Document · PDF

23050.3a - Bijlage bij Toelichting 1 - Verkennend bodemonderzoek en onderzoek naar asbest

Raadsvergadering 25 september 2023, gemeente BestBij agendapunt: Rik Dijkhoff28.540 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Verkennend bodemonderzoek en onderzoek naar asbest in de bodem Terraweg (naast 20b) te Best

REFERENTIE 20130295-03 2-3-2022

Archiefexemplaar van BL23-04008

- Bijlagen ontwerpbestemmingsplan Terraweg herziening 2023, bijlage bij toelichting 1

o Stantec

Verkennend bodemonderzoek en onderzoek naar asbest in de bodem Terraweg ong. te Best

In opdracht van: Woonstichting 'Thuis Opgesteld door: Sam Klijberg Projectnummer: 20130295-03

ŵ 2001 + 2002 + 2018

Documentnaam: Verkennend bodemonderzoek en onderzoek naar asbest in de bodem Terraweg (naast 20b) te Best Datum: 2 maart 2022

Versie

Vrijgegeven door

Paraaf

Datum

Definitief 01

C.H.J. van den Broek

Cŵ

2 maart 2022

Bezoekadres Hoevestein 20b 4903 SC OOSTERHOUT www.stantec.com/nl

KVK Haaglanden 27 18 43 23 BNP Paribas 022 77 40 432 IBAN NL11BNPA0227740432 BIC BNPANL2A Stantec BV is ISO 9001:2015, ISO 14001:2015, ISO 45001:2018 en VCA** gecertificeerd

Het is niet toegestaan de inhoud en/of vorm van door Stantec opgestelde rapportages aan te passen

SAMENVATTING Algemeen Opdrachtgever Adres onderzoekslocatie Kadastrale registratie Oppervlakte onderzoekslocatie Huidig gebruik Type onderzoek Aanleiding onderzoek

: Woonstichting ‘Thuis Terraweg (naast 20b) te Best : BES00, sectie B, perceelnummer 2756 (gedeeltelijk) : Circa 350 m2 : Braakliggend : Verkennend bodemonderzoek incl. asbest in bodem :

Voorgenomen bestemmingswijziging van ‘verkeer’ naar ‘wonen’

Resultaten vooronderzoek en hypothese Hypothese NEN 5740/NEN5707 : Verdacht als gevolg van heterogeen diffuus aanwezige verontreiniging. Deels een wal op de locatie aanwezig. Er zijn geen puntbronnen bekend. De locatie is gelegen binnen de contouren van de in 2017 uitgevoerde bodemsanering. Hierbij is de grond tot circa 0,4 m-mv ontgraven. Uitvoering veld- en laboratoriumonderzoek Datum: 19 januari 2022 » Grond en asbest 31 januari 2022 » Grondwater Veldmedewerkers en protocol Laboratorium

C.J.M. van Laarhoven, Axel Jongbloed en J. van den Kieboom BRL SIKB 2000 (protocollen 2001,2002 en 2018) Eurofins OMEGAM Laboratoria te Amsterdam (AS3000)

Samenvatting resultaten Grond: » Zintuiglijke waarnemingen » Bovengrond (0,0-0,5 m-mv) » Ondergrond (0,8-1,2 m-mv) » Grondwal Asbest: » Maaiveld » Grove fractie ^ 20mm) » Fijne fractie ^ 20 mm) Grondwater Voorlopige veiligheidsklasse (vanaf 0,8 m-mv)

Sporadisch resten ijzer en plastic Koper > AW Koper, lood en nikkel > I (boring 01) Voldoet indicatief aan klasse ‘Industrie’ Niet aangetroffen Niet aangetroffen < detectiewaarde Barium en zink > S Oranje niet-vluchtig

Eindconclusie Binnen de onderzochte locatie is in de ondergrond, onder de ontgravingsbodem van de sanering uit 2017, een verontreiniging vastgesteld die boven de interventiewaarden ligt. Uit het dossier van de sanering blijkt dat op deze plaats ontgraven is tot 0,4 m-mv en de putbodem hier schoon is bevonden. Waarschijnlijk is hier sprake van een lokale storting of dergelijke die vermoedelijk gering in omvang is. Hiervoor is aanvullend onderzoek noodzakelijk.

Stantec | Verkennend bodem- en asbestonderzoek Terraweg ong. te Bes^20130295-03

Inhoudsopgave 1.0 Inleiding 1.1 Aanleiding en doel 1.2 Kwaliteitsborging en onafhankelijkheid 1.3 Leeswijzer

2 2 2 3

2.0 Vooronderzoek 2.1 Inleiding 2.2 Aanleiding vooronderzoek 2.3 Bronvermelding 2.4 Locatiegegevens 2.5 Gebruik en beïnvloeding van de locatie 2.6 Verwachting ten aanzien van de bodemkwaliteit 2.7 Toekomstig gebruik 2.8 Bodemopbouw en geohydrologie 2.9 Conclusie vooronderzoek en hypothese(n)

4 4 4 4 5 6 8 10 10 12

3.0 Veld- en laboratoriumonderzoek 3.1 Onderzoeksopzet 3.2 Veldonderzoek 3.3 Laboratoriumonderzoek 3.4 Toetsingskader en toetsing analyseresultaten

13 13 13 15 16

4.0 Resultaten en interpretatie 4.1 Resultaten grondonderzoek 4.2 Resultaten asbestonderzoek 4.3 Resultaten grondwateronderzoek 4.4 Toetsing van de hypothese

17 17 17 18 18

5.0 Conclusies en aanbevelingen

6.0 Normering en betrouwbaarheid

Bijlage 1: Locatiekaart Bijlage 2: Situatietekening met monsternemingspunten Bijlage 3: Boorbeschrijvingen Bijlage 4: Analysecertificaten Bijlage 5: Toetsing analysecertificaten Bijlage 6: Toelichting en achtergrond toetsingskader Bijlage 7: Relevante informatie vooronderzoek Bijlage 8: Fotoreportage Bijlage 9: Kwaliteitsborging en onafhankelijkheidsverklaring

1.0

INLEIDING

1.1

AANLEIDING EN DOEL

In opdracht van Woonstichting ‘thuis heeft Stantec een verkennend bodemonderzoek en onderzoek naar asbest in de bodem uitgevoerd ter plaatse van een locatie aan de Terraweg (naast 20b) te Best. De locatie maakt onderdeel uit van een woonwagenlocatie en is momenteel braakliggend. Het terrein heeft een oppervlakte van circa 350 m2. De aanleiding voor het uitvoeren van het bodemonderzoek vormt de voorgenomen bestemmingswijziging van de locatie. Om een extra woonwagenstandplaats te creëren is men voornemens om de huidige bestemming ‘verkeer’ te wijzigingen naar bestemming ‘wonen’. In het kader hiervan is inzicht gewenst in de milieuhygiënische kwaliteit van de bodem. Het verkennend bodemonderzoek is uitgevoerd conform de NEN 5740. De doelstelling van het verkennend bodemonderzoek is inzicht te krijgen in de actuele milieuhygiënische kwaliteit van de bodem en daarmee vast te stellen of er op de locatie verontreinigende stoffen in de grond of het freatisch grondwater aanwezig zijn. Het verkennend asbestonderzoek is uitgevoerd conform de NEN 5707. De doelstelling van het verkennend onderzoek asbest is om met een relatief geringe onderzoeksinspanning na te gaan of de verdenking op verontreiniging van de bodem met asbest terecht is en een indicatieve uitspraak te doen over het asbestgehalte in de bodem.

Op basis van de resultaten van het bodemonderzoek dient te worden vastgesteld of de milieu hygiënische kwaliteit van de bodem een belemmering vormt voor de voorgenomen bestemmingswijziging van de locatie.

1.2

KWALITEITSBORGING EN ONAFHANKELIJKHEID

De werkzaamheden zijn uitgevoerd conform een gecertificeerd kwaliteitssysteem (ISO 9001:2015, ISO 14001:2015, ISO 45001:2018 en VCA**). Voor het onderdeel asbest treedt de heer Carlo van den Broek van ons kantoor te Oosterhout op als erkend projectleider protocol 2018. Het veldwerk is uitgevoerd onder het procescertificaat van de BRL SIKB 2000: ‘Beoordelingsrichtlijn Veldwerk bij milieuhygiënisch bodem- en waterbodemonderzoek’, protocol 2001: ‘Plaatsen van handboringen en peilbuizen, maken van boorbeschrijvingen, nemen van grondmonsters en waterpassen’ (1 februari 2018). Protocol 2002: ‘Het nemen van grondwatermonsters’ (1 februari 2018) en protocol 2018: ‘Maaiveldinspectie en monsterneming van asbest in bodem, (1 februari 2018).

2001 +2002+2018

Stantec | Verkennend bodem- en asbestonderzoek Terraweg ong. te BesŲ0130295-03 2

Alle procesonderdelen (uitvoering veldwerk, begeleiding erkend projectleider, overdracht monsters aan laboratorium, en rapportage) zijn uitgevoerd door en onder het certificaat van Stantec B.V., voor deze werkzaamheden gecertificeerd door Normec Certification B.V. Ons meest recente certificaatnummer kunt u hier vinden: https://www.stantec.com/nl/about/certifications-memberships. In bijlage 9 is de kwaliteitsborging opgenomen. Hierin is de uitvoeringsdatum van het veldwerk en de naam van de uitvoerende medewerker weergegeven. Voor elk bodemonderzoek geldt dat het is gebaseerd op een beperkt aantal monsterpunten en analyses. De hiervoor voorgeschreven onderzoeksstrategie geeft een goed beeld van de algemene bodemkwaliteit. De analyses zijn uitgevoerd door Eurofins OMEGAM Laboratoria te Amsterdam (RvA geaccrediteerd). De monsters zijn voorbehandeld conform het AS3000 protocol.

