22049.1 - Bijlage concept RVP Oost-Brabant
Tekst van het document
Maar ook wanneer volledige informatiedeling niet zomaar kan, dient bezien te worden of bijvoorbeeld restinformatie van nut kan zijn voor andere partners of niveaus. Hierdoor kan vanuit zicht en inzicht gekomen worden tot een effectievere bestrijding van ondermijning. De verbinding tussen gemeenten, politie, OM, regio’s en private en overheidspartners en daarbij samen optrekken waar mogelijk is waar we een vuist maken tegen de georganiseerde criminaliteit en ondermijning. Een samenhangende aanpak van preventie, weerbaarheid en verstoring is nodig om ervoor te zorgen dat we niet blijven dweilen met de kraan open. Uitgangspunt daarbij is: voorkomen, oprollen en afpakken! Door bevoegdheden, kennis, kunde, intelligence en
48
interventies in onderlinge afstemming in te zetten zijn we effectiever en creëren we meer impact. Door het (laten) opwerpen van drempels door onszelf of onze bondgenoten in de samenleving, zoals inwoners, instellingen en bedrijven, wordt het lastiger om criminele verdienmodellen op te starten of te exploiteren. De Brabantse weerbaarheidsnorm is daarvoor de ondergrens die ervoor moet zorgen dat de dijken overal in de regio even hoog zijn. Lange tijd is het dogma voor de ondermijningsaanpak ‘Integraal, tenzij’ gevoerd. Volledige integraliteit van de aanpak heeft zeker voordelen, maar mag geen doel op zich zijn. In bepaalde gevallen is het alleen mogelijk om mono of multi te opereren, of is het juist raadzamer omdat het praktischer en effectiever is. Daarbij dient echter wel begrip voor de ander te zijn, maar bovenal oog te worden gehouden of er haakjes zijn voor andere partners of niveaus. Of er nu mono, multi of integraal wordt samengewerkt, voorop staat het realiseren van impact. Commitment is hierbij essentieel. Het is nodig om focus aan te brengen op specifieke thema’s. Gelet op de problematiek in onze regio blijft onze focus ook de komende periode liggen op het aanpakken van ondermijning binnen de vijf thema’s: 1. Cocaïne; 2. Synthetische drugs; 3. Hennep; 4. Witwassen; 5. Mensenhandel (zie prioriteit 5).
voor ruimte. De beelden die worden verkregen aan de hand van onder andere de ‘crimescript-methodiek’, biedt basisteams, regionale en landelijke partners handelingsperspectieven voor interventiemogelijkheden. Het gaat bij de aanpak van ondermijning niet alleen om categorische thema’s. Het gaat met het oog op de toegevoegde waarde voor de praktische aanpak ook om verbindende fenomenen en thematiek, en wat de basisteams, het Actieberaad en partners an sich daaraan concreet kunnen bijdragen. Door meer scherpte aan te brengen in de afzonderlijke thema’s, te bezien waar op die thema’s kansen liggen en welke partners daar aan bij moeten dragen, volgt de prak tische uitwerking op thema verbindend en overstijgend niveau. Met andere woorden een probleemgestuurde aanpak. Een voorbeeld hiervan kan zijn een crimineel samenwerkingsverband, dat op meerdere thema’s actief is of de aanpak van financiële facilitators. De strijd tegen georganiseerde criminaliteit en ondermijning is groot en divers, en kent overlap met vele thema’s en uitingen van problematiek. Breder, onconventioneel en “out of the box-denken” en “hands-on-handelen” zijn belangrijker dan klassieke denk- en handelwijzen en thema gebonden.
Houd bijvoorbeeld bij het aantreffen van een drugslab ook rekening met arbeidsuitbuiting en criminele uitbuiting, haak het Zorg- en Veiligheidshuis en het Sociaal Domein van de gemeente aan bij de aanpak van een criminele familie en houd bij een casus m.b.t. witwassen ook aandacht voor de mogelijkheden van bestuurlijke incasso’s.
Door te werken met deze prioritaire thema’s wordt (boven)regionaal meer scherpte aangebracht in de gezamenlijke opgave. Ook is het hierdoor mogelijk om op lokaal/regionaal niveau te bepalen welke vitale schakels binnen de criminele industrie het meest kansrijk zijn om succesvol aan te pakken. Als nieuwe ontwikkelingen (of veranderende verdienmodellen) vragen om flexibiliteit in onze aanpak, dan blijft hier
Dat kan fiscaal, maatschappelijk, bestuursrechtelijk en/of strafrechtelijk.
