22057.5.a. - Beantwoording Technische vragen D66 Programmabegroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026

Beantwoording technische vragen Vragen:

Dorpsplein 2 Postbus 50 5680 AB Best T: 0499 360 375

U kunt uw vraag mailen naar raadsgriffie@gem best.nl * Naam + politieke partij Raadsvoorstel/onderwerp

raadsgriffie@gembest.nl www.gemeentebest.nl

Marius Ekamp D66 Best Technische vragen D66 begroting 2023 en meerjarenraming 2024 tm 2026 d.d. 03-10-2022

Vragen en antwoorden: Vraag 1:

Antwoord 1:

Vraag 2:

Antwoord 2:

Vraag 3:

Antwoord 3:

Het Heerbeeck College wil het huidige schoolgebouw verduurzamen en heeft ook de gemeente gevraagd om hier een financiële bijdrage aan te leveren.” (Pag 16.) Kunt u dit verzoek nader toelichten? Wanneer mogen we een advies van B&W verwachten? Ambtelijk is dit verzoek in voorbereiding. In november vindt hierover bestuurlijk overleg plaats met Heerbeeck college. Naar verwachting kunnen we u in Q1 2023 hierover berichten. “Samen met stichting Best Onderwijs en Little People verder werken aan het project Br!cks om de toekomstbestendige huisvesting te onderzoeken.” Heeft de Raad hier al een voorbereidingskrediet voor beschikbaar gesteld zo nee wanneer verwacht u deze vraag te stellen of kan dit binnen reguliere middelen? Er is al een voorbereidingskrediet van € 200.000,- hiervoor beschikbaar gesteld. We zijn nu bezig met het opstellen van een functioneel en ruimtelijk programma van eisen. Belangrijke (financiële) projectbesluiten leggen wij aan u voor zoals dat gebeurt bij het herhuisvestingsproject Zevensprong. Pag 17. NPO-middelen, gaat om een fors bedrag voor de ondersteuning van leerlingen met een leerachterstand. D66 hecht eraan dat de middelen beschikbaar blijven voor dit doel en dus niet kunnen vrijvallen in de VAR.

Deelt het college dit uitgangspunt en hebben we dit zo georganiseerd binnen de begroting? (Het lijkt er namelijk op dat dit bedrag onderdeel uitmaakt van de exploitatie en zonder nader besluit vrijvalt in de VAR ultimo 2023 als het niet (volledig) is uitgegeven) De bestedingstermijn van de NPO-middelen is door het Ministerie verlengd van 1-8-2023 tot 1-8-2025. Dit betekent dat de niet-besteedde NPO-middelen per ultimo 2023 niet vrij kunnen vallen, omdat de bestedingstermijn dan nog niet is verlopen. Bovendien verwachten wij – gelet op de lopende bestedingsinitiatieven – dat de middelen medio 2025 zeker volledig besteed zullen zijn.

Vraag 4:

Pag 19 laaggeletterdheid. In 2021 maar 9 mensen bereikt. Dat is o.i. echt heel weinig, we gaan ervan uit dat het met Corona te maken heeft gehad. Maar wat gaan we in 2023 doen om onze doelstelling van ten minste 30 nieuwe aanmeldingen te bereiken?

Antwoord 4:

In 2022 zijn de aantallen sterk aangetrokken en lijkt de doelstelling realistisch. Daarnaast wordt een breed georiënteerde werkgroep geformeerd die zich in het komende jaar zal richten op het aanbod voor laaggeletterden.

