23080.0 - Sessieformulier gesprek raad ondermijning

Sessieformulier

Besloten sessie Gesprek raad Ondermijning Onderwerp: Themasessie: Sessieleider: Sessiegriffier: Portefeuillehouder: Behandelaar: Locatie: Bijzonderheden:

23080 – Besloten sessie ondermijning 4 december 2023 John Verheijen Karin Wouters Hans Ubachs Hans Ubachs Raadzaal Besloten vergadering

Programma 19.30 – 21.30 uur

Sessie gesprek raad Ondermijning Begin 2023 is er vanuit de rekenkamer de vraag gesteld of de gemeente Best wil deelnemen aan een regio-onderzoek over ondermijning. Omdat het “De Kempen” betreft hebben de gemeenten Best, Waalre en Veldhoven de gelegenheid gekregen om aan te sluiten bij dit onderzoek. De gemeente Best heeft besloten om niet aan te sluiten bij het onderzoek. Het presidium heeft vervolgens gevraagd om een (besloten) themasessie in te plannen voor de raads- en burgerleden van de gemeente Best om hen bij te praten over de ondermijning in Best. Er wordt d.m.v. enkele niet herleidbare casussen en cijfermateriaal nader duiding gegeven aan de aard en omvang van de ondermijning in Best. Ook wordt deze avond gesproken over beïnvloeding. “Onder invloed” staan we allemaal. Meestal in de goede betekenis, omdat we door woorden of daden van anderen geïnspireerd worden. Opvoeding en onderwijs beïnvloeden ons. En daar is niks mis mee. Maar soms kan ‘beïnvloeden’ andere vormen aannemen. Die kunnen dwingend of zelfs bedreigend worden. Zeker als dat ‘beïnvloeden’ persoonlijk wordt, omdat je een bepaalde functie hebt. Tijdens deze thema-avond gaat het over hoe een raadslid omgaat met beïnvloeding van buitenaf.

Hoe bewust zijn zij hiervan? En hoe gaan zij hiermee om? Zijn raadsleden eigenlijk wel beïnvloedbaar? En wat te doen tegen ongewenste of zelfs intimiderende beïnvloeding? Joop Goderie, bestuurlijk adviseur bij het Actiecentrum Ondermijning OostBrabant (Taskforce-RIEC) neemt raads- en burgerleden mee in een inleiding op dit thema, waarna zij met hem en met elkaar hierover in gesprek gaan. Voor dit gesprek zijn ook netwerkpartners van politie en het Openbaar Ministerie uitgenodigd. Het programma van de avond is als volgt:

1. Inleiding door portefeuillehouder H. Ubachs 2. Toelichting op enkele ondermijningszaken uit de gemeente door M. Keijzer (Programmaleider aanpak ondermijning voor basisteam De Kempen) 3. Presentatie/ interactieve discussie geleid door J. Goderie, bestuurlijk adviseur bij Actiecentrum Ondermijning Oost-Brabant (Taskforce-RIEC) 4. Slotwoord door portefeuillehouder H. Ubachs

Resultaat/conclusie De voorzitter opent de sessie en vraagt alle aanwezigen de presentielijst te tekenen. Gezien de informatie die gegeven gaat worden en besproken gaat worden, is het voorstel om de deuren te sluiten (volgens artikel 23 lid 2 Gemeentewet). Nadat de voorzitter gevraagd heeft of de commissieleden hiermee akkoord gaan wordt de sessie voortgezet en vergadert men achter gesloten deuren. (Artikel 23, lid 3 Gemeentewet). Ook wordt gewezen op artikel 23 lid 4 van de Gemeentewet waarin staat dat wanneer met gesloten deuren wordt vergaderd een verplichting tot geheimhouding geldt over informatie die in die vergadering ter kennis van de aanwezigen komt. De verplichting duurt voort, totdat de raad haar opheft. De heer Ubachs opent de avond en geeft aan dat er op hoofdlijnen wordt gesproken over casussen in Best. Vervolgens neemt de heer Keijzer de aanwezigen mee in enkele casussen. Ondermijning is het misbruiken van legale structuren voor illegale doeleinden. Er wordt gesproken over de bestuurlijke controle, de sociale cohesie, de proactieve houding van BOA’s en politie. Hij vertelt dat er drie soorten ondermijnende effecten zijn: 1. Aantasting van de sociale orde 2. Aantasting van de economische orde 3.

