23085.10 - Inspreektekst dhr. P. van Heeswijck tijdens raadsavond 8 januari 2024

Goedenavond, geachte leden van de raad en aanwezigen. Mijn naam is Pieter van Heeswijck, en ik zit hier opnieuw als woordvoerder namens de bewoners van de Rembrandtlaan, en ondertekenaars voortkomend uit onze eerdere petitie. Ook in dit verse jaar maak ik graag gebruik van het inspreekrecht om onze zorgen en standpunten met u te delen. Helaas stel ik vast dat we wederom van ons moeten laten horen, zeker nu het er op lijkt dat een heel plan maar voor de helft uitgevoerd gaat worden. Waar de tekst ‘Positieve reacties vanuit de Rembrandtlaan’ op slide 7 van de Presentatie technische toelichting op gebaseerd is vragen wij ons af. Er zijn nog veel vragen gesteld in het participatietraject die naar onze mening nog steeds niet of onvoldoende beantwoord zijn. Het recht van inspreken is een poging om gehoord te worden. Net als een petitie, en dat is zelfs een grondwettelijk recht. En dan de participatie, iedereen raad het aan maar, en dat hebben deze drie mogelijkheden allemaal gemeen; uitkomsten zijn niet bindend en u hoeft daar helemaal niets mee te doen als u dat niet wil, ik weet het maar doe toch een poging. Ik heb dus de moeite genomen om nog maar eens terug te kijken en dan zie je hoe een bepaald idee zo gespind wordt dat het uiteindelijk een legitieme en logische keuze lijkt te zijn.

Deze raad staat op het punt vervolgkeuzes te maken die het vervolg zijn van een geleidelijk opgelopen traject met, en dat moet ik erkennen, serieuze pogingen om de burger te betrekken. Sta mij toe dat we teruggaan naar de basisprincipes, de vier pijlers onder dit plan. 1. Verbinding tussen dorp en regio, 2. een warm welkom thuis, 3. van barrière naar verbinding en 4. groen, duurzaam & levendig. Allemaal gebaseerd op beleidskaders en de inbreng van inwoners, ondernemers en organisaties uit Best. Een mooi streven met daaraan toegevoegd dat een van de beleidskaders was dat er in de periode van 2018 tot 2040 door de gemeente Best 4100 woningen gerealiseerd moeten worden en de stationsomgeving er daar 600 van pakt. Met volle energie wordt de start gemaakt, en na diverse goedbedoelde sessies met omwonenden en digitale enquêtes verschijnen plotseling, uit het niets, een woontoren van meer dan veertig meter en bussen die door de Rembrandtlaan zullen rijden in de plannen. Het idee van de bussen is inmiddels van tafel, maar de woontoren blijft staan omdat dit noodzakelijk is om zoveel woningen te realiseren op die beperkte ruimte. Echter, op dat moment had er ook aandacht moeten zijn voor de mogelijke gevolgen. Niet alleen voor de directe omgeving, maar ook voor de rest van de gemeente.

Wat brengt het voorgestelde plan eigenlijk met zich mee? De vier pijlers: Verbinding tussen dorp en regio? In plaats van dat deze verbeterd wordt het alleen maar slechter, de bestaande infrastructuur maakt dat het stationsgebied niet alleen lastiger te bereiken wordt voor autoverkeer maar ook voor het OV. Een goed Openbaar Vervoer Knooppunt maken was het besluit in 2022. Dat wil zeggen: en goed bereikbaar per fiets, en goede parkeervoorzieningen voor forensen en een veilige in- en uitstap locatie voor autobussen. Met het voorliggende plan blijft daar alleen nog maar de goede bereikbaarheid per fiets van over. Een warm welkom thuis? De stationsomgeving is vandaag de dag al een plek waar men het liefst zo snel mogelijk weer weggaat, en dat zal met dit plan niet veranderen. Het eerste wat je ziet als je uit het station komt zal een beeld van drukte en een overdaad aan beton en glas zijn waarvan je jezelf zo snel mogelijk wil verwijderen. Van barrière naar verbinding? Van het hoog spoor dat met succes werd afgewend eind jaren 90 van de vorige eeuw krijgen we nu een nieuwe barrière in een andere vorm, een 15 tot 40 meter hoge wal van glas en steen die van de Hoofdstraat tot aan de Molenstraat loopt.