1.3

LEESWIJZER

Voorliggend rapport is als volgt opgebouwd: » vooronderzoek en onderzoekshypothese (hoofdstuk 2); » veld- en laboratoriumonderzoek (hoofdstuk 3); » resultaten en interpretatie (hoofdstuk 4); » conclusies en aanbevelingen (hoofdstuk 5). In hoofdstuk 6 wordt tenslotte een toelichting gegeven op het normenkader en de factoren die van invloed kunnen zijn op de betrouwbaarheid van het onderzoek.

Stantec | Verkennend bodem- en asbestonderzoek Terraweg ong. te Bes^20130295-03 3

2.0

VOORONDERZOEK

2.1

INLEIDING

Onderdeel van het verkennend bodem- en asbestonderzoek conform de NEN 5740 en NEN 5707 is het verrichten van een vooronderzoek conform de NEN 5725. Het doel van het vooronderzoek is inzicht krijgen in de mogelijke aanwezigheid van verontreinigingen op de onderzoekslocatie. Om dit doel te bereiken is relevante informatie over de onderzoekslocatie en eventueel de beïnvloeding vanuit de directe omgeving verzameld, geanalyseerd en geïnterpreteerd. De te verzamelen informatie heeft betrekking op locatiegegevens, bodemopbouw, geohydrologie, te verwachten bodemkwaliteit en potentieel bodembedreigende activiteiten op de vooronderzoekslocatie. Op basis van de resultaten van het vooronderzoek wordt de onderzoekshypothese voor het verkennend bodemonderzoek opgesteld. Ook kunnen de resultaten van het vooronderzoek worden gebruikt bij de interpretatie van de resultaten van het bodemonderzoek.

2.2

AANLEIDING VOORONDERZOEK

De aanleiding voor het vooronderzoek conform de NEN 5725 is: A) Opstellen hypothese over de milieuhygiënische bodemkwaliteit ten behoeve van uit te voeren bodemonderzoek.

2.3

BRONVERMELDING

In het kader van het vooronderzoek zijn de onderstaande bronnen geraadpleegd. Tevens is aangegeven of voor de onderzoekslocatie relevante informatie aangetroffen is. Tabel 2.1: Geraadpleegde bronnen

Instantie

Aspect

Relevante informatie aanwezig

Opdrachtgever

Afbakening onderzoeksgebied

Informatie huidig en voormalig gebruik

Toekomstig gebruik

Bodemloket

Informatie Landsdekkend beeld/Globis

Gemeente Best/

Bodemkwaliteitskaart

Omgevingsdienst

BodemInformatiesysteem (BIS) en/of eerder

Zuidoost-Brabant

onderzoek Archief BOOT/tankenbestand

Vervallen Hinderwetvergunningen (statisch)

Actuele milieuvergunningen (dynamisch)

Bouwvergunningen

Bevoegd gezag Wbb

Beschikkingen Wet bodembescherming

Regionaal archief

Historische informatie

Literatuur en eigen archief

Topografische kaart en luchtfoto google earth

Historische atlas Topotijdreis

DINOloket

Stantec | Verkennend bodem- en asbestonderzoek Terraweg ong. te BesŲ0130295-03 4

Instantie

Aspect

Kadaster Terreinverkenning

Relevante informatie aanwezig

Eerder bodemonderzoek

Grondwaterkaart van Nederland, TNO

Grondwateronttrekkingen

Provinciale milieuverordening (PMV) Kadastrale situatie

Kabels en leidingen informatie (KLIC)

Bodembedreigende activiteiten

Verwachting t.a.v. asbest

Locatie interviews

: Informatie aanwezig m.b.t. onderzoekslocatie.

: Geen voor het onderzoek relevante informatie aanwezig m.b.t. onderzoekslocatie.

2.4

LOCATIEGEGEVENS

Onderstaand zijn de locatiegegevens samengevat. Tabel 2.2: Locatiegegevens

Aspect

Gegevens

Adres

Terraweg ongenummerd (naast 20b) te Best

Kadastraal

Gemeente: Best Sectie: B

Nummer: 2756 (gedeeltelijk)

Topografie en RD-coördinaten (bijlage 1)

x: 157471

y: 390153

Oppervlakte kadastraal perceel(-en)

Circa 4.987 m2

Onderzoekslocatie: circa 350 m2

In figuur 2.1 is de ligging van de onderzoekslocatie weergegeven. Een situatietekening met begrenzing van de onderzoekslocatie is tevens opgenomen in bijlage 2.

Figuur 2.1: Ligging onderzoekslocatie (met rood aangegeven)

Stantec | Verkennend bodem- en asbestonderzoek Terraweg ong. te BesŲ0130295-03 5

Voor de afbakening van de onderzoekslocatie is gekozen voor een afbakening voor het deel van het perceel waarop de voorgenomen ruimtelijke ontwikkeling betrekking heeft. Het geografisch gebied waarop het vooronderzoek betrekking heeft richt zich op de onderzoekslocatie waarbinnen het geografisch besluitvormingsgebied valt en de aangrenzende percelen tot een maximale afstand van 25 meter.

2.5

GEBRUIK EN BEÏNVLOEDING VAN DE LOCATIE

Voormalig gebruik In tabel 2.3 zijn een aantal historische topografische kaarten opgenomen (inclusief bijbehorend jaartal onder de kaart). Tabel 2.3: Historische topografische kaarten van de onderzoekslocatie (rode contour)

1980

1990

\ 1999

2010

De onderzoekslocatie is tot begin jaren ’90 in gebruik geweest als bos of bouwland. Omstreeks begin jaren ’90 is het woonwagenkamp opgericht, waar de onderzoekslocatie sindsdien onderdeel van uitmaakt. Volgens de bewoners is de locatie tot voor kort ook (deels) gebruikt als crossbaantje. Ten oosten van de locatie bevond zich een stookplaats en een stortplaats voor huishoudafval. In 2017 is een grondsanering uitgevoerd op de onderzoekslocatie en haar directe omgeving. In tabel 2.4 is de ontwikkeling van de locatie vanaf 2008 weergegeven.

Stantec | Verkennend bodem- en asbestonderzoek Terraweg ong. te Bes^20130295-03 6

Tabel 2.4: Historische luchtfoto’s van de onderzoekslocatie (rode contour)

f 2008

2016

2017

2018

Huidig gebruik en terreinverkenning De onderzoekslocatie bevindt zich op een woonwagenlocatie. Momenteel zijn in de directe omgeving van de locatie geen factoren bekend die van invloed zijn op de milieuhygiënische kwaliteit van de bodem ter plaatse van de onderzoekslocatie. De onderzoekslocatie is momenteel in gebruik als braakliggend terrein en geheel vrij van bebouwing en verhardingen. Over grote delen van de locatie is een grondwal cq. depot aanwezig. Onderstaande foto’s geven een indruk van de locatie. In bijlage 8 zijn aanvullende locatiefoto’s opgenomen.

Vrėŕ. a —r .. - ; “ --- A Figuur 2.2: Foto’s onderzoekslocatie

Stantec | Verkennend bodem- en asbestonderzoek Terraweg ong. te Best_20130295-03 7

Tijdens de terreinverkenning is waargenomen dat over een deel van de locatie een grondwal aanwezig is en wat (huishoudelijk)afval. Aan het oppervlak van de locatie zijn, behoudens de aanwezigheid van een grondwal, geen indicaties verkregen die in verband kunnen worden gebracht met een mogelijke verontreiniging van de bodem. Voor zover zintuiglijk waarneembaar zijn er bij de indicatieve inspectie geen asbestverdachte materialen in of op de bodem aangetroffen.

Asbest De kans op het aantreffen van asbest wordt, vanwege het aantreffen van asbest op het maaiveld in de omgeving en het voorkomen van puin in de bodem, reëel geacht.

2.6

VERWACHTING TEN AANZIEN VAN DE BODEMKWALITEIT

Zonering bodemkwaliteitskaart Voor de gemeente Best is een bodemkwaliteitskaart beschikbaar. Hieruit blijkt dat de onderzoekslocatie is gelegen binnen de bodemkwaliteitszone ‘Buitengebied’. Op basis van deze bodemkwaliteitskaart wordt ter plaatse van de onderzoekslocatie de volgende bodemkwaliteit verwacht: » Ontgravingskaart bovengrond (0,0-0,5 m-mv): klasse ‘landbouw/natuur’. » Ontgravingskaart ondergrond (0,5-2,0 m-mv): klasse ‘landbouw/natuur’. Op de bodemfunctieklassenkaart is de onderzoekslocatie gelegen in de zone ‘landbouw/natuur’.

