Document · PDF

24048.24 - Bijlage 9 bij Toelichting - Onderzoek geur en gezondheid

Raadsvergadering 10 juni 2024, gemeente BestBij agendapunt: 24048 - Vaststellen bestemmingsplan Mosselaarweg 5-7-1636.362 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Onderzoek geur en gezondheid Bestemmingsplan Gebiedsontwikkeling Van Beerendonk Mosselaarweg 5-7 Best

Archiefexemplaar van BL24-03744

- Mosselaarweg 5-7-16_toelichting_Bijlage 9 Onderzoek geur en gezondheid

Onderzoek geur en gezondheid Bestemmingsplan Gebiedsontwikkeling Van Beerendonk Mosselaarweg 5-7 Best

Rapportnummer:

P217945.015.R2/EVO

Opdrachtgever:

Gemeente Best Postbus 50 5680 AB BEST

Opsteller:

E. van Overbeek

Status:

Definitief

Datum:

12 juli 2023

Pouderoyen Tonnaer is een handelsnaam van Pouderoyen BV Afz. St. Stevenskerkhof 2, 6511 VZ NIJMEGEN T (024) 322 45 79 info@pouderoyentonnaer.nl pouderoyentonnaer.nl

Op onze dienstverlening zijn de DNR 2011 van toepassing die u vindt op pouderoyentonnaer.nl

P217945.015.R2/EVO

Inhoud 1

Inleiding .............................................................................................................. 3

Ligging plangebied............................................................................................... 4

Onderzoeken Veehouderij en Gezondheid Omwonenden (VGO) .......................... 6 3.1 VGO-onderzoeken .................................................................................................................. 6 3.2 Handreiking veehouderij en volksgezondheid 2.0 ................................................................. 6

Geur.................................................................................................................... 9 4.1 Wet geurhinder en veehouderij en geurverordening ............................................................ 9 4.2 Toets aanvaardbaar woon- en leefklimaat ........................................................................... 10

Fijn stof ............................................................................................................. 14

Endotoxinen...................................................................................................... 17

Geitenhouderijen .............................................................................................. 20

Geluid ............................................................................................................... 21

Conclusie .......................................................................................................... 22

Kaarten ................................................................................................................... 23 Bestanden bij kaarten .............................................................................................. 24

Onderzoek geur en gezondheid gebiedsontwikkeling Van Beerendonk, Mosselaarweg in Best

P217945.015.R2/EVO

1 Inleiding Dit onderzoek dient als bijlage bij de toelichting van het bestemmingsplan Gebiedsontwikkeling Van Beerendonk aan de Mosselaarweg in Best. Aardbeienkwekerij van Beerendonk wordt van de huidige locatie Mosselaarweg 7 verplaatst naar de nieuwe locatie Mosselaarweg 16a. Op Mosselaarweg 16 wordt een nieuwe bedrijfswoning opgericht, met binnen hetzelfde bouwvlak een bedrijfsgebouw met huisvesting voor arbeidsmigranten. De huidige agrarische bedrijfswoningen Mosselaarweg 5 en 7 worden bestemd als burgerwoningen. Mosselaarweg 7 wordt gesplitst in Mosselaarweg 7 en 7a. Verder worden twee Ruimte voor Ruimte woningen (Mosselaarweg 5a en 5b) mogelijk gemaakt op het perceel tussen Mosselaarweg 5 en 7. Het bestemmingsplan voorziet hiermee in toevoeging van meerdere nieuwe woonfuncties: een nieuwe bedrijfswoning, twee nieuwe Ruimte voor Ruimte woningen, een woningsplitsing van een bestaande voormalige bedrijfswoning en huisvesting voor arbeidsmigranten in het bedrijfsgebouw.

Figuur 1: Gewenste gebiedsontwikkeling aardbeienkwekerij Van Beerendonk

In dit onderzoek worden voor alle woonfuncties in dit plan de geur- en gezondheidseffecten beoordeeld ten gevolge van veehouderijen in de omgeving van het plangebied. Voor het bestemmingsplan is het van belang te onderbouwen dat er sprake is van een aanvaardbaar woonen leefklimaat ter plaatste van de beoogde nieuwe woonfuncties (toets op een goede ruimtelijke ordening) en dat de rechten van de omliggende bedrijven voldoende gerespecteerd worden (toets op de omgekeerde werking).

Onderzoek geur en gezondheid gebiedsontwikkeling Van Beerendonk, Mosselaarweg in Best

P217945.015.R2/EVO

2 Ligging plangebied Het plangebied ligt ten noordoosten van de kern Best. De omgeving wordt gekenmerkt door een menging van burgerwoningen (waaronder veel voormalige agrarische bedrijfswoningen), agrarische en niet-agrarische bedrijven.

Figuur 2: Aanduiding locatie plangebied op topografische kaart

Figuur 3: Globale ligging van het plangebied

Onderzoek geur en gezondheid gebiedsontwikkeling Van Beerendonk, Mosselaarweg in Best

P217945.015.R2/EVO

Figuur 4: Vergunde veehouderijen in omgeving plangebied (nieuwe woningen komen binnen de zwarte cirkel)

Op ongeveer 155-165 meter van de nieuwe bedrijfswoning en huisvesting arbeidsmigranten ter hoogte van Mosselaarweg 16 en ongeveer 190 meter van woning Mosselaarweg 7 ligt de pluimveehouderij Aarleseweg 31 (leghennen). Op ongeveer 720 meter respectievelijk 820 meter van de nieuwe woningen en ongeveer 650 meter van de arbeidsmigrantenhuisvesting ligt de pluimveehouderij Driehoekweg 20 (leghennen). Verder zit op Mosselaarweg 15 vleesvee (circa 740 meter), op Mosselaarweg 22B vleesvarkens (circa 680 meter) en op Hokkelstraat 33 vleesvarkens (circa 560 meter) en op Hokkelstraat 25 (melk)rundvee en varkens (circa 870 meter). Mosselaarweg 9b heeft een bedrijfsbestemming met functie opslagverhuurbedrijf. Mosselaarweg 18 is bestemd als caravanstalling. Beide bedrijven heeft geen invloed op het woon- en leefklimaat ter plaatse van de beoogde woonfuncties en worden buiten beschouwing gelaten. Op Mosselaarweg 10 is een herontwikkeling van de melkveehouderij in voorbereiding. De dichtstbijzijnde stal van de melkveehouderij ligt op ongeveer 97 meter van woning Mosselaarweg 5. Het voornemen bestaat om de melkveehouderij te beëindigen en te wijzigen naar de functies wonen, houtzagerij en kamperen. De voorgenomen houtzagerij komt op ongeveer 130 meter van de woning Mosselaarweg 5. Voor de houtzagerij is een akoestisch onderzoek uitgevoerd.

Deze houtzagerij heeft invloed op het woon- en leefklimaat ter plaatse van de beoogde woonfuncties en wordt betrokken vanwege het aspect geluid.

Onderzoek geur en gezondheid gebiedsontwikkeling Van Beerendonk, Mosselaarweg in Best

P217945.015.R2/EVO

3 Onderzoeken Veehouderij en Gezondheid Omwonenden (VGO) 3.1

VGO-onderzoeken

Het RIVM, Wageningen UR, IRAS en NIVEL hebben gezamenlijk het onderzoek “Veehouderij en Gezondheid van Omwonenden” (VGO I) uitgevoerd en in juli 2016 zijn de resultaten van dit onderzoek bekend gemaakt. In het VGO I is onderzocht of het wonen in de buurt van veehouderijen effect kan hebben op de gezondheid van de omwonenden. Aangetoond is dat mensen die rondom veehouderijen wonen minder astma en allergieën hebben, maar een verminderde longfunctie kunnen hebben. In het vervolgonderzoek “Veehouderij en gezondheid omwonenden (aanvullende studies)” (VGO II) van juni 2017 worden de resultaten uit het VGO I bevestigd en een statistisch significante relatie gevonden tussen het wonen nabij een geitenhouderij (variërend van 1,5 tot 2 kilometer) en een verhoogd risico op het krijgen van longontsteking. Er zijn sterke aanwijzingen dat de emissies van fijnstof en endotoxine door pluimveehouderijen een rol spelen bij dit verhoogde risico. Op 22 oktober 2018 is het deelrapport ‘Longontsteking in de nabijheid van geiten- en pluimveehouderijen; actualisering van gegevens uit huisartsenpraktijken 2014-2016’ aan de Tweede kamer aangeboden. De resultaten wijzen op een associatie tussen het wonen in nabijheid van een geitenhouderij en een verhoogd risico op longontsteking. Ten aanzien van pluimvee en andere diersoorten zijn geen consistente verbanden gevonden met longontsteking.

Vanwege de onduidelijkheid rondom de causaliteit heeft het Ministerie van LNV opdracht gegeven tot deelonderzoeken (VGO III). Het gaat hierbij om de volgende onderzoeksvragen: • Geldt ook voor andere regio’s dan Brabant en Limburg dat mensen die in de buurt van geiten- en pluimveehouderijen vaker met longontsteking worden gediagnostiseerd? • Welke ziekteverwekkers veroorzaken longontstekingen in de omgeving van geitenhouderijen? • Aan welke ziekteverwekkers worden geitenhouders blootgesteld? • Komen ziekteverwekkers vaker voor op of rond bepaalde typen geitenhouderij? Door de Covid-19 pandemie zijn de deelonderzoeken naar de gezondheidsrisico’s van geitenhouderijen vertraagd. Deze onderzoeken zijn niet voor eind 2024 afgerond.