52
Regionaal Veiligheidsplan Oost-Brabant 2023-2026
Samen bouwen aan een veilig Oost-Brabant
53
Concept versie 27 Juni 2022
Ambitie voor 2023-2026
In de periode 2023 - 2026 wordt de ingezette lijn voortgezet en verder uitgebouwd. We hebben hierbij de volgende ambities: » Het vergroten van de actiegerichtheid; » Afgewogen, efficiënte en effectieve inzet van capaciteit bij interventies; » Interventies zijn zichtbaar en hebben impact; » Focus binnen prioriteiten en inzet op lokaal en regionaal niveau, zonder daarbij flexibiliteit te verliezen; » Structuur volgt inhoud; » Inzet vindt plaats op repressie (georganiseerde criminaliteit) én op preventie (ondermijning, i.c.m. aanpak wijken, jeugd en zorg); » De samenwerking uitbouwen met de Koninklijke Marechaussee, Douane en Zorg- en Veiligheids huizen; » Versterken van de informatiepositie; » Blijvend inzetten op bestuurlijke en maatschappelijke weerbaarheid en het vergroten van bestuurlijk afpakken; » We leggen een stevig fundament voor een weerbare overheid door ons te conformeren aan de Brabantse Norm Weerbare Overheid.
54
Wat gaan we de komende jaren doen?
» De aanpak van ondermijning in Oost-Brabant bestaat uit concrete en impactrijke interventies die laten zien dat het de overheid menens is. Dat kan alleen door actie, zowel op lokaal, bovenlokaal en regionaal niveau. De TF-RIEC ondersteunt en faciliteert de impactrijke actiegerichtheid van de weerbare partners. Opdracht: alle lokale, regionale en landelijke partners in Oost-Brabant, zoals vertegenwoordigd in de Driehoeken+, Actietafel en Actieberaad en ondersteund door de TF-RIEC, op operationeel, tactisch en strategisch niveau.
Concept versie 27 Juni 2022
Ambtelijk en bestuurlijk platform:
Het Actieberaad ziet er op toe dat de Driehoeken acteren binnen de gemaakte afspraken van het RVP en het RIEC-convenant en dat hiervoor ook de regionale capaciteit wordt ingezet. De Actietafel is een laagdrempelige en eenvoudige gelegenheidsstructuur ten behoeve van het vergroten van de actiegerichtheid met zichtbare resultaten. Meer informatie hierover in de bijlage “governance”.
» We optimaliseren de bestaande governance struc turen continu. De Basisteamdriehoek-plus blijft hierbinnen leidend in het keuzeproces m.b.t. speerpunten, aanpak en casuïstiek op lokaal niveau, waarbij we op regionaal niveau expertise concentreren en ondersteuning bieden op de genoemde focuspunten. Opdracht: Driehoeken+, Actieberaad, Actietafel, Algemeen Bestuur en Dagelijks Bestuur TF-RIEC. » Wederkerigheid: lokale en regionale partners helpen elkaars doelstellingen te bereiken en prioriteren samen daar waar nodig. Samen maken we het verschil! Opdracht: alle partners. » We werken aan/ versterken ons gezamenlijk fundament voor een weerbare overheid door ons te conformeren aan de Brabantse Norm Weerbare Overheid. Dit doen we door inzet op de pijlers bewustwording & organisatie, informatiepositie & beveiliging, beleid & handhaving, Integriteit & veilige werkomgeving en communicatie. Opdracht: Brabantse overheden, ondersteund door TF-RIEC.
Regionaal Veiligheidsplan Oost-Brabant 2023-2026
Samen bouwen aan een veilig Oost-Brabant
55
Concept versie 27 Juni 2022
Mensenhandel (prioriteit 5)
Inleiding
Vooruitblik / ambitie:
Waarom is dit onderwerp ook de komende jaren van belang?
» Het zicht vergroten op arbeidsuitbuiting middels de pilot die eind 2020 is gestart;
Mensenhandel is een bijzondere vorm van onder mijnende criminaliteit, omdat bij mensenhandel altijd sprake is van direct slachtofferschap. Mede daarom is het van belang dat de huidige aanpak van mensenhandel verder wordt ontwikkeld en verstevigd, zodat slachtoffer- en daderschap eerder kunnen worden gesignaleerd, eerder kunnen worden gestopt of zelfs kunnen worden voorkomen.