PFAS Op maandag 8 juli 2019 heeft de Staatssecretaris van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat een 'Tijdelijk handelingskader voor hergebruik van PFAS-houdende grond en baggerspecie' aangeboden aan de Tweede Kamer. Nadien zijn er diverse aanvullingen op de handelingskader geweest (versie van 1 juli 2020). Het handelingskader is gericht op het aantreffen van de stoffen PFOA (Perfluoroctaanzuur), PFOS (Perfluoroctaansulfonaat) en GenX (HFPO-DA). Op basis van de stukken blijkt dat de bovengrond en geroerde bodems in heel Nederland verdacht zijn op het (diffuus) voorkomen van PFAS. Hierdoor geldt per direct dat onderzoek op PFAS verplicht is, tenzij kan worden aangetoond dat de grond of baggerspecie onverdacht is. Potentiële bronlocaties van PFAS in Nederland zijn: » Producenten van PFOS of PFOA (of andere PFAS). » Producenten van Teflon en andere gefluoreerde polymeren. » Verwerking van Teflon en andere gefluoreerde polymeren. » Galvanische industrie. » Locaties waar brandblusschuim wordt ingezet zoals vliegvelden, brandweer oefenplaatsen en militaire locaties en bij grote branden. » Bedrijven (waar bekend is dat blusschuimmiddelen zijn opgeslagen). » Voormalige stortplaatsen (exclusief de provincies Utrecht en Friesland). » Waterzuiveringsinstallaties; » Afvalverbrandingsinstallaties.

Stantec | Verkennend bodem- en asbestonderzoek Terraweg ong. te BesŲ01 30295-03 8

De onderzoekslocatie wordt aangemerkt als een locatie met een hoge verwachtingswaarde voor PFAS, omdat bronlocaties voor PFAS in de omgeving aanwezig zijn geweest.

Beschikbaar bodemonderzoek Ten behoeve van het vooronderzoek is een omgevingsrapportage opgevraagd. Deze is opgenomen in bijlage 7. Daarnaast is het eigen archief geraadpleegd. Van de onderzoekslocatie en haar de directe omgeving zijn de volgende relevante onderzoeken cq. documenten bekend: » Verkennend bodemonderzoek Woonwagenlocatie Terraweg te Best, AGEL adviseurs, 20130295, 12 december 2013; » Nader bodem- en asbestonderzoek Woonwagenlocatie Terraweg te Best, AGEL adviseurs, 20130295, april 2015; » Evaluatieverslag saneringsmaatregelen (geval 2) Woonwagenlocatie Terraweg te Best, AGEL adviseurs, 20130295, 21 december 2017; » Beschikking saneringsverslag Terraweg (fase 2) te Best, Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant, Z.86053/D.313579, d.d. 14 februari 2018. Het saneringsverslag had betrekking op een verontreiniging met koper in de grond die deels voorkomt binnen de huidige woonwagenlocatie (geval 2 genaamd). In de rapportages is het volgende vastgesteld: In de bovengrond (0,0-0,5 m-mv) worden sterk verhoogde gehalten aan koper aangetoond. In de ondergrond zijn maximaal licht verhoogde gehaltes aangetoond. De verontreiniging is volledig afgeperkt. Een deel van de verontreiniging bevindt zich binnen de huidige woonwagenlocatie. Voor het deel in gebruik als woonwagenlocatie zijn er in de huidige situatie - vanwege de aanwezige verhardingen cq.

isolatielaag - geen actuele risico’s aanwezig waardoor er voor dit deel geen sprake van spoedeisendheid is voor het nemen van sanerende maatregelen. In figuur 2.3 zijn enkele foto’s van de sanering opgenomen. In figuur 2.4 is een uitsnede van de situatietekening van het evaluatieverslag weergegeven. Uit het evaluatieverslag blijkt dat de huidige onderzoekslocatie (met oranje globaal aangeduid) is ontgraven tot 0,4 m-mv.

Figuur 2.3: Foto’s grondsanering 2015

Stantec | Verkennend bodem- en asbestonderzoek Terraweg ong. te BesŲ0130295-03 9

LEGENDA

QIBOŪQDIIŪDDB Figuur 2.4: Uitsnede tekening evaluatieverslag grondsanering

Omdat de locatie tot een diepte van 0,4 m-mv is ontgraven wordt verwacht dat ter plaatse van de onderzoekslocatie geen sprake (meer) is van een geval van ernstige bodemverontreiniging. De relevante kopieën van de beschikbare onderzoeken zijn opgenomen in bijlage 7.

2.7

TOEKOMSTIG GEBRUIK

In het kader van de voorgenomen ontwikkeling zal ter plaatse van de onderzoekslocatie in de toekomst een extra standplaats voor een woonwagen worden gerealiseerd. Het gebruik van de locatie zal hierbij worden gewijzigd in wonen.

2.8

BODEMOPBOUW EN GEOHYDROLOGIE

Het maaiveld bevindt zich op ongeveer 17,4 m+NAP. Van de locatie is de volgende regionale bodemopbouw bekend.

Stantec | Verkennend bodem- en asbestonderzoek Terraweg ong. te BesŲ0130295-03 10

Tabel 2.4: Bodemopbouw en geohydrologie

Diepte (m-mv) 0.0 - 2.5

Formatie

Samenstelling

Geohydrologische eenheid

Boxtel, tweede zandige

Hoofdzakelijk bestaande uit

Deklaag

eenheid

midden en fijn zand, met weinig zandige klei en grof zand en een spoor klei, veen en grind

2.5 - 5.0

Boxtel, Laagpakket van

Hoofdzakelijk bestaande uit

Liempde, eerste kleiige

leem, met weinig fijn en

eenheid

Slecht doorlatende laag

midden zand en een spoor veen en grof zand

5.0 - 21.0

Boxtel, derde zandige eenheid

Hoofdzakelijk bestaande uit

Watervoerend pakket

midden en fijn zand, met weinig zandige klei en grof zand en een spoor klei, veen en grind

De freatische grondwaterstroming is niet bekend. Opgemerkt wordt dat de freatische grondwaterstromingsrichting lokaal kan worden beïnvloed door de aanwezigheid van oppervlaktewater, kabels en leidingen, cunetten, funderingen en dergelijke. De regionale grondwaterstromingsrichting van het eerste watervoerende pakket is niet bekend. In de directe omgeving van de onderzoekslocatie is geen oppervlaktewater aanwezig. De locatie is niet gelegen in een grondwaterwingebied of grondwaterbeschermingsgebied. Op basis van de beschikbare informatie is niet bekend of het grondwatersysteem is beïnvloed door menselijk handelen als bemalingen en onttrekkingen.

Stantec | Verkennend bodem- en asbestonderzoek Terraweg ong. te BesŲ0130295-03 11

2.9

CONCLUSIE VOORONDERZOEK EN HYPOTHESE(N)

Op basis van het uitgevoerde vooronderzoek zijn in onderstaande tabel de antwoorden op de onderzoeksvragen geformuleerd. Tabel 2.5: Beantwoording onderzoeksvragen

Onderzoeksvraag

Antwoord

Wat is de afbakening van de onderzoekslocatie en is

De afbakening van de onderzoekslocatie is weergegeven

deze voldoende?

in figuur 2.1 en op de tekening in bijlage 2. Deze is voldoende.

Wat is de bodemopbouw en geohydrologie? Is er

De bodem bestaat tot ca. 2,5 m-mv uit hoofdzakelijk zand.

binnen de onderzoekslocatie sprake van

Van 2,5 tot 5,0 m-mv is hoofdzakelijk leem aanwezig.

verschillende fysische kwaliteiten en/of

Hieronder is het eerste watervoerend pakket aanwezig,

bodemvreemde lagen?

hoofdzakelijk bestaande uit zand. Er worden geen

Wat is de kwaliteitsklasse op basis van de

Boven- en ondergrond: klasse ‘landbouw/natuur'.

bodemvreemde lagen verwacht. bodemkwaliteitskaart? Zijn binnen de onderzoekslocatie potentiële bronnen

Uit het vooronderzoek zijn geen potentiële (punt)bronnen

van bodemverontreiniging aanwezig?

voor bodemverontreiniging naar voren gekomen.

Is er sprake van beïnvloeding vanuit de omgeving van

Uit het vooronderzoek zijn geen factoren vanuit de

de bodemkwaliteit of de kwaliteit van het grondwater? omgeving naar voren gekomen die van invloed kunnen zijn op de bodemkwaliteit. Wordt op de onderzoekslocatie of een deel daarvan

De grond is tot 0,4 m-mv ontgraven tijdens de sanering in

(een geval van ernstige) bodemverontreiniging

2017. Hierdoor wordt verwacht dat ter plaatse van de

verwacht?

onderzoekslocatie geen sprake (meer) is van een geval van ernstige bodemverontreiniging.

Is de bodem asbestverdacht?

De kans op het aantreffen van asbest wordt, vanwege het aantreffen van asbest op het maaiveld in de omgeving en het voorkomen van puin in de bodem, reëel geacht.

