Document · PDF

23051.6 - Goudappel Rapportage beoordeling scenario's en parkeren stationsomgeving Best

Raadsavond 3 oktober 2023, gemeente BestBij agendapunt: 23051 - Masterplan Stationsomgeving: Vaststelling stedenbouwkundige voorkeursvariant7.985 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Stationsomgeving Best Beoordeling scenario’s en parkeren

Stationsomgeving Best - 8 augustus 2023

Opdrachtgever

Gemeente Best

Titel rapport

Stationsomgeving Best

Kenmerk

015034.20230808.N.01

Kenmerk opdrachtgever

651008/43200

Datum publicatie

8 augustus 2023

Projectleider Goudappel

Carlo Bernards

Projectteam Goudappel

Samir Ajanovic

Projectteam opdrachtgever

Peter Goedhart en Jozé Smits

Status

Definitief © Copyright Goudappel BV 8-8-23

Stationsomgeving Best - 8 augustus 2023

Inhoudsopgave 1. Inleiding

2. Beoordeling scenario’s

2.1

Omliggende verkeersstructuren

2.2

Scenario 1a: Basic Best

2.3

Scenario 1b: Basic Best

2.4

Scenario 2a: Groene verbinding

2.5

Scenario 2b: Groene verbinding

2.6

Scenario 3a: Het Stationspark

2.7

Scenario 3b: Het Stationspark

3. Analyse parkeersituatie

3.1

Inleiding

3.2

Aanpak en uitgangspunten

3.3

Uitwerking parkeerbalans per scenario

3.4

Deelmobiliteit

Bijlage 1 Isochronenkaarten

Stationsomgeving Best - 8 augustus 2023

1. Inleiding De gemeente Best werkt aan de transformatie van haar stationsgebied. Deze transformatie bestaat grofweg uit twee delen. Aan de westkant is de transformatie van de mobiliteitsknoop voorzien. Aan de oostkant is een verstedelijkingsopgave voorzien, waarbij circa 600 appartementen worden toegevoegd. Het stationsgebied wordt globaal begrensd door de Hoofdstraat/Oirschotseweg, de begraafplaats, de Molenstraat en de Spoorstraat (Figuur 1). Centraal in het gebied ligt het stationsgebouw. Rond het stationsgebouw ligt een vlakte welke wordt overheerst door parkeerplaatsen en fietsen. Aan de oostkant ligt het terrein van Tapijtcentrum Nederland. Dit terrein vormt samen met aangrenzende percelen het gebied waar de verstedelijkingsopgave voorzien is.

Figuur 1: Ligging stationsgebied Best De ligging van station Best is uniek. De perrons liggen onder de grond in een lange tunnelconstructie. Dit betekent dat een gedeelte van de mobiliteitsknoop op een tunneldek komt te liggen. Voor het totale gebied wordt een stedenbouwkundige schets gemaakt. Het stedenbouwkundig bureau ‘De Zwarte Hond’ is bezig om deze opgave uit te werken. Dit heeft geleid tot zes ruimtelijke scenario’s. In deze notitie worden de scenario’s voor de Stationsomgeving beoordeeld in relatie tot de omliggende verkeersstructuur. Tevens bevat de notitie een integrale analyse over de toekomstige parkeersituatie.

Stationsomgeving Best - 8 augustus 2023

2. Beoordeling scenario’s In het kader van de ontwikkeling van een plan voor de stationsomgeving zijn zes ruimtelijke scenario’s opgesteld. Hierin worden aanpassingen voorgesteld in de ligging van bushalte, parkeerplaatsen en fietsenstalling. Dit leidt tot andere verkeersstructuren binnen het plangebied. Het is van belang dat deze verkeersstructuren aansluiten op de gemeentelijke structuren, nu en in de toekomst De scenario’s worden in dit hoofdstuk naast de omliggende verkeersstructuren gelegd. In welke mate is sprake van het versterken van de verschillende structuren of is juist sprake van een conflict? En leidt een bepaald scenario tot een conflict tussen vervoerswijzen binnen het stationsgebied? Dit zou namelijk kunnen leiden tot onduidelijke en/of verkeersonveilige situaties. Voor elk scenario worden de voor- en nadelen opgesomd. Samen met de reeds beschikbare stedenbouwkundige en financiële beoordeling kan hiermee tot een weloverwogen keuze worden gekomen.

2.1

Omliggende verkeersstructuren

De gemeente Best heeft de huidige en toekomstige verkeersstructuur beschreven in het rapport “Best Mobiel” dat in december 2017 door de gemeenteraad is vastgesteld. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen de netwerken voor autoverkeer, hulpdiensten en fietsverkeer. Daarnaast is het netwerk voor openbaar vervoer beschikbaar vanuit de bestaande concessie, rekening houdend met nieuwe ontwikkelingen zoals de Brainportlijn. “Best Mobiel” beschrijft ook de wensen rondom de positie van voetgangers in het stationsgebied. Autoverkeer Het netwerk voor het autoverkeer is vastgelegd in de wegencategoriseringskaart van de gemeente Best. Figuur 2 geeft deze kaart weer die haar oorsprong vindt in het gemeentelijk verkeer en vervoerplan (GVVP).

Stationsomgeving Best - 8 augustus 2023

Figuur 2: Categorisering wegennet gemeente Best

In de categorisering wordt onderscheid gemaakt tussen verschillende functies van wegen volgens de principes van Duurzaam Veilig. De autosnelwegen A58 en A2 zijn in rood aangeduid als ‘stroomwegen’. Binnen de bebouwde kom liggen gebiedsontsluitingswegen en erftoegangswegen. De maximumsnelheid op een gebiedsontsluitingsweg (donkerblauw) is 50 km/uur. Op erftoegangswegen is dit in principe 30 km/uur (grijs, type II). Een aantal erftoegangswegen (paars, type I) hebben een wijkontsluitende functie waardoor de maximumsnelheid hier 50 km/uur bedraagt. Figuur 3 geeft de ligging van het stationsgebied weer binnen de autostructuur van Best.

Stationsomgeving Best - 8 augustus 2023

Figuur 3: Ligging stationsgebied binnen autostructuur Best

Aan de noordzijde van het stationsgebied liggen de Oirschotseweg en de Spoorweglaan. Deze wegen zijn erftoegangswegen met een wijkontsluitende functie. Aan de zuidzijde sluit het stationsgebied aan op de gebiedsontsluitingswegen Stationsstraat en Molenstraat.

Stationsomgeving Best - 8 augustus 2023

Fietsverkeer Het netwerk voor het fietsverkeer is vastgelegd in het fietsroutenetwerk van de gemeente Best. Figuur 4 geeft deze kaart weer.

Figuur 4: Fietsroutenetwerk gemeente Best

In het fietsroutenetwerk wordt binnen de bebouwde kom onderscheid gemaakt tussen primaire en secundaire fietsroutes. Daarnaast liggen er snelfietsroutes en de Slowlane in de gemeente. In het buitengebied liggen een aantal recreatieve fietsroutes maar die zijn voor de stationsomgeving niet relevant. Figuur 5 geeft de ligging van het stationsgebied weer binnen het fietsnetwerk van Best.

Stationsomgeving Best - 8 augustus 2023

Figuur 5: Ligging stationsgebied binnen fietsroutenetwerk Best

Het stationsgebied wordt voornamelijk ontsloten door primaire fietsroutes. Aan de noordzijde van het stationsgebied liggen de Oirschotseweg/Hoofdstraat en de Spoorweglaan. Via de Trekzaag en de Uitkanter ligt aan de westzijde van het spoor ook een secundaire fietsroute. Aan de westzijde van het stationsgebied loopt een primaire fietsroute over de Spoorstraat en de Stationsstraat. De Leeuwerikstraat en de Koningin Emmalaan maken onderdeel uit van een primaire fietsroute aan de zuidzijde van het gebied.