En als laatste pijler groen, duurzaam & levendig. De nieuwe stationsomgeving kan een warme en groene entree voor Best zijn, alleen moeten dan de plannen rigoureus bijgesteld worden. Geen verstikkende omgeving van hoogbouw met beton en glas. Met voorliggende plannen zal er weinig groeien en een mooie, autovrije verbinding naar het centrum via het Rembrandtpad?. Stel je voor, je komt uit de Rembrandtlaan en wandelt richting het centrum. Je stuit meteen op de kruising van de bussen van de Brainportlijn. Vervolgens wandel je voor het station langs (de bomen staan alleen maar op de tekeningen van de projectontwikkelaar) en kom je in een donkere steeg, links meer dan veertig meter hoog en rechts loopt het ook weer op tot 30 meter of meer. Weinig aantrekkelijks aan want ook het groen daar bestaat alleen op de tekeningen. En dan heb ik het nog niet eens over de veiligheid, vooral bij plaatsen waar de vermenging van voetgangersverkeer, fietsers, bussen die kruisen en ook nog een oversteekplaats voor voertuigen van het TCN plaatsvindt. Voor de rest van de openbare ruimte is het maar de vraag of die uitnodigend is. Elkaar ontmoeten, flaneren, bewegen en spelen op een plek die overvuld is met geparkeerde auto’s en fietsen, druk busverkeer en in de zomer oververhit en in de winter koud en nat.

De variatie aan functies levert een veelheid aan bewegingen van mensen op, maar hoe komen die mensen naar die plekken en hoe en waarmee gaan ze weer weg? In het nieuwe ontwerp liggen de parkeerplaatsen niet meer aan de noordzijde, en vanaf de noordzijde kun je ook niet meer bij de parkeerplaatsen komen, hoe gaat dat verkeer rijden. Geen verkeersonderzoek naar gedaan, dus ook daar moet nog een oplossing voor gevonden worden. Duurzaam is nog niet vast te stellen want welke bouwwijze gekozen wordt is nog niet bekend. Levendig? Er is weinig levendigs aan een kolossale blokkendozen. Elegant en met een passend karakter was het idee maar wat blijft daar van over? Dat is dan een terechte vraag? De stationsomgeving aantrekkelijker maken door meer groen, meer water, minder hittestress en ruimte voor dienstverlening, Retail en cultuur, dat is besloten in 2022, maar ook hiervan stel ik vast dat we dit niet terugzien in dit plan. En dan participatie, wat zien we daar van terug? Er is besloten ‘kennis te nemen van het participatie logboek’, klinkt mooi maar wat heeft de burger daar aan en wat doet participatie in de praktijk in Best? Over dat laatste, bijna elke Bestenaar heeft wel een mening maar komt niet zo snel in de reactie modus. Laatste enquête 40 respondenten. Misschien komt dat wel doordat Best geen doorsnee dorp is.

Meer dan 75% van de Bestenaren heeft een gemiddeld en/of hoog opleidingsniveau. Misschien voelt (re)actievoeren niet zo natuurlijk voor deze mensen, tenzij ze persoonlijk geraakt worden natuurlijk. Laat ik een voorbeeld geven; Een groot deel van de mensen in Heivelden en Heuveleind of in de uitbreiding Wilhelminadorp denkt nu nog dat het aanpassen van de stationsomgeving hen niet raakt dus ‘waarom zou ik me druk maken’? Maar hoe lang duurt het voor dat de langparkeerder/toerist ontdekt dat hij ook in die wijken gratis kan parkeren en ook daar eenvoudig lijn 20 naar het vliegveld kan nemen. Echt, daar zijn ze zo achter en dit gaat gebeuren, want parkeren bij het station zit er niet meer in bij de realisatie van dit plan. Als beleidsmaker moet je jezelf realiseren dat mensen niet direct alle relaties overzien en voorkomen dat diezelfde mensen zich achteraf verbijsterd afvragen hoe het zover heeft kunnen komen. Als er zorgen geuit worden over hoogbouw komt er niet meer dan: 'Doordat de bebouwing geleidelijk oploopt in hoogte, houden we rekening met de zorgen die er zijn', of ‘Massa sluit aan op de schaal van Best (door middel van aflopende bouwhoogtes en terugliggende bouwlagen om hoogte te breken). Dat is niet alleen volkomen nietszeggend maar daarnaast veranderd er ook helemaal niets. Veertig meter werd door sommigen in deze raad nog even opgepakt en na wat discussie werd

