23051.0 - Sessieformulier vaststelling stedenbouwkundige voorkeursvariant stationsomgeving Best

Sessieformulier

Openbare beeldvormende en oordeelsvormende sessie Onderwerp: 1e technische toelichting: 2e technische toelichting: Beeldvormende sessie: Oordeelsvormende sessie: Sessieleider: Sessiegriffier: Portefeuillehouder: Behandelaar:

Locatie: Bijzonderheden:

23051 – Vaststellen adviesmodel “De Best(s)e Stationsomgeving” 28 augustus 2023 11 september 2023 3 oktober 2023 23 oktober 2023 John Verheijen Tom Bartels Jan Willem Slijper Peter Goedhart (projectmanager) / SDK vastgoed / Stedenbouwkundigbureau De Zwarte Hond / participatiebureau MaakdeStad Raadzaal Publiek kan de vergadering fysiek in het gemeentehuis volgen of online via best.notubiz.nl.

Onderwerp en aanleiding Het college gaat uiterlijk om 12:00 uur op 31 augustus 2023 de raad het raadsvoorstel “Vaststellen adviesmodel De Best(s)e Stationsomgeving” aanbieden. Dit raadsvoorstel betreft de keuze voor een adviesmodel voor de stedenbouwkundige gebiedsontwikkeling van de stationsomgeving Best. De stationsomgeving is bestempeld als majeur project van de gemeente Best. Door het presidium is daarom op 19 juni 2023 voor een uitgebreidere behandelwijze gekozen. Onderstaand vindt u de volledige agendering voor dit onderwerp en wat wanneer besproken wordt. Voor meer informatie over de historie van dit dossier zie de Lange Termijn Agenda (LTA) op het raadsinformatiesystem (RIS) van de gemeenteraad, onder kopje 9.1 en 9.1.1 Transformatie Stationsomgeving. Programma 1e technische toelichting – 28 augustus 2023 Na een korte inleiding van de sessieleider wordt er informatie verstrekt over het onderwerp incl. presentatie door vertegenwoordigers van bureaus ‘De Zwarte Hond’ en ‘MaakDeStad’ aan de hand van de volgende documenten: a. Het participatielogboek ‘’ontwikkeling stationsomgeving Best’’ Het participatielogboek wordt toegelicht en de uitkomsten besproken. b. Weging scenario’s. Met diverse experts is er ambtelijk een weging gemaakt op basis van verschillende criteria. Deze weging is subjectief en behoeft toelichting.

Op 28 augustus en (eventueel) 11 september wordt een nadere toelichting gegeven op deze weging. c. Onderzoeken - Kwirkey: rapportage “haalbaarheid parkeren stationsomgeving Best” - Goudappel: ‘Beoordeling scenario’s en parkeren’ d. Gloudemans: Financieel overzicht bouwstenen per scenario

Het onderzoek is gebaseerd op de huidige inzichten en een eerste inschatting is gemaakt van de kosten van de ‘diverse’ bouwstenen. Vervolgens is er voor de aanwezigen gelegenheid om vragen te stellen aan de portefeuillehouder. Technische vragen: Het streven is om voor de 1e technische toelichting uw eventuele technische vragen over de bijlagen 23051.3 t/m 23051.7 te beantwoorden. Technische vragen die uiterlijk woensdag 23 augustus vóór 12:00 uur voorafgaand aan de 1e technische toelichting worden ingediend, worden door het college uiterlijk vóór 12:00 uur op de dag van de technische toelichting beantwoord. De griffie plaatst de antwoorden op het raadsinformatiesysteem bij het agendapunt van de sessie. Uw vragen kunt u sturen naar raadsgriffie@gembest.nl. U kunt daarvoor dit formulier gebruiken. Inspreken: Er kan deze avond niet worden ingesproken. Programma 2e technische toelichting – 11 september 2023 Agenda: - Korte inleiding van de sessieleider; - Presentatie portefeuillehouder over raadsvoorstel; - Vervolgens is er voor de aanwezigen gelegenheid om vragen te stellen aan de portefeuillehouder. Technische vragen: Het streven is om voor de 2 e technische toelichting op 11 september uw eventuele technische vragen over het raadsvoorstel of uw vragen n.a.v. de 1 e technische toelichting van 28 augustus te beantwoorden.