Vraag 5:

Pag 21: Landschapsinvesteringsregeling. We begrijpen dat we gelden ontvangen in het kader van de LIR. Maar het lijkt erop dat er geen voorziening of reserve voor de LIR is. Hierdoor is het lastig te volgen welke stortingen en onttrekkingen aan de LIR gedaan worden. Kunt u toelichten hoe wij dit a.d.h.v. de programmabegroting dotaties en onttrekkingen kunnen volgen? De gemeente Best heeft geen reserve voor de LIR. Onder de lasten is een budget opgenomen wat de ontvangsten voor de LIR vertegenwoordigd. Het budget wordt gevuld met de bijdrage welke wij ontvangen voor de LIR en jaarlijks overgeheveld. Begin 2023 wordt een nota kostenverhaal voorgelegd aan

Antwoord 5:

1

Beantwoording technische vragen

Vraag 6:

Antwoord 6:

Vraag 7:

Antwoord 7: Vraag 8:

Antwoord 8:

Extra vraag:

de raad. Hierin is een verzoek opgenomen om een reserve in te gaan stellen voor o.a. de LIR. Pag 25: indicatiestellingen BW. U geeft aan voornemens te zijn expertise in huis te halen ter voorbereiding op de doordecentralisatie BW. Hebt u overwogen om de indicatiestelling ook na de decentralisatie bovenlokaal te laten plaatsvinden? Zo ja graag uw overwegingen met ons delen. Dit is in principe niet overwogen, op dit moment vindt ook de indicatiestelling plaats binnen Best, de betaling en administratie vindt bij de Gemeente Eindhoven plaats. Dit vraagt de nodige extra administratie en kosten. De indicatiestelling van Beschermd Wonen kent in principe geen ander proces dan indicaties van jeugd en Wmo, het vraagt wel een andere specialisatie. Pag 27: Sociaal domein subsidies / inkoop diverse; De loon- prijs stijgingen voor maatschappelijke partners, zorgaanbieders etc. zijn in 2022 en 2023 bijzonder hoog. Alleen bij huishoudelijk hulp noemt u een forse inflatiecorrectie. Klopt het dat we onze terugkerende subsidies en overeenkomsten in het sociaal domein redelijk indexeren voor loon- en prijs? Dat is wat we hebben gedaan, verwijzing blz 49 (financiële uitgangspunten) Pag 29. Invoering principe 'vervuiler betaalt'. Eind vorige periode is in de raad een motie verworpen om onderzoek naar diftar uit te voeren.

Wij gaan er dus vanuit dat u hier iets anders bedoeld dan diftar? Graag toelichten waar het college dan wel concreet aan denkt bij dit principe. In de kolom ‘Wat gaan we daar in 2023 voor doen’ is bij afvalinzameling (p29) een opsomming weergegeven van mogelijke acties. Daarbij staat dat we in 2023 de resultaten verwerken van het onderzoek naar optimalisatie mogelijkheden om het aandeel restafval te verminderen tegen acceptabele kosten zoals dat is uitgevoerd in 2022. Bij die plannen kijken we bijvoorbeeld naar; en dan volgen 6 mogelijke aandachtsgebieden waar het principe ‘de vervuiler betaald’ er één van is. In het gesprek dat op 19 september 2022 tijdens de Themasessie Leefomgeving is gevoerd is rond dit thema aangegeven dat er eerst een benchmark komt waarin Diftar gemeenten worden vergeleken met niet-Diftar gemeenten als het gaat om de hoeveelheid aangeboden restafval. Op basis van keuzes die de raad mede op basis hiervan maakt kan al dan niet invulling worden gegeven aan dit principe. Pag 32 1 FTE voor woningbouwprogrammering. Is dit dezelfde 1FTE als gezocht wordt voor de ontwikkeling dorpsplein? Nee, we zoeken naar 1 FTE sr. projectmanager die o.a. Dorpsplein en andere (woning)bouwprojecten kan oppakken.

Dit vanwege de pensionering van een andere projectmanager en het niet in huis hebben van de juiste expertise op dit moment door het vertrek van een andere projectleider. De op pagina 32 gevraagde FTE wordt gevraagd om de extra (woningbouw)opgaves het hoofd te bieden. Dit kan project- en beleidscapaciteit zijn.

Vraag 9:

Pag 33 “verkoop en start planontwerp woningen JP Coenstraat (12 woningen)”. Is al bekend welk plan gewonnen heeft aangezien hier 12 woningen wordt genoemd?