Stationsomgeving Best - 8 augustus 2023

Openbaar vervoer Het netwerk voor het openbaar vervoer is vastgelegd in de lijnennetkaart 2023 van Zuidoost-Brabant. Figuur 6 geeft deze kaart weer.

Figuur 6: Lijnennetkaart 2023 in gemeente Best

De lijnennetkaart laat de verschillende buslijnen van en naar Best zien. •

Lijn 9 verbindt Best met station Eindhoven Centraal via Woensel.

•

Lijn 20 verbindt Best via de westzijde van de gemeente met Eindhoven Airport, Meerhoven, Veldhoven (inclusief ASML en MMC) en de High Tech Campus.

•

Lijn 141 is de verbinding naar station Tilburg via Oirschot en Moergestel.

•

Lijn 142 is de verbinding naar station Tilburg via Oirschot, Middelbeers en Hilvarenbeek.

•

Lijn 204 is de buurtbus naar Schijndel via Sint Oedenrode en Boxtel.

•

Lijn 260 is de buurtbus naar Geldrop via Son en Breugel en Nuenen.

Alle buslijnen komen via de noordzijde bij het stationsgebied aan. Vanuit het westen komen en gaan de bussen via de Oirschotseweg. Vanuit het oosten via de Hoofdstraat. In de toekomst wordt mogelijk een nieuwe ‘Brainportlijn’ gerealiseerd. Deze verbindt de belangrijkste regionale werklocaties en zou via de Philips Healthcare Campus en/of de mobiliteitshub nabij de A2 naar het treinstation in Best gaan lopen. Dit betekent dat ook via de zuidzijde een bus richting het stationsgebied gaat rijden (Figuur 7).

Stationsomgeving Best - 8 augustus 2023

Figuur 7: Brainportlijn (regionale verbindingen) Hulpdiensten Het netwerk voor de hulpdiensten is vastgelegd als hulpverleningsroutes. Figuur 8 geeft deze routes op kaart weer.

Figuur 8: Hulpverleningsroutes gemeente Best

Stationsomgeving Best - 8 augustus 2023

Voor de hulpverleningsroutes maakt men onderscheid in hoofdroute 1 en hoofdroute 2. Op basis van de kaart kan worden aangenomen dat hoofdroute 1 van een hogere orde is dan hoofdroute 2. Figuur 9 geeft de ligging van het stationsgebied weer binnen de hulpverleningsroutes.

Figuur 9: Ligging stationsgebied binnen hulpverleningsroutes

De kaart laat zien dat er geen hulpverleningsroutes dwars door het stationsgebied lopen. Voor de invulling van het gebied vormen de hulpverleningsroutes geen belemmering. Aandachtspunt is een onbelemmerde doorgang voor hoofdroute 1 aan de westzijde van het gebied via de Spoorstraat. Voetgangers De gemeente Best vindt het belangrijk om prioriteit te geven aan de voetganger. Dit doen ze door locaties op te waarderen waar lopen belangrijk is. Het stationsgebied wordt hierbij specifiek benoemd. De infrastructuur mag geen belemmering zijn voor de ‘first and last mile’ van verplaatsingen te voet. Een voorbeeld hiervan is goede voetpaden van en naar bushaltes, maar ook oversteekbaarheid is in dit kader een aandachtspunt. Verder zijn bij de inrichting van het gebied obstakelvrije zones van belang zodat kinderwagens, rolstoelen en scootmobielen een vrije doorgang hebben.

Stationsomgeving Best - 8 augustus 2023

2.2

Scenario 1a: Basic Best

Scenario 1a bouwt voort op de bestaande situatie in de stationsomgeving. Hierbij is in de openbare ruimte veel ruimte nodig voor parkeren en verkeer. Daardoor blijft er minder ruimte over voor groen en ontmoeting dan in de andere scenario’s. Figuur 10 geeft het scenario op kaart weer.

Figuur 10: Scenario 1a: Basic Best

Autoverkeer Het autoverkeer van en naar het stationsgebied maakt idealiter gebruik van de wegen van de hoogste orde. In dit geval zijn dit de gebiedsontsluitingswegen Stationsstraat en Molenstraat. Scenario 1a sluit hierop naadloos aan. De parkeervoorzieningen en een deel van de Kiss & Ride zijn aan de zuidzijde gepositioneerd en ontsluiten op de route Stationsstraat-Molenstraat. Het grootste deel van het autoverkeer van en naar het stationsgebied wordt daardoor via gebiedsontsluitingswegen afgewikkeld. De Kiss & Ride aan de noordzijde is ontsloten op de Oirschotseweg en de Spoorweglaan wat past bij de functie erftoegangsweg type I. Fietsverkeer Het fietsparkeren vindt plaats in fietsenstallingen die centraal in het stationsgebied liggen. Deze fietsenstallingen worden goed ontsloten via de primaire fietsroute aan de westzijde van het gebied.

Stationsomgeving Best - 8 augustus 2023

Aanvullend op de westelijke fietsroute worden in het gebied extra routes voor langzaam verkeer gecreëerd. Er loopt een oost-westverbinding dwars door het stationsgebied die aan de oostzijde aansluit op het centrum en de primaire fietsroute nabij het Nazarethplein. Aan de oostzijde van het stationsgebied is een extra noord-zuidfietsroute voorzien. Openbaar vervoer De bushalte is in dit scenario gesitueerd aan de noordzijde van het gebied. Het sluit aan op de Oirschotseweg en de Hoofdstraat waarover alle buslijnen van het naar het stationsgebied worden ontsloten. Voor een eventuele toekomstige Brainportlijn is een tweede bushalte voorzien aan de zuidzijde van het gebied die wordt aangesloten op de Stationsstraat. Voor incidentele reizigers kan het minder eenduidig zijn wanneer bussen op twee verschillende plekken staan gehalteerd. Hulpdiensten Er loopt een hulpverleningsroute aan de westzijde van het gebied via de Spoorstraat die aansluit op de Hoofdstraat. Het ontwerp in scenario 1a lijkt deze route onmogelijk te maken omdat er geen verbinding is voorzien tussen de Spoorstraat aan de zuidzijde en het gedeelte van de Spoorstraat dat plaats biedt aan de bushalte en de Kiss & Ride. Mogelijk is hier alsnog een doorsteek met beweegbare paaltjes te realiseren zodat het scenario alsnog goed scoort.

Voetgangers Voor het langzaam verkeer worden duidelijke looproutes door het stationsgebied gecreëerd (roze stippellijnen). Deze worden niet doorsneden door infrastructuur voor gemotoriseerd verkeer. Voldoende obstakelvrije ruimte is een aandachtspunt bij de verdere uitwerking.

Stationsomgeving Best - 8 augustus 2023

2.3

Scenario 1b: Basic Best

Ook scenario 1b bouwt voort op de bestaande situatie in de stationsomgeving. Hierbij is in de openbare ruimte veel ruimte nodig voor parkeren en verkeer. Figuur 11 geeft het scenario op kaart weer.