Technische vragen die uiterlijk donderdag 31 augustus vóór 12:00 uur worden ingediend, worden door het college uiterlijk donderdag 7 september vóór 12:00 uur beantwoord. De griffie plaatst de antwoorden op het raadsinformatiesysteem bij het agendapunt van de sessie. Uw vragen kunt u sturen naar raadsgriffie@gembest.nl. U kunt daarvoor dit formulier gebruiken. Inspreken: Er kan deze avond niet worden ingesproken. Programma beeldvormende sessie – 3 oktober 2023 Agenda: - Korte inleiding van de sessieleider; - Mogelijkheid tot inspreken; - Afronding beeldvorming; - Vervolgens is er voor de aanwezigen gelegenheid om vragen te stellen aan de inspreker(s) en portefeuillehouder; - Inventarisatie discussiepunten oordeelsvorming. Wilt u de raad uw mening meegeven over het raadsvoorstel? Dan is de beeldvormende sessie het beste moment voor inwoners, organisaties en andere betrokkenen om in te spreken. Wilt u hiervan gebruik maken? Meldt u zich dan aan door een mail te sturen naar raadsgriffie@gembest.nl. De griffie neemt vervolgens contact met u op om de mogelijkheden te bespreken.

2

Technische vragen raads- en burgerleden Het streven is om voor de oordeelsvormende sessie uw eventuele technische vragen over dit voorstel te beantwoorden. Technische vragen die uiterlijk donderdag vóór 12:00 uur na de beeldvormende sessie worden ingediend, worden door het college uiterlijk donderdag voor de oordeelsvormende sessie vóór 12:00 uur beantwoord. De griffie plaatst de antwoorden op het raadsinformatiesysteem bij het agendapunt van de sessie. Uw vragen kunt u sturen naar raadsgriffie@gembest.nl. U kunt daarvoor dit formulier gebruiken. Programma oordeelsvormende sessie Inspreekrecht Na een korte inleiding van de sessieleider is er voor inwoners, organisaties en andere betrokkenen gelegenheid om gedurende 5 minuten (per persoon) gebruik te maken van het inspreekrecht. Wilt u hiervan gebruik maken? Meldt u zich dan uiterlijk voor 12.00 uur aan op de dag van de sessie door een mail te sturen naar raadsgriffie@gembest.nl De griffie neemt vervolgens contact met u op om de mogelijkheden te bespreken. Let op: heeft u reeds ingesproken tijdens de beeldvormende sessie? Dan kunt u niet meer inspreken tijdens de oordeelsvorming als u geen nieuwe inbreng heeft. Aan het einde van de discussiesessie wordt geïnventariseerd of dit raadsvoorstel als A- of B-stuk wordt geagendeerd voor de raadsvergadering.

In het laatste geval benoemen de deelnemers van de sessie de openstaande discussiepunten. Planning Het raadsvoorstel is ter besluitvorming geagendeerd voor de raadsvergadering van 30 oktober 2023. Resultaat/conclusie 1e technische toelichting Alle fracties zijn vertegenwoordigd in deze sessie. De portefeuillehouder licht het onderwerp kort toe. De projectmanager en vertegenwoordigers van het stedenbouwkundig bureau en participatiebureau verzorgen een presentatie. Deze presentatie wordt toegevoegd aan de stukken. Gesproken is over o.a.: - Of er mogelijkheden zijn de architectonische kwaliteiten van de “Verborgen Tuinen” te combineren met de parkeeroplossingen van scenario 3b; - Of er gespeeld kan worden met- en/of scenario’s gecombineerd kunnen worden; - Of de mogelijk toekomstige Brainport lijn persé vanaf de zuidzijde moet worden gepositioneerd; - Of er gerekend is met realistische financiële aannames. Er bestaat een reële kans dat het in de (nabije) toekomst natuurlijk duurder uitvalt; - Of er inzicht is in het gebruik van Buslijn 9 en wat de intensiteit is van deze lijn; - In hoeverre alle grondbezitters al benaderd zijn / alle gronden in het gebied al verworven zijn; - Er gevolgen zijn van het Didam arrest voor dit project.