Op basis van de resultaten van het vooronderzoek wordt geconcludeerd dat de milieuhygiënische kwaliteit van de bodem niet afdoende bekend is. Er zijn namelijk geen actuele gegevens over de milieuhygiënische kwaliteit van de bodem (incl. asbest) bekend. De onderzoekslocatie wordt aangemerkt als een, voor bodemverontreiniging, verdachte locatie. Op basis van de eerder uitgevoerde bodemonderzoeken kunnen plaatselijk verhoogde gehalten (aan met name koper) worden verwacht in de grond. Het verkennend bodemonderzoek wordt uitgevoerd conform de NEN 5740, strategie voor een diffuus belaste niet-lijnvormige locatie met een heterogeen verdeelde verontreinigende stof op schaal van monsterneming (VED-HE-NL). Naast de parameters uit het standaard analysepakket conform de NEN 5740 worden geen andere kritische parameters verwacht. Aangezien tijdens voorgaand onderzoek asbesthoudend materiaal werd aangetroffen op de bodem (en ook veelvuldig bodemvreemde materialen werden aangetroffen in de grond) wordt de onderzoekslocatie als verdacht aangemerkt ten aanzien van het voorkomen van asbest in de bodem. Derhalve wordt een verkennend onderzoek asbest conform de NEN 5707, strategie voor een verdachte locatie met diffuse bodembelasting, heterogeen verdeeld. De bovengrond is daarbij het meest verdacht.

Stantec | Verkennend bodem- en asbestonderzoek Terraweg ong. te Bes^20130295-03 12

3.0

VELD- EN LABORATORIUMONDERZOEK

3.1

ONDERZOEKSOPZET

In tabel 3.1 is een overzicht opgenomen van de onderzoeksopzet en hierbij behorende veldwerkzaamheden en analyses. De locatietekening met situering van de monsternemingspunten is opgenomen in bijlage 2. Tabel 3.1: Opzet veld- en laboratoriumonderzoek

Locatie

Norm en strategie

Veldonderzoek (en boornummers) Proefgat Proefgat Boring met met met peilbuis boring tot boring tot 0,5 m-mv 2,0 m-mv

Gehele locatie, ca. 350 m2

NEN 5740i NEN5707 VED-HE(-NL)

Grondwal

Maatwerk

Indicatieve keuring (10 boringen)

A pakket

Laboratoriumonderzoek Grond

Grondwater

3x A pakket 1x asbest in grond

1 x pakket B

1x A pakket

Standaard stoffenpakket grond (A) met de parameters organische stof en lutum, de metalen barium, cadmium, kobalt, koper, kwik, lood, molybdeen, nikkel en zink en de organische parameters som-PCB's, som-PAK's en minerale olie.

B pakket

Standaard stoffenpakket grondwater (B) met de parameters vluchtige aromaten (BTEXN), vluchtige gechloreerde koolwaterstoffen (VOCl 17 parameters), minerale olie (GC) en zware metalen (barium, cadmium, kobalt, koper, kwik, lood, molybdeen, nikkel en zink).

3.2

VELDONDERZOEK

Uitgevoerde veldwerkzaamheden De veldwerkzaamheden zijn uitgevoerd op: » Protocol 2001 (plaatsen boringen en peilbuis): op 19 januari 2022. » Protocol 2002 (grondwaterbemonstering): op 31 januari 2022. » Protocol 2018 (maaiveldinspectie en monsterneming van asbest in bodem): op 19 januari 2022. Het veldonderzoek heeft uit de volgende werkzaamheden bestaan: » Het uitvoeren van een terreinverkenning en visuele inspectie van het maaiveld. » Het plaatsen van de proefgaten, boringen en peilbuis zoals opgenomen in tabel 3.1. De peilbuis is voorzien van een filter met een lengte van 1,0 meter en afgewerkt met filtergrind en een bentonietafsluiting. » Het classificeren van de vrijgekomen grond uit de boringen (vaststellen bodemopbouw) en het beoordelen op de aanwezigheid van verontreinigingen. » Het visueel inspecteren van de grove fractie ^ 20 mm) op asbestverdachte materialen. Van de fijne fractie ^ 20 mm) is een grondmengmonster met een veldvochtig gewicht van circa 12 kg samengesteld. » Het bemonsteren van de grond. Een grondmonster heeft betrekking op een maximaal bodemtraject van 0,5 meter. Afwijkende bodemlagen (zoals de aanwezigheid van bodemvreemde Stantec | Verkennend bodem- en asbestonderzoek Terraweg ong. te BesŲ0130295-03 13

materialen als bijvoorbeeld puin, verkleuringen van de grond en geurwaarnemingen) zijn apart bemonsterd. Indien bij een boring meerdere grondmonsters zijn genomen, is met een toenemende diepte de codering -1, -2, -3 enz. aan het monsternummer toegevoegd. Het bemonsteren van het grondwater uit de peilbuis na een wachttijd van minimaal één week. Bij de codering van een grondwatermonster is het nummer van de peilbuis aangehouden met toegevoegd - nummer filter - nummer watermonster (bijvoorbeeld: 1-1-1).

Bij de uitvoering van de veldwerkzaamheden zijn geen afwijkingen gerapporteerd die van invloed zijn op de voorschriften en werkwijze van de genoemde protocollen.

Resultaten maaiveldinspectie Voorafgaand aan de monstername is het maaiveld ter plaatse van de onderzoekslocatie geïnspecteerd op de aanwezigheid van asbestverdacht materiaal. De weersomstandigheden vormden geen belemmering voor het uitvoeren van de visuele inspectie. Daar waar de grondwal aanwezig is kon het maaiveld logischerwijs niet worden geïnspecteerd, maar werd het oppervlak van de grondwal geïnspecteerd. Vanwege de aanwezige matige vegetatie wordt de inspectie-efficiëntie van de visuele inspectie geschat op 8007o. Tijdens de visuele inspectie van het maaiveld zijn geen asbestverdachte materialen op het maaiveld aangetroffen.

Resultaten grond en grondwater In bijlage 3 zijn de resultaten van de boorbeschrijvingen in de vorm van boorprofielen weergegeven. Globaal is de bodem tot de maximale boordiepte als volgt opgebouwd: » 0,0 - 2,4 m -mv: zand; » 0,5 - 2,0 m -mv: leem. » 2,7 - 3,1 m -mv: zand. In tabel 3.2 is een overzicht gegeven van de zintuiglijke waargenomen bijzonderheden aan de opgeboorde grond. Tabel 3.2: Zintuiglijk aangetroffen bijzonderheden

Boring

Einddiepte (m-mv)

Traject (m-mv)

Textuur

Zintuiglijke waarneming

1,70

0,80 - 1,20

Zand

resten plastic, resten ijzer

Bij het zintuiglijk onderzoek zijn sporadisch bodemvreemde materialen waargenomen (boring 01) die duiden op een (mogelijke) bodemverontreiniging. Voor zover zintuiglijk waarneembaar zijn er bij de inspectie geen asbestverdachte materialen in de opgeboorde grond aangetroffen. In tabel 3.3 staan de veldwaarnemingen met betrekking tot het grondwater.

Stantec | Verkennend bodem- en asbestonderzoek Terraweg ong. te Bes^20130295-03 14

Tabel 3.3: Veldwaarnemingen met betrekking tot het grondwater

s 05 *)

Filtertraject (m-mv)

Stijghoogte (m-mv)

Temp. (0C)

pH*

Ec (pS/cm) **

Troebelheid (NTU)

Zintuiglijke waarneming

2,10 - 3,10

1,90

8,4

5,5

309

155

: Normale waarden voor de pH liggen tussen 4,0 en 8,0.

**) : Normale waarden voor de Ec liggen onder 1.500 pS/cm.

Aan het opgepompte grondwater zijn zintuiglijk geen afwijkingen waargenomen. De troebelheid (NTU) van het grondwatermonster ligt ver boven de natuurlijke troebelheid van grondwater ^10 NTU). De verhoogde troebelheid van het grondwater kan mogelijk veroorzaakt zijn door verstoring van de bodem bij het plaatsen van de peilbuizen of door de siltige ondergrond. Een verhoogde troebelheid van een grondwatermonster heeft pas consequenties als bepaalde analyseresultaten boven gestelde grenswaarden uitkomen. De beoordeling van de troebelheid vindt mede plaats in samenhang met de analyseresultaten.

3.3

LABORATORIUMONDERZOEK

Een overzicht van de uitgevoerde grond- en grondwateranalyses is weergegeven in de tabellen 3.4, 3.5 en 3.6. Op basis van de resultaten van het veldonderzoek is een selectie gemaakt in de te analyseren grondmonsters waarbij een aantal grondmonsters is samengesteld tot mengmonsters. Voor mengmonsters is de codering MM01 etc. aangehouden. Separate grondmonsters zijn benoemd als boornummer-monsternummer (bijvoorbeeld 01-3). Ten aanzien van asbest heeft op basis van de verkregen (veld)informatie een selectie plaats gevonden van de te analyseren materiaalverzamelmonsters ^20 mm) en grond(meng)monsters ^20 mm). De grondmengmonsters ^20 mm) zijn in het veld samengesteld. Voor de mengmonsters is de codering MA01 etc. aangehouden. Tabel 3.4: Uitgevoerde analyses grond

Monstercode

Samenstelling monsters (boring-monster)

Traject (m-mv)

Omschrijving en bijzonderheden

Analysepakket

01-3

0,80 - 1,20

Zand, resten plastic,

A pakket

resten ijzer MM01

04-2, 05-2, 06-2

0,25 - 1,00

Zand

A pakket

MM02

01-1, 02-1, 03-1, 06-1

0,00 - 0,50

Zand

A pakket

MM-

MM-Grondwal-1

0,00 - 1,50

Zand

A pakket

Grondwal A pakket

Tabel 3.5: Uitgevoerde analyses asbest

Monstercode

Samenstelling monsters (proefgaten)

Traject (m-mv)

Omschrijving en bijzonderheden

Analysepakket

MA01

01-1, 02-1, 03-1, 04-1,

0,00 - 0,50

Zand

Asbest in grond

05-1, 06-1

Stantec | Verkennend bodem- en asbestonderzoek Terraweg ong. te BesŲ0130295-03 15

Tabel 3.6: Uitgevoerde analyses grondwater

Monstercode

Peilbuis

Filtertraject (m-mv)

Analysepakket

05-1-1

2,10-3,10

B pakket

: Standaard stoffenpakket grondwater (B) met de parameters vluchtige aromaten (BTEXN), vluchtige gechloreerde koolwaterstoffen (VOCl 17 parameters), minerale olie (GC) en zware metalen (barium, cadmium, kobalt, koper, kwik, lood, molybdeen, nikkel en zink).