3.2

Handreiking veehouderij en volksgezondheid 2.0

Om het bevoegd gezag te ondersteunen in de besluitvorming over veehouderijen in relatie tot de gezondheid van omwonenden is de Handreiking veehouderij en volksgezondheid 2.0 opgesteld. Om het bevoegd gezag te ondersteunen in de besluitvorming over veehouderijen in relatie tot de gezondheid van omwonenden, is de Handreiking veehouderij en volksgezondheid opgesteld. De handreiking bevat een overzicht van de belangrijkste gevonden verbanden tussen veehouderijen en de gezondheid van omwonenden laat zien wat decentrale overheden kunnen doen om gezondheidsrisico’s van veehouderijen mee te wegen in besluitvorming. Na het doorlopen van het stappenplan kan het advies zijn om een GGD-advies op te vragen.

Onderzoek geur en gezondheid gebiedsontwikkeling Van Beerendonk, Mosselaarweg in Best

P217945.015.R2/EVO

Dit stappenplan is in principe ook te gebruiken om voor ruimtelijke plannen na te gaan of er knelpunten zijn. In het stappenplan komen onderwerpen als geurhinder, fijnstof, endotoxine en veehouderijensectoren aan de orde. Navolgend wordt het stappenplan doorlopen. Beoordeling aan het stappenplan 2.0: 1. Endotoxinen (varkens-/pluimveehouderijen): Het plangebied en de beoogde nieuwe woningen ligt buiten individuele en cumulatieve endotoxine-risicocontouren van veehouderijen in de omgeving. Er is geen noodzaak om advies te vragen aan GGD. 2. Emissies: Het plan ziet niet toe op een veehouderij-activiteit en resulteert niet in een toename van emissies. Er is geen noodzaak om advies te vragen aan GGD. 3a. Geur, toetsen aan aanvaardbaar woon-/leefklimaat a.d.h.v. wettelijk kader 3b. geur, toetsen aan aanvaardbaar woon-/leefklimaat a.d.h.v. gezondheidskundige advieswaarde De geurbelasting is aanvaardbaar en voldoet aan het wettelijk kader en aan de gezondheidskundige advieswaarde. Er is geen noodzaak om advies te vragen aan GGD. 4a. Binnen één veehouderij worden bedrijfsmatig meerdere diersoorten gehouden. 4b. De afstand tussen de inrichtingsgrenzen van een varkensbedrijf en een pluimveebedrijf bedraagt in de nieuwe situatie minder dan 100 meter. Het plan ziet toe op het planologisch mogelijk maken van nieuwe woningen, dus 4a en 4b zijn niet van toepassing. 5a.

Geitenhouderij: Binnen afstand van 2 km liggen woon- en verblijfsruimten van derden. De nieuwe woonfuncties liggen niet binnen 2 km van een geitenhouderij. Er is geen noodzaak om advies te vragen aan GGD. 5b. Pluimveebedrijven: Binnen afstand van 1 km liggen woon- en verblijfsruimten van derden. De nieuwe woonfuncties liggen binnen 1 km van twee pluimveehouderijen (legkippen). Door de GGD wordt geadviseerd een advies op te vragen. 5c. Overige veehouderij: Binnen afstand van 250 meter ligt de bebouwde kom. Niet van toepassing. Er is geen noodzaak om advies te vragen aan GGD. 6 Er is sprake van mestbe- of ververwerking als nevenactiviteit of als zelfstandige activiteit. Niet van toepassing. Er is geen noodzaak om advies te vragen aan GGD. 7 Bij omwonenden is sprake van ongerustheid over de volksgezondheid; In en rondom het plangebied zijn veel veehouderijen al gestopt, waardoor het woon- en leefklimaat is verbetert. Er is geen ongerustheid over de volksgezondheid voor zover bekend. Er is geen noodzaak om advies te vragen aan de GGD.

Onderzoek geur en gezondheid gebiedsontwikkeling Van Beerendonk, Mosselaarweg in Best

P217945.015.R2/EVO

Conclusie stappenplan Handreiking veehouderij en volksgezondheid 2.0: Vanwege de aanwezigheid van twee pluimveehouderijen binnen 1 km van de nieuwe woonfuncties wordt door de GGD het opvragen van een GGD-advies geadviseerd. Het bevoegd gezag heeft hierin beleidsvrijheid en kan een GGD-advies opvragen en meenemen in de afweging of sprake is van een goede ruimtelijke ordening. Het opvragen van een GGD-advies is niet verplicht. Dit is bevestigd in een RvS-uitspraak van 29 juni 2022 (Uitspraak 202104997/1/R2). Vanwege de relatief hoge emissie van fijnstof uit pluimveehouderijen zijn mogelijke gezondheidseffecten in regio’s met veel pluimveehouderijen een punt van aandacht. Voor dit bestemmingsplan geldt dat er maar één pluimveehouderij aanwezig is binnen een straal van 1 km van de nieuwe woningen en dat in het gebied geen sterke concentratie van veehouderijen aan de orde is. Het risico dat omwonenden van een pluimveebedrijf besmet raken met het vogelgriepvirus zonder dat ze direct contact hebben met besmet pluimvee wordt volgens de RIVM als uiterst klein ingeschat. In voorliggend plan is het aantal extra woningen en het aantal extra blootgestelden dat mogelijk wordt gemaakt klein en daarbij liggen de woningen in een gemengd gebied met in de omgeving al meerdere voormalige bedrijfswoningen van gestopte veehouderijen.

De nieuwe bedrijfswoning ter hoogte van Mosselaarweg 16 ligt het dichtst bij pluimveehouderij Aarleseweg 31 en de arbeidsmigrantenhuisvesting ligt het dichtstbij de pluimveehouderij Driehoekweg 20. Beide zijn nieuwe woonfuncties. Mosselaarweg 7 is een reeds bestaande woning. De twee nieuwe Ruimte voor Ruimte woningen worden tussen de bestaande woningen Mosselaarweg 7 en 5 gesitueerd. Er zijn geen andere aspecten op basis waarvan een GGD advies wordt geadviseerd.

Onderzoek geur en gezondheid gebiedsontwikkeling Van Beerendonk, Mosselaarweg in Best

P217945.015.R2/EVO

4 Geur 4.1

Wet geurhinder en veehouderij en geurverordening

In de Wet geurhinder en veehouderij (Wgv) is de systematiek vastgelegd hoe de geurhinder uit stallen van veehouderijen beoordeeld moet worden. Deze wet bevat geurnormen en vaste minimum afstanden waar veehouderijen aan moeten voldoen en maakt onderscheid tussen gebieden met veel veehouderijen (concentratiegebieden) en overige gebieden (niet-concentratiegebieden). De gemeente Best ligt in een concentratiegebied. De Wgv beschermt geurgevoelige objecten tot een maximaal toegestaan niveau. De geurbelasting wordt uitgedrukt in Europese odour units per kuub lucht (OUE/m3). De wettelijke geurnormen voor concentratiegebieden: • 3 OUE/m3 binnen de bebouwde kom • 14 OUE/m3 buiten de bebouwde kom De ligging van een geurgevoelig object binnen of buiten de bebouwde kom is mede bepalend voor de wettelijk geldende norm dan wel vaste afstand. In de toelichting van de Wgv is aangegeven dat de bebouwde kom bepaald wordt door de aard van de omgeving: “op korte afstand van elkaar gelegen bebouwing geconcentreerd tot een samenhangende structuur, dat overwegend een woonen verblijfsfunctie heeft en waarin dus veel mensen per oppervlakte-eenheid daadwerkelijk wonen.” In de Wgv wordt onderscheidt gemaakt in twee soorten diercategorieën: • dieren waarvoor een geuremissiefactor is vastgesteld (o.a. varkens, pluimvee, geiten en vleesvee).

Deze geuremissiefactoren zijn opgenomen in de Regeling geurhinder en veehouderij (Rgv). Hiermee kan de geuremissie en de geurbelasting op een geurgevoelig object worden berekend en getoetst aan de geurnormen; • dieren waarvoor geen geuremissiefactoren zijn vastgesteld (o.a. melkvee en paarden). Voor deze dieren gelden minimaal aan te houden vaste afstanden: 100 en 50 meter voor respectievelijk objecten binnen en buiten de bebouwde kom. Een gemeente kan met een geurverordening binnen bepaalde bandbreedtes afwijken van de wettelijke geurnormen en vaste afstanden. De gemeente Best heeft gebruik gemaakt van haar bevoegdheid om eigen normen vast te stellen. Op 8 juli 2008 heeft de gemeenteraad van Best een gemeentelijke geurverordening vastgesteld, waarin is afgeweken van de vaste wettelijke waarden voor kernen en delen van het buitengebied. Deze geurverordening is op 16 juli 2008 in werking getreden. In de geurverordening zijn de volgende afwijkende geurnormen (voorgrond) opgenomen: • Invloedsgebied A (kern Best): 1 Ou; • Invloedsgebied B, C, D, E (plangebieden Aarle, Hokkelstraat, Dijkstraten en Overgang): 7 Ou; • Buiten de aangewezen invloedsgebieden geldt de wettelijke norm van 14 Ou. Het plangebied ligt binnen invloedsgebied B met geurnorm 7 Ou (voorgrondbelasting).