Alle vragen worden gedurende de sessie beantwoord door de portefeuillehouder, ambtelijke ondersteuning en de aanwezige vertegenwoordigers van het stedenbouwkundig bureau en participatiebureau.

3

Toegezegd wordt dat voor de volgende sessie op 11 september: - dat, n.a.v. de vraag van de heer Canoy, er een duidelijke plattegrond, waarin de hoogteaccenten zijn opgenomen voor de voorgenomen bebouwing, wordt toegezonden aan de raad. (=> zie bijlage 23051.13 – Bebouwingsmodellen Stationsomgeving incl. hoogtes). - Door de portefeuillehouder dat het stedenbouwkundige bureau de Zwarte Hond, n.a.v. de vraag van de heer Van den Boogaard, een tekening verstrekt van de positionering van de toekomstige Brainportlijn. (=> zie bijlage 23051.14 – Notitie raadsvraag over buslijn uit het zuiden (Brainportlijn). 2e technische toelichting Alle fracties zijn vertegenwoordigd in deze sessie. De vertegenwoordiger van het stedenbouwkundig bureau licht het adviesmodel toe aan de hand van een presentatie. Dit adviesmodel vormt de basis voor de ontwikkelingen van de gehele stationsomgeving. De presentatie is toegevoegd aan de stukken. Een maquette van het adviesmodel is meegenomen en wordt in de raadzaal getoond. Gesproken is o.a. over:  De 4 pijlers voor de nieuwe stationsomgeving;  Belasting van het tunneldek; bebouwing is hier discutabel dus het tunneldek is vrij voor groen en speeltoestellen voor de kinderen;  Openbare ruimte: brede en groene ruimte voor fietsers en voetgangers; behouden van bomen.

Gedeelte noordzijde blijft geschikt voor evenementen;  Locatie van parkeergelegenheid voor zowel fiets als auto en de ontsluiting die hierbij komt kijken. Geen doorkruisingen van langzaam verkeer met autoverkeer;  Adviesscenario (westzijde) en advies bebouwingsmodel (oostzijde) vormen samen de spelregelkaart. Hierdoor is er ruimte om keuzes te maken in de verdere uitwerking;  De westzijde van het stationsgebied is eigendom van NS. Dit kan onzekerheid over de realisatie van de wensen geven. Daarom vraagt deze zijde meer overleg en tijd; Alle vragen worden gedurende de sessie beantwoord door de portefeuillehouder, ambtelijke ondersteuning en de aanwezige vertegenwoordigers van het stedenbouwkundig bureau en ontwikkelaar SDK. De volgende toezegging is gedaan door de projectleider: Er volgt een uitgebreide berekening van de parkeeraantallen. Deze berekening komt naar de raad in de vorm van een memo. Er zijn 2 toezeggingen gemaakt door wethouder Dijkhoff: 1. Er wordt een kostenraming van het adviesscenario vs. de andere 6 scenario’s op bouwstenenniveau gegeven. 2. De legenda van de spelregelkaart wordt aangepast zodat de raad weet wat er wordt vastgesteld in dit adviesmodel. Vast staat dat er een goed participatieproces is doorlopen. Wethouder Dijkhoff geeft aan dat de participatie en de communicatie belangrijke elementen zijn in dit proces.