Figuur 11: Scenario 1b: Basic Best

Autoverkeer Het autoverkeer in scenario 1b maakt net als scenario 1a voornamelijk gebruik van de gebiedsontsluitingswegen Stationsstraat en Molenstraat. De parkeervoorzieningen en een deel van de Kiss & Ride zijn aan de zuidzijde gepositioneerd en ontsluiten op de route Stationsstraat-Molenstraat. De Kiss & Ride aan de noordzijde is ontsloten op de Oirschotseweg en de Spoorweglaan wat past bij de functie erftoegangsweg type I. Fietsverkeer Het fietsparkeren vindt plaats in fietsenstallingen in de bebouwing aan de oostzijde van het stationsgebied. Deze fietsenstallingen worden via de nieuwe oost-west fietsroute ontsloten op de primaire fietsroute aan de westzijde en de nieuwe noord-zuidroute aan de oostzijde van het gebied. Openbaar vervoer De bushalte is in dit scenario gesitueerd aan de noordzijde van het gebied. Het sluit aan op de Oirschotseweg en de Hoofdstraat waarover alle buslijnen van het naar het stationsgebied

Stationsomgeving Best - 8 augustus 2023

worden ontsloten. Voor een eventuele toekomstige Brainportlijn moeten bussen vanuit de Stationsstraat door het gebied rijden. Het nadeel is dat deze bussen de oost-west fietsroute doorkruisen maar het voordeel is dat alle bussen voor de reiziger op één plek zijn te vinden. Hulpdiensten Er loopt een hulpverleningsroute aan de westzijde van het gebied via de Spoorstraat die aansluit op de Hoofdstraat. Het ontwerp in scenario 1b lijkt deze route onmogelijk te maken omdat er geen verbinding is voorzien tussen de Spoorstraat aan de zuidzijde en het gedeelte van de Spoorstraat dat plaats biedt aan de bushalte en de Kiss & Ride. Mogelijk is hier alsnog een doorsteek met beweegbare paaltjes te realiseren zodat het scenario alsnog goed scoort.

Voetgangers Voor het langzaam verkeer worden duidelijke looproutes door het stationsgebied gecreëerd (roze stippellijnen). Deze wordt doorsneden door infrastructuur voor de Brainportlijn. Dit vereist aandacht bij het komen tot een verkeersveilig ontwerp. Ook hier is voldoende obstakelvrije ruimte een aandachtspunt bij de verdere uitwerking.

Stationsomgeving Best - 8 augustus 2023

2.4

Scenario 2a: Groene verbinding

In Scenario 2a wordt een half-verdiept parkeerterrein in twee lagen aan de Spoorstraat gerealiseerd. Hierdoor ontstaat in het gebied meer ruimte voor groen. In dit scenario ligt het busstation aan de zuidzijde. Figuur 12 geeft het scenario op kaart weer.

Figuur 12: Scenario 2a: Groene verbinding

Autoverkeer Het autoverkeer in scenario 2a maakt voornamelijk gebruik van de gebiedsontsluitingswegen Stationsstraat en Molenstraat. De parkeervoorzieningen en een deel van de Kiss & Ride zijn aan de zuidzijde gepositioneerd en ontsluiten op de route Stationsstraat-Molenstraat. De Kiss & Ride aan de noordzijde is ontsloten op de Oirschotseweg en de Spoorweglaan wat past bij de functie erftoegangsweg type I. Fietsverkeer Het fietsparkeren vindt plaats in een fietsenstalling in het noordelijk deel van het stationsgebied. Deze fietsenstalling ligt aan de nieuwe noord-zuidroute aan de oostzijde van het gebied en sluit vervolgens aan op de primaire fietsroute langs de Hoofdstraat. De nieuwe oost-west fietsroute zorgt ervoor dat ook een goede aansluiting wordt gerealiseerd op de fietsstructuur in het westelijk deel van Best.

Stationsomgeving Best - 8 augustus 2023

Figuur 13: Wegprofiel Rembrandtlaan Wanneer de bussen niet door de woonstraten kunnen rijden, lijken de Ringweg en de Willem de Zwijgerweg het meest logische alternatief. Dit zorgt ervoor dat bussen uit de richting Oirschot moeten omrijden. Bussen vanuit het oosten kunnen de rit naar het station moeilijk combineren met het halteren in het centrum. Mogelijk gaat dit zodoende ten kostte van de bushaltes in het centrum. Voor een eventuele toekomstige Brainportlijn ligt het busstation overigens wel op de juiste plek aan de zuidzijde. Hulpdiensten Er loopt een hulpverleningsroute aan de westzijde van het gebied via de Spoorstraat die aansluit op de Hoofdstraat. Het ontwerp in scenario 2a is deze route onmogelijk omdat er geen verbinding is voorzien tussen de Spoorstraat aan de zuidzijde en de Hoofdstraat aan de noordzijde. Voetgangers Voor langzaam verkeer worden duidelijke looproutes door het stationsgebied gecreëerd (roze stippellijnen). Deze worden niet doorsneden door infrastructuur voor gemotoriseerd verkeer. Voldoende obstakelvrije ruimte is een aandachtspunt bij de verdere uitwerking.

Stationsomgeving Best - 8 augustus 2023

2.5

Scenario 2b: Groene verbinding

Ook in scenario 2b wordt een half-verdiept parkeerterrein in twee lagen aan de Spoorstraat gerealiseerd. Hierdoor ontstaat in het gebied meer ruimte voor groen. In dit scenario ligt het busstation aan de zuidzijde. Figuur 14 geeft het scenario op kaart weer.

Figuur 14: Scenario 2b: Groene verbinding

Autoverkeer Het autoverkeer in scenario 2b maakt voornamelijk gebruik van de gebiedsontsluitingswegen Stationsstraat en Molenstraat. De parkeervoorzieningen en een deel van de Kiss & Ride zijn aan de zuidzijde gepositioneerd en ontsluiten op de route Stationsstraat-Molenstraat. De Kiss & Ride aan de noordzijde is ontsloten op de Oirschotseweg en de Spoorweglaan wat past bij de functie erftoegangsweg type I. Fietsverkeer Het fietsparkeren vindt plaats in een fietsenstalling in gebouwen aan de oostzijde van het stationsgebied. Deze fietsenstalling ligt aan de nieuwe oost-westroute en noord-zuidroute aan de oostzijde van het gebied en sluit vervolgens aan op de primaire fietsroute langs de Hoofdstraat. Ook wordt een goede aansluiting gerealiseerd op de fietsstructuur in het westelijk deel van Best. Openbaar vervoer De bushalte is in dit scenario gesitueerd aan de zuidzijde van het gebied. Het sluit aan op de Stationsstraat en de Molenstraat. Feitelijk moeten alle buslijnen hierdoor van route

Stationsomgeving Best - 8 augustus 2023

veranderen. De woonstraten rondom het stationsgebied zijn minder geschikt als busroute. Zie Figuur 13 eerder in deze notitie met het wegprofiel van de Rembrandtlaan. Wanneer de bussen niet door de woonstraten kunnen rijden, lijken de Ringweg en de Willem de Zwijgerweg het meest logische alternatief. Dit zorgt ervoor dat bussen uit de richting Oirschot moeten omrijden. Bussen vanuit het oosten kunnen de rit naar het station moeilijk combineren met het halteren in het centrum. Mogelijk gaat dit zodoende ten kostte van de bushaltes in het centrum. Voor een eventuele toekomstige Brainportlijn ligt het busstation overigens wel op de juiste plek aan de zuidzijde. Hulpdiensten Er loopt een hulpverleningsroute aan de westzijde van het gebied via de Spoorstraat die aansluit op de Hoofdstraat. Het ontwerp in scenario 2b is deze route onmogelijk omdat er geen verbinding is voorzien tussen de Spoorstraat aan de zuidzijde en de Hoofdstraat aan de noordzijde. Voetgangers Voor langzaam verkeer worden duidelijke looproutes door het stationsgebied gecreëerd (roze stippellijnen). Deze worden niet doorsneden door infrastructuur voor gemotoriseerd verkeer. Voldoende obstakelvrije ruimte is een aandachtspunt bij de verdere uitwerking.