Voor dieren waarvoor geen geuremissiefactoren zijn vastgesteld gelden de wettelijke afstanden van minimaal 50 meter buiten de bebouwde kom en 100 meter in de bebouwde kom. Binnen deze afstanden zijn geen veehouderijen aanwezig. Ook de melkveehouderij Mosselaarweg 10 ligt op meer dan 50 meter afstand.

Onderzoek geur en gezondheid gebiedsontwikkeling Van Beerendonk, Mosselaarweg in Best

P217945.015.R2/EVO

In figuur 5 de vergunde geurcontouren van pluimveehouderij Aarleseweg 31. De nieuwe woningen en arbeidsmigrantenhuisvesting liggen buiten de geurcontouren van 7 Ou respectievelijk 14 Ou van deze veehouderij.

Figuur 5: Vergunde geurhindercontouren pluimveehouderij Aarleseweg 31

Voor alle omliggende veehouderijen in de omgeving geldt dat er al bestaande woningen met dezelfde geurnorm op korte(re) afstand aanwezig zijn. Veehouderijen in de omgeving worden door de beoogde gebiedsontwikkeling niet in hun belangen geschaad (geen beperkende werking).

4.2

Toets aanvaardbaar woon- en leefklimaat

Het is aan een gemeente om een afweging te maken over de geaccepteerde geurhinder. Bij de beoordeling van de vraag of er bij de realisatie van een nieuw voor geurhinder gevoelig object sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat, is een afweging met betrekking tot de hoogte van de geurbelasting (en de daarmee samenhangende kans op hinder) in relatie tot de aard van het gebruik van belang. Ook de te verwachten ontwikkeling van de geurbelasting dient hierbij betrokken te worden. In het algemeen geldt dat een gemeente(raad) de nodige beleidsvrijheid heeft bij die afweging, mits die voldoende onderbouwd is. Bij ruimtelijke procedures ten aanzien van uitbreiding van veehouderijen gelden de rechtstreeks werkende provinciale regels ten aanzien van de achtergrondbelasting die in de Interim Omgevingsverordening Noord-Brabant (IOV) staan opgenomen. Deze regels hebben tot doel de maximale cumulatieve geurbelasting ten gevolge van veehouderijen te beperken tot maximaal 12% gehinderden en maximaal 20% gehinderden in het buitengebied.

Onderzoek geur en gezondheid gebiedsontwikkeling Van Beerendonk, Mosselaarweg in Best

P217945.015.R2/EVO

Indien blijkt dat de achtergrondbelasting hoger is, moet een veehouderij om te kunnen ontwikkelen maatregelen treffen die tot een daling leiden van de achtergrondbelasting, welke ten minste de eigen bijdrage aan de overschrijding van de achtergrondbelasting compenseert. Er hoeft bij ruimtelijke besluiten voor woningbouw niet getoetst te worden aan deze rechtstreeks werkende provinciale regels voor veehouderijen. Voor het bestemmingsplan moet beoordeeld worden of sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat ten aanzien van onder andere de geurbelasting door veehouderijen. Hiervoor kan worden aangesloten bij de provinciale streefwaarden die de provincie hanteert voor de achtergrondbelasting van geur. Op basis van de rechtstreeks werkende provinciale regels voor veehouderijen is dus een toename van de bestaande bebouwing voor de uitoefening van een veehouderij alleen toegestaan indien is aangetoond dat de kans op cumulatieve geurhinder (achtergrondbelasting) op geurgevoelige objecten, in de bebouwde kom niet hoger is dan 12% en in het buitengebied niet hoger is dan 20%. Bij toepassing van de Handreiking bij de Wgv, bijlage 6 en 7, Infomil 1 mei 2007 resulteert 20% hinder in een maximale achtergrondgeurbelasting van 20 OUE/m3 en een maximale voorgrondbelasting van 10 OUE/m3.

De normen uit de Wet geurhinder en veehouderij (Wgv) en de relatie tussen de berekende geurbelasting en de te verwachten hinder aan de hand van de toelichting en handreiking Wgv niet zondermeer overeenkomen met de strengere gezondheidskundige advieswaarden van GGD GHOR Nederland of de verwachte mate van geurhinder op basis van GGD-IRAS onderzoek. GGD-Nederland heeft in het kader van het uitgevoerd onderzoek uit 2014 (GGD en IRAS) en de landelijke evaluatie van de geurregelgeving een advies gegeven m.b.t. de maximale hoogte t.a.v. de achtergrondbelasting van geur. Zij gaan daarbij uit van een maximale achtergrondbelasting van 10 Ou en maximale voorgrondbelasting van 5 Ou voor woningen buiten de bebouwde kom. In figuur 6 is de indicatieve achtergrondbelasting door geur op het plangebied weergegeven. Er is gerekend met V-stacks gebied v2022, default parameters en één emissiepunt op het midden van de veehouderijen. De geuremissies zijn berekend op basis van de vigerende vergunningen en de actuele emissiefactoren voor geur zoals deze op dit moment gelden.

Onderzoek geur en gezondheid gebiedsontwikkeling Van Beerendonk, Mosselaarweg in Best

P217945.015.R2/EVO

Figuur 6: Indicatieve achtergrondbelasting en beoordeling leefklimaat op basis van vergunde geurbelasting (berekend met V-stacks gebied 2022)

Ter plaatse van de nieuwe woningen op Mosselaarweg 5 en 7 is ten aanzien van de achtergrondbelasting van geur sprake van een ‘goed’ leefklimaat (5,6 tot 7,2 OUE/m3). Ter plaatse van de nieuwe bedrijfswoning en arbeidsmigrantenhuisvesting ter hoogte van Mosselaarweg 16 is sprake van een ‘redelijk goed’ leefklimaat (9,9 OUE/m3). Er wordt ter plaatse van alle nieuwe woonfuncties voldaan aan de gezondheidskundige advieswaarde van 10 OUE/m3 achtergrondbelasting voor woningen in het buitengebied. In figuur 7 is de voorgrondbelasting van geur door pluimveehouderij Aarleseweg 31 weergegeven. De geurbelasting is berekend met V-stacks vergunning v2020 op basis van de vergunde, specifieke emissiepuntparameters en de actuele geuremissiefactoren.

Onderzoek geur en gezondheid gebiedsontwikkeling Van Beerendonk, Mosselaarweg in Best

P217945.015.R2/EVO

Figuur 7: Voorgrondbelasting en leefklimaat door pluimveehouderij Aarleseweg 31

Ter plaatse van de nieuwe woningen is ten aanzien van de voorgrondbelasting van geur sprake van een ‘goed’ leefklimaat ter plaatse van Mosselaarweg 5 (2,8 OUE/m3) en de nieuwe Ruimte voor Ruimte woningen (3,2 en 3,5 OUE/m3), een ‘redelijk goed’ leefklimaat ter plaatse van Mosselaarweg 7 (4,8 OUE/m3) en een ‘matig’ leefklimaat ter plaatse van de nieuwe bedrijfswoning en arbeidsmigrantenhuisvesting ter hoogte van Mosselaarweg 16 (7,4 OUE/m3 en 6,7-8,2 OUE/m3). Er wordt voldaan aan de gezondheidskundige advieswaarde van de GGD van 5 OUE/m3 voorgrondbelasting voor woningen in het buitengebied, behalve ter plaatse van de nieuwe bedrijfswoning en arbeidsmigrantenhuisvesting ter hoogte van Mosselaarweg 16. Op basis van bijlage 6 en 7 van de Handreiking wet geurhinder en veehouderij (die door de provincie NoordBrabant wordt gehanteerd bij de geurtoets voor veehouderijen in de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant) wordt ter plaatse van de nieuwe bedrijfswoning en arbeidsmigrantenhuisvestin ter hoogte van Mosselaarweg 16 wel voldaan aan de norm van 20% (maximaal 10 OUE/m3 voorgrondbelasting).

Onderzoek geur en gezondheid gebiedsontwikkeling Van Beerendonk, Mosselaarweg in Best

P217945.015.R2/EVO

5 Fijn stof In de toelichting van het bestemmingsplan wordt het aspect luchtkwaliteit in relatie tot het plan beoordeeld op aanvaardbaarheid. In dit hoofdstuk wordt alleen beoordeeld of er sprake kan zijn van verhoogde gezondheidsrisico’s door fijnstof-uitstoot uit stallen van veehouderijen in de omgeving. De wettelijke norm (EU-grenswaarde) voor fijnstof in de Wet milieubeheer ligt hoger dan de gezondheidskundige WHO-advieswaarde, zie tabel 1. De Europese grenswaarden voor de luchtkwaliteit zijn bedoeld om de gezondheid van de bevolking te beschermen. De WHO-richtlijnen zijn bedoeld voor beleidsvorming en om beleidsopties voor luchtkwaliteitsbeheer te ondersteunen. De EU-grenswaarden is een compromis tussen wat vanuit gezondheidsperspectief wenselijk is, wat technisch mogelijk is en wat economisch en politiek haalbaar is. Voor de relatie tussen de concentraties luchtverontreiniging en gezondheidseffecten, is er geen drempelwaarde bekend waaronder geen effecten optreden. Dus geldt: ‘hoe schoner, hoe gezonder’. Tabel 1: Toetsingskaders en normstellingen fijnstof PM10

PM10

Jaargemiddelde concentratie

40 µg/m3

24-uurgemiddelde (mag maximaal 35 keer per jaar

50 µg/m3

EU-grenswaarde Wet milieubeheer

PM10

worden overschreden) Vertaling EU-norm max 35 overschrijdingsdagen 24-

EU-grenswaarde Wet milieubeheer

31,2 µg/m3

uurgemiddelde naar jaargemiddelde PM10 PM10

Jaargemiddelde concentratie 24-uurgemiddelde (3 a 4 overschrijdingen per jaar)

15 µg/m3

WHO advieswaarde

(was 20 µg/m3)

(verlaagd in sept 2021)

45 µg/m3

WHO advieswaarde

De huidige achtergrondconcentratie fijnstof (PM10) ligt binnen het plangebied rond de 20 µg/m3 zonder zeezoutcorrectie (bron: Grootschalige Concentratiekaart Nederland, jaar 2020), zie figuur 8. Deze huidige achtergrondconcentratie ligt ver onder de wettelijke EU-grenswaarden maar ligt boven de aangescherpte WHO-advieswaarde (gezondheidskundige advieswaarde). De GGD hanteert ten aanzien van fijnstof uit voorzorg het advies om terughoudend te zijn met het plaatsen van gevoelige bestemmingen binnen 250 meter van een veehouderij. De nieuwe bedrijfswoning en arbeidsmigrantenhuisvesting ter hoogte van Mosselaarweg 16 liggen op ongeveer 155-165 meter van de pluimveestallen van Aarleseweg 31. Mosselaarweg 7 ligt op ongeveer 200 meter van deze pluimveestallen.