Antwoord 9:

Nee. Het is nog niet bekend welk plan het is geworden. We leggen momenteel de laatste hand aan de selectie- en gunningsleidraad. Het college zal hierover naar verwachting eind november een (voorgenomen) besluit nemen, waarover uw raad dan wordt geïnformeerd en nog in de gelegenheid gesteld om wensen en bedenkingen mee te geven. De selectie van en gunning aan een partij vindt volgens de huidige planning plaats in februari/maart 2023. Terecht merkt u (impliciet) op dat het ook niet vaststaat dat het gaat om 12 woningen. Wij gaan uit van 12 tot 14 woningen; het bestemmingsplan laat i.e.g. maximaal 14 woningen toe. 2

Beantwoording technische vragen Vraag 10: Antwoord 10: Vraag 11: Antwoord 11: Vraag 12:

Antwoord 12:

Vraag 13:

Antwoord 13:

Veel zwembaden in Nederland hebben het moeilijk door de gestegen energieprijzen. In hoeverre houdt het college in deze meerjarenbegroting rekening met mogelijk stijgende exploitatielasten van zwembad de Dolfijn? In de begroting is rekening gehouden met de stijging van de energieprijzen door het opnemen van stelposten vanaf 2024. Overigens is het zo dat de energieprijzen in 2023 nog vastliggen op het niveau van 2021. Kapitaalgoederen pag.39, in hoeverre zijn de verwachtte kosten vermeerderd met wat we zien aan stijgingen van materiële kosten? De op pagina 49 genoemde inflatiecorrectie van 2,4% voor het jaar 2023 lijkt ons veel te optimistisch. Zie antwoord vraag 20 Investeringen (30) IKC-zevensprong, 196k exploitatielasten op 4mln. Dat is een afschrijvingstermijn van c.a. 20 jaar. Is die afschrijftermijn niet te kort? Wij gaan er immers vanuit dat de levensduur met veel meer dan 20 jaar wordt verlengd door de aanzienlijke investering die u vraagt. Graag toelichten en e.v.t. een voorstel doen hoe we de afschrijvingstermijn zo goed als mogelijk kunnen laten aansluiten bij de verwachtte levensduur van het vastgoed. De exploitatielasten zijn berekend over de verschillende onderdelen. Zo hanteren we voor installaties een andere afschrijftermijn nl 15 jaar. Voor gebouwen is dat 50 jaar. De exploitatielasten zijn dus gebaseerd op verschillende afschrijftermijnen.

Investeringen (30): Wat bedoelt u met ‘bouwkosten + € 543.000 in 2025 tov begroting 2022,’ De bouwkosten zijn toch c.a. +3mln conform het raadsvoorstel dat in oktober in de Raad ligt? In het raadsvoorstel over de Zevensprong dat in oktober in de Raad ligt zijn we uitgegaan van de huidige investeringsbedragen uit de vastgestelde begroting van 2022. In het investeringsprogramma van 2023 is rekening gehouden met een stijging van de bouwkosten van € 543.000. Hiermee is dus in het raadsvoorstel nog geen rekening gehouden.

Vraag 14:

Investeringen 31 en 32 zijn de verwachtte bouwkosten bijgesteld naar actuele prijzen?

Antwoord 14:

De bedragen zijn gebaseerd op de verwachte bouwkosten stijging van maart 2022. Dus de actuele bedragen zijn nog niet verwerkt. Hiervoor verwijzen we naar de Raadsinformatiebrief inzake de bouwkostenstijging. 42 Joe Mann theater onderhoud: deze investering is toch al eerder goedgekeurd?

Vraag 15: Antwoord 15:

Dit betreft geen investering maar het reguliere onderhoud wat weer bij de gemeente komt te liggen na het doen van de “investering”.

Vraag 16:

44 Transformatie/uitvoering geven aan Nota integraal sociaal domein: beleid in uitvoering -Versterken basisstructuur: De reserve sociaal domein (c.a. 1mln ultimo 2022) is ook bedoeld om de transformatie op gang te brengen. Waarom kiest het college om deze investering niet te dekken uit de daarvoor bedoelde reserve?

Antwoord 16:

Begrotingssaldo is toereikend om deze kosten te dragen en de reserve is voor incidentele tegenvallers met het oog op inflatierisico’s, zie ook pagina 38 risico inschatting sociaal domein.