Stationsomgeving Best - 8 augustus 2023

2.6

Scenario 3a: Het Stationspark

In scenario 3a wordt een ‘parkeerhub’ (garage) van drie lagen bij de Spoorstraat aan de noordzijde gerealiseerd. Hierdoor ontstaat aan de zuidzijde veel ruimte voor groen. In dit scenario ligt het busstation ook aan de zuidzijde. Figuur 15 geeft het scenario op kaart weer.

Figuur 15: Scenario 3a: Het Stationspark

Autoverkeer Het autoverkeer in scenario 3a maakt deels gebruik van de gebiedsontsluitingswegen Stationsstraat en Molenstraat. De parkeervoorzieningen voor bewoners en een deel van de Kiss & Ride worden via de zuidzijde ontsloten op de route Stationsstraat-Molenstraat. De Kiss & Ride aan de noordzijde is ontsloten op de Oirschotseweg en de Spoorweglaan wat past bij de functie erftoegangsweg type I. Het ontsluiten van de parkeerhub aan de noordzijde op deze route is vanwege de lagere verkeersfunctie minder gewenst maar acceptabel. Fietsverkeer Het fietsparkeren vindt plaats in een fietsenstalling in gebouwen aan de oostzijde van het stationsgebied. Deze fietsenstalling ligt aan de nieuwe oost-westroute en noord-zuidroute aan de oostzijde van het gebied en sluit vervolgens aan op de primaire fietsroute langs de Hoofdstraat. Ook wordt een goede aansluiting wordt gerealiseerd op de fietsstructuur in het westelijk deel van Best.

Stationsomgeving Best - 8 augustus 2023

Openbaar vervoer De bushalte is in dit scenario gesitueerd aan de zuidzijde van het gebied. Het sluit aan op de Stationsstraat en de Molenstraat. Feitelijk moeten alle buslijnen hierdoor van route veranderen. De woonstraten rondom het stationsgebied zijn minder geschikt als busroute. Zie ook het eerdere Figuur 13 met het wegprofiel van de Rembrandtlaan. Wanneer de bussen niet door de woonstraten kunnen rijden, lijken de Ringweg en de Willem de Zwijgerweg het meest logische alternatief. Dit zorgt ervoor dat bussen uit de richting Oirschot moeten omrijden. Bussen vanuit het oosten kunnen de rit naar het station moeilijk combineren met het halteren in het centrum. Mogelijk gaat dit zodoende ten kostte van de bushaltes in het centrum. Voor een eventuele toekomstige Brainportlijn ligt het busstation overigens wel op de juiste plek aan de zuidzijde. Hulpdiensten Er loopt een hulpverleningsroute aan de westzijde van het gebied via de Spoorstraat die aansluit op de Hoofdstraat. Het ontwerp in scenario 3a is deze route onmogelijk omdat er geen verbinding is voorzien tussen de Spoorstraat aan de zuidzijde en de Hoofdstraat aan de noordzijde. Voetgangers Voor langzaam verkeer worden duidelijke looproutes door het stationsgebied gecreëerd (roze stippellijnen). Deze wordt doorsneden door gemotoriseerd verkeer dat vanaf de zuidzijde naar de Kiss & Ride naast het stationsgebouw rijdt.

Deze doorsnijding scoort slechter dan een doorsnijding met de Brainportlijn. Enerzijds is de verwachting dat de Brainportlijn minder passerende bussen geeft dan het aantal auto’s van en naar de Kiss & Ride. Anderzijds wordt verwacht dat professionele chauffeurs meer oog hebben voor kruisende fietsers dan automobilisten. Voldoende obstakelvrije ruimte is een aandachtspunt bij de verdere uitwerking.

Stationsomgeving Best - 8 augustus 2023

2.7

Scenario 3b: Het Stationspark

In scenario 3b wordt een ‘parkeerhub’ (garage) van vijf of zes lagen aan de kant van het kerkhof gerealiseerd. Hierdoor ontstaat rondom het station veel ruimte voor groen. In dit scenario ligt het busstation aan de zuidzijde. Figuur 15 geeft het scenario op kaart weer.

Figuur 16: Scenario 3b: Het Stationspark

Autoverkeer Het autoverkeer in scenario 3b maakt voornamelijk gebruik van de gebiedsontsluitingswegen Stationsstraat en Molenstraat. De parkeervoorzieningen en een deel van de Kiss & Ride worden via de zuidzijde ontsloten op de route StationsstraatMolenstraat. De Kiss & Ride aan de noordzijde is ontsloten op de Oirschotseweg en de Spoorweglaan wat past bij de functie erftoegangsweg type I. Fietsverkeer Het fietsparkeren vindt plaats in een fietsenstalling in gebouwen aan de oostzijde van het stationsgebied. Deze fietsenstalling ligt aan de nieuwe oost-westroute en noord-zuidroute aan de oostzijde van het gebied en sluit vervolgens aan op de primaire fietsroute langs de Hoofdstraat. Ook wordt een goede aansluiting wordt gerealiseerd op de fietsstructuur in het westelijk deel van Best. Openbaar vervoer De bushalte is in dit scenario gesitueerd aan de zuidzijde van het gebied. Het sluit aan op de Stationsstraat en de Molenstraat. Feitelijk moeten alle buslijnen hierdoor van route

Stationsomgeving Best - 8 augustus 2023

veranderen. De woonstraten rondom het stationsgebied zijn minder geschikt als busroute (zie Figuur 13, Rembrandtlaan). Wanneer de bussen niet door de woonstraten kunnen rijden, lijken de Ringweg en de Willem de Zwijgerweg het meest logische alternatief. Dit zorgt ervoor dat bussen uit de richting Oirschot moeten omrijden. Bussen vanuit het oosten kunnen de rit naar het station moeilijk combineren met het halteren in het centrum. Mogelijk gaat dit zodoende ten kostte van de bushaltes in het centrum. Voor een eventuele toekomstige Brainportlijn ligt het busstation overigens wel op de juiste plek aan de zuidzijde. Hulpdiensten Er loopt een hulpverleningsroute aan de westzijde van het gebied via de Spoorstraat die aansluit op de Hoofdstraat. Het ontwerp in scenario 3a is deze route onmogelijk omdat er geen verbinding is voorzien tussen de Spoorstraat aan de zuidzijde en de Hoofdstraat aan de noordzijde. Voetgangers Voor langzaam verkeer worden duidelijke looproutes door het stationsgebied gecreëerd (roze stippellijnen). Deze worden niet doorsneden door gemotoriseerd verkeer. Voldoende obstakelvrije ruimte is een aandachtspunt bij de verdere uitwerking.