Onderzoek geur en gezondheid gebiedsontwikkeling Van Beerendonk, Mosselaarweg in Best

P217945.015.R2/EVO

Figuur 8: Achtergrondconcentratie PM10 (bron: GCN, RIVM 2022).

Figuur 9: Aantal overschrijdingsdagen dagnorm PM10 door emissies pluimveehouderij Aarleseweg 31

Onderzoek geur en gezondheid gebiedsontwikkeling Van Beerendonk, Mosselaarweg in Best

P217945.015.R2/EVO

Het aantal overschrijdingsdagen van de dagnorm PM10 ligt rond de 6 tot 8 dagen. De wettelijke norm is maximaal 35 dagen en de gezondheidskundige advieswaarde bedraagt maximaal 3 dagen. De GGD adviseert om in gebieden met concentraties boven de gezondheidskundige advieswaarden voor (veegerelateerd) fijn stof te streven naar een zo laag mogelijke fijnstofconcentratie. Bij nieuwe ontwikkelingen dient de fijn stof (en ammoniak)emissie zo veel mogelijk beperkt te worden. Het planvoornemen betreft geen veegerelateerde fijnstof emissies. Er is sprake van een beperkte overschrijding van de gezondheidskundige advieswaarden, maar de concentraties fijnstof zijn relatief laag. Daarmee is sprake van een aanvaardbaar leefklimaat ten aanzien van de concentratie fijnstof (PM10) door veehouderijen. Fijn stof vormt geen belemmering voor de beoogde planontwikkeling en omgekeerd ook niet voor de veehouderijen in de omgeving.

Onderzoek geur en gezondheid gebiedsontwikkeling Van Beerendonk, Mosselaarweg in Best

P217945.015.R2/EVO

6 Endotoxinen Tegelijk met het VGO-rapport is in juli 2016 het rapport ‘Emissies van endotoxinen uit de veehouderij (fase 3a)’ bekend gemaakt. Dit rapport beschrijft het resultaat van metingen aan de emissies van endotoxinen uit de veehouderij. Endotoxinen zijn deeltjes van de celwand van (dode) gramnegatieve bacteriën. Endotoxinen vormen een onderdeel van het fijn stof dat afkomstig is uit veehouderijen. Vooruitlopend op de ontwikkeling van een landelijk toetsingskader heeft het Ondersteuningsteam Veehouderij en Volksgezondheid de ‘Notitie Handelingsperspectieven Veehouderij en Volksgezondheid: Endotoxine toetsingskader 1.0’ (Toetsingskader endotoxinen) opgesteld. Uitgangspunt van het toetsingskader is de advieswaarde van de Gezondheidsraad van 30 EU/m3 voor endotoxinen. In het toetsingskader zijn afstanden bepaald die een te hoge blootstelling aan endotoxinen zullen voorkomen. Voor vleeskuikens, legkippen en vleesvarkens zijn afstandsgrafieken opgesteld, aan de hand waarvan op basis van de fijnstofemissie in kilogrammen per jaar kan worden bepaald welke afstand tot gevoelige objecten moet worden aangehouden. Naast de individuele contouren per bedrijf moet ook de cumulatie met andere bedrijven in de omgeving betrokken worden in de beoordeling.

In het toetsingskader is niet voorzien in een berekeningswijze voor cumulatie, zodat uitgegaan moet worden van een kwalitatieve beoordeling. Om toch een beeld te geven van de cumulatieve endotoxinen-blootstelling zijn de afstandsgrafieken voor een 30 EU/m3 belasting, d.w.z. de bij de grafieken behorende vergelijkingen, wiskundig vertaald naar formules. Met deze formules kan de belasting op een object door emissie van een veehouderij berekend worden. Dit geeft een indicatie van waar de advieswaarde van 30 EU/m3 mogelijk overschreden wordt. Gehanteerde formules voor een indicatie van de concentratie endotoxinen o.b.v. fijn stof emissie:

In figuur 6 en 7 zijn de risicocontouren o.b.v. 30 EU/m3 weergegeven, berekend op basis van de vergunde fijn stof emissies. Op ongeveer 190 meter van het plangebied ligt de pluimveehouderij Aarleseweg 31 (leghennen) met een vergunde fijnstofemissie van 1.727 kg PM10/jaar. De endotoxine risicocontour o.b.v. vergunde fijnstof emissie bedraagt 148 meter, te meten vanaf dichtstbijzijnde emissiepunt en ligt daarmee buiten het plangebied. Er is geen sprake van cumulatieve effecten (op figuur 11 is overlap met de contour van veehouderij Driehoekweg 4 te zien, echter deze veehouderij is gestopt en heeft nu een niet-agrarische bedrijfsbestemming).

Onderzoek geur en gezondheid gebiedsontwikkeling Van Beerendonk, Mosselaarweg in Best

P217945.015.R2/EVO

Op ongeveer 820 meter ten noorden van het plangebied ligt de pluimveehouderij Driehoekweg 20 (leghennen) met een vergunde fijnstofemissie van 7.230 kg PM10/jaar. De endotoxine risicocontour o.b.v. vergunde fijnstof emissie bedraagt 232 meter, te meten vanaf dichtstbijzijnde emissiepunt en ligt daarmee op zeer grote afstand van het plangebied. Er is geen sprake van cumulatieve effecten.

Figuur 10: Endotoxine risicocontour Aarleseweg 31 o.b.v. vergunde fijn stof emissies.

Figuur 11: Endotoxine risicocontouren vergunde veehouderijen o.b.v. vergunde fijn stof emissies (Bron kaart: Bestemmingsplan Buitengebied 2021 Best, Bijlage 8 PlanMER, BVB 2020. Driehoekweg 4 is inmiddels gestopt en bestemd als niet-agrarisch bedrijf).

Onderzoek geur en gezondheid gebiedsontwikkeling Van Beerendonk, Mosselaarweg in Best

P217945.015.R2/EVO

Het plangebied ligt buiten de individuele en indicatieve cumulatieve endotoxine-risicocontouren van veehouderijen. Daarmee ook de nieuwe woonfuncties. Geconcludeerd wordt dat ter plaatse van het plangebied geen sprake is van gezondheidsrisico’s ten gevolge van endotoxinen. Er is sprake van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat en het aspect endotoxinen vormt geen belemmering voor de beoogde planontwikkeling en omgekeerd ook niet voor de veehouderijen in de omgeving.

Onderzoek geur en gezondheid gebiedsontwikkeling Van Beerendonk, Mosselaarweg in Best

P217945.015.R2/EVO

7 Geitenhouderijen Het is uit voorzorg niet gewenst om nieuwe woningen te realiseren binnen 2 km rond geitenhouderijen met meer dan 50 geiten, om gezondheidsrisico’s voor toekomstige bewoners te voorkomen. In de provincie Noord-Brabant geldt een verbod op uitbreiden van geitenstallen en omschakelen naar een geitenhouderij als een voorzorgmaatregel en is verwerkt in de Interim Omgevingsverordening Noord-Brabant (IOV). De provincie is voornemens dit moratorium te verlengen tot de deelonderzoeken van VGOIII afgerond zijn (eind 2024). Het doel van het geitenmoratorium is te voorkomen dat rond geitenhouderijen de gezondheidslast toeneemt en (nieuwe) knelpunten ontstaan. Binnen 2 km van het plangebied liggen geen geitenhouderijen. Ter plaatse van het plangebied is geen sprake van gezondheidsrisico’s ten gevolge van geitenhouderijen.