3.4

TOETSINGSKADER EN TOETSING ANALYSERESULTATEN

De analyserapporten van het laboratorium zijn opgenomen in bijlage 4. Door het laboratorium zijn geen afwijkingen van de AS3000 gerapporteerd. De volledige toetsing van de analyseresultaten is opgenomen in bijlage 5. In deze tabellen zijn de analyseresultaten, het geanalyseerde c.q. gehanteerde lutum- en humusgehalte, het toetsingskader en de overschrijdingen ten opzichte van het toetsingskader opgenomen. Daarnaast zijn de resultaten indicatief getoetst aan de waarden van het Besluit bodemkwaliteit bij toepassing op of in de bodem. Een toelichting op de toetsingscriteria en het wettelijk kader is opgenomen in bijlage 6. De resultaten van het laboratoriumonderzoek worden in volgend hoofdstuk weergegeven en geïnterpreteerd.

Stantec | Verkennend bodem- en asbestonderzoek Terraweg ong. te BesŲ0130295-03 16

4.0

RESULTATEN EN INTERPRETATIE

4.1

RESULTATEN GRONDONDERZOEK

In tabel 4.1 zijn de resultaten van het grondonderzoek weergegeven. Tabel 4.1: Toetsingsresultaten grond Monstercode

Samenstelling monsters

T raject (m-mv)

Omschrijving en bijzonderheden

Toetsing Wbb

01-1, 02-1,03-1, 06-1

0,00 - 0,50

Zand

Koper

01-3

0,80 - 1,20

Zand, resten plastic, resten ijzer

MM01

04-2, 05-2, 06-2

0,25 - 1,00

Zand

Cadmium, zink, minerale olie en PCB’s Cadmium

> AW

Bovengrond

MM02 Ondergrond

Koper, lood en nikkel

Grondwal

MMIndicatieve keuring 0,00 - 1,50 Zand Koper en PAK Grondwal (10 boringen) De gehalten die de betreffende achtergrondwaarden en interventiewaarden overschrijden zijn als volgt geclassificeerd: > AW Het gehalte is groter dan de achtergrondwaarde en kleiner dan of gelijk aan de tussenwaarde. >T Het gehalte is groter dan de tussenwaarde en kleiner dan of gelijk aan de interventiewaarde. >I Het gehalte is groter dan de interventiewaarde.

In de zandige bovengrond (0,00-0,50 m-mv) is een licht verhoogd gehalte gemeten met koper. De overige geanalyseerde parameters zijn gemeten in een gehalte onder de achtergrondwaarde. In monster 01-3 van de zandige bovengrond (0,8-1,2 m-mv), met bijmengingen van resten ijzer en plastic, zijn sterk verhoogde gehalten aan koper, lood en nikkel gemeten. Tevens worden licht verhoogde gehalten aan cadmium, zink, minerale olie en PCB’s gemeten. De overige zintuiglijk schone, zandige ondergrond (0,25-1,0 m-mv) is maximaal licht verontreinigd met cadmium. een licht verhoogd gehalte met cadmium gemeten. Uit de indicatieve toetsing van de grondmonsters aan het Besluit bodemkwaliteit blijkt dat de (meng)monsters wisselend zijn beoordeeld. Monster 01-3 is beoordeeld als niet toepasbaar en mengmonsters MM01 en MM02 zijn respectievelijk beoordeeld als altijd toepasbaar en klasse industrie. Het (indicatief) samengestelde mengmonster van de grond uit de grondwal voldoet indicatief aan klasse industrie. Maatgevende parameters zijn koper en PAK (overschrijdingen van de achtergrondwaarde).

4.2

RESULTATEN ASBESTONDERZOEK

In de tabel 4.2 zijn de resultaten van het asbestonderzoek weergegeven.

Stantec | Verkennend bodem- en asbestonderzoek Terraweg ong. te BesŲ0130295-03 17

Tabel 4.2: Bepaling totale gehalte asbest Monstercode

Samenstelling monster

T raject (m-mv)

Losse asbestvezelbundels

Gehalte asbest fractie < 20 mm (mg/kg)

Gehalte asbest fractie > 20 mm (mg/kg)

Totale gehalte aan asbest (mg/kg gewogen)

MA01

01-1,02-1, 03-1, 04-1,05-1, 06-1

0,00 - 0,50

Zand

< 0,9

N.v.t.

< 0,9

De toetsing van het totale gehalte aan asbest is als volgt geclassificeerd: < I

Het totale gehalte aan asbest is < 0,5 x de interventiewaarde.

> 0,5 x I

Het totale gehalte aan asbest is > 0,5 x de interventiewaarde, maar kleiner dan de interventiewaarde.

> I

Het totale gehalte aan asbest is groter dan de interventiewaarde.

In grondmengmonsters MA01 ligt het gewogen gehalte aan asbest beneden de detectielimiet (gewogen gehalte aan asbest van < 1,3 mg/kg d.s.). Derhalve is zowel visueel (fractie > 20 mm) als analytisch (fractie < 20 mm) geen asbest aangetoond op de locatie.

4.3

RESULTATEN GRONDWATERONDERZOEK

In tabel 4.3 zijn de resultaten van het grondwateronderzoek weergegeven. Tabel 4.3: Toetsingsresultaten grondwater

Monstercode

Peilbuis

Filtertraject (m-mv)

Toetsing Wbb

05-1-1

2,10 - 3,10

Barium en zink > S

De concentraties die de betreffende streefwaarden en interventiewaarden overschrijden zijn als volgt geclassificeerd: <S De concentratie is kleiner dan de streefwaarde. >S

De concentratie is groter dan de streefwaarde en kleiner dan of gelijk aan de tussenwaarde.

De concentratie is groter dan de tussenwaarde en kleiner dan of gelijk aan de interventiewaarde.

De concentratie is groter dan de interventiewaarde.

In het grondwater uit peilbuis 05 zijn licht verhoogde concentraties aan barium en zink gemeten. In het bemonsterde grondwater uit de peilbuis 05 is een verhoogde troebelheid ^ 10 NTU) vastgesteld. Dit kan in sommige gevallen leiden tot een overschatting van gehalten aan matig/slecht oplosbare organische parameters. Bij het onderzoek is de tussenwaarde voor geen van de organische parameters overschreden. De eventuele overschatting van de concentraties als gevolg van de verhoogde troebelheid heeft geen gevolgen voor de interpretatie van de onderzoeksresultaten en de conclusies.

4.4

TOETSING VAN DE HYPOTHESE

De op basis van het vooronderzoek gestelde hypothese ’verdacht’ is op basis van de resultaten van het veld- en laboratoriumonderzoek juist gebleken. Op basis van de resultaten van het veld- en laboratoriumonderzoek dient de hypothese ‘verdacht’ ten aanzien van asbest te worden verworpen. Het gewogen gehalte aan asbest is kleiner dan de detectiewaarde waardoor er geen noodzaak is voor het uitvoeren van een nader onderzoek naar asbest in de bodem.

Stantec | Verkennend bodem- en asbestonderzoek Terraweg ong. te BesŲ0130295-03 18

5.0

CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN

Op basis van de resultaten van het uitgevoerde verkennend bodemonderzoek wordt geconcludeerd: »

Bij het zintuiglijk onderzoek is bij één boring (boring 01) bodemvreemd materiaal in de grond waargenomen. Dit betreft een bruinzwarte laag van 0,8 tot 1,2 m-mv met resten plastic en ijzer. Er is bij de inspectie geen asbestverdacht materiaal aangetroffen.

In de verdachte laag van boring 01 tussen 0,80-1,20 m-mv zijn de gehalten aan koper, lood en nikkel tot boven de interventiewaarde gemeten. Tevens worden hier ook licht verhoogde gehalten aan cadmium, zink, minerale olie en PCB’s gemeten.

De overige grond is maximaal licht verontreinigd met koper of cadmium. De kwaliteit van deze grond voldoet aan de klasse AW tot Wonen.

Bij het onderzoek is geen asbest in de grond vastgesteld;

In de grondwal zijn koper en PAK licht verhoogd aanwezig. Deze grond voldoet aan de klasse Industrie.

In het grondwater zijn licht verhoogde concentraties aan barium en zink aangetoond.

De milieuhygiënische kwaliteit van de bodem vormt mogelijk een belemmering voor de voorgenomen ontwikkeling. Vastgesteld dient te worden of er sprake is van een ernstige verontreiniging. Dat is nu onbekend.