Dit zal voortgezet worden in het verdere proces. Naschrift griffie:

4

Er zijn technische aanpassingen gedaan in verband met concrete verwijzingen in het raadsbesluit. Het nieuwe raadsbesluit is geplaatst op het RIS. Naschrift griffie 29-9: Na aanleiding van de (drie) gedane toezeggingen in de 2 e technische toelichting, zijn als afdoening onderstaande documenten toegevoegd aan de stukken op het RIS: - 23066.16 – Financiële verduidelijking bouwstenen stationsomgeving - 23066.17 – Aangepaste spelregelkaart incl. toelichting - 23066.18 – Notitie parkeren stationsomgeving Best Beeldvormende sessie Alle fracties zijn vertegenwoordigd bij deze sessie. De sessievoorzitter licht het onderwerp kort toe. Vervolgens spreken een viertal inwoners in. 1. De heer Van Heeswijck geeft zeven tips waar naar zijn mening rekening mee gehouden moet worden in de ontwikkeling van de stationsomgeving. 2. De heer Van den Heuvel spreekt in namens stichting het Molenhuis. De heer Van den Heuvel betoogt dat er in de verdere uitwerking van het project, rekening gehouden moet worden met de bestaande bebouwing van het Molenhuis. 3. De heer Hoogeveen spreekt in namens het bewonersoverleg Spoorstraat. Betoogd wordt dat een parkeergarage, (half verdiept) aan de Spoorstraat, niet zorgt voor de gewenste verbinding van oost en west. Tevens wordt de doorgang van hulpdiensten van noord naar zuid aangestipt. 4.

De heer Kant geeft zijn overwegingen mee over de mogelijke Brainport lijn en het nieuw te realiseren busstation aan de noordzijde van het station. Ook wordt gevraagd of er CO2 compensatie noodzakelijk is voor deze bouw. Alle gestelde vragen door de aanwezige raads- en burgerleden worden beantwoord door de insprekers. Hierna wordt overgegaan op de beeldvorming en wordt met name gesproken over drie thema’s: mobiliteit, parkeren en overige vragen over het plangebied. Mobiliteit: - OV-knoop i.r.t. de mogelijke toename van het autoverkeer. Wat is de overloop die we hebben in de stationsomgeving indien door succes van het project / toekomstige ontwikkelingen, het aantal NS parkeerplaatsen te weinig blijkt. Dit om parkeren in de aangrenzende wijken te voorkomen; - Of straten zoals de Rembrandtlaan, Kruisparkweg en de Prins Bernhardlaan moeten worden heringericht door de aanzuigende werking van het stationsgebied; - Of er een definitie gegeven kan worden wat “OV-knooppunt” betekent in Best. Worden we een nieuw OV-knooppunt of zijn we het al? Is het uitgangspunt station met enkel sprinters of wordt er uitgegaan van een intercity station; - Of de verkeersmodaliteit verandert wanneer station Best mogelijk een intercity station zou worden. Parkeren: - Het zoekgebied van het bewoner parkeren.

Moeten dit drie parkeergarages worden of kunnen dit er ook minder zijn en hoeveel parkeerplekken bevatten die ieder; - Dubbelgebruik van de parkeerplekken voor de diverse doelgroepen;

5

-

De vraag of parkeerplaatsen verkocht worden aan bewoners i.r.t. dubbelgebruik en hoeveelheid parkeerplaatsen; Het benodigde investeringsbedrag voor één integrale parkeergarage t.o.v. de gepresenteerde scenario’s met losse parkeergarages; Of er al voorbeelden zijn van het dubbelgebruik bij andere gemeenten (met NS parkeren).

Overige vragen over het plangebied: - Of de zorg terecht is dat er een groot verschil qua tijd en doorloop gaat ontstaan tussen de ontwikkeling van de oost- en westzijde van de stationsomgeving; - In hoeverre de regio bij gaat dragen aan de ontwikkelingen in de stationsomgeving Best; - Of er zekerheid is dat BioBest ingepast kan worden in de planontwikkeling; - Of voor het hele plangebied integraal wordt opgetrokken m.b.t. de technische haalbaarheid van de plannen; - In hoeverre ontwikkelingen in het centrum nog van toepassing zijn op deze ontwikkeling; - Wie verantwoordelijk is voor de leefbaarheid van het gebied. Ontwikkelaar SDK of de gemeente? Alle vragen van de insprekers en raads- en burgerleden worden gedurende de sessie beantwoord door de portefeuillehouder en ambtelijke- en externe ondersteuning. Toegezegd wordt dat er (schriftelijk) teruggekomen wordt op: - De vraag van de heer Kennis inzake de relatie tussen de ontwikkeling van het OVknooppunt in de stationsomgeving en de hoeveelheid (NS) parkeerplaatsen. Concreet is de vraag of door de aanzuigende werking van de ontwikkelingen in de stationsomgeving, de huidige 200 NS parkeerplaatsen toereikend zijn. Zo niet, of overloop opgelost kan worden in de stationsomgeving zelf, zonder daarbij de omliggende wijken te belasten.