Onderzoek geur en gezondheid gebiedsontwikkeling Van Beerendonk, Mosselaarweg in Best

P217945.015.R2/EVO

8 Geluid Op Mosselaarweg 10 is een herontwikkeling van de melkveehouderij in voorbereiding. Deze wordt gewijzigd in de functies wonen, houtzagerij en kamperen. De voorgenomen houtzagerij komt op ongeveer 130 meter van de woning Mosselaarweg 5. Deze houtzagerij heeft mogelijk invloed op het woon- en leefklimaat ter plaatse van de beoogde woonfuncties en wordt daarom in dit onderzoek betrokken vanwege het aspect geluid. Voor de houtzagerij is een akoestisch onderzoek uitgevoerd voor bestaande woningen in de omgeving (Akoestisch onderzoek voor een functiewijziging aan de Mosselaarweg 10 te Best, G&O Consult, rapportnummer 5706ao0120, 10 januari 2020). Navolgende tabel komt uit dit onderzoeksrapport. Tabel 2: Resultaten directe hinder, representatieve bedrijfssituatie

Uit de berekeningen volgt dat op Mosselaarweg 8 en op toetspunt ’50 meter zuid’ met de representatieve bedrijfssituatie de toetsingswaarde van 50 dB(A) voor het langtijdgemiddelde beoordelingsniveau wordt overschreden. Het maximale geluidniveau wordt op omliggende geluidsgevoelige objecten niet overschreden. De indirecte hinder voldoet aan de voorkeursgrenswaarde van 50 dB(A). Ter hoogte van de omliggende geluidsgevoelige objecten is sprake van een matig tot goed woon- en leefklimaat. Door de opstelplaats van de zaag te wijzigen en de opslag van boomstammen te verplaatsen kan ter hoogte van Mosselaarweg 8 wel worden voldaan aan de voorkeursgrenswaarde, dus het is aannemelijk dat deze maatregelen worden doorgevoerd in het definitieve plan voor deze locatie. Mosselaarweg 5 is voor het onderhavige bestemmingsplan de bepalende woning voor de bedrijfsactiviteiten op Mosselaarweg 10. Ter plaatse wordt met 40 db(A), nog zonder de voorgestelde maatregelen, met de representatieve bedrijfssituatie al ruim voldaan aan de toetsingswaarde van 50 dB(A) voor het langtijdgemiddelde beoordelingsniveau. Hieruit kan geconcludeerd worden dat ter plaatse van de nieuwe ruimte voor ruimte woningen en beoogde woningsplitsingen voldaan wordt aan de geldende geluidsnormen en dat er sprake is van een goed woon- en leefklimaat.

De realisatie van de voorgenomen houtzagerij staat het voorgenomen plan aan Mosselaarweg 5-7 niet in de weg. Er is geen sprake van extra beperkingen door omgekeerde werking van het bestemmingsplan.

Onderzoek geur en gezondheid gebiedsontwikkeling Van Beerendonk, Mosselaarweg in Best

P217945.015.R2/EVO

9 Conclusie Bij ruimtelijke besluiten moet worden afgewogen of er sprake is van een ‘goede ruimtelijke ordening’. Eén van de leidende principes van een goede ruimtelijke ordening is dat een aanvaardbaar woon- en leefklimaat geborgd moet zijn. Gezondheid is hier een belangrijk onderdeel van. Geur, fijnstof, endotoxinen afkomstig van veehouderijen en geitenhouderijen (tot een afstand van maximaal 1,5 - 2 km) kunnen leiden tot een verhoogd gezondheidsrisico en dient daarom onderzocht te worden in geval een plan toeziet op nieuwe woningen. Uit het stappenplan in de Handreiking veehouderij en volksgezondheid 2.0 adviseert de GGD om een GGD-advies op te vragen vanwege de aanwezigheid van de pluimveehouderij Aarleseweg 31 en Driehoekweg 20 binnen 1 km afstand van de nieuwe woonfuncties. Vanwege de relatief hoge emissie van fijnstof uit pluimveehouderijen zijn mogelijke gezondheidseffecten in regio’s met veel pluimveehouderijen een punt van aandacht. Voor dit bestemmingsplan geldt dat er maar twee pluimveehouderijen aanwezig zijn binnen een straal van 1 km van de nieuwe woningen, waarvan de grootste pluimveehouderij (Driehoekweg 20) op ongeveer 650 meter afstand van de dichtstbij zijnde woonfunctie (= de arbeidsmigrantenhuisvesting) ligt, en dat in het gebied geen sterke concentratie van veehouderijen aan de orde is.

In voorliggend plan is het aantal extra woningen en het aantal extra blootgestelden dat mogelijk wordt gemaakt beperkt en daarbij liggen de nieuwe woonfuncties in een gemengd gebied met in de omgeving al meerdere voormalige bedrijfswoningen van gestopte veehouderijen. De nieuwe bedrijfswoning en de arbeidsmigrantenhuisvesting ter hoogte van Mosselaarweg 16 ligt het dichtste bij de twee pluimveehouderijen. Mosselaarweg 7 is een reeds bestaande woning. De twee nieuwe Ruimte voor Ruimte woningen worden tussen de bestaande woningen Mosselaarweg 7 en 5 gesitueerd. Er zijn geen andere aspecten op basis waarvan een GGD advies wordt geadviseerd. Op basis van voorgaande bevindingen wordt ingeschat dat een GGD-advies geen nieuwe inzichten voor de besluitvorming zal geven. Het bevoegd gezag heeft hierin beleidsvrijheid en kan een GGD-advies opvragen en meenemen in de afweging of sprake is van een goede ruimtelijke ordening. Het opvragen van een GGD-advies is niet verplicht. De nieuwe woonfuncties liggen niet binnen de vaste afstandscontour van 50 meter rondom de stallen van melkveehouderij Mosselaarweg 10. De realisatie van de voorgenomen houtzagerij op Mosselaarweg 10 staat het voorgenomen plan aan Mosselaarweg 5-7 ook niet in de weg. Ten aanzien van geluid is ter plaatse van de nieuwe woningen sprake van een goed leefklimaat.

De beoogde houtzagerij wordt niet beperkt door de omgekeerde werking van het onderhavige plan. Veehouderijen en andere bedrijven in de omgeving worden door de beoogde gebiedsontwikkeling niet in hun belangen geschaad. Er is geen sprake van extra beperkingen voor de bedrijfsvoering en bedrijfsontwikkeling ten gevolge van de omgekeerde werking van het bestemmingsplan. Uit dit onderzoek volgt dat ter plaatse van het plangebied sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat.

Onderzoek geur en gezondheid gebiedsontwikkeling Van Beerendonk, Mosselaarweg in Best

P217945.015.R2/EVO

Kaarten

Onderzoek geur en gezondheid gebiedsontwikkeling Van Beerendonk, Mosselaarweg in Best

Legenda plan RvR kavel RvR wonen bestaande woning te splitsen bestaande woning bedrijfshal nieuw

Mo ss ela ar w

bedrijfswoning nieuw

6,7"ou 7,4"ou 7,8"ou 8,2"ou

eg 9,5"ou

8,1"ou

veehouderij ! ( veehouderij

geurnormen

4,3"ou 4,6" "ou

7,4"ou

" 3,5 ou

8,5"ou

# * emissiepunt

3,3"ou

7 ou ""ou 2,8

14 ou

4,4"ou "

4,8"ou

geurhindercontouren 7 ou

Aa rle

se we

"ou 8,2"

14 ou

8" ou 8,5"ou

# *

objecten verblijfsobject BAG met woon9,9"ou of logiesfunctie/objecten plan en geurbelasting

7,5"ou "ou 7,5"

# * Aarleseweg 31 # *

( !

8,8"ou

Dr ie ho ek we g

Bestemmingsplan Van Beerendonk Mosselaarsweg 5-7 Best "ou 10" " "

Geurhindercontouren Aarleseweg 31 P217945 0

100 Meters

6,2"ou

22 dec 2022

Legenda plan RvR kavel RvR wonen bestaande woning te splitsen bestaande woning bedrijfshal nieuw bedrijfswoning nieuw

veehouderij ! ( veehouderij

# * emissiepunt

beoordeling leefklimaat op basis van de voorgrondbelasting t.a.v. geurhinder

6,7!ou 7,4!ou 7,8!ou 8,2!ou

Mosselaarweg 10

( !

zeer goed goed

redelijk goed Mosselaarweg

matig

7,4!ou

tamelijk slecht 3,5 ! ou

3,3!ou

"!ou 2,8

slecht

4,4!ou

zeer slecht

4,8!ou

extreem slecht

objecten verblijfsobject BAG met woon" of logiesfunctie " "

se we Aa rle

# * Aarleseweg 31

( !

# *

Bestemmingsplan Van Beerendonk Mosselaarsweg 5-7 Best

# *

100 Meters

voorgrondbelasting (ou)

kans op geurhinder

beoordeling leefklimaat

0 - 1.5 1.6 - 3.7 3.8 - 6.5 6.6 - 9.9 10 - 14.1 14.2 - 19.1 19.2 - 25.3 >25.4

<5% 5 - 10 % 10 - 15 % 15 - 20 % 20 - 25 % 25 - 30 % 30 - 35 % >35 %

zeer goed goed redelijk goed matig tamelijk slecht slecht zeer slecht extreem slecht

Beoordeling leefklimaat op basis van de voorgrondbelasting ten aanzien van geurhinder Aarleseweg 31 P217945 22 dec 2022

Legenda plan RvR kavel RvR wonen bestaande woning te splitsen bestaande woning bedrijfshal nieuw bedrijfswoning nieuw

8,8!ou 9,3!ou 9,8!ou 10,2! ou

Mosselaarweg 10

veehouderij ! ( veehouderij

# * emissiepunt

( !

beoordeling leefklimaat op basis van de achtergrondbelasting t.a.v. geurhinder

Mosselaarweg

zeer goed

9,9!ou

goed 6,2 !ou

6 !ou

redelijk goed

"!ou 5,6

matig

6,9!ou "

tamelijk slecht

7,2!ou "

slecht zeer slecht extreem slecht "

objecten verblijfsobject BAG met woon" of logiesfunctie

# * Aarleseweg 31 # *

Aa rle

se we

# *

Bestemmingsplan Van Beerendonk Mosselaarsweg 5-7 Best

( !