Eind conclusie Binnen de onderzochte locatie is in de ondergrond, onder de ontgravingsbodem van de sanering uit 2017, een verontreiniging vastgesteld die boven de interventiewaarden ligt. Uit het dossier van de sanering blijkt dat op deze plaats ontgraven is tot 0,4 m-mv en de putbodem hier schoon is bevonden. Waarschijnlijk is hier sprake van een lokale storting of dergelijke die vermoedelijk gering in omvang is. Hiervoor is aanvullend onderzoek noodzakelijk.

Aanbevelingen en opmerkingen Aanbevolen wordt om enkele aanvullende boringen te plaatsen rondom boring 01 om de verontreiniging met zware metalen nader in beeld te brengen (mate en omvang) en te bepalen of er op basis van de Wet bodembescherming een saneringsplicht geldt. Er gelden restricties voor (graaf)werkzaamheden binnen het terrein, hiervoor is goedkeuring nodig van de Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant. Voor graafwerkzaamheden in de ondergrond (vanaf 0,8 m-mv) is op basis van de CROW 400 de voorlopige veiligheidsklasse ‘oranje niet-vluchtig’ van toepassing. Opgemerkt wordt dat dit onderzoek geen bewijsmiddel is zoals bedoeld in het Besluit bodemkwaliteit voor toepassing van grond elders. Voor de definitieve kwaliteitsbepaling van grond die vrijkomt van de onderzoekslocatie is een partijkeuring noodzakelijk. Stantec | Verkennend bodem- en asbestonderzoek Terraweg ong. te Bes^20130295-03 19

6.0

NORMERING EN BETROUWBAARHEID

De volgende documenten hangen samen met het verrichte bodemonderzoek: » NEN 5725 Bodem - Landbodem - Strategie voor het uitvoeren van milieuhygiënisch vooronderzoek (oktober 2017). » NEN 5740+A1 Bodem - Landbodem - Strategie voor het uitvoeren van verkennend bodemonderzoek - Onderzoek naar de milieuhygiënische kwaliteit van bodem en grond (april 2016). » NEN 5707+C1 Bodem - Inspectie en monsterneming van asbest in bodem en partijen grond (augustus 2016). Het bodemonderzoek is op zorgvuldige wijze verricht volgens de geldende normen en in het kader van de BRL SIKB 2000 van toepassing zijnde protocollen. Het uitgevoerde bodemonderzoek is gebaseerd op de thans beschikbare informatie en de hieruit afgeleide onderzoeksstrategie. Ondanks het streven naar een zo groot mogelijke representativiteit en reproduceerbaarheid van het onderzoek kunnen ten gevolge van heterogeniteit in de bodem en onvolledige informatie buiten de schuld van Stantec afwijkingen in de verkregen resultaten voorkomen. Er blijft altijd een kans aanwezig dat een op de locatie aanwezige verontreiniging niet wordt vastgesteld ten gevolge van de aanwezige trefkans en de uitmiddeling bij het samenstellen van (meng-) monsters. Er dient tevens op te worden gewezen dat het uitgevoerde onderzoek een momentopname is.

Na uitvoering van het onderzoek kunnen de grond- en grondwaterkwaliteit worden beïnvloed door bijvoorbeeld grondverzetwerkzaamheden zoals de aanvoer van grond van elders, opslag van milieubelastende producten, calamiteiten of verspreiding van verontreiniging vanaf nabij gelegen terreinen. Naarmate de periode tussen de uitvoering van het onderzoek en het gebruik van de resultaten langer wordt, zal meer voorzichtigheid betracht moeten worden bij het gebruik van dit rapport. Stantec acht zich niet aansprakelijk voor de schade die hieruit voortvloeit. Stantec heeft op geen enkele wijze een relatie met de opdrachtgever en/of de onderzoekslocatie waarop het onderzoek betrekking heeft. Stantec heeft als onderzoeksbureau vastgelegd in haar kwaliteitszorgsysteem dat de (mogelijke) beïnvloeding van werknemers door derden te allen tijde dient te worden vastlegt en vermeld. Mocht hiervan sprake zijn en heeft dit invloed op de onderzoeksstrategie dan wordt dit in de verslaglegging en rapportage vermeld. Stantec garandeert hiermee dat een volledig onafhankelijk en onpartijdig onderzoek is uitgevoerd.

Stantec | Verkennend bodem- en asbestonderzoek Terraweg ong. te Bes^20130295-03 20

Bijlagen Bijlage 1: Locatiekaart Bijlage 2: Situatietekening met monsternemingspunten Bijlage 3: Boorbeschrijvingen Bijlage 4: Analysecertificaten Bijlage 5: Toetsing analysecertificaten Bijlage 6: Toelichting en achtergrond toetsingskader Bijlage 7: Relevante informatie vooronderzoek Bijlage 8: Fotoreportage Bijlage 9: Kwaliteitsborging en onafhankelijkheidsverklaring

Bijlage 1: Locatiekaart

Locatiekaart 20130295-03

Stantec N

schaal 1: 10000 0

160

240m

■Ŵ'V''

ri --

''ŵ ^

f-- *

kern'.

Terraweg ong. te Best (met rood aangegeven) Auteur: ageladviseurs - Datum: 26-01-2022 - Aan deze kaart kunnen geen rechten worden ontleend.

Bijlage 2: Situatietekening met monsternemingspunten

Project

Legenda

Asbest proefgat met boring 1,0 á 1,5 m-mv

Asbest proefgat met boring 2,0 m-mv

Peilbuis met boring 3,0 m-mv

Verkennend bodemonderzoek en onderzoek naar asbest in de bodem

Opdrachtgever Onderdeel

I-------1--------1

seurs onderdeel

Terraweg ong. te Best Woonstichting 'thuis

Situatietekening met monsternemingspunten

Formaat

Wijziging

Schaal

1:200

Datum

get./par

S. Klijberg

get./par

akk./par.

C.H.J. van den Broek

akk./par.

Proj.nr.

20130295-03

Blad

001

Datum

26/01/2022

Hoevestein 20b 4903 SC Oosterhout Telefoon 0162 - 45 64 81

LEGENDA c.inţăŘjfćPr

rMr «tŵvjrn gingen

('J*,»r po'Xlŕ ÿ'ptwide í/^ul '-JS A«v

I nsŞS

Irrt.ir ‘fiľult- i btàl*dľCe va hei ĴHtg

O itgtaven te’ mi» 2*AW

Onlţ meen t-O^C

A G

mama

seurs

EVALUATIEVERSLAG Terraweg te Best Gemeente Best ĵitifcittľ İ1*,ITIİMIJ ‘»m-‘iiriį|

20130295-01

Bijlagejį 20-12-2017 Tefcening

Project

Legenda Î7__J

Projectcontour

|õ|

Asbest proefgat met boring 2,0 m-mv

Asbest proefgat 0,30x0,30x0,50m

Peilbuis NEN

7,5

15 m

VERKENNEND BODEMONDERZOEK EN ONDERZOEK NAAR ASBEST IN BODEM, TERRAWEG ONG. TE BEST

Opdrachtgever

Woonstichting Thuis

Proj.nr.

20130295-03

Onderdeel

Situatietekening met boorpunten incl. ondergrond eva d.d. 20-12-2017

Blad

001

Datum

10/02/2022

Formaat

Wijziging

Schaal

1:500

Datum

get./par

Mevr. M.A. Beljaars-Martens

get./par

akk./par.

Dhr. S. Klijberg

akk./par.

3 Stantec Hoevestein 20b 4903 SC Oosterhout Telefoon 0162 - 45 64 81

Project

Legenda Î7__J

Projectcontour

|õ|

Asbest proefgat met boring 2,0 m-mv

Asbest proefgat 0,30x0,30x0,50m

Peilbuis NEN

7,5

15 m

VERKENNEND BODEMONDERZOEK EN ONDERZOEK NAAR ASBEST IN BODEM, TERRAWEG ONG. TE BEST

Opdrachtgever

Woonstichting Thuis

Proj.nr.

20130295-03

Onderdeel

Situatietekening met boorpunten incl. ondergrond d.d. 17-04-2015

Blad

001

Datum

10/02/2022

Formaat

Wijziging

Schaal

1:500

Datum

get./par

Mevr. M.A. Beljaars-Martens

get./par

akk./par.

Dhr. S. Klijberg

akk./par.

3 Stantec Hoevestein 20b 4903 SC Oosterhout Telefoon 0162 - 45 64 81

Bijlage 3: Boorbeschrijvingen

(5* Stantec

Boring:

Datum:

19-1-2022

Datum:

19-1-2022

Boormeester:

Kees van Laarhoven

Boormeester:

Kees van Laarhoven

157465,39

157470,53

390161,05

390164,65

Lengte sleuf/gat:

0,30

Lengte sleuf/gat:

0,30

Breedte sleuf/gat:

0,30

Breedte sleuf/gat:

0,30

ŭ,ŭŭ

0,00

gras

o,oo

0,00

Zand, matig fijn, zwak siltig, zwak humeus, donkerbruin, Graven

0,45 0,50

0,50

Tegel

Zand, zeer fijn, matig siltig, zwak humeus, donkergrijs, Edelmanboor 2

0,80

0.50

0,50

Zand, zeer fijn, matig siltig, grijsbruin, Edelmanboor

Zand, zeer fijn, matig siltig, matig humeus, resten plastic, resten ijzer, bruinzwart, Edelmanboor

gras Zand, zeer fijn, zwak siltig, zwak humeus, donkerbruin, Graven

1,00

Zand, zeer fijn, zwak siltig, neutraalbruin, Edelmanboor 1,20

Zand, zeer fijn, zwak siltig, lichtbruin, Edelmanboor 4

1,50

1,50- .