Stationsomgeving Best - 8 augustus 2023

3. Analyse parkeersituatie 3.1

Inleiding

De zes scenario’s lossen de parkeerbehoefte op verschillende manieren op in het plangebied. Zo zijn in scenario 1a en 1b vooral veel parkeerplaatsen aanwezig (vergelijkbaar met de huidige situatie) om iedere doelgroep te voorzien in een ‘eigen’ parkeerterrein. In scenario 2a en 2b wordt meer gestuurd op collectieve parkeervoorzieningen met dubbelgebruik, waardoor de parkeercapaciteit efficiënter wordt benut. In deze scenario’s is dat voornamelijk tussen de P+R-reizigers en de bezoekers van de nieuwe woningen en commerciële functies. In scenario 3b wordt volledig aangestuurd op één centrale parkeervoorziening waarin volledig dubbelgebruik mogelijk is om de parkeercapaciteit maximaal te benutten. De gevolgen voor de benodigde parkeercapaciteit is hierna nader inzichtelijk gemaakt. Op basis van de uitkomsten kan een voorkeursscenario worden gekozen vanuit het oogpunt parkeren, al dan niet in relatie tot stedenbouw. Het functieprogramma voor de nieuwbouw bestaat uit circa 600 appartementen in verschillende maten. In de plinten van de gebouwen komt ruimte voor commerciële functies, waarschijnlijk in de vorm van detailhandel. Een overzicht van het (voorlopig) beoogde functieprogramma is weergegeven in Tabel 3.1. functie

omvang

eenheid

appartement, sociale huur (55 m² gbo)

240

woningen

appartement, middeldure huur/koop (69 m² gbo)

180

woningen

appartement, vrije sector (90 m² gbo)

120

woningen

appartement, vrije sector (110 m² gbo)

woningen

2.500

m² bvo

appartement, vrije sector (130 m² gbo) commerciële ruimte

Tabel 3.1: (voorlopig) beoogde functieprogramma

Stationsomgeving Best - 8 augustus 2023

3.2

Aanpak en uitgangspunten functiegegevens

Voor de ontwikkeling van het stationsgebied is het benodigde

(aantal woningen en m2 bvo)

parkeeraanbod berekend door het functieprogramma (aantal woningen en vierkante meters overige functies) te vermenigvuldigen met de bijbehorende parkeernorm (het aantal

parkeernorm

benodigde parkeerplaatsen per woning of m2 bvo). De gemeente

(pp per woning en m2 bvo)

Best heeft haar parkeernormen opgenomen in de ‘Nota Parkeernormen 2022’. Verschillende doelgroepen en functies hebben niet op dezelfde momenten evenveel parkeerplaatsen

benodigd parkeeraanbod

benodigd. Zo kennen bewoners de hoogste aanwezigheid gedurende de nacht en genereren de commerciële functies op zaterdagen overdag veel parkeervraag. Door toepassing van aanwezigheidspercentages wordt rekening gerealiseerd bij de ontwikkeling kunnen door verschillende parkeerders (doelgroepen) worden gebruikt, dit heet dubbelgebruik. Met de aanwezigheidspercentages worden de mogelijkheden van dubbelgebruik bepaald. Dubbelgebruik van parkeerplaatsen mag worden toegepast als de parkeerplaatsen gebruikt kunnen worden door twee of meer functies. In figuur 3.1 is de berekening van het benodigde parkeeraanbod schematisch

parkeervraag

gehouden met dit effect. De parkeerplaatsen die worden

tijd

Figuur 3.1: Schematische weergave berekening benodigd parkeeraanbod

weergegeven. Parkeernormen Het benodigde parkeeraanbod is berekend door de functies uit tabel 3.1 te vermenigvuldigen met de bijbehorende gemeentelijke parkeernormen. In deze studie is uitgegaan van de parkeernormen uit de ‘Nota parkeernormen 2022’. In haar parkeerbeleid maakt de gemeente Best onderscheid naar ligging binnen de gemeente. Deze ontwikkeling is gesitueerd in het ‘Stationsgebied’. In dit gebied zijn de parkeernormen door de aanwezigheid van goede alternatieven voor de auto en de nabijheid van voorzieningen lager dan in andere delen van de gemeente. De parkeernormen die zijn gehanteerd per functie zijn weergegeven in Tabel 3.2. Functie

functie in beleid

appartement, sociale huur (50 m² gbo)

sociale huurappartement tot 50 m² gbo

parkeernorm 0,7

appartement, middeldure huur/koop (69 m² gbo)

vrije sector huur/koopappartement 50-70 m² gbo

0,7

appartement, vrije sector (90 m² gbo)

vrije sector huur/koopappartement 70-110 m² gbo

0,9

appartement, vrije sector (110 m² gbo)

vrije sector huur/koopappartement 70-110 m² gbo

0,9

appartement, vrije sector (130 m² gbo)

vrije sector huur/koopappartement vanaf 110 m² gbo

1,2

bezoekers woningen

0,2

commerciële ruimte

detailhandel

2,8

Tabel 3.2: Gehanteerde parkeernormen conform gemeentelijk beleid

Stationsomgeving Best - 8 augustus 2023

Aanwezigheidspercentages Omdat niet alle functies op hetzelfde moment eenzelfde aanwezigheid kennen is het mogelijk dat bijvoorbeeld bezoekers- en woonfuncties gebruik maken van dezelfde parkeerplaatsen. Om rekening te houden met dit effect worden aanwezigheidspercentages toegepast. In tabel 3.3 zijn de relevante aanwezigheidspercentages voor de ontwikkeling van het stationsgebied weergegeven. werkdag ochtend

werkdag middag

werkdag avond

werkdag nacht

zaterdag middag

bewoners

50%

90%

100%

bezoekers woningen

10%

20%

80%

detailhandel

30%

60%

10%

NS-station

100%

deelauto’s

100%

functiegroep

zaterdag avond

zondag middag

60%

80%

70%

60%

100%

70%

100%

0%1

30%

65%2

30%

65%

100%

Tabel 3.3: Gehanteerde aanwezigheidspercentages conform gemeentelijk beleid Aanwezigheidspercentages NS-station Voor de P+R-gebruikers van het NS-station zijn geen aanwezigheidspercentages beschikbaar/bekend. Daarom zijn de aanwezigheidspercentages gebaseerd op de daadwerkelijk gemeten parkeerbezetting uit het parkeeronderzoek van Groenlicht uit 2019. Hierin is enkel de bezetting gemeten van de parkeerder uit Best, Oirschot, Sint-Oedenrode en Son en Breugel. Zodoende is de parkeerbezetting gebaseerd op de doelgroep voor wie het parkeerterrein ook bedoeld is in de toekomstige situatie (exclusief luchthavenreizigers en parkeerders uit de rest van Nederland). In de avonden zijn geen parkeerdrukmetingen uitgevoerd, hier is zodoende uitgegaan van aannames (30%). Parkeerplaatsen NS-station Op dit moment zijn er ruim 500 parkeerplaatsen beschikbaar in de directe omgeving van station Best. Uit onderzoek is gebleken dat circa de helft wordt gebruikt door mensen die niet uit Best of omliggende gemeenten komen. Zo wordt het terrein onder andere gebruikt door luchthavenreizigers die hier gratis langparkeren en vervolgens met de bus naar Eindhoven Airport gaan. In 2023 is een integraal handelingsperspectief3 vastgesteld voor OV-knooppunt Best.

Hierin is samen met NS, ProRail en de gemeente Best vastgelegd dat het parkeerterrein bij het station idealiter alleen gebruikt wordt door inwoners van Best en aangrenzende gemeenten zonder station (Oirschot, Sint-Oedenrode en Son en Breugel). NS heeft aangegeven circa 200 parkeerplaatsen nodig te hebben voor de P+R-voorziening. Hierin is al rekening gehouden met een lichte groei van het aantal P+R-reizigers naar de toekomst toe.

Indien op zondag geopend is het aanwezigheidspercentage op zondagmiddag 100%.

Voor het NS-station is als percentage 65% gehanteerd in plaats van 75%. De verwachting is dat

betaald parkeren ervoor zorgt dat station Best als overstaphub voor (winkelend) publiek naar de omliggende steden minder interessant wordt. 3

OV-knooppunten van de toekomst: een Integraal Handelingsperspectief, station Best, maart 2023.

Stationsomgeving Best - 8 augustus 2023

Zodoende moet bij de uitwerking van het plan voor de stationsontwikkeling rekening gehouden worden met 200 parkeerplaatsen voor de P+R.