100 Meters ""

achtergrondbelasting (ou)

kans op geurhinder

beoordeling leefklimaat

0 - 3.0 3.1 - 7.4 7.5 - 13.1 13.2 - 20.0 20.1 - 28.3 28.4 - 38.5 38.6 - 50.7 >50.7

<5% 5 - 10 % 10 - 15 % 15 - 20 % 20 - 25 % 25 - 30 % 30 - 35 % >35 %

zeer goed goed redelijk goed matig tamelijk slecht slecht zeer slecht extreem slecht

Beoordeling leefklimaat op basis van de achtergrondbelasting ten aanzien van geurhinder P217945 22 dec 2022

Legenda plan RvR kavel RvR wonen bestaande woning te splitsen bestaande woning bedrijfshal nieuw ! 21,1

bedrijfswoning nieuw

! 21,2 ! 21,3 ! 21,3 "

" ! 18,9

! 21,3

Mosselaa rweg

! 20,5

"19 !

veehouderij ! ( veehouderij

# * emissiepunt

belasting fijnstof PM10 vanuit achtergrondconcentratie en emissies Aarleseweg 31 (µg/m³) 18 - 19

! 20,6

19 - 20

! 20,7

20 - 21

21 - 22 22 - 23 23 - 24

> 24

# * Aarleseweg 31

Aa rle

se we

# *

objecten verblijfsobject BAG met woon" of logiesfunctie

( !

# *

Bestemmingsplan Van Beerendonk Mosselaarsweg 5-7 Best Belasting fijnstof PM10 vanuit achtergrondconcentratie en emissies Aarleseweg 31

Dr ie ho ek we g

P217945 0

100 Meters

22 dec 2022

Legenda plan RvR kavel RvR wonen bestaande woning te splitsen bestaande woning bedrijfshal nieuw bedrijfswoning nieuw ! 8,1 ! 8,1

veehouderij ! ( veehouderij

! 8,2 ! 8,2 " "

overschrijdingsdagen dagnorm PM10 achtergrondcomcentratie en emissies Aarleseweg 31

! 8,9

Mosselaa rweg

! 7,9

# * emissiepunt

" ! 6,6

0 - 10

" ! 6,6

10 - 15

! 8,1

15 - 20

! 8,1 "

20 - 30 > 30

" "

# * Aarleseweg 31 # *

Aa rle

se we

# *

objecten verblijfsobject BAG met woon" of logiesfunctie

( !

Bestemmingsplan Van Beerendonk Mosselaarsweg 5-7 Best "

Overschrijdingsdagen dagnorm PM10 vanuit achtergrondconcentratie en emissies Aarleseweg 31

Dr ie ho ek we g 0

100 Meters

P217945 22 dec 2022

Legenda plan

RvR kavel RvR wonen bestaande woning te splitsen bestaande woning bedrijfshal nieuw " "

bedrijfswoning nieuw

" " "

Mosselaa rweg " "

veehouderij ! ( veehouderij

# * emissiepunt

risicocontouren volksgezondheid Aarleseweg 31; contour 30 EU / m³ (advieswaarde) rondom emissiepunten

rondom stallen

# * Aarleseweg 31 # *

Aa rle

se we

# *

( !

objecten verblijfsobject BAG met woon" of logiesfunctie

Bestemmingsplan Van Beerendonk Mosselaarsweg 5-7 Best Dr ie ho ek we g

Risicocontouren volksgezondheid obv fijnstof emissie en omrekening naar advieswaarde voor endotoxine P217945

100 Meters

22 dec 2022

P217945.015.R2/EVO

Bestanden bij kaarten

Onderzoek geur en gezondheid gebiedsontwikkeling Van Beerendonk, Mosselaarweg in Best

Wed Dec 21 11:09:57 2022 IDNR X Y ST-HOOGTE 2001 156062 392139 6 6 2004 155567 392906 6 6 2006 156068 392256 6 6 2007 156476 392668 6 6 2008 155004 392441 6 6 2009 154625 392589 6 6 2011 153071 390999 6 6 2014 153547 391818 6 6 2015 153505 393360 6 6 2017 154292 391417 6 6 2021 153172 391277 6 6 2022 152760 393040 6 6 2024 153477 391092 6 6 2025 153431 391397 6 6 2026 153138 391267 6 6 2027 152925 391237 6 6 2028 152702 391289 6 6 2029 152560 391494 6 6 2030 153051 391711 6 6 2032 153149 392504 6 6 2035 153223 392650 6 6 2036 152194 392761 6 6 2037 151539 393373 6 6 2044 151989 391120 6 6 2046 153446 393966 6 6 2048 152446 391332 6 6 1001 153644 392258 3.8 6.3 1002 153680 392268 4.9 4.5 1003 153661 392301 1.5 1.5

GEMGEBH 0.5 4.0 0.5 4.0 0.5 4.0 0.5 4.0 0.5 4.0 0.5 4.0 0.5 4.0 0.5 4.0 0.5 4.0 0.5 4.0 0.5 4.0 0.5 4.0 0.5 4.0 0.5 4.0 0.5 4.0 0.5 4.0 0.5 4.0 0.5 4.0 0.5 4.0 0.5 4.0 0.5 4.0 0.5 4.0 0.5 4.0 0.5 4.0 0.5 4.0 0.5 4.0 2.91 3.45 0.61 0.4 4.79 0.4

ST-BINDIAM 1780 82288 23005 107 13939 39718 8522 2337 96130 69 183 39 2070 4107 87 30853 33341 20764 890 37447 25890 22713 456 7625 855 29940 9900 3434 10260

ST-UITTREE 1780 82288 23005 107 13939 39718 8522 2337 96130 69 183 39 2070 4107 87 30853 33341 20764 890 37447 25890 22713 456 7625 855 29940 9900 3434 10260

E-VERGUND E-MAXVERG Sonseweg 1 Broekdijk 2A Sint-Oedenrodeseweg 18 Keldersehoevenweg 2 Hokkelstraat 25 Hokkelstraat 33 Broomsedijk 7 Aarleseweg 34 Driehoekweg 20 St Antoniusweg 5 Sint-Annaweg 5 Lieringsedijk 20 Aarleseweg 4C Aarleseweg 8 Kapelweg 17 Kapelweg 25 Kapelweg 27 Kapelweg 40 Hagelaarweg 14 Mosselaarweg 15 Mosselaarweg 22B Mortelsgraaf 1 Lopensestraat 4 de Bollen 5 Vering 2 St. Antoniusweg 6 Aarleseweg 31 Stal A Aarleseweg 31 Stal B1 Aarleseweg 31 Stal C

DOSSIERNR

Gegenereerd op: 12-22-2022 met V-Stacks-Gebied Versie V-2020.1

Naam van de berekening: Nog niet bekend Gemaakt op: 12-22-2022 9:23:20 Rekentijd: 2:23:09 Naam van het gebied: Best mosselaarweg 5 -7 Berekende ruwheid: 0,20 m Meteo station: Nvt Rekenuren: 100 Bronbestand: D:\klus\best\mosselaarweg5_7\vee\vstacks\bronnen.dat Receptorbestand: D:\klus\best\mosselaarweg5_7\vee\objecten.dat Resultaten weggeschreven in: D:\klus\best\mosselaarweg5_7\vee\vstacks\result Rasterpunt linksonder x: 153434 m Rasterpunt linksonder y: 391886 m Gebied lengte (x): 1000 m , Aantal gridpunten: 41 Gebied breedte (y): 1000 m , Aantal gridpunten: 41

Cumulatieve geurbelasting op receptorpunten, zoals berekend RecepID X-coor Y-coor Geurnorm Geurbelasting [OU/m3] 1007 153736 392489 14.00 9.26 1008 153747 392474 14.00 10.21 1009 153749 392481 14.00 9.77 1010 153757 392501 14.00 8.84 1006 153818 392437 14.00 9.88 1001 153914 392388 7.00 7.15 1002 153924 392400 7.00 6.91 1003 153968 392411 7.00 6.19 1004 153983 392416 7.00 6.00 1005 154027 392413 7.00 5.60 9001 154107 392463 14.00 5.05 9002 154121 392486 14.00 5.06 9003 154130 392470 14.00 5.03 9004 154144 392479 14.00 5.00 9005 154120 392534 14.00 5.11

x-coord 153434 153434 153434 153434 153434 153434 153434 153434 153434 153434 153434 153534 153534 153534 153534 153534 153534 153534 153534 153534 153534 153534 153634 153634 153634 153634 153634 153634 153634 153634 153634 153634 153634 153734 153734 153734 153734 153734 153734 153734 153734 153734 153734 153734 153834 153834 153834 153834 153834

y-coord 391886 391986 392086 392186 392286 392386 392486 392586 392686 392786 392886 391886 391986 392086 392186 392286 392386 392486 392586 392686 392786 392886 391886 391986 392086 392186 392286 392386 392486 392586 392686 392786 392886 391886 391986 392086 392186 392286 392386 392486 392586 392686 392786 392886 391886 391986 392086 392186 392286