- De vraag van mevrouw Berkhout-Theunissen: wat voor de stationsomgeving van de gemeente Best de definitie is van een OV-knooppunt en de (OV) voorzieningen die daarbij horen. - De vraag van de heer Vrijburg: wanneer het go/no-go moment is voor eventuele inpassing van BioBest? - De vraag van de heer Ekamp: of het mogelijk is om de ruimte te nemen in het adviesmodel voor andere parkeeroplossingen dan wat nu voorligt (indien uit onderzoek blijkt dat die oplossing niet haalbaar is). Dit zorgt ervoor dat er in dat geval teruggevallen kan worden op een ander scenario voor de parkeeroplossing. - De vraag van de heer Ekamp: of de (technische) onderzoeken, waaronder het onderzoek naar de aanwezigheid van wortels bij de bomenrij aan de Stationsstraat en de praktische haalbaarheid van het wensbeeld aan de westzijde, gelijk op kunnen lopen met de verder uitwerking van de oostzijde. Doel is dat er duidelijkheid over verschaft kan worden voorafgaand aan het vaststellen van het bestemmingsplan voor de oostzijde van de stationsomgeving. Toegezegd wordt tevens dat: - N.a.v. de vraag van de heer Ekamp, de ambitiegids, voorafgaand aan de oordeelsvormende sessie van 23 oktober, wordt aangepast met daarin de aangepaste spelregelkaart zoals opgenomen in bijlage 23051.17. Naschrift griffie 12-10:

6

De aangepaste ambitiegids, met daarin de aangepaste spelregelkaart zoals opgenomen in bijlage 23051.17, is toegevoegd aan het RIS als bijlage 23051.3 – Ambitiegids ‘De Best(s)e Stationsomgeving versie 12-10-2023. Openstaande discussiepunten voor de oordeelsvormende sessie zijn: - Bebouwingshoogte met hoogteaccent van 14 lagen hoog; - Het te kiezen scenario voor de parkeeroplossing; - Mobiliteitsopgave en verkeersafwikkeling; - Waarborg van integraliteit voor de planontwikkeling in de stationsomgeving i.r.t. de oost- en westzijde van het plangebied dat met wisselende snelheden wordt ontwikkelt. Vervolg De voorzitter stelt voor om de oordeelsvormende avond te starten met een korte terugkoppeling van alle gedane toezeggingen (schriftelijk en voor de volgende sessie), om een tweede termijn van vragen stellen te voorkomen. Aangegeven wordt door aanwezigen dat ze graag een schriftelijke terugkoppeling krijgen voorafgaand aan de oordeelsvormende sessie van 23 oktober. De portefeuillehouder krijgt op 23 oktober bij de oordeelsvorming enkel de ruimte voor een terugkoppeling over zijn gesprek met de directies van ProRail en NS. Naschrift griffie: Gelet op het grote aantal toezeggingen, worden de vragen (en antwoorden) in een apart formulier als bijlage bij de stukken gevoegd voor 23 oktober. Dit betreft bijlage 23051.22 – Schriftelijke vragen meerdere fracties n.a.v.

beeldvormende sessie 3 oktober 2023.

