrote profit en nonprofit instellingen ■ Langdurige cliëntrelaties ■ Brede dienstverlening ■ Intern en extern netwerk van specialisten aanwezig

Onze opdracht en het tijdspad Scoping

Controle van de jaarrekening op getrouwheid Rechtmatigheidsverantwoording door het College B&W

Specifieke uitkeringen via de SiSa bijlage Voldoen aan de Wet normering Topinkomens (WNT) Product

Managementletter en boardletter Financiele processen en interne beheersing Controleverklaring bij de jaarrekening & Accountantsverslag Bij het eindproduct: de jaarrekening

Samenwerking gemeenteraad / auditcommissie Gemeenteraad: vaststellen begroting en beleidskaders en houden toezicht College B&W: afleggen verantwoording in jaarverslag en jaarrekening

Samenhang P&C proces Oo acc rdee oun l tan t

Hoe lees ik een jaarrekening?

Opbouw van een jaarverslag Deel 1: jaarverslag • Inleiding • Programmatoelichting en verantwoording (plan, verantwoording, kosten) • Paragrafen

Deel 2: jaarrekening • Staat van baten en lasten • Balans • Toelichtingen op baten en lasten + balans • Rechtmatigheidsverantwoording + WNT + SiSa + taakvelden • Overzicht reserves • Begrotingsrechtmatigheid en kredieten

Opbouw van een jaarverslag Doelstellingen: • Afleggen van verantwoording over besteding van middelen Getrouwheid (verdeling over programma’s ; volledigheid kosten; juiste afgrenzing etc.) Rechtmatigheid (besteed binnen de afspraken, zoals budgetrecht) Maar ook….wat moet er nog gebeuren (overhevelingen) • Inzicht geven in financiële positie • Inzicht geven in relevante ontwikkelingen Met als uiteindelijke doel: keuzes maken voor de toekomst © 2024 Crowe Foederer Audit & Assurance B.V.

Financiën van een gemeente - grondslagen Besluit begroten en verantwoorden (BBV) ▪ Transparantie / verschaffen van inzicht ▪ Begrijpbaar ▪ Consistent aan vorig jaar ▪ Begroting en jaarrekening gelijk aan elkaar ▪ Toerekeningbeginsel ▪ Baten en lasten (niet het kasstelsel) ▪ Investeringen en kapitaallasten ▪ Voorzichtigheid ▪ Kosten voor de baat ▪ Verliezen nemen zodra voorzienbaar © 2024 Crowe Foederer Audit & Assurance B.V.

Waar let ik op als accountant ? •

Onderscheid resultaat voor en na bestemming

•

Relatie afwijkingen jaarrekening met (meerjaren) begroting ▪ Kwaliteit van resultaat analyse ▪ Incidentele posten versus structurele posten ▪ Realisatiegraad stelposten (bijv. de post ‘onvoorzien’, inflatiecijfers, CAO etc)

•

Weerbaarheid / weerstandsvermogen (eigen vermogen, vreemd vermogen, balanstotaal, vrije reserves vs risico’s)

Overige zaken • Verschil tussen reserves en voorzieningen • Realisatiegraad projecten (investeringen) en budgetoverhevelingen • Beheersing verbonden partijen (deelname in gemeenschappelijke regelingen) • Omgaan met kengetallen – vergelijking met andere gemeenten

Beinvloedbare posities door de raad? •

•

Risicohouding van de raad ▪ ▪

Verantwoording over (risicovolle) exploitaties en grondaankopen. Minimale en maximale weerbaarheid in lijn met beleid?

Gewenst onderhoudsniveau (& duurzaamheidsniveau) en financiering ▪ ▪ ▪

Investeren versus groot onderhoud Kosten gedekt via voorziening of reserve? Hoe actueel zijn de onderhoudsplannen / schuilen daarin risico’s?

Het investeringsniveau (met name van lokale faciliteiten) ▪ ▪ ▪ ▪

Dekken van kapitaallasten via dekkingsreserves of niet? Te hanteren afschrijvingstermijnen (in lijn met werkelijkheid?) Prioritering van projecten / sparen voor toekomstige investeringen? Financiering (eigen middelen of leningen?) en liquiditeitsplanning?

Methodiek reserves en voorzieningen ▪ ▪

Vrije of beklemde middelen? Doel van de reserves (Jaarlijkse) evaluatie nut en noodzaak van reserves (vrije of beklemde middelen?)

De lokale lasten (kostendekkendheid ; tariefbepaling toekomst etc.)