98-p 4.83 5.01 5.62 7.10 7.53 8.12 8.83 9.88 10.38 10.62 10.59 5.23 5.46 6.59 9.18 11.47 10.90 8.31 7.88 8.00 8.19 8.64 5.70 5.78 7.82 17.82 53.71 21.22 9.23 7.12 6.77 6.77 7.10 5.09 5.67 7.51 15.43 28.15 19.65 9.40 6.68 5.96 5.84 6.20 4.74 5.59 6.91 8.90 10.63

aantal bronnen binnen max-afstand 23 24 24 24 24 24 24 23 23 24 24 23 24 24 24 24 24 23 23 23 23 23 23 24 24 24 23 23 24 24 24 24 24 23 23 24 24 24 24 24 24 24 24 22 23 23 24 24 24

153834 153834 153834 153834 153834 153834 153934 153934 153934 153934 153934 153934 153934 153934 153934 153934 153934 154034 154034 154034 154034 154034 154034 154034 154034 154034 154034 154034 154134 154134 154134 154134 154134 154134 154134 154134 154134 154134 154134 154234 154234 154234 154234 154234 154234 154234 154234 154234 154234 154234

392386 392486 392586 392686 392786 392886 391886 391986 392086 392186 392286 392386 392486 392586 392686 392786 392886 391886 391986 392086 392186 392286 392386 392486 392586 392686 392786 392886 391886 391986 392086 392186 392286 392386 392486 392586 392686 392786 392886 391886 391986 392086 392186 392286 392386 392486 392586 392686 392786 392886

10.04 8.16 6.60 5.80 5.55 5.64 4.50 5.06 5.61 6.19 6.76 6.75 6.52 6.01 5.44 5.31 5.22 4.08 4.49 4.86 5.14 5.45 5.59 5.61 5.30 5.12 4.90 4.91 3.79 4.00 4.30 4.54 4.95 5.07 5.05 5.12 4.91 4.76 4.69 3.59 3.82 4.04 4.36 4.53 4.82 5.30 5.06 5.00 5.05 4.92

24 24 24 24 23 22 23 23 24 24 24 24 24 24 23 23 21 22 23 24 24 24 24 24 23 23 21 20 24 24 24 25 26 26 25 25 23 20 19 24 24 24 25 24 24 24 23 21 20 20

154334 154334 154334 154334 154334 154334 154334 154334 154334 154334 154334 154434 154434 154434 154434 154434 154434 154434 154434 154434 154434 154434

391886 391986 392086 392186 392286 392386 392486 392586 392686 392786 392886 391886 391986 392086 392186 392286 392386 392486 392586 392686 392786 392886

3.43 3.69 3.92 4.26 4.59 5.16 6.44 5.86 5.80 5.81 5.33 3.24 3.50 3.89 4.38 4.95 5.96 8.88 8.35 8.58 7.59 5.61

24 24 23 24 24 24 22 21 20 20 19 22 23 23 23 23 22 21 20 20 20 17

Gegenereerd op: 12-22-2022 met V-Stacks-Gebied Versie V-2020.1

Gegenereerd met ISL3a Versie 2021_1 , Rekenhart Release 1 April 2021

Gebiedsgegevens Naam van deze berekening: Best Aarleseweg 31 25m

Berekend op: 2022/12/22

16:49:33

Project: Best Aarleseweg 31 RD X coordinaat: 153 180 RD Y coordinaat: 391 768 Berekende ruwheid: 0.200

Aantal Gridpunten X: 41

Breedte Y: 1000

Aantal Gridpunten Y: 41

Eigen ruwheid

Type Berekening: PM10 Soort Berekening: Contour

Lengte X: 1000

Eigen ruwheid: 0.000

Rekenjaar:2021 Toets afstand: n.v.t.

Onderlinge afstand: n.v.t.

Uitvoer directory: D:\klus\best\mosselaarweg5_7\isl33a RD X Coord.

RD Y Coord.

Concentratie

Overschrijding

Naam:

[m]

[microgram/m3]

[dagen]

1007

153 736

392 489

21.19

8.1

1008

153 747

392 474

21.34

8.2

1009

153 749

392 481

21.26

8.2

1010

153 757

392 501

21.08

8.1

1006

153 818

392 437

21.28

8.9

1001

153 914

392 388

20.70

8.1

1002

153 924

392 400

20.65

8.1

1003

153 968

392 411

20.51

7.9

1004

153 983

392 416

20.47

7.9

1005

154 027

392 413

19.01

6.6

9001

154 107

392 463

18.91

6.6

9002

154 121

392 486

18.90

6.6

9003

154 130

392 470

18.89

6.6

9004

154 144

392 479

18.88

6.6

9005

154 120

392 534

18.90

6.6

Te beschermen object

Brongegevens Naam : stal A RD X Coord.: 153 644

Type: AB RD Y Coord.: 392 258

hoogte van emissiepunt:

3.80

Emissie:

0.02093

verticale uittreesnelheid:

3.45

hoogte van gebouw:

diameter van emissiepunt:

2.91

X-coord. zwaartepunt van gebouw:

153 684

temperatuur van emisstroom:

285.00

Y-coord. zwaartepunt van gebouw:

392 241

Naam : stal B1 RD X Coord.: 153 680

6.3

lengte van gebouw:

85.50

breedte van gebouw:

25.20

orientatie van gebouw:

141.00

Type: AB RD Y Coord.: 392 268

hoogte van emissiepunt:

4.90

Emissie:

0.01391

verticale uittreesnelheid:

0.40

hoogte van gebouw:

diameter van emissiepunt:

0.61

X-coord. zwaartepunt van gebouw:

153 680

temperatuur van emisstroom:

285.00

Y-coord. zwaartepunt van gebouw:

392 268

Naam : stal B2 RD X Coord.: 153 708

4.5

lengte van gebouw:

85.20

breedte van gebouw:

13.20

orientatie van gebouw:

141.00

Type: AB RD Y Coord.: 392 256

Emissie:

0.00002

Gegenereerd met ISL3a Versie 2021_1 , Rekenhart Release 1 April 2021

hoogte van emissiepunt:

6.20

verticale uittreesnelheid:

4.00

hoogte van gebouw:

diameter van emissiepunt:

0.40

X-coord. zwaartepunt van gebouw:

153 720

temperatuur van emisstroom:

285.00

Y-coord. zwaartepunt van gebouw:

392 251

lengte van gebouw:

85.20

Naam : stal C RD X Coord.: 153 661

4.5

breedte van gebouw:

13.20

orientatie van gebouw:

141.00

Type: AB RD Y Coord.: 392 301

hoogte van emissiepunt:

1.50

verticale uittreesnelheid:

0.40

Emissie:

hoogte van gebouw:

0.02169

5.6

diameter van emissiepunt:

4.79

X-coord. zwaartepunt van gebouw:

153 701

temperatuur van emisstroom:

285.00

Y-coord. zwaartepunt van gebouw:

392 283

lengte van gebouw:

85.20

breedte van gebouw:

22.90

orientatie van gebouw:

141.00

Gegenereerd met ISL3a Versie 2021_1 , Rekenhart Release 1 April 2021

ISL3A VERSIE 2021.1 Release 15 april 2021 Powered by DNV GL / Erbrink Stacks Consult ** I S L 3 A **

-PM10-2021 Stof-identificatie:

FIJN STOF

start datum/tijd: 15:22:55 datum/tijd journaal bestand: 22-12-2022 16:20:41 BEREKENINGRESULTATEN Meteo Schiphol en Eindhoven, vertaald naar locatiespecifieke meteo Berekening uitgevoerd met alle meteo uit Presrm! De locatie waarop de achtergrondconcentratie (en meteo) is bepaald : 392500 Bron(nen)-bijdragen PLUS achtergrondconcentraties berekend!

154500

Generieke Concentraties van Nederland (GCN) gebruikt: Deze zijn gelezen met de PreSRM module; versie : 2.101 GCN-waarden voor de windroos berekend op opgegeven coordinaten: 392500 GCN-waarden in de BLK file per receptorpunt berekend. opgegeven referentiejaar: 2021

154500

Er is gerekend met optie (blk_nocar) Doorgerekende (meteo)periode Start datum/tijd : 1- 1-2005 1:00 h Eind datum/tijd : 31-12-2014 24:00 h Prognostische berekeningen met referentie jaar:

2021

Aantal meteo-uren waarmee gerekend is

87600

De windroos: frekwentie van voorkomen van de windsektoren(uren, %) op receptor-lokatie met coordinaten: 154500 392500 gem. windsnelheid, neerslagsom en gem. achtergrondconcentraties (ug/m3) sektor(van-tot) uren % ws neerslag(mm) FIJN STOF 1 2 3 4

(-15- 15): ( 15- 45): ( 45- 75): ( 75-105):

4753.0 5699.0 6639.0 3701.0

5.4 6.5 7.6 4.2

3.2 3.5 3.8 3.1

246.90 234.15 243.75 203.05

20.8 24.5 27.5 27.3

5 (105-135): 4911.0 6 (135-165): 5837.0 7 (165-195): 9849.0 8 (195-225): 15171.0 9 (225-255): 13198.0 10 (255-285): 7825.0 11 (285-315): 5330.0 12 (315-345): 4687.0 gemiddeld/som: 87600.0

5.6 6.7 11.2 17.3 15.1 8.9 6.1 5.4

2.9 2.9 3.7 4.5 4.5 3.9 3.5 3.3 3.8

334.00 460.85 916.84 1451.36 1504.31 1143.54 642.75 512.85 7894.34

lengtegraad: : 5.0 breedtegraad: : 52.0 Bodemvochtigheid-index : 1.00 Albedo (bodemweerkaatsingscoefficient) :