1,70

Boring:

Datum:

19-1-2022

Datum:

19-1-2022

Boormeester:

Kees van Laarhoven

Boormeester:

Kees van Laarhoven

157468,11

157480,15

390148,31

390156,51

Lengte sleuf/gat:

0,30

Lengte sleuf/gat:

0,30

Breedte sleuf/gat:

0,30

Breedte sleuf/gat:

0,30

o,oo

0,00

gras

0,00

gras Zand, zeer fijn, zwak siltig, zwak humeus, donkerbruin, Graven

Zand, zeer fijn, zwak siltig, zwak humeus, donkerbruin, Graven 0,25

Zand, zeer fijn, matig siltig, zwak humeus, bruinzwart, Edelmanboor 0,50

0,50

Zand, zeer fijn, matig siltig, zwak humeus, donkergrijs, Edelmanboor

2 0,75

0,75

Zand, zeer fijn, zwak siltig, neutraalbruin, Edelmanboor 3

Zand, zeer fijn, matig siltig, zwak humeus, beigezwart, Edelmanboor 1,00

1,25

Zand, zeer fijn, zwak siltig, neutraalbruin, Edelmanboor 1,50

1,75

Projectnaam: Terraweg ong. Te Best Projectcode: 20130295-03 Bijlage: Profielbeschrijvingen

'Getekend volgens NEN 5104'

(5* Stantec

Boring:

Datum:

19-1-2022

Datum:

19-1-2022

Boormeester:

Kees van Laarhoven

Boormeester:

Kees van Laarhoven

157471,05

157476,29

390157,99

390151,13

Lengte sleuf/gat:

0,30

Breedte sleuf/gat:

0,30

0,00

gras

0.00

0,00

Zand, zeer fijn, zwak siltig, zwak humeus, donkerbruin, Graven

0,50

0.50

0,50 Zand, zeer fijn, matig siltig, zwak humeus, beigezwart, Edelmanboor

Zand, zeer fijn, matig siltig, zwak humeus, bruinzwart, Edelmanboor

ZZZZZZZZZZZZI

1,00

1,00 Zand, zeer fijn, zwak siltig, neutraalbruin, Edelmanboor

Zand, zeer fijn, zwak siltig, neutraalbruin, Edelmanboor

1,50

N 1,50-

1,50 Zand, zeer fijn, matig siltig, lichtbruin, Edelmanboor

Zand, zeer fijn, matig siltig, lichtbruin, Edelmanboor

2,00

gras Zand, zeer fijn, zwak siltig, zwak humeus, donkerbruin, Graven

2,00

2.00

Zand, zeer fijn, matig siltig, licht beigebruin, Edelmanboor

'ľ 2,40

Leem, zwak zandig, lichtgrijs, Edelmanboor 2,70

Zand, zeer fijn, zwak siltig, lichtgrijs, Edelmanboor

3,003,10

Projectnaam: Terraweg ong. Te Best Projectcode: 20130295-03 Bijlage: Profielbeschrijvingen

'Getekend volgens NEN 5104'

Legenda (conform NEN 5104)

grind

klei

geur Klei, zwak siltig

Grind, siltig

Grind, zwak zandig

Klei, matig siltig

-O-

geen geur

-0-

zwakke geur

matige geur

sterke geur uiterste geur

Grind, matig zandig

Klei, sterk siltig

Grind, sterk zandig

Klei, uiterst siltig

olie

Grind, uiterst zandig

Klei, zwak zandig

zand

geen olie-water reactie

ū-

zwakke olie-water reactie

-H-

matige olie-water reactie

-Q-

sterke olie-water reactie

Klei, matig zandig

-BS-

uiterste olie-water reactie

Klei, sterk zandig

p.i.d.-waarde

0 ^

Zand, kleiïg

Zand, zwak siltig

leem Zand, matig siltig

Leem, zwak zandig

Zand, sterk siltig

Leem, sterk zandig

M00

M000

M0000

monsters

Zand, uiterst siltig

geroerd monster

overige toevoegingen

ongeroerd monster

zwak humeus volumering

veen Veen, mineraalarm

matig humeus

Veen, zwak kleiïg

sterk humeus

Veen, sterk kleiïg

zwak grindig

Veen, zwak zandig

matig grindig

Veen, sterk zandig

sterk grindig

overig A

bijzonder bestanddeel

Gemiddeld hoogste grondwaterstand

grondwaterstand

Gemiddeld laagste grondwaterstand slib

peilbuis

BoToVa Wbb (T12, T13) «AW

blinde buis «WO, «T casing «IND

hoogste grondwaterstand gemiddelde grondwaterstand laagste grondwaterstand zand afdichting bentoniet/mikoliet/klei afdichting

grind afdichting

ii 1

filter

Bijlage 4: Analysecertificaten

4S eurofins

A53000

Omegam

Stantec B.V. T.a.v. de heer S.Klijberg Hoevestein 20B 4903SC OOSTERHOUT NB

Uw kenmerk Ons kenmerk Validatieref. Opdrachtverificatiecode Bijlage(n)

20130295-03-Terraweg ong. Te Best Project 1300529 1300529^ertificaa^v1 YPAI-DWVU-TCTS-NPHM 5 tabel(len) + 2 oliechromatogram(men) + 2 bijlage(n)

Amsterdam, 25 januari 2022 Hierbij zend ik u de resultaten van het laboratoriumonderzoek dat op uw verzoek is uitgevoerd in de door u aangeboden monsters. De resultaten hebben uitsluitend betrekking op de monsters, zoals die door u voor analyse ter beschikking werden gesteld. Het onderzoek is, met uitzondering van eventueel uitbesteed onderzoek, uitgevoerd door Eurofins Omegam volgens de methoden zoals ze zijn vastgelegd in het geldende accreditatie-certificaat L086 en/of in de bundel "Analysevoorschriften Eurofins Omegam". De in dit onderzoek uitgevoerde onderzoeksmethoden van de geaccrediteerde analyses zijn in een aparte bijlage als onderdeel van dit analyse-certificaat opgenomen. De methoden zijn, voor zover mogelijk, ontleend aan de accreditatieprogramma's/schema's en NEN- EN- en/ofISO-voorschriften. Ik wijs u erop dat het analyse-certificaat alleen in zijn geheel mag worden gereproduceerd. Ik vertrouw erop uw opdracht volledig en naar tevredenheid te hebben uitgevoerd. Heeft u naar aanleiding van deze rapportage nog vragen, dan verzoek ik u contact op te nemen met onze klantenservice. Hoogachtend, namens Eurofins Omegam,

Ing. J. Tukker Manager productie

Op dit certificaat zijn onze algemene voorwaarden van toepassing. Dit analyse-certificaat mag niet anders dan in zijn geheel worden gereproduceerd. Eurofins Omegam B.V. H.J.E. Wenckebachweg 120 NL-1114AD Amsterdam-Duivendrecht Nederland

T +31-(0)20-597 66 80 CSOmegam@eurofins.com www.eurofins.nl

IBAN NL 16 BNPA 0227667980 BIC BNPANL2A BTW nr. NL8139.67.132.B01 KvK nr. 34215654

4S eurofins

A53000

Omegam

*W*'

RvA I 08B

Tabel 1 van 5

ANALYSECERTIFICAAT Projectcode Uw project omschrijving Opdrachtgever

1300529 20130295-03-Terraweg ong. Te Best Stantec B.V.

Uw Monsterreferenties 7028498= 01-3 7028499 = MM01 7028500 = MM02 Opgegeven bemonsteringsdatum Ontvangstdatum opdracht Startdatum Monstercode Uw Matrix

19/01/2022 20/01/2022 20/01/2022 7028498 Grond

19/01/2022 20/01/2022 20/01/2022 7028499 Grond

19/01/2022 20/01/2022 20/01/2022 7028500 Grond

Monstervoorbewerking S S S S

AS3000 (steekmonster) gewicht artefact soort artefact voorbewerking AS3000

uitgevoerd n.v.t.

n.v.t.

uitgevoerd

Algemeen onderzoek - fysisch S S S

74,5 6,2 < 1

73,1 11,8 <1

82,7 4,2 1,4

37 1,7 < 3,0 510 0,07 450 0,5 120 110

24 0,80 0,0 0,0 0,05 23 0,5

00 0,21 0,0 48 0,05 29 0,5

mg/kg ds

200

mg/kg ds mg/kg ds

< 15 190

< 15 96

< 15 29

droge stof 07o organische stof (gec. voor lutum) 07o (m/m ds) lutumgehalte (pipetmethode) 07o (m/m ds)

Anorganische parameters - metalen S S S S S

barium (Ba) cadmium (Cd) kobalt (Co) koper (Cu) kwik (Hg) (niet vluchtig)

S S

lood (Pb) molybdeen (Mo)

S S

nikkel (Ni) zink (Zn)

mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds

Organische parameters - niet aromatisch S

minerale olie (florisil clean-up)