Deelmobiliteit De gemeente Best heeft in haar parkeernormennota beleidsregels opgesteld over het gebruik van deelmobiliteit bij locatieontwikkeling. Omdat het niet past om bij de grootschalige gebiedsontwikkeling traditioneel om te gaan met parkeren, wordt de inzet van deelmobiliteit gestimuleerd. Hiervoor hanteert de gemeente Best in het stationsgebied de volgende regels: •

De parkeerbehoefte van bewoners mag met maximaal 20% gereduceerd worden;

•

Voor iedere 20 woningen dient één deelauto te worden gestald.

SDK Vastgoed is als ontwikkelaar van de woningen ook voornemens om deelmobiliteit toe te passen in het stationsgebied. Met een aantal van 600 appartementen zouden er zodoende maximaal 30 deelauto’s (600 / 20) gestald kunnen worden.

3.3

Uitwerking parkeerbalans per scenario

Zonder dubbelgebruik De parkeerbalans van het scenario zonder dubbelgebruik (iedereen heeft een eigen parkeerplaats) is weergegeven in tabel 3.4. functie

omvang

eenheid

parkeernorm

parkeerbehoefte

appartement, sociale huur (55 m² gbo)

240

woningen

0,7

168

appartement, middeldure huur/koop (69 m² gbo)

180

woningen

0,7

126

appartement, vrije sector (90 m² gbo)

120

woningen

0,9

108

appartement, vrije sector (110 m² gbo)

woningen

0,9

appartement, vrije sector (130 m² gbo)

woningen

1,2

0,2

bezoekers woningen

600

woningen

subtotaal woningen

600

woningen

120 585

reductie deelmobiliteit (-20%)

-93

aantal deelauto’s

totaal woningen incl. deelmobiliteit

522

commerciële ruimte

2.500

m² bvo

2,8

NS-station

200

totaal ontwikkeling incl. deelmobiliteit

792

Tabel 3.4: Parkeerbalans stationsgebied zonder dubbelgebruik

Uit de tabel blijkt dat de totale parkeerbehoefte voor het stationsgebied circa 792 parkeerplaatsen bedraagt. Hiervan zijn 200 parkeerplaatsen bedoeld voor de P+R, 70 parkeerplaatsen voor de commerciële ruimte en het overige deel voor de woningen (inclusief 30 deelauto’s).

Stationsomgeving Best - 8 augustus 2023

Dubbelgebruik tussen bezoekers woningen en commerciële ruimte De parkeerbalans van het scenario met dubbelgebruik tussen de bezoekers van de woningen en de commerciële ruimte is weergegeven in tabel 3.5. werkdag ochtend

werkdag middag

werkdag avond

werkdag nacht

zaterdag middag

zaterdag avond

zondag middag

appartement, sociale huur (55 m² gbo)

168

appartement, middeldure huur/koop (69 m² gbo)

126

appartement, vrije sector (90 m² gbo)

108

appartement, vrije sector (110 m² gbo)

appartement, vrije sector (130 m² gbo)

functie

bezoekers woningen

120

subtotaal woningen

477

489

561

465

537

585

549

reductie deelmobiliteit (-20%)

-93

aantal deelauto’s

totaal woningen incl. deelmobiliteit

414

426

498

402

474

522

486

commerciële ruimte

NS-station

200

635

668

705

602

744

722

686

totaal ontwikkeling incl. deelmobiliteit

Tabel 3.5: Parkeerbalans stationsgebied met dubbelgebruik tussen de bezoekers van woningen en de commerciële ruimte Uit de parkeerbalans blijkt dat er op het maatgevende moment in totaal 744 parkeerplaatsen benodigd zijn. Dat zijn circa 50 parkeerplaatsen minder dan wanneer helemaal geen dubbelgebruik wordt toegepast. Dubbelgebruik tussen bezoekers woningen, commerciële ruimte en P+R De parkeerbalans van het scenario met dubbelgebruik tussen de bezoekers van de woningen en de commerciële ruimte is weergegeven in tabel 3.6. werkdag ochtend

werkdag middag

werkdag avond

werkdag nacht

zaterdag middag

zaterdag avond

zondag middag

appartement, sociale huur (55 m² gbo)

168

appartement, middeldure huur/koop (69 m² gbo)

126

appartement, vrije sector (90 m² gbo)

108

appartement, vrije sector (110 m² gbo)

appartement, vrije sector (130 m² gbo)

functie

bezoekers woningen

120

subtotaal woningen

477

489

561

465

537

585

549

reductie deelmobiliteit (-20%)

-93

aantal deelauto’s

totaal woningen incl. deelmobiliteit

414

426

498

402

474

522

486

commerciële ruimte

NS-station

200

130

totaal ontwikkeling incl. deelmobiliteit

635

668

565

422

674

582

616

Tabel 3.6: Parkeerbalans stationsgebied met dubbelgebruik tussen de bezoekers van woningen, de commerciële ruimte en de P+R

Stationsomgeving Best - 8 augustus 2023

Uit de parkeerbalans blijkt dat er op het maatgevende moment in totaal 674 parkeerplaatsen benodigd zijn. Volledig dubbelgebruik De parkeerbalans van het scenario met volledig dubbelgebruik is weergegeven in tabel 3.7. werkdag ochtend

werkdag middag

werkdag avond

werkdag nacht

zaterdag middag

zaterdag avond

zondag middag

appartement, sociale huur (55 m² gbo)

151

168

101

134

118

appartement, middeldure huur/koop (69 m² gbo)

113

126

101

appartement, vrije sector (90 m² gbo)

108

appartement, vrije sector (110 m² gbo)

appartement, vrije sector (130 m² gbo)

bezoekers woningen

120

subtotaal woningen

245

257

515

465

351

492

410

reductie deelmobiliteit (-20%)

-47

-84

-93

-56

-74

-65

functie

aantal deelauto’s

totaal woningen incl. deelmobiliteit

228

240

461

402

325

448

374

commerciële ruimte

NS-station

200

130

totaal ontwikkeling incl. deelmobiliteit

449

482

528

422

525

508

504

Tabel 3.7: Parkeerbalans stationsgebied met volledig dubbelgebruik

Uit de parkeerbalans blijkt dat er op het maatgevende moment in totaal 528 parkeerplaatsen benodigd zijn. Conclusie In tabel 3.8 is een overzicht weergegeven van de verschillende scenario’s en de bijbehorende effecten op de parkeerbehoefte. scenario

parkeerbehoefte

geen dubbelgebruik

792 parkeerplaatsen

dubbelgebruik tussen bezoekers woningen en commerciële ruimte

744 parkeerplaatsen

dubbelgebruik tussen bezoekers woningen, commerciële ruimte en P+R

674 parkeerplaatsen

volledig dubbelgebruik

528 parkeerplaatsen

Tabel 3.8: Overzicht parkeerbehoefte per scenario

Het scenario met de laagste parkeerbehoefte is bij volledig dubbelgebruik met 528 parkeerplaatsen voor het hele gebied. Hier wordt ook de meeste winst behaald door ook de bewoners van woningen mee te nemen in het dubbelgebruik. Bij de andere scenario’s is de winst aan parkeerplaatsen relatief kleiner.