Hoe lees ik de jaarrekening van gemeente Best? https://best.jaarverslag-2023.nl/

Kengetallen – casus Best

Kengetallen – casus Best Algemeen beeld: • Overwegend positief t.o.v. landelijke normen • Structurele exploitatieruimte neemt af; er ontstaat minder ruimte ter dekking structurele kosten Maar…… • Hangt samen met vertraging / uitstel van projecten • Groot onderhoud wegen maakt onderdeel uit van reserves De solvabiliteit geeft vertekend beeld in vergelijking met gemeente die een voorziening heeft. • Saldo grondexploitatie zegt niks over de risico’s en buffer daarvoor • Toekomstige projecten niet in begrepen, want het kijkt alleen terug

Uitkomsten controle 2023

Oordeel Ons oordeel Onderwerp

Goedkeurend

Afkeurend

Anders

Toelichting

De jaarrekening 2023 geeft een getrouw beeld van de grootte en samenstelling van zowel de baten en lasten over 2023 als van de activa en passiva per 31 december 2023 in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV).

Wel bevindingen

Anders

Toelichting

Wij hebben vastgesteld dat de rechtmatigheidsverantwoording zoals opgenomen in de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de financiële rechtmatigheid en is opgesteld in overeenstemming met de kadernota rechtmatigheid en de met de raad gemaakte afspraken. Door het college zijn geen financiële onrechtmatigheden gemeld en is, binnen de daarvoor gestelde grenzen, rechtmatig gehandeld.

Wij hebben vastgesteld dat de WNT-verantwoording zoals opgenomen in de jaarrekening voldoet aan de daaraan te stellen eisen.

Wij hebben de SiSa-bijlage zoals opgenomen in de jaarrekening gecontroleerd met inachtneming van de Nota verwachtingen accountantscontrole 2023. Op grond hiervan melden wij dat geen fouten en/of onzekerheden zijn geconstateerd boven de voor de SiSa geldende rapporteringstoleranties.

Getrouw beeld

Onderwerp

Geen bevindingen

Rechtmatigheidsverantwoording

WNT verantwoording

SiSa bijlage

Financiële analyse - resultaat Financiële analyse 2023 Resultaat voor mutatie reserves in k€

De resultaten zijn veel positiever dan primair begroot

€ 8.000 € 6.000 € 4.000

6.760

€ 2.000 €0

1.308

246

Primaire begroting Gewijzigde begroting Realisatie

€ 10.000 € 8.000 9.227

Resultaat na reserves ligt op totaalniveau in lijn, maar enkele belangrijke voor- en nadelen Hogere algemene uitkering en renteopbrengst € 2.021.000 (programma Bestuur en ondersteuning) Lagere uitgaven op projecten (budgetoverheveling) € 670.000 (diverse programma’s) Hogere personeelslasten (incl. vrz verlofsparen) -/- € 1.075.000 (diverse programma’s) Hogere uitgaven diverse programma’s -/- € 1.436.000 (diverse programma’s) Hogere uitgaven deelgebied inkomen / p-wet -/- € 599.000 (programma Sociaal Domein)

8.647

€ 4.000 € 2.000

Er is aanvullend (per saldo) € 2 mln aan reserves (spaarpotjes) onttrokken; resultaat na reserves is € 8,6 mln. • • • • •

Resultaat na mutatie reserves in k€

€ 6.000

De gemeente wordt per saldo € 6,8 mln rijker (aangroei van vermogen). Dit komt vooral door de vrijval van de voorziening grex (€ 5,2 mln). Die is verrekend in de reserves.

2.574

Resultaat komt vooral vanwege doorschuiven van projecten (€ 6,2 mln) en is vooral incidenteel.

Primaire begroting Gewijzigde begroting Realisatie

Resultaatanalyse en tussentijdse monitoring is van goed niveau

€0

Financiële analyse – vermogen en weerbaarheid Financiële analyse 2023 Eigen vermogen in € mln

Opbouw eigen vermogen in € mln

€ 100,0

€100

€ 80,0 € 60,0

85,4

82,7

80,3

12,3 8,8

87,1 €50

€ 40,0

59,3

€ 20,0 €2020

2021

2022

2023

€-

2022

8,6 32,1

46,3

2023

Resultaat Algemene reserve Bestemmings reserve

Externe financiering in € mln € 30 € 20 € 10

26,9

Vaste en kasgeld lening

Solvabiliteit in % van balanstotaal 100% 72,6%

34,8% 2022

2023

59,7%

64,8%

50%

18,8

€0

71,0%

36,3% 38,9% 38,9%

Gemidd elde in NL Best

0% 2020 2021 2022 2023

Vermogen • Het eigen vermogen neemt toe • De algemene reserves nemen toe door (1) omzetting bestemmingsreserves (oa wegbeheer) en (2) vrijval risico reserve gre Financiering • De externe financiering neemt af. Er is nog liquiditeit en kortlopend geld beschikbaar van € 41 mln. Weerbaarheid • Ruim voldoende weerstandscapaciteit (€ 33 mln) ten opzichte van de risico inschatting najaar ‘23 (€ 6,9 mln) Toekomst :grote projecten (onderwijshuisvesting, stationsomgeving, gemeentehuis) © 2024 Crowe Foederer Audit & Assurance B.V.

