23072.11 - Inspreektekst ZIB Zwemcentrum - 9 oktober 2023

Beste gemeenteraad, Ik kom hier een pleidooi houden voor behoud van ZIB Zwemcentrum Best. Het ZIB is bij velen van u vast bekend en vervult al 39 jaar een grote maatschappelijke functie zonder jaarlijkse exploitatiebijdrage van de gemeente. Dit is uniek in Nederland. Hiermee heeft het ZIB de gemeente Best de afgelopen 39 jaar al vele miljoenen bespaard. Want zoals wethouder Dijkhoff u op 7 juni 2021 al verteld heeft, ontvangt een gemiddeld zwembad jaarlijks 2 à 3 honderd duizend euro gemeentelijke steun. Op 7 april van dit jaar is het lopende contract, dat in 1998 is gesloten ten behoeve van de uitbreiding van het ZIB met een wedstrijdbad, tussen de gemeente Best en het ZIB afgelopen. Onderdeel van dat contract is de bepaling dat partijen 2 jaar vóór het einde van het contract, derhalve vanaf 2021, zullen onderhandelen over de voortzetting. Nu, na 25 jaar, staan we voor dezelfde opgave. Niet in de vorm van nieuwbouw maar in de vorm van een renovatie ter behoud van de investering in 1998 door de gemeente gedaan. De afgelopen 3 jaar zijn het ZIB en de gemeente intensief met elkaar in gesprek geweest over genoemde voortzetting en daarbij in een afrondend stadium beland. Daarbij zijn ook ten aanzien van de contractvorming deskundigen van bureau BIZOB betrokken. Hieraan voorafgaand heeft de gemeente een onafhankelijk onderzoek laten instellen.

Dit onderzoek is uitgevoerd door de Hospitality Group en Breet Consultancy, experts bij uitstek op het gebied van zwembaden, sportvoorzieningen en overige maatschappelijke voorzieningen. Gebleken is dat er 1,3 miljoen euro nodig is als éénmalige instandhoudingsbijdrage vanuit de gemeente, om de bedrijfszekerheid van het ZIB nog minimaal 15 jaar te verlengen. Dit is puur een investering in renovaties van het pand: zoals een nieuw dak, nieuwe luchtbehandelingsinstallaties en filterinstallaties. Niets van deze bijdrage komt derhalve terecht in de winst en verliesrekening van het ZIB. 1.000 kinderen hebben wekelijks zwemles bij het ZIB en verder bezoeken daarnaast meer dan 1.000 Bestenaren 1 of meerdere keren per week het zwembad voor onder andere diverse aquasporten, babyzwemmen, therapeutisch zwemmen, seniorenzwemmen, banenzwemmen of om te trainen bij de diverse zwem- en waterpoloverenigingen. Bij elkaar bijna 170.000 bezoekers per jaar. Deze bezoekersaantallen worden door geen enkel zwembad van deze omvang behaald. Het ZIB staat hoog aangeschreven en kent een hoge klanttevredenheidsscore. Zelfs Pieter van den Hoogenband heeft zijn kinderen bij ons op zwemles gedaan. Op 28 augustus jongstleden zou het onderzoeksbureau haar rapport aan u komen toelichten omdat gepland was het raadsvoorstel in september in te dienen.

Wegens de nieuwe financiële beschouwingen waar uw Raad voor is komen te staan, is op het allerlaatste moment echter het voorstel niet ingediend. U heeft daarom, zo begreep ik, het rapport van de Hospitality Group nog niet kunnen lezen maar de conclusies waren onder andere: 1- het zwembad is bovenmatig goed door het ZIB onderhouden 2- de zeer hoge bezoekersaantallen benadrukken het bestaansrecht 3- de behoefte aan zwemmen neemt verder toe door de schaalsprong in Best en de beweegbehoefte, het ZIB kan nu en in toekomst, hierin voorzien