Stationsomgeving Best - 8 augustus 2023

3.4

Deelmobiliteit

Zoals weergegeven in de parkeerbalansen in hoofdstuk 3.3 mogen er dankzij de inzet van deelmobiliteit circa 93 parkeerplaatsen minder gerealiseerd worden. Om deze reductie mogelijk te maken zijn wel 30 deelauto’s benodigd, waardoor er per 20 woningen één deelauto beschikbaar is. Hierna wordt nader ingegaan op de effecten en potentie van deelmobiliteit in het algemeen, en specifiek voor het stationsgebied in Best. Onderzoek naar deelautogebruik De publicatie ‘Deelauto- en deelfietsmobiliteit in Nederland: Ontwikkelingen, effecten en potentie’ uit oktober 2021 van het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM) geeft een uitgebreid overzicht met het aanbod, het gebruik, de effecten en de potentie van deelautoen deelfietsmobiliteit in Nederland. In deze publicatie concludeert het KiM: Het autobezit van autodelers die incidenteel een deelauto gebruiken (5 keer per jaar of minder) via een B2C-platform4 [ruim de helft van het totaal B2C-autodelers], is afgenomen met gemiddeld 27% ten opzichte van de situatie voordat ze een deelauto gingen gebruiken. Bij frequentere B2C-autodelers neemt het autobezit sterker af. Het KiM schat een afname van 61% bij mensen die een deelauto 5-30 keer per jaar gebruiken tot een afname van 70% bij mensen die een deelauto meer dan 30 keer per jaar gebruiken. Deze conclusie is gebaseerd op een aantal elementen.

In hoofdstuk 5 van de publicatie beschrijft het KiM dat de laagfrequente deelautogebruikers gemiddeld iets minder dan 1 auto per 2 huishoudens bezaten. Nadat zij een deelauto gingen gebruiken nam het autobezit met 0,11 auto’s (27%) af. Het KiM vervolgt: Bij gebruikers die vaker dan 5 keer per jaar een deelauto gebruiken neemt het autobezit sterker af, met ongeveer een kwart tot een derde auto per huishouden. Deze huishoudens bezaten ongeveer evenveel auto’s als de laagfrequente autodelers voor ze begonnen met autodelen en leidde tot een daling van het autobezit van deze gebruikersgroepen van respectievelijk 61% (middelfrequent) en 70% (hoogfrequent). Het effect op het autobezit is dus groter bij hoogfrequente dan bij middelfrequente B2Cautodelers. Daarnaast beschrijft het KiM dat het effect samenhangt met de kwaliteit van het aanbod aan deelauto’s en de ruimtelijke context (parkeerbeleid en beschikbaarheid van openbaar vervoer en fietsfaciliteiten). Het KiM beschrijft verder dat de relatief grote interesse in autodelen onder alleenstaanden een kans kan zijn voor het opschalen van autodelen. Vooral jongeren tot 30 jaar hebben relatief veel interesse in autodelen, terwijl de interesse daalt naarmate de leeftijd toeneemt. Ook mensen die in een appartement wonen of geen auto bezitten staan relatief positief tegen over autodelen.

De kans van opschaling van deelautomobiliteit wordt versterkt door investering in het openbaar vervoer en de mobiliteit voor de fiets en voetganger.

De betekenis van B2C is dat een deelautoaanbieder de diensten levert aan de consument of eindgebruiker en niet aan andere bedrijven (zoals bij B2B het geval is). 4

Stationsomgeving Best - 8 augustus 2023

Nieuwe mobiliteitskeuzen bij veranderingen in de persoonlijke levenssfeer Het KiM stelde al eerder: ‘grote veranderingen in de persoonlijke levenssfeer, zoals samenwonen, een scheiding, een nieuwe baan, of het krijgen van een kind, zijn vaak aanleiding om ingesleten mobiliteitskeuzes te heroverwegen’ (Mijn auto, jouw auto, onze auto - Deelautogebruik in Nederland, 2015). Juist het verhuizen naar een nieuwe woning in de stad betekent dat de bewoners een nieuwe mobiliteitskeuze moeten maken. Dit wordt ondersteund door statistieken van het CBS, waaruit blijkt dat mensen de auto vaker wegdoen wanneer zij verhuizen (zie ook Figuur 18).

Figuur 18: Autobezitters die in 2017 de auto hebben weggedaan (bron: CBS)

Het beschikbaar stellen van deelauto’s kan juist de stimulans zijn om de eigen auto weg te doen. CROW/KpVV stelt in haar factsheet autodelen dat een deelauto 8 tot 13 auto’s vervangt. Daarbij gaat het om 4 tot 6 auto’s die daadwerkelijk verkocht worden plus 5 tot 7 auto’s die niet worden aangeschaft. Daarnaast leidt de aanwezigheid van regulering in de omgeving tot een grotere stimulans voor het gebruik van de deelauto. Het is ook belangrijk dat er voldoende deelauto´s beschikbaar zijn.

Stationsomgeving Best - 8 augustus 2023

Succesfactoren van deelmobiliteit Om de inzet van deelmobiliteit te laten slagen zijn er meerdere factoren die een rol spelen en die het succes van deelmobiliteit bepalen. De belangrijkste succesfactoren en de samenhang van deze factoren met het stationsgebied zijn hierna nader toegelicht. •

doelgroep: iedere doelgroep heeft een andere kijk op (deel)mobiliteit. Zo staat met name de groep jongvolwassenen positief tegenover het gebruik van deelmobiliteit en is deze groep in grotere mate bereid om de eigen auto weg te doen in ruil voor het gebruiken van een deelauto. Bij bijvoorbeeld senioren is de bereidheid om auto te delen waarschijnlijk lager, omdat zij minder bekend zijn met het concept. De mate van succes bij de inzet van deelmobiliteit hangt daarmee ook samen met de doelgroep die beoogd is bij de ontwikkeling. Het is nog onbekend welke doelgroep de woningen in het stationsgebied zal betrekken. Het is wel aannemelijk dat de kleinere (huur)appartementen voornamelijk betrokken worden door jonge een-tot-tweepersoonshuishoudens. Deze staan in beginsel positief tegenover het gebruik van deelmobiliteit. Het is goed om vooraf al bij bewoners kenbaar te maken dat deelmobiliteit beschikbaar is en om eventueel een kennismakingsbudget aan te bieden. Het gemeentelijke beleid gaat uit van één deelauto per 20 woningen (uitgaande dat alle woningen hier ook gebruik van maken). De 30 deelauto’s in de praktijk zullen daardoor aan de hoge kant zijn omdat naar verwachting niet alle woningen er gebruik van maken.

•

alternatieven: het aanbod van alternatieve vervoerswijzen bepaalt hoe eenvoudig autoritten verruild kunnen worden door andere modaliteiten. Hoe beter de alternatieven zijn, hoe eerder mensen bereid zijn om hun eigen auto te verruilen voor het gebruiken van een deelauto. Het stationsgebied van Best ligt op steenworp afstand van het station en is daarmee goed verbonden met openbaar vervoer. Ook zijn er vele fietspaden die vanuit het centrum naar de woonwijken lopen. Op de isochronenkaarten in bijlage 1 wordt duidelijk hoeveel inwoners en arbeidsplaatsen bereikt kunnen worden vanaf station Best. Hieruit blijkt dat met de (elektrische) fiets de hele kern van Best en grote delen van Eindhoven bereikt kunnen worden en met openbaar vervoer ook de omliggende steden zoals ’s-Hertogenbosch en Tilburg. Hiermee kan gesteld worden dat het aanbod van alternatieven voor de auto vanuit het plangebied goed tot zeer goed zijn. Dit vergroot de potentie van deelmobiliteit in het stationsgebied van Best.