Grondexploitaties Grondexploitaties – algemeen

Samenstelling boekwaarde in € mln

€50 €40

3,7 9,5

€30

9,6

Steegsche Velden Noord

8,7 9,8

€20 €10

4,1

Belangrijkste ontwikkelingen 2023 • Daling van het geïnvesteerd vermogen € 40,7 mln (2022 € 45,1 mln) • Terugname verliesvoorziening met € 5,2 mln (vooral Aarlesche Erven). • Komt door van ‘goedkoper’ inkopen en verbetering marktprijzen op bouw en woonrijp maken

23,2

17,2

€-

Overige

Dijkstraten

Aarlesche Erven

€(10)

-29,8

-24,6

Verliesvoorziening • Aarlesche Erven (€ 9,3 mln) , Dijkstraten (€ 7,7 mln), Centrumplan (€ 4,4 mln) en Steegsche Velden Oost (€ 2,7 mln) • Contante waarde, dus nog € 2,2 mln sparen naar nominaal verlies • Wij stemmen in met de waardering

Voorziening

€(20) €(30)

2022

2023

Risicoprofiel • Gedaald in lijn met terugname voorziening van € 12,3 mln naar € 7,5 mln • Risico zit vooral Aarlesche Erven (looptijd 2033, kostentotaal € 38 mln) • Verkopen op projecten in basis gedekt met overeenkomsten 22

Reserves en voorzieningen reserves en voorzieningen Reserves

Nieuwe nota reserves en voorzieningen 2023. De doelstelling van de reserves is ons inziens duidelijk beschreven in de nota. Overige bestemmingsreserves (bijv. risico reserve sociaal domein): nog geen concrete bestedingen of verplichting Gevolgen opheffen van de reserves voor wegbeheer, speelelementen, vervanging groen en sportaccommodaties. • Verplichte taak is, dienen hiervoor altijd voldoende middelen aanwezig te zijn. • Er is geen specifieke buffer: afwijkingen van de begroting direct ten laste / ten gunste van de algemene reserve. • Update van de beheerplannen en frequente budgetanalyse noodzakelijk voor risico monitoring

Nieuwe reserves landschapsinvesteringsregeling en financiële bijdrage fysieke leefomgeving conform besluit De algemene reserves (€ 32 mln): bedoeld voor projecten en/of eventuele dekking van begrotingstekorten. Weerstandsratio van 2 moet blijven bestaan. Voorzieningen onderhoud Onderhoud gebouwen

• • •

Stand 31-12-2023 (plan)

Stand 31-12-2023 (realiteit)

€ 893.000

€ 1.495.000

Verschil + € 602.000

Uitstel van groot onderhouds- werkzaamheden met het oog op voorgenomen verduurzamingsprojecten. Advies: verduurzamingsplan in 2024 uit te werken en daarop afgestemd het onderhoudsplan te herzien. Actualisatie van onderhoudsplan noodzakelijk voor beter beheer en grip op middelen en risico’s

Jeugdhulp en Wmo Jeugdhulp en Wmo

Kosten (vooral Jeugdhulp) nemen toe ten opzichte van 2022.

Lasten Jeugdhulp en Wmo €0

WMO

Jeugd hulp

€2

€4

€6

€8

€ 10

5,1 5,9 5,4 5,4

2022

Oorzaak: zware trajecten en inhaalslag / wegwerken van wachtlijsten

Primaire begroting

In bijstelling van begroting rekening mee gehouden

6,5 6,9 8,3 8,2

Begroting na wijziging

Hoogte van kosten (productie) is afgestemd met zorgleveranciers

Realisatie

Overige bevindingen Overige bevindingen Onderwijs huisvesting

• Bouw van IKC Aarlesche Erven, IKC Bricks en de renovatie van de Zevensprong. • Krediet € 27 mln totaal – uitvoering in 2023 nog beperkt • Risico vooral op bouwkosten, want nog geen aanbesteding plaatsgevonden.

Verlofuren

• Voorziening spaarverlof gevormd van € 351.000 in lijn met verslaggevingsregels • Risico financieel afgedekt • Sturen op voorkoming van ‘verlof stuwmeren’ vanwege operationeel risico (ca 7.000 uur)

Oekraïne

• • • •

Formele zaken

• Geen materiele fraude geconstateerd (primair rol van college) • Geen dreigende claims • Geen belangrijke gebeurtenissen na balansdatum met impact op cijfers

Kosten € 768.000 Bijdragen van het rijk op normbedragen: € 3,8 mln Voordeel totaal: € 3 mln. Door de raad € 1,5 mln gereserveerd voor Asiel en Migratie voor komende jaren.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14294760/1