Aantasting van de rechtstaat Daarna worden de aanwezigen meegenomen door de heer Goderie, bestuurlijk adviseur bij Actiecentrum Ondermijning Oost-Brabant (Taskforce-RIEC) Tijdens de presentatie komt het volgende aan de orde: -

-

-

Beinvloeden kan verschillende vormen aannemen. Het is de manier waarop het gaat. Dit kan in de vorm van bedreigen; chanteren; afpersen; omkoping of intimidatie. Vraag wordt verzoek-> verzoek wordt dwingend verzoek Criminelen beïnvloeden gemeentepolitiek. Er is een landelijk onderzoek geweest naar gemeenteambtenaren, griffiers, raadsleden, college. Daaruit blijkt dat de gemeentepolitiek het grootste operationeel veld is waar mensen beïnvloed worden. Onwettige manieren van beïnvloeden van mensen zoals: chantage; omkoping; stalking; phishing. Wettige manieren van beïnvloeden van mensen zoals: fake news; schade-eis; dwangsom; verleiden; juridische procedures.

2

-

-

Do en don’ts zoals: beveilig je computer (i.v.m. gegevens contacten) – check je netwerken (iedereen maakt deel uit van netwerken) – vertrouw je onderbuik – ben wijs met social media. Netwerkrisico’s op beïnvloeding: Wanneer gaat volksvertegenwoordiging over in behartigen van belangen en wanneer gaat behartigen van belangen over in cliëntelisme?

Tenslotte worden aan de aanwezigen nog enkele tips gegeven o.a: - Open verbinding: ben transparant - Open deuren: ga er niet aan voorbij - Bewustwording: over beïnvloeding - Keuze over je regie - Meld intimidatie, bedreiging etc. De presentatie is aan de stukken toegevoegd. Op de vraag van een raadslid wat de raad kan doen aan ondermijning werd aangegeven dat ondermijning niet altijd over criminelen hoeft te gaan. Er kunnen onderwerpen op de agenda staan waar er reactie vanuit de samenleving uit voortkomt. Hoe ga je met een reactie om? Wat tolereer je wel als raadslid en wat niet? Zijn er signalen waarop ingespeeld kan worden? Er volgt een vraag of er zicht is op de kwetsbare positie van de jongeren in Best door o.a. vroegtijdige schoolverlaters. Aangegeven wordt dat er een integraal informatiebeeld verkregen wordt door kwalitatief onderzoek van scholen in samenwerking met leerplichtambtenaren. In Oost-Brabant wordt binnenkort gestart met het project Jonge Aanwas. Op deze manier worden er gericht beschermende maatregelen genomen. In Best is er ook betrokkenheid vanuit jongerenwerk en TODO. Het prioriteren van jeugd is een pré. Hiervoor is een integraal plan gemaakt met politie en andere partners.

Op de vraag of er zaken zijn die politiek meer aandacht moeten hebben om ondermijning te kunnen tegengaan wordt door de aanwezige politie geantwoord dat dat het bestrijden van ondermijning voornamelijk buiten het gezichtsveld van de raad gebeurt. De raad stelt het Integraal Veiligheidsplan op als kader. Er is geen totaalbeeld van ondermijning/criminaliteit in Best. Dit komt omdat Best aan een grensgebied zit, dit brengt veel criminaliteit met zich mee. Tegenwoordig is in allerlei facetten van de maatschappij de criminaliteit terug te vinden. Tot slot wordt aan het einde van de bijeenkomst door de voorzitter gevraagd aan de aanwezigen of de verplichting tot geheimhouding opgeheven kan worden omdat er geen persoonlijke/geheime informatie is gedeeld. Er wordt hiermee ingestemd waarna de voorzitter de geheimhouding opheft.

3