23053.1 - Raadsvoorstel Re-integratieverordening Participatiewet, IOAW, IOAZ gemeente Best 2023

Voorstel aan de Raad

Vergadering Raadsvergaderdatum

: Gemeenteraad Best : 25 september 2023

Onderwerp Re-integratieverordening Participatiewet, IOAW, IOAZ gemeente Best 2023 Aanleiding Met de Wet Uitvoeren Breed Offensief is de Participatiewet per 1 juli 2023 gewijzigd. Het doel is dat meer mensen met een arbeidsbeperking en andere personen met een afstand tot de arbeidsmarkt aan het werk komen en blijven. De gemeente Best wil evenals de rijksoverheid meer werken op basis van vertrouwen in plaats van wantrouwen. Van belang is mensen actief laten meedoen aan het maatschappelijk leven, liefst door middel van betaald werk. Waar nodig bieden we passend maatwerk. Het is belangrijk voor werkgevers in onze arbeidsmarktregio met zoveel mogelijke gelijke regels voor gelijke voorzieningen te maken te hebben. Daarom is door de gemeenten in onze arbeidsmarktregio ambtelijk een zo maximaal mogelijk afgestemde basis re-integratieverordening opgesteld, waaruit elke gemeente zoveel mogelijk put. Ondanks de lokale verschillen zijn we daarin goed geslaagd. De arbeidsdeelname van personen met een arbeidsbeperking of andere personen met een afstand tot de arbeidsmarkt blijft achter op de verwachtingen, ook bij deze momenteel krappe arbeidsmarkt. In Best zijn we al bezig met extra acties zoals ‘Iedereen een kans’, waarbij bijstandsgerechtigden met een grote afstand tot de arbeidsmarkt benaderd worden om hun (werk)mogelijkheden te verkennen.

Ook is te noemen ‘Kwikstart’, een speciale aanpak van WSD om jongeren van 15 t/m 27 jaar richting ontwikkeling en werk te ondersteunen. Ook versterken we de ketenaanpak, onder andere via Bestwijzer door intensivering van de samenwerking tussen WSD en andere organisaties in het sociaal domein. Na jaren is nu uiteindelijk de Wet Uitvoeren Breed Offensief per 1 juli 2023 van kracht. Er zijn 4 ijkpunten gehanteerd: - Regels worden eenvoudiger voor werkzoekenden en werkgevers - Werkgevers en werkzoekenden kunnen elkaar makkelijker vinden - (Meer) werken wordt aantrekkelijker - Duurzaam werken wordt gestimuleerd. Dit vertaalt zich in de volgende wetswijzigingen: - Ondersteuningsaanbod • Harmonisatie van het ondersteuningsaanbod • Expliciete aanvraagmogelijkheid voor ondersteuning op maat - Loonkostensubsidie • Vereenvoudiging LKS - Nieuwe vrijlatingsregeling • Vrijlating arbeidsinkomsten bij werken met LKS (ingevoerd per 1 januari 2023) - Jongeren tot 27 jaar • Uitzondering op de zoektermijn voor jongeren met een beperking

*IN23-01872*

IN23-01872/ Pagina 1 van 4

-

• Ophoging leeftijdsgrens voor de kostendelersnorm (per 1 januari 2023) Wijziging studietoeslag (al ingevoerd per 1 april 2022) Ziekmelding en LKS (ingevoerd per 1 januari 2022).

Advies 1. De Re-integratieverordening Participatiewet, IOAW, IOAZ gemeente Best 2023 vast te stellen met terugwerkende kracht vanaf 1-7-2023. 2. Met het vaststellen van besluit 1. tegelijkertijd de Activeringsverordening gemeente Best 2017, de Aanpassing Activeringsverordening gemeente Best 2017 en de Reintegratieverordening Wet Werk en Bijstand 2009 in te trekken. Argumenten

Wetswijziging noodzaakt tot wijziging lokale verordening re-integratie en intrekking bestaande verordeningen Door de wijziging van de Participatiewet moeten we onze huidige lokale Activeringsverordening gemeente Best 2017 (= Re-integratieverordening) per 1 juli 2023 vervangen door een nieuwe verordening. Er bestaat ook nog een Aanpassing Activeringsverordening gemeente Best 2017, maar deze is onvolledig en is per ongeluk gepubliceerd. De verordening Wet Werk en Bijstand van de gemeente Best staat ook nog gepubliceerd. Deze huidige verordeningen met betrekking tot re-integratie worden ingetrokken.

Vertraging nieuwe re-integratieverordening Omdat pas eind 2022 het wetsvoorstel in de Eerste Kamer is aangenomen, de Modelverordening reintegratie VNG laat afkwam, en regionale afstemming dringend gewenst was, lukte het niet om per 1 juli 2023 deze verordening door de gemeenteraad te hebben vastgesteld. De snelste mogelijkheid daartoe is nu 25 september 2023. We stellen de nieuwe verordening met terugwerkende kracht vast vanaf dezelfde datum als dat de wetwijziging van kracht is.

Wijziging gebaseerd op regionale vertaling Modelverordening van de VNG Leidraad voor de inhoud van deze re-integratieverordening vormt naar goed gebruik de aan de orde zijnde Modelverordening van de VNG. Daarin zitten verplichte en facultatieve onderdelen. In goed regionaal overleg zijn we tot deze vertaling in een lokale verordening gekomen.