•

nabijheid voorzieningen: de nabijheid van voorzieningen bepaalt in hoeverre bewoners moeten reizen om tot dagelijkse voorzieningen te komen zoals supermarkten, en scholen. Vanaf het stationsgebied is een uitgebreid aanbod van voorzieningen met detailhandel, leisure, scholen (voor alle leeftijden) en supermarkten beschikbaar door de ligging vlakbij het centrum. Ook in de schil rondom het centrum zijn diverse (dagelijkse) voorzieningen aanwezig. Bovendien wordt binnen het plangebied ook circa 2.500 m² bvo aan voorzieningen gerealiseerd. Het uitgebreide voorzieningenaanbod op korte afstand maakt wonen in het stationsgebied aantrekkelijk en maakt het bezit van een eigen auto minder noodzakelijk (en maakt het gebruik van deelauto’s interessanter).

Stationsomgeving Best - 8 augustus 2023

parkeerregulering: een belangrijke succesfactor is de aanwezigheid van parkeerregulering. Met de aanwezigheid van parkeerregulering is vrij parkeren namelijk niet mogelijk. In de huidige situatie is een groot deel niet gereguleerd en is vrij parkeren dus mogelijk. Wel zijn enkele terreinen rondom het station en verder in het centrum voorzien van een blauwe zone (zie •

Figuur 19). Met de komst van een betaalde parkeervoorziening voor de P+R neemt de kans op uitwijkgedrag toe. Ook kunnen bewoners bij een tekort aan parkeerplaatsen op eigen terrein (als gevolg van de reductie door deelmobiliteit) gaan uitwijken naar omliggende straten zoals de Molenstraat. Het uitbreiden van parkeerregulering is daarom essentieel om uitwijkgedrag te voorkomen en deelmobiliteit (beter) te laten slagen. Iemand die wel per se een auto wil bezitten en geen parkeerrecht krijgt, overweegt dan om elders te wonen waar wel ruimte is om de auto te parkeren. Zo wordt de juiste doelgroep aangetrokken en wordt bijgedragen aan de mobiliteitstransitie.

Figuur 19: Huidige blauwe zone rondom het stationsgebied en centrum in Best De vraag is of de blauwe zones het gewenste effect bereiken. Over het algemeen geldt een maximale parkeerduur van 2 uur van maandag tot zaterdag tussen 09:30-18:00 uur. dat betekent dat er in de nacht en op zondagen de hele dag vrij parkeren mogelijk is. Omdat bewoners voornamelijk in de avonden en nachten aanwezig zijn heeft de blauwe zone voor hen weinig invloed, waardoor men alsnog kan uitwijken naar omliggende woonstraten. Bovendien is het sowieso gewenst om het gereguleerde gebied uit te breiden naar bijvoorbeeld de Molenstraat, de Kruisparkweg, het verlengde van de Rembrandtlaan en de Frans Halsstraat. Indien de gemeente Best de blauwe zone wil handhaven is het aanpassen van de venstertijden ook nodig om daarmee ook bewoners te kunnen sturen.

Stationsomgeving Best - 8 augustus 2023

Een andere oplossing is om een andere vorm van parkeerregulering toe te passen zoals vergunningparkeren of betaald parkeren. Alle bestaande bewoners kunnen in aanmerking komen voor een parkeervergunning/ontheffing maar alle nieuwe bewoners en bezoekers worden hiervan uitgesloten. Deze strengere vorm van parkeerregulering maakt ‘frauderen’ met de parkeerschijf (steeds verzetten) niet mogelijk en biedt ook geen ruimte voor bezoekers die kort willen parkeren. Deze worden daardoor verleid om gebruik te maken van de daarvoor bestemde parkeervoorziening(en) bij het station. Voorstel inzet deelmobiliteit De gemeente Best hanteert voor de parkeerbehoefte van alle woningen een reductie van 20%. Veel van de relevante parkeernormen (voor het bewonersdeel) liggen onder de norm van 1,0 parkeerplaats per woning, wat wil zeggen dat niet iedere bewoner een auto heeft. Door de parkeerbehoefte verder te reduceren wordt er geknepen op het vraagvolgende autobezit (ervan uitgaande dat de parkeernormen vraagvolgend zijn). Minder parkeerplaatsen zorgen ervoor dat er een specifieke doelgroep wordt aangetrokken die bereid is om zijn/haar auto weg te doen of wordt een doelgroep aangetrokken die sowieso al geen auto heeft. Belangrijk is wel dat aan de andere succesfactoren wordt voldaan zoals de aanwezigheid van alternatieven, voorzieningen en parkeerregulering.

In het stationsgebied leidt de parkeerreductie tot 93 parkeerplaatsen minder, waarmee deelmobiliteit wordt gestimuleerd omdat bewoners minder auto’s kunnen bezitten. Uit onderzoek56 onder gebruikers van deelmobiliteit blijkt dat er per deelauto circa 11 reguliere parkeerplaatsen verdwijnen. Met een reductie van 93 parkeerplaatsen lijkt een aantal van 9 deelauto’s daardoor reëler dan het stallen van 30 deelauto’s. Het kan in de beginfase tijd kosten voor de bewoners om te wennen aan het gebruik van een deelauto. Daarom kan het ook als een ingroeimodel gezien worden waarbij gestart wordt met bijvoorbeeld 4-5 deelauto’s zodat bij meer animo het aantal deelauto’s in de toekomst kan worden uitgebreid. Door in ieder geval 9 parkeerplaatsen voor deelauto’s te reserveren is er ruimte om makkelijk op te schalen bij een grote behoefte aan deelmobiliteit in de praktijk. Het is dus dankzij de juiste doelgroep, de aanwezigheid van het station, voorzieningen en de parkeerregulering mogelijk om 93 parkeerplaatsen te reduceren. En als gevolg van de reductie in het aantal parkeerplaatsen wordt het gebruik van deelmobiliteit gestimuleerd. In tabel 3.9 is de parkeerbehoefte per scenario opnieuw weergegeven maar dan met een aantal van 9 parkeerplaatsen voor deelauto’s. scenario

parkeerbehoefte

geen dubbelgebruik

771 parkeerplaatsen

dubbelgebruik tussen bezoekers woningen en commerciële ruimte

723 parkeerplaatsen

dubbelgebruik tussen bezoekers woningen, commerciële ruimte en P+R

653 parkeerplaatsen

volledig dubbelgebruik

507 parkeerplaatsen

Tabel 3.9: Parkeerbehoefte per scenario inclusief 9 parkeerplaatsen voor deelauto’s

Impactrapport autodelen in België in 2022, autodelen.net

Hoe Greenwheels steden leebaarder maakt, Goudappel, februari 2019

Stationsomgeving Best - 8 augustus 2023

Bijlage 1 Isochronenkaarten In de afbeeldingen hieronder zijn enkele isochronenkaarten weergegeven die laten zien hoeveel bestemmingen vanaf het stationsgebied te bereiken zijn te voet, met de fiets of met het openbaar vervoer.

Figuur B1.01: Isochronenkaart met reistijden vanaf station Best te voet

Stationsomgeving Best - 8 augustus 2023

Figuur B1.02: Isochronenkaart met reistijden vanaf station Best met de fiets

Stationsomgeving Best - 8 augustus 2023

Figuur B1.03: Isochronenkaart met reistijden vanaf station Best

Stationsomgeving Best - 8 augustus 2023

Goudappel BV werkt vanuit Amsterdam, Den Haag, Deventer, Eindhoven en Leeuwarden en via onze partners in het buitenland Snipperlingsdijk 4

Postbus 161

+31(0) 570 666 222

BTW NL 0072 11 879 B01

7417 BJ Deventer

7400 AD Deventer

info@goudappel.nl

KVK

Nederland

www.goudappel.nl

Stationsomgeving Best2746 - 8 32 augustus 2023 IBAN NL09 INGB 0001

3801 7479

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/13028796/2