Vraag 17

Investeringen 54: “Het participatieproces van de gebiedsvisie en de wijkversterkingsaanpak in Wilhelminadorp/Kantonnier vergt in 2023 extra inzet en middelen. De externe financiering van de wijkversterking vervalt eind 2022. Voor de uitvoering van de noodzakelijke participatiethema's van de gebiedsvisie zijn extra middelen vereist. Een mogelijke herstructurering van deze wijken behoort tot de mogelijkheden. Het vergt extra budget om dit te onderzoeken.” U vraagt hiervoor 2x 250.000 euro. Graag ontvangen wij van u een meer gedetailleerde begroting met beoogde resultaten.

Antwoord 17:

Het antwoord wordt mondeling door de wethouder toegelicht.

3

Beantwoording technische vragen Vraag 18:

Investering 57 “Omdat het in de markt niet mogelijk is om iemand in te huren is in 2021 besloten om iemand een vaste baan aan te bieden ipv tijdelijk.” Wij kunnen inzetten op inhuur maar moeilijk rijmen met de HR-strategie (medewerkers te werven en te behouden pag 52). Bovendien stromen juist vaste krachten uit (toelichting investering 58), licht toe.

Antwoord 18:

Ons beleid is om medewerkers in vaste dienst te nemen voor vaste functies. Een vaste functie is een functie waar structureel budget voor is opgenomen in de begroting. Als er voor een functie een tijdelijk budget is toegekend (bijvoorbeeld één of twee jaar) wordt teruggevallen op tijdelijke invulling, dit is vaak inhuur. In deze casus is een medewerker in vaste dienst aangesteld op een nietstructureel budget. Gezien de huidige arbeidsmarkt en de kans de functie goed in te vullen is voor deze werkwijze gekozen.

Vraag 19

Graag wil D66 een actuele versie van de vertrouwelijke woningbouwprogrammering van het college ontvangen. Wij zouden graag een koppeling zien tussen de woningbouwprogrammering en ambtelijke capaciteit. Zijn deze in balans?

Antwoord 19:

Zoals afgesproken ontvangt de raad 2 keer per jaar de woningbouwmonitor (bij de Kaderbrief en bij de Begroting). In de komende monitor leggen we een duidelijkere relatie tussen het eindbeeld in 2040 (bijna 17.000 woningen) en de weg ernaartoe. Vooropgesteld: aan plannen om de woningen te bouwen is feitelijk geen gebrek. Wel kunnen we stellen dat de huidige economische situatie en de arbeidsmarkt de nodige uitdagingen opleveren. Zo zien we ontwikkelaars die door stijgende prijzen en rentestijgingen aarzelen om nu te gaan bouwen. Het grote aantal gelijktijdig spelende opgaven in combinatie met de krapte op de arbeidsmarkt leidt tot organisatorische uitdagingen en de noodzaak om te prioriteren om aan onze ambities te voldoen. Hoewel de vacatures momenteel moeilijk in te vullen zijn, blijven we inzetten op het werven van personeel (capaciteit voor ruimtelijke projecten en de woningbouwversnelling).

Vraag 20:

Voorzieningen & reserves; Het college benoemt het risico dat prijzen meer stijgen dan begroot op pag 38. Dit wordt meegewogen in de risico raming. Maken ook langere termijn inflatierisico’s hier onderdeel van uit? Wij maken ons zorgen dat voorzieningen en reserves voor bijvoorbeeld wegonderhoud in de toekomst ontoereikend zijn als de inflatie aanhoudt. Heeft het college hierop ook een risico inschatting gedaan?