24.2 22.0 18.0 17.4 17.6 17.0 17.2 18.3 20.0 (zonder zeezoutcorrectie)

0.20

Geen percentielen berekend Berekening uitgevoerd met alle meteo uit Presrm! Aantal receptorpunten 1696 Terreinruwheid receptor gebied [m] : 0.2000 Ophoging windprofiel door gesloten obstakels (z0-displacement) : Terreinruwheid [m] op meteolokatie windrichtingsafhankelijk genomen Hoogte berekende concentraties [m] : 1.5 Gemiddelde veldwaarde concentratie [ug/m3] : 19.97904 hoogste gem. concentratiewaarde in het grid : 48.56000 Hoogste uurwaarde concentratie in tijdreeks : 873.92157 Coordinaten (x,y) : 153680, 392318 Datum/tijd (yy,mm,dd,hh) : 2013 8 25 7 Aantal bronnen

********* Brongegevens van bron ** BRON PLUS GEBOUW **

4 :

X-positie van de bron [m] : 153644 Y-positie van de bron [m] : 392258 lange zijde gebouw [m] : 85.5 korte zijde gebouw [m] : 25.2 hoogte van het gebouw [m] : 6.3 Orientatie gebouw [graden] : 141.0 x_coordinaat van gebouw [m] : 153684 y_coordinaat van gebouw [m] : 392241 Schoorsteenhoogte (tov maaiveld) [m] : 3.8 Inw. schoorsteendiameter (top) : 2.91 Uitw. schoorsteendiameter (top) : 2.96 Gem. volumeflux over bedrijfsuren (Nm3) : 21.99319 Gem. uittree snelheid over bedrijfsuren (m/s) : 3.45025 Temperatuur rookgassen (K) : 285.00 Gem. warmte emissie over bedrijfsuren (MW) : 0.106 **Warmte emissie is per uur berekend afh van buitenluchttemp**

0.0

Aantal bedrijfsuren: 87600 (Bedrijfsuren zijn uren met een emissie > 0) gemiddelde emissie over bedrijfsuren: (kg/s) 0.000020950 gemiddelde emissie over alle uren: (kg/s) 0.000020950 cumulatieve emissie over alle voorgaande bronnen: 0.000020950 ********* Brongegevens van bron ** BRON PLUS GEBOUW **

X-positie van de bron [m] : 153680 Y-positie van de bron [m] : 392268 lange zijde gebouw [m] : 85.2 korte zijde gebouw [m] : 13.2 hoogte van het gebouw [m] : 4.5 Orientatie gebouw [graden] : 141.0 x_coordinaat van gebouw [m] : 153680 y_coordinaat van gebouw [m] : 392268 Schoorsteenhoogte (tov maaiveld) [m] : 4.9 Inw. schoorsteendiameter (top) : 0.61 Uitw. schoorsteendiameter (top) : 0.66 Gem. volumeflux over bedrijfsuren (Nm3) : 0.11198 Gem. uittree snelheid over bedrijfsuren (m/s) : 0.40016 Temperatuur rookgassen (K) : 285.00 Gem. warmte emissie over bedrijfsuren (MW) : 0.001 **Warmte emissie is per uur berekend afh van buitenluchttemp** Aantal bedrijfsuren: 87600 (Bedrijfsuren zijn uren met een emissie > 0) gemiddelde emissie over bedrijfsuren: (kg/s) 0.000013908 gemiddelde emissie over alle uren: (kg/s) 0.000013908 cumulatieve emissie over alle voorgaande bronnen: 0.000034858 ********* Brongegevens van bron ** BRON PLUS GEBOUW **

X-positie van de bron [m] : 153708 Y-positie van de bron [m] : 392256 lange zijde gebouw [m] : 85.2 korte zijde gebouw [m] : 13.2 hoogte van het gebouw [m] : 4.5 Orientatie gebouw [graden] : 141.0 x_coordinaat van gebouw [m] : 153720 y_coordinaat van gebouw [m] : 392251 Schoorsteenhoogte (tov maaiveld) [m] : 6.2 Inw. schoorsteendiameter (top) : 0.40 Uitw. schoorsteendiameter (top) : 0.45 Gem. volumeflux over bedrijfsuren (Nm3) : 0.48161 Gem. uittree snelheid over bedrijfsuren (m/s) : 4.00000 Temperatuur rookgassen (K) : 285.00 Gem. warmte emissie over bedrijfsuren (MW) : 0.002 **Warmte emissie is per uur berekend afh van buitenluchttemp**

Aantal bedrijfsuren: 87600 (Bedrijfsuren zijn uren met een emissie > 0) gemiddelde emissie over bedrijfsuren: (kg/s) 0.000000020 gemiddelde emissie over alle uren: (kg/s) 0.000000020 cumulatieve emissie over alle voorgaande bronnen: 0.000034878 ********* Brongegevens van bron ** BRON PLUS GEBOUW **

X-positie van de bron [m] : 153661 Y-positie van de bron [m] : 392301 lange zijde gebouw [m] : 85.2 korte zijde gebouw [m] : 22.9 hoogte van het gebouw [m] : 5.6 Orientatie gebouw [graden] : 141.0 x_coordinaat van gebouw [m] : 153701 y_coordinaat van gebouw [m] : 392283 Schoorsteenhoogte (tov maaiveld) [m] : 1.5 Inw. schoorsteendiameter (top) : 4.79 Uitw. schoorsteendiameter (top) : 4.84 Gem. volumeflux over bedrijfsuren (Nm3) : 6.90198 Gem. uittree snelheid over bedrijfsuren (m/s) : 0.40016 Temperatuur rookgassen (K) : 285.00 Gem. warmte emissie over bedrijfsuren (MW) : 0.033 **Warmte emissie is per uur berekend afh van buitenluchttemp** Aantal bedrijfsuren: 87600 (Bedrijfsuren zijn uren met een emissie > 0) gemiddelde emissie over bedrijfsuren: (kg/s) 0.000021696 gemiddelde emissie over alle uren: (kg/s) 0.000021696 cumulatieve emissie over alle voorgaande bronnen: 0.000056574

Kolomno: 1 X 153736.0 153747.0 153749.0 153757.0 153818.0 153914.0 153924.0 153968.0 153983.0 154027.0 154107.0 154121.0 154130.0 154144.0 154120.0 153180.0 153180.0 153180.0 153180.0 153180.0 153180.0 153180.0 153180.0 153180.0 153180.0 153180.0 153180.0 153180.0 153180.0 153180.0 153180.0 153180.0 153180.0 153180.0 153180.0 153180.0

referentie jaar: 3 4 Y Totaal bron 392489.0 21.19 1.18 392474.0 21.34 1.32 392481.0 21.26 1.24 392501.0 21.08 1.06 392437.0 21.28 1.26 392388.0 20.70 0.68 392400.0 20.65 0.64 392411.0 20.51 0.49 392416.0 20.47 0.45 392413.0 19.01 0.37 392463.0 18.91 0.26 392486.0 18.90 0.25 392470.0 18.89 0.24 392479.0 18.88 0.23 392534.0 18.90 0.25 391768.0 18.68 0.08 391793.0 18.69 0.09 391818.0 18.69 0.09 391843.0 18.69 0.09 391868.0 18.70 0.10 391893.0 18.70 0.10 391918.0 18.71 0.11 391943.0 18.71 0.11 391968.0 18.72 0.12 391993.0 18.72 0.12 392018.0 20.15 0.13 392043.0 20.15 0.13 392068.0 20.16 0.14 392093.0 20.16 0.14 392118.0 20.16 0.14 392143.0 20.16 0.14 392168.0 20.15 0.14 392193.0 20.15 0.13 392218.0 20.14 0.12 392243.0 20.14 0.12 392268.0 20.13 0.12 2

2021

5 GCN 20.02 20.02 20.02 20.02 20.02 20.02 20.02 20.02 20.02 18.65 18.65 18.65 18.65 18.65 18.65 18.60 18.60 18.60 18.60 18.60 18.60 18.60 18.60 18.60 18.60 20.02 20.02 20.02 20.02 20.02 20.02 20.02 20.02 20.02 20.02 20.02

6 N50-tot 8.07 8.17 8.17 8.07 8.87 8.07 8.07 7.87 7.87 6.63 6.63 6.63 6.63 6.63 6.63 6.70 6.70 6.70 6.70 6.70 6.70 6.90 6.90 6.90 6.90 7.97 7.87 7.97 7.87 7.87 7.87 7.87 7.87 7.97 7.97 7.87

7 N50-GCN 7.67 7.67 7.67 7.67 7.67 7.67 7.67 7.67 7.67 6.63 6.63 6.63 6.63 6.63 6.63 6.60 6.60 6.60 6.60 6.60 6.60 6.60 6.60 6.60 6.60 7.67 7.67 7.67 7.67 7.67 7.67 7.67 7.67 7.67 7.67 7.67

8 zeezout (ug/m3) 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2

9 -dagen 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2

153180.0 153180.0 153180.0 153180.0 153180.0 153180.0 153180.0 153180.0 153180.0 153180.0 153180.0 153180.0 153180.0 153180.0 153180.0 153180.0 153180.0 153180.0 153180.0 153180.0 153205.0 153205.0 153205.0 153205.0 153205.0 153205.0 153205.0 153205.0 153205.0 153205.0 153205.0 153205.0 153205.0 153205.0 153205.0 153205.0 153205.0 153205.0 153205.0

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14203442/1