4- de exploitatie van het ZIB ziet er solide uit maar kan niet zelf voorzien in de grote vervangingsinvesteringen 5- de gemeente Best beschikt tegen een zeer bescheiden bijdrage over een zeer waardevolle voorziening die een belangrijke bijdrage levert aan het sport- en beweegklimaat in de gemeente 6- het is urgent om bedrijfskritische onderdelen zo spoedig mogelijk te vervangen Tot zover de conclusies en aanbevelingen van de Hospitality Group zoals die zijn gerapporteerd aan de gemeente. Ik beveel u het rapport van harte aan voor meer informatie. De renovaties kunnen niet meer uitgesteld worden. We wachten nu al bijna 3 jaar. Sowieso blijven de kosten van de renovaties stijgen maar ook het risico wordt steeds groter dat bedrijfskritische installaties uitvallen als ze niet binnen afzienbare tijd worden vervangen. Afgelopen 2 jaar zijn we al 2 keer goed weggekomen met een grote lekkage tijdens ‘gelukkig’ een coronasluiting en een defecte filter, ‘gelukkig’ tijdens de zomervakantie. Bij dat soort calamiteiten moet het bad mogelijk weken dicht voor reparatie en tijdens een lopend seizoen is dat funest; de omzet daalt en de kosten lopen door. Naast bedrijfszekerheid zullen de renovaties het zwembad ook flink verduurzamen.

Het risico op uitval van bedrijfskritische installaties, de gewenste verduurzamingsopdracht en ook het feit dat er een jaar voorbereidingstijd nodig is, maakt dat verder uitstel onaanvaardbaar grote risico’s met zich brengt voor de bedrijfszekerheid van het zwembad in Best. De planning is om in de zomer van 2024 alles te renoveren. De éénmalige instandhoudingsbijdrage is begroot op 1,3 miljoen euro. Uitgesmeerd over 15 jaar is dat vele male minder dan dat andere gemeentes kwijt zijn voor hun zwemvoorziening. Zou het kunnen zijn dat de investering zelfs vele malen minder is dan dat de gemeente Best ieder jaar aan subsidie bijdraagt bij het gemeentelijk buitenbad De Dolfijn? Wat overigens gemiddeld 30.000 bezoekers per seizoen trekt t.o.v. de 170.000 bezoekers van het ZIB. De éénmalige instandhoudingsbijdrage zorgt ervoor dat het ZIB gereed is voor de schaalsprong naar 40.000 inwoners en Best een eigen zwembad behoud. Het ZIB is al jaren een ‘systeembank’, of om in zwembadtermen te blijven een “systeembad”; dit zeker m.b.t. de 1.000 kinderen die hier zwemles hebben. Regiobaden kunnen dit niet opvangen omdat ze ook vol zitten. Maar ook de overige doelgroepen die van het ZIB gebruik maken en de zwemverenigingen kunnen nergens anders terecht.

Tot slot citeer ik een stukje uit de eindconclusie van het onderzoeksbureau om een eventueel gevoel van “wij-van-wc-eend…” weg te nemen; ik citeer: “Er zijn geen vergelijkbare zwembaden aan te wijzen in den lande die zonder bijdrage een dergelijke exploitatie en maatschappelijke rol weten in te vullen. Het is ons inziens derhalve niet alleen verdedigbaar maar zelfs verstandig om de gevraagde financiële bijdrage te leveren omdat daarmee de toekomst van zwembad ZIB gewaarborgd is.” Einde citaat. Ik verzoek u dus om met grote spoed deze casus alsnog als raad in behandeling te nemen. Ik begrijp dat u voor belangrijke beslissingen staat gegeven de recente financiële beschouwingen. Ik meen er goed aan te doen uw Raad in dit stadium zo goed mogelijk te informeren over de noodzaak en urgentie van de voorgestelde éénmalige instandhoudingsbijdrage. Uiteraard bent u alsnog van harte welkom op het zwembad voor een informatieve bezichtiging. Mijn team van 25 personeelsleden en ik zullen u met trots ontvangen en rondleiden. Voor wie mij niet kent; mijn naam is Roel van den Oetelaar, directeur van ZIB Zwemcentrum Best. Ik dank u voor uw aandacht en tijd.