toegezegd dat het hoogste punt niet hoger dan 37 meter zou worden. Uiteindelijk zitten we nog steeds met een kolos van 42-43 meter met wellicht nog wat opbouw van ventilatie en liftkokers. Zorgen over parkeren zijn, zo blijkt wel opgepakt. Bij het lezen van de documenten voor deze vergadering zie ik er de aanvullende vragen zijn die de fractie van D66 ingediend heeft. Aanvullende vragen over parkeren roepen bij mij wel direct de reactie op: ben je niet wat laat? Deze vragen waren er al lang en zijn nog steeds niet beantwoord, hoe kon je dan instemmen met het vaststellen van het advies model? Unaniem, weet u nog, unaniem was iedereen voor! En vragen over hoe autoverkeer van en naar het station geleid gaan worden en wat de parkeerproblemen voor een wijk als Naastenbest zullen zijn en nog belangrijker, welke oplossingen komen er dan? Veel verder dan dat verkeersoplossingen zijn getoetst aan onderzoeken die hebben plaatsgevonden in 2020-2021, komen we niet. Ja 2020-2021; als ik de verwijzing volg en de plaatjes zie in het onderzoek zijn die uit die periode, wat hadden we toen ook al weer, o ja.., CORONA. Veel mensen werkten thuis dus wat is er eigenlijk onderzocht. Als je nu ’s morgen of ’s avonds Best in of uit probeert te komen lijkt dit onderzoek niet erg representatief. Best had in 2023 in totaal 13.337 woningen en daarbij stonden 16.134 auto's geparkeerd.

Sneller rekenaars zien dat dit bijna 1,2 auto per woning is. Dat brengt mij bij het volgende. De nieuwe woonomgeving sluit waarschijnlijk niet goed aan op de woonwensen van verschillende doelgroepen. Bewoners van de nieuwbouw tussen de Hoofdstraat en het Rembrandtpad hebben geen inpandige parkeergelegenheid, zij moeten naar de parkeergarage zuid van het Rembrandtpad. Waar blijven die auto's? En wat betreft de fase van de bouw, de bouw noord van het Rembrandtpas start eerst terwijl hun parkeergarage zuid van het Rembrandtpad pas veel later gebouwd wordt. En hoe gaat het al dat bouwverkeer dat behoort bij zo’n groot project matchen met de huidige verkeersbewegingen en de verminderde parkeergelegenheid aan de oostzijde? Participatie is het toverwoord bij de invoering van de nieuwe omgevingswet. Gezamenlijk keuzes maken en draagvlak creëren. Maar terugkijkend op afgelopen jaar moeten wij vaststellen dat de participatie tot nu toe niet erg effectief is geweest. Het lijkt alsof de inbreng van de Bestenaren weinig impact heeft gehad op de uiteindelijke plannen. En nu willen we via een Tijdelijke Alternatieve Maatregel met inachtneming van het Informatiemodel Ruimtelijke Ordening van een Voorlopig Ontwerp Stedenbouwkundig Plan naar een Definitief Ontwerp Stedenbouwkundig Plan komen dat voorlopig maar voor de helft gerealiseerd gaat worden.

En daar moet dan ook nog draagvlak voor zijn? Waarom niet doorgaan in de stijl van de nieuwbouw zoals we die nu overal kunnen zien in de centrumomgeving. Minder massaal en houd ruimte voor groen dat wel kan groeien en bloeien. Dan pas krijg je een pareltje te zien als je het station uitloopt en kom je thuis. Een fijne en kwalitatief hoogwaardige plek voor jong en oud om te verblijven, te wonen en te werken. Dat is pas een visitekaartje. Ja, als je alles op een rijtje zet en je bent eerlijk dan kom je er achter dat 600 woningen een te grote belasting opleveren voor een gebied dat infrastructureel nu eenmaal is wat het is en waar weinig meer aan te veranderen is. Echt, beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald. En, het is geen gezichtsverlies als je erkent dat een plan te hoog gegrepen is, het siert je juist wanneer je daar flexibel mee om weet te gaan en het samen tot een succes weet te brengen. Tot slot, zorg er voor dat oprechte gevoelens van urgentie niet leiden tot drang bij het realiseren van woningen en voorkom het ontstaan van heel veel overlast, respecteer de meningen van onze mensen. Voorkom dat er bezwaar aangetekend gaat worden. Een centrum is geen plek waar wonen perse voor iedereen aantrekkelijk zal zijn en waar je idealiter de woningnood oplost. Wonen in een bestaande centrumomgeving, is wonen met beperkingen, altijd reuring en weinig parkeerruimte,

daar kies je bewust voor. In een bestaande centrumomgeving nieuwbouw, bewust met beperkingen realiseren is, ik heb er geen ander woord voor, dom! De meeste Bestenaren komen denk ik toch liever thuis in een wat rustiger omgeving dus zoek die rustiger omgeving waar wel de ruimte is om nog meer woningen te realiseren. We staan aan het begin van een nieuw jaar en ik zou hier zomaar een paar goede voornemens kunnen verzinnen. En wij? We zijn nog niet boos, wij zijn hoopvol en vertrouwen dat de gemeente onze bezwaren ter harte neemt, daarop reageert en haar plan bijstelt.