Alifaten y alkaanfracties: fractie > C10 -C20 fractie C20 ^ C40

Organische parameters - aromatisch Polycyclische koolwaterstoffen: S S S S S S S S S S

naftaleen fenantreen anthraceen fluoranteen benzo(a)antraceen chryseen benzo(k)fluoranteen benzo(a)pyreen benzo(ghi)peryleen indeno(1,2,3-cd)pyreen

mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds

0,10 0,06 < 0,05 0,10 < 0,05 0,07 < 0,05 < 0,05 < 0,05 < 0,05

0,05 0,05 0,05 0,05 0,05 0,05 0,05 0,05 0,05 0,05

som PAK (10)

mg/kg ds

0,54

0,35

< 0,001 0,001 0,002 0,002 0,005 0,004 0,002

< 0,001 < 0,001 0,001 < 0,001 0,003 0,002 0,001

< 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 0,002 0,001 < 0,001

Organische parameters - gehalogeneerd Polychloorbifenylen: S S S S S S S

PCB -28 PCB -52 PCB-101 PCB -118 PCB-138 PCB-153 PCB-180

mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds

Dit analyse-certificaat, inclusief voorblad en eventuele bijlage(n), mag niet anders dan in zijn geheel worden gereproduceerd. - De met een 'Q' gemerkte analyses zijn door RvA geaccrediteerd (registratienummer L086). - De met een 'S' gemerkte analyses zijn door RvA geaccrediteerd (L086) en op basis van het schema AS 3000 erkend. Opdrachtverificatiecode: YPAI-DWVU-TCTS-NPHM

Ref.: 1300529 certificaat v1

4S eurofins

A53000

Omegam

RïAI DIB Tabel 2 van 5

ANALYSECERTIFICAAT Projectcode Uw project omschrijving Opdrachtgever

: : :

1300529 20130295-03-Terraweg ong. Te Best Stantec B.V.

Uw Monsterreferenties 7028498= 01-3 7028499 = MM01 7028500 = MM02 Opgegeven bemonsteringsdatum Ontvangstdatum opdracht Startdatum Monstercode Uw Matrix

: : : : :

mg/kg ds

som PCBs (7)

19/01/2022 20/01/2022 20/01/2022 7028498 Grond

19/01/2022 20/01/2022 20/01/2022 7028499 Grond

19/01/2022 20/01/2022 20/01/2022 7028500 Grond

0,017

0,009

0,006

Ref.: 1300529 certificaat v1

4S eurofins

A53000

Omegam

RvA I 08B

*W*' Tabel 3 van 5

ANALYSECERTIFICAAT Projectcode Uw project omschrijving Opdrachtgever

: : :

1300529 20130295-03-Terraweg ong. Te Best Stantec B.V.

Uw Monsterreferenties 7028501 s MM-Grondwal

Opgegeven bemonsteringsdatum Ontvangstdatum opdracht Startdatum Monstercode Uw Matrix

19/01/2022 20/01/2022 20/01/2022 7028501 Grond

Monstervoorbewerking S S S S

AS3000 (steekmonster) gewicht artefact soort artefact voorbewerking AS3000

uitgevoerd n.v.t. n.v.t.

uitgevoerd

Algemeen onderzoek - fysisch S S S

droge stof 07o organische stof (gec. voor lutum) 07o (m/m ds) lutumgehalte (pipetmethode) 07o (m/m ds)

87,6 3,9 1,5

Anorganische parameters - metalen S S S S S

barium (Ba) cadmium (Cd) kobalt (Co) koper (Cu) kwik (Hg) (niet vluchtig)

S S

lood (Pb) molybdeen (Mo)

S S

nikkel (Ni) zink (Zn)

mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds

< 20 0,27 < 3,0 30 < 0,05 21 ^,5 <4 41

Organische parameters - niet aromatisch S

minerale olie (florisil clean-up)

mg/kg ds

< 35

mg/kg ds mg/kg ds

< 15 < 25

Alifaten y alkaanfracties: fractie > C10 -C20 fractie C20 ^ C40

Organische parameters - aromatisch Polycyclische koolwaterstoffen: S S S S S S S S S S

naftaleen fenantreen anthraceen fluoranteen benzo(a)antraceen chryseen benzo(k)fluoranteen benzo(a)pyreen benzo(ghi)peryleen indeno(1,2,3-cd)pyreen

mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds

< 0,05 1,4 0,30 2,2 0,91 1,0 0,61 0,75 0,49 0,48

som PAK (10)

mg/kg ds

8,2

Organische parameters - gehalogeneerd Polychloorbifenylen: S S S S S S S

PCB -28 PCB -52 PCB-101 PCB -118 PCB-138 PCB-153 PCB-180

mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds

< 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001

Ref.: 1300529 certificaat v1

4S eurofins

A53000

Omegam

RvA I 08B

*W*' Tabel 4 van 5

ANALYSECERTIFICAAT Projectcode Uw project omschrijving Opdrachtgever

: : :

1300529 20130295-03-Terraweg ong. Te Best Stantec B.V.

Uw Monsterreferenties 7028501 = MM-Grondwal

Opgegeven bemonsteringsdatum Ontvangstdatum opdracht Startdatum Monstercode Uw Matrix

: : : : :

mg/kg ds

som PCBs (7)

19/01/2022 20/01/2022 20/01/2022 7028501 Grond 0,005

Ref.: 1300529 certificaat v1

4S eurofins

A53000

Omegam

RvA I 08B

*W*' Tabel 5 van 5

ANALYSECERTIFICAAT Projectcode Uw project omschrijving Opdrachtgever

: : :

1300529 20130295-03-Terraweg ong.Te Best Stantec B.V.

Opmerkingen m.b.t. analyses Opmerking(en) algemeen De volgende informatie is indien van toepassing verstrekt door de opdrachtgever: Project omschrijving, Monsterreferentie(s), Opgegeven bemonsteringsdatum, Matrix, Monsterdiepte, Potnr (Barcode), Veldgegevens, Veldwaarnemingen en Bemonsteringsdata. De opgegeven bemonsteringsdatum kan van invloed zijn op de geldigheid van de resultaten.

Organische stof gehalte (gecorrigeerd voor lutum en vrij ijzer in de vorm van Fe2O3) Het organische stofgehalte is gecorrigeerd voor het in het analysecertificaat gerapporteerde lutumgehalte. Indien het lutumgehalte niet is gerapporteerd is de correctie uitgevoerd met een lutumgehalte van 5,40Zo (gemiddeld lutumgehalte Nederlandse bodem, AS3010/AS3210, prestatieblad organische stofgehalte in grond/waterbodem). Indien het vrij ijzergehalte is bepaald en groter is dan 5 0Zo m/m, is bij de berekening van het organische stof gecorrigeerd voor dat gehalte aan vrij ijzer.

Sommatie van concentraties voor groepsparameters De sommatie is uitgevoerd volgens AS3000 paragraaf 2.5.2 en bijlage 3.

Dit analyse-certificaat, inclusief voorblad en eventuele bijlage(n), mag niet anders dan in zijn geheel worden gereproduceerd. Opdrachtverificatiecode: YPAI-DWVU-TCTS-NPHM

Ref.: 1300529 certificaat v1

4S eurofins

ŕŴS

Omegam Oliechromatogram 1 van 2

OLIE-ONDERZOEK

Monstercode Uw project omschrijving Uw referentie Methode

7028498 20130295-03-Terraweg ong. Te Best 01-3 minerale olie (florisil clean-up)

OLIECHROMATOGRAM

oliefractieverdeling OLIEFRACTIEVERDELING 1) 2) 3) 4)

fractie > C10-C19 fractie C19-C29 fractie C29 - C35 fractie C35 ^ C40

3% 37% 48% 12%

minerale olie gehalte: 200 mg/kg ds

Minerale olie Interpretatie: raadpleeg voor de typering van de oliesoort de OMEGAM oliebibliotheek. De hoogte van de signalen is geen maat voor de concentratie van de olie in het monster. (Het chromatogram heeft een variabele schaalindeling) Bij een minerale olie gehalte kleiner dan de rapportagegrens worden geen oliefracties weergegeven.

Dit analyse-certificaat, inclusief voorblad en eventuele bijlage(n), mag niet anders dan in zijn geheel worden gereproduceerd. Opdrachtverificatiecode: YPAI-DWVU-TCTS-NPHM

Ref.: 1300529 certificaat v1

4S eurofins

ŕŴS

Omegam Oliechromatogram 2 van 2

OLIE-ONDERZOEK

Monstercode Uw project omschrijving Uw referentie Methode

7028499 20130295-03-Terraweg ong. Te Best MM01 minerale olie (florisil clean-up)

OLIECHROMATOGRAM

oliefractieverdeling OLIEFRACTIEVERDELING 1) 2) 3) 4)

fractie > C10-C19 fractie C19-C29 fractie C29 - C35 fractie C35 ^ C40

2% 18% 72% 7%

minerale olie gehalte: 99 mg/kg ds

Dit analyse-certificaat, inclusief voorblad en eventuele bijlage(n), mag niet anders dan in zijn geheel worden gereproduceerd. Opdrachtverificatiecode: YPAI-DWVU-TCTS-NPHM

Ref.: 1300529 certificaat v1

4S eurofins

ŕŴS

Omegam Bijlage 1 van 2

ANALYSECERTIFICAAT Projectcode Uw project omschrijving Opdrachtgever

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/13012574/1