7

Oordeelsvormende sessie Alle fracties zijn vertegenwoordigd bij deze sessie. De portefeuillehouder geeft een korte terugkoppeling van zijn gesprek van vandaag met de directie van NS en ProRail. Aangegeven wordt dat de gesprekspartners content waren met de snelheid van het proces en de loskoppeling van de ontwikkeling oost- en westzijde qua tijdspad. Er is geen uitspraak gedaan door de directies over de diverse scenario’s. Wanneer de raad een uitspraak heeft gedaan, vindt er binnen enkele weken een vervolggesprek plaats tussen de gemeente Best en de directies van NS en ProRail. Vragen vanuit de aanwezige raadsen burgerleden over dit gesprek worden beantwoordt. Ter afronding van de beeldvorming worden de volgende vragen gesteld: - Brief van TCN d.d. 3 oktober 2023 over laden en lossen vrachtwagens in de stationsomgeving; - Hoe de €8 miljoen euro aan kosten is opgebouwd voor de commerciële parkeergarage; - Of het investeringsbedrag van €3,3 miljoen losstaat van de kosten van de westzijde (NS-parkeerterrein); - De beantwoording van vraag 7 van bijlage 23051.17 m.b.t. of er één of twee omgevingsplannen naar de raad komen voor de stationsomgeving en welke risico’s daar aan kleven. Alle vragen worden door de portefeuillehouder en ambtelijke ondersteuning beantwoord.

Gesproken is, gedurende de oordeelsvorming, over de volgende vier discussiepunten: Bebouwingshoogte met hoogteaccenten van 14 lagen hoog: - CDA: Een maximale hoogte van 37 meter op te nemen in de spelregelkaart, om hiermee de bebouwing onder de hoogte van de St. Odulphuskerk te houden; Diverse fracties geven aan zich niet te herkennen in deze wens. Gemeentebelangen herkent zich wel in het punt van het CDA. Aangegeven wordt dat er graag meer informatie wordt ontvangen over de hoogte van de bouw bij de verschillende bouwhoogtes om hierover een goed besluit te nemen. Het te kiezen scenario voor de parkeeroplossing: - D66: Er wordt een kans gezien m.b.t. de parkeeroplossing aan de oostzijde (gecombineerde parkeeroplossing met dubbelgebruik) wat ook als voorkeursscenario uit het participatieproces is gekomen. Hierdoor zou meer ruimte voor groen vrijkomen aan de westzijde. Hierbij wordt aangegeven dat de realisatie hiervan ook vooral afhangt van de samenwerking met de partners NS en ProRail. D66 stelt in een (concept) motie voor om nader onderzoek te laten verrichten naar deze alternatieve parkeeroplossing alvorens een definitief besluit te nemen bij het definitief ontwerp bebouwingsmodel oostzijde in de raad van februari 2024. Aangegeven wordt dat CU, VVD en JO zich hier in kunnen vinden.

BO vraagt zich af wat dit betekent voor de bouwhoogtes en levenskwaliteit van de appartementen aan de oostzijde en staat er daarom op dit moment nog neutraal in. Mobiliteitsopgave en verkeersafwikkeling: Aangegeven wordt dat dit niet langer een discussiepunt is. Waarborg van integraliteit voor de planontwikkeling in de stationsomgeving i.r.t. de oosten westzijde van het plangebied dat met wisselende snelheden wordt ontwikkelt:

8

-

CDA: De vrees bestaat dat door het loskoppelen / ontwikkelen op wisselende snelheden afstel gaat komen van de (woningbouw)ontwikkeling aan de westzijde doordat b.v. het geld op is na de ontwikkeling van de oostzijde. Gemeentebelangen steunt het CDA hierin. D66, Best Open en PvdA/GL gaan hier niet in mee. Hiervoor wordt een motie/amendement opgesteld.

Openstaande discussiepunten na afloop van de oordeelsvorming zijn: - De bebouwingshoogte met hoogteaccent van 14 bouwlagen hoog; - Het te kiezen scenario voor de parkeeroplossing; - Waarborg van integraliteit voor de planontwikkeling in de stationsomgeving i.r.t. de oost- en westzijde van het plangebied dat met wisselende snelheden wordt ontwikkelt. Aangegeven wordt dat in ieder geval de fracties van D66 en CDA moties en/of amendementen in voorbereiding hebben. Geadviseerd wordt daarom om voorliggend raadsvoorstel als B-stuk te agenderen voor de raadsvergadering van 30 oktober 2023.

9