Antwoord 20:

De zorgen zijn terecht, daarom is het inflatierisico voor 2023 opgenomen in de risicoparagraaf. De inflatie stijgt momenteel nog harder dan in deze begroting is voorzien (opgesteld juli/aug 2022). De ontwikkelingen in de wereld volgen zich momenteel zo snel op, dat elke risico-inschatting direct weer achterhaald is. Er is echter vooralsnog een vangnet: op basis van bestaand beleid ontvangen wij compensatie van het Rijk voor loon- en prijsstijgingen. Desondanks bestaat het risico dat we in de toekomst, vanwege de extreme prijsstijgingen onvoldoende compensatie van het Rijk ontvangen. In dat geval is heroverweging van ons beleid onontkoombaar. Immers, met de toegekende budgetten kunnen we in dat geval niet hetzelfde doen als voorheen en ook onze spaarpotjes (reserves en voorzieningen) worden in dat geval minder waard. Vooralsnog zijn geen signalen bekend dat het Rijk de compensatie van loon- en prijsstijgingen loslaat. 4

Beantwoording technische vragen Ontwikkelingen rondom de inflatie hebben onze permanente aandacht, zo nodig sturen we afhankelijk van de situatie bij. Vraag 21:

In de paragraaf Samenvatting Baten en lasten staat in de kolom Begroting 2023 als totale lasten 94 mln en baten 93 mln. Op de voorpagina staan 102 mln voor baten en lasten. Hoe kan dit verschil verklaard worden

Antwoord 21:

Het verschil betreft de storting en bijdragen uit de reserves. Deze tref je ook aan in het overzicht “Samenvattend overzicht baten en lasten”. De stortingen zijn € 8 mln + € 94 mln = € 102 mln

Vraag 22:

Hoe kan inzicht gekregen worden waaraan de investeringen uitgegeven worden? Op meerdere plaatsen staat verwijzing naar meerjarige beheerplan. Bijv uit het wegbeheerplan wordt in 2023 5,2 mln (volgens investerings progr) of 5,6 mln (volgens ontrekkingen uit bijlage reserve en voorzieningen) uitgegeven. Waaraan? Waar kan de raad sturen op prioriteiten? We plannen onze inzet voor het wegbeheer langjarig vooruit. Dat doen we op basis van historische gegevens, uitgevoerde inspecties, en bijbehorende risico’s. In de eerste jaarschijven is het uiteraard zo dat de uitvoering scherper is gepland / gedefinieerd dan in de jaarschijven die verder in de toekomst liggen. En elk jaar komen de plannen die eerder nog ver weg lagen dichterbij en worden daarmee scherper in definitie, in omvang, in financiële consequenties. Er is uiteraard de mogelijkheid om te schuiven met plannen. Daarbij houden we wel altijd rekening met de eerder aangehaalde historische gegevens, inspecties en risico’s. Bij risico’s kunt u denken aan de gevolgen van het uitstel van beheermaatregelen. Bij risico’s is ook bedoeld de bijzondere marktomstandigheden. Bij dat laatste houden we zeker rekening met de beschikbaarheid van materiaal en mensen. Het inzicht om planningen per jaarschijf definitief te maken hebben we en we zijn daarmee in staat om per jaarschijf de juiste keuzes te maken.

Antwoord 22:

Meer vragen over hetzelfde onderwerp? Voeg dan rijen toe met de tab-toets. *Als u vóór woensdag 12:00 mailt, spant het college zich in om voor de raadsvergadering of raadsavond uw vraag te beantwoorden.

Artikel uit het Reglement van Orde gemeenteraad Best 2020: Artikel 3.36 – Technische vragen 1.

2.

3.

Technische vragen worden kort en bondig geformuleerd. Het zijn informatieve vragen die bedoeld zijn om een beter begrip van een onderwerp of raadsvoorstel te krijgen. Het kunnen vragen zijn over feiten, omstandigheden en de uitleg daarvan of over de gevolgen van een besluit. Technische vragen moeten ingediend worden bij de griffie. Dit kan tot uiterlijk woensdag voor 12.00 uur, voorafgaand aan de dag van de raadsavond waarop het onderwerp geagendeerd staat. Het college spant zich in om de technische vragen zo spoedig mogelijk, maar uiterlijk vóór 15.00 uur van de dag van de vergadering of raadsavond te beantwoorden. De antwoorden van het college of de burgemeester worden door de griffie op het raadsinformatiesysteem geplaatst.

5