Beleidskeuzes Er is een aantal keuzes gemaakt, die deels afwijken van de Modelverordening: 1. De doelgroep wordt gevormd niet alleen door de personen met een arbeidsbeperking, maar door alle personen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Tijdens het landelijke traject is deze verbreding er gekomen, zonder altijd even expliciet daarin te zijn. We achten het juist iedereen met een afstand tot de arbeidsmarkt waar mogelijk actief te ondersteunen bij arbeidsinschakeling. 2. We maken geen onderscheid tussen personen met korte of met lange afstand tot de arbeidsmarkt. Ook hier geldt dat we iedereen waar mogelijk actief ondersteunen bij arbeidsinschakeling. 3. Niet in alle gevallen is de goedkoopst adequate voorziening/maatregel automatisch van toepassing, als de kosten disproportioneel voor een bepaalde situatie zijn. Daarom kijken we ook of een voorziening/maatregel redelijkerwijs in verhouding staat tot de beoogde oplossing. Dat is aan het college om te bepalen. 4. Voor de kwaliteitseisen van de jobcoaches wordt aangesloten op de landelijk erkend keurmerken en beroepsverenigingen. 5. Alle algemene bepalingen staan opgenomen in artikel 2.

*IN23-01872*

IN23-01872/ Pagina 2 van 4

6. Alle 12 re-integratievoorzieningen staan onder artikel 3 opgenomen. Nieuw instrument is de ‘proefplaats’. Bij de uitstroompremie wordt bij succesvolle uitstroom naar een vaste baan een royale premie, te weten eenmalige maanduitkering volgens de alleenstaandennorm gehanteerd. 7. De Tegenprestatie blijft gehandhaafd als ‘kan’-bepaling in deze verordening, maar zal nog geëvalueerd worden. 8. We zien af van afzonderlijke verslaglegging aan de gemeenteraad over de doeltreffendheid van het re-integratiebeleid. Dit doen we via de reguliere begrotings- en verantwoordingsprocessen. Risico’s Anders dan in de Participatiewet maken we geen algemeen onderscheid tussen personen met een korte afstand tot de arbeidsmarkt en personen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt, zoals de wet bepaalt. We doen dit weloverwogen om maximale flexibiliteit en eenvoud in onze aanpak te kunnen hanteren. Met het criterium ‘proportionaliteit’ voegen we een extra criterium toe aan onze criteria ‘goedkoopst adequaat’. We wijken daarmee af van de wet, maar beperken hiermee wel het risico onverantwoord hoge kosten te moeten toestaan. Het betreffen hier zeer geringe juridische risico’s. Kosten en dekking In vergelijking met de huidige praktijk worden we royaler bij de inzet en omvang van onze voorzieningen, gericht op passende arbeidsintegratie.

Zo is de premie bij de participatieplaats met € 233,50 per jaar verhoogd. Het aantal ontvangers daarvan is overigens (nog) beperkt. Ook gaan we over tot betaling van een eenmalige uitstroompremie bij duurzame uitstroming naar de reguliere arbeidsmarkt. Zonder dit exact te kunnen ramen, is de verwachting dat we dit binnen de begroting kunnen opvangen. Jaarlijks houden we middelen voor participatie over. Ook zijn er nog door de rijksoverheid landelijk extra middelen voor het Breed Offensief vrijgemaakt. Met onze nieuwe applicatie voor het sociaal domein streven we naar een betere administratie, sturing en verantwoording van de middelen. Participatie

Lokaal De Adviesraad Sociaal Domein Best (ASDB) is om advies gevraagd. Op 19 juli is het advies van de ASDB aan het college ontvangen. Het is een ‘neutraal’ advies met een aantal kanttekeningen. De reactie betreft zorg- en aandachtspunten over de Participatiewet in algemene zin en over de wijze waarop de gemeente Best uitvoering geeft aan deze re-integratieverordening. Enkele aspecten zijn toegevoegd aan de nieuwe verordening, zoals gemeentelijke benadering op basis van vertrouwen en positief uitgaan van mogelijkheden van personen en werkgevers, en toevoeging van het kwaliteitscriterium bij de inzet van interne werkbegeleiding. Bij beleid en uitvoering houden we rekening met de zorg- en aandachtspunten, die de ASDB onder de aandacht brengt.

Regionaal -

Ontwikkelingsbedrijf WSD kan zich vinden in de voorgestelde Re-integratieverordening Best Gemeenten in de arbeidsmarktregio ZOB hebben ambtelijk op hoofdlijnen overeenstemming bereikt ten behoeve van eenduidigheid in regels richting werkgevers.

Communicatie De gebruikelijke media informeren we na vaststelling van de verordening via een persbericht. Er komt een publieksvriendelijke handleiding voor deze re-integratieverordening, zodra ook nadere regels/beleidsregels door het college zijn vastgesteld. Intern wordt informatie verstrekt en worden werkinstructies opgesteld. Procedure en planning 28 augustus Raadsavond Beeldvorming

*IN23-01872*

IN23-01872/ Pagina 3 van 4

11 september 25 september

Raadsavond oordeelsvorming Raadsavond besluitvorming.

Evaluatie Dit gebeurt via de reguliere cyclus begroting en verantwoording gemeente Best. Bijlagen die horen bij dit raadsvoorstel: Benoem hier alle documenten die de raad moet behandelen of kennis van moet nemen Nummer EI23-00693 BL23-12234 BL23-12238 IN23-01873 BL23-12236 PU23-02027

Openbaar (ja/nee) Titel Re-integratieverordening Participatiewet, IOAW, IOAZ ja gemeente Best 2023 Modelverordening VNG Ja Activeringsverordening gemeente Best 2017 Ja Raadsbesluit Re-integratieverordening Participatiewet, Ja IOAW, IOAZ gemeente Best 2023 Advies ASDB over de nieuwe re-integratieverordening Ja gemeente Best 2023 Reactie van college op advies ASDB over nieuwe re- Ja integratieverordening gemeente Best 2023

01-08-2023 Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Best

Hans Ubachs Burgemeester

Jolie Hasselman Secretaris

*IN23-01872*

IN23-01872/ Pagina 4 van 4