» Mensenhandel vormt een grove inbreuk op de mense lijke waardigheid en de lichamelijke en geestelijke integriteit van slachtoffers; » Op lokaal en regionaal niveau ontbreekt voldoende zicht op aard en omvang mensenhandel in het algemeen en in het bijzonder op de vormen criminele uitbuiting en arbeidsuitbuiting; » Slachtoffers blijven nog (te) vaak onder de radar: ze zien zichzelf niet als slachtoffer of durven geen hulp te vragen; » De jonge leeftijden49 van daders en slachtoffers van seksuele en criminele uitbuiting zijn erg zorgwekkend; » Daders en slachtoffers verplaatsen zich door de regio en door het land heen. Als onderdeel van de landelijke keten draagt Oost-Brabant verantwoordelijkheid voor het delen van informatie;
Concreet wil de Regionale Tafel Mensenhandel zich de komende jaren richten op de volgende punten: » Het voorkomen van jonge slachtoffers (vooral bij seksuele- en criminele uitbuiting) door te realiseren dat instanties zoals scholen, jeugdwerkers, hulp verlening de instrumenten hebben voor juiste voorlichting onder jongeren over weerbaarheid en risico’s inzake criminele aspecten;
» Meer aandacht voor burgers in een kwetsbare positie; » Het ondersteunen van ketenpartners in het verhogen van awareness en herkennen van signalen door o.a. de ontwikkeling van een regionale, duurzame (e-)training; » Het Basisniveau Bestuurlijke Aanpak Mensenhandel door ontwikkelen; 50 » Het versterken van de integrale aanpak mensen handel waarbij ook wordt gekeken met welke andere Programmaraden samengewerkt kan worden; » Het verder versterken en borgen van de verbinding tussen partners met betrekking tot het herkennen en delen van (en acteren op) signalen.
1/3 van de daders van criminele uitbuiting en 1/5 van de daders van seksuele uitbuiting is onder de 23 jaar.
56
Wat gaan we de komende jaren doen?
» Overgaan tot actie! Niet meer stukken en notities produceren, maar overgaan tot actie. Dit geldt voor alle probleemgebieden. Daarvoor is bestuurlijke betrokkenheid, verantwoordelijkheid en eigenaarschap van belang. Opdracht: alle partners gaan gezamenlijk aan de slag en zijn ook gezamenlijk verantwoordelijk.
Ambtelijk en bestuurlijk platform:
In onze regio richt de Regionale Tafel zich op de bestuurlijke aanpak van mensenhandel. Daarnaast is er een Expertgroep Mensenhandel. Meer hierover in de bijlage “governance”.
» Het zicht op (zeer) jonge daders en slachtoffers ontbreekt. De pilot Sentinel is uitermate geschikt om het gewenste inzicht te krijgen. Idealiter gaat de pilot, die nu binnen Oost-Brabant loopt, landelijk draaien. Mensenhandel moet zichtbaar gemaakt worden. Opdracht: Ketenregisseur mensenhandel. » Voorkomen waterbedeffect door verbinding lokaal en regionaal, maar zeker ook nationaal tot stand te brengen. Opdracht: Regionale Tafel Mensenhandel en Keten regisseur mensenhandel. » Regionale Tafel Mensenhandel is “probleem-eigenaar” maar heeft alle partners binnen onze regio nodig voor de uitvoering. Daarvoor zijn integrale samenwerking (ook tussen de verschillende domeinen) en het zorgen voor een stevige basis ook hier van essentieel belang. Opdracht: Regionale Tafel Mensenhandel in samenwerking met alle partners. » Mensenhandel zal vaker onderwerp van gesprek moeten zijn in de verschillende Driehoeken en de Bestuurlijke Regiegroep. De Regionale Tafel Mensenhandel zal dit agenderen (bijvoorbeeld middels een nieuwsbrief met actualiteiten). Opdracht: Regionale Tafel Mensenhandel.
» Onvoldoende (bruikbare) signalen mensenhandel bereiken de overheid (en samenwerkende partners in de keten). Het herkennen van signalen is nog niet op niveau.
49
Concept versie 27 Juni 2022
50
https://hetccv.nl/onderwerpen/mensenhandel/documenten/basisniveaubestuurlijke-aanpak-van-mensenhandel/
Regionaal Veiligheidsplan Oost-Brabant 2023-2026
» Mensenhandel is (al lang) niet meer een grootstedelijk probleem en komt overal voor. Het is daarom cruciaal dat alle partners mensenhandel kunnen en willen signaleren en daar de juiste instrumenten voor hebben. Trainingen zijn daarbij essentieel. Opdracht: alle partners.
Samen bouwen aan een veilig Oost-Brabant
57
Concept versie 27 Juni 2022
Concept versie 27 Juni 2022
Bijlagen Bijlage 1 Sterkteverdeling Politie-eenheid Oost-Brabant Bijlage 2 Governance Bijlage 3 Terugblik op het Regionaal Veiligheidsplan 2019 – 2022 Bijlage 4 Lijst met afkortingen
58
Regionaal Veiligheidsplan Oost-Brabant 2023-2026
Samen bouwen aan een veilig Oost-Brabant
59
Concept versie 27 Juni 2022
Bijlage 1 Sterkteverdeling Politie-eenheid Oost-Brabant
Wettelijk maakt de sterkteverdeling van de politie onderdeel uit van het Regionaal Veiligheidsplan.
Ontwikkelingen formatie 2018 – 2021:
» Ten gevolge van de gemeentelijke herindeling Haaren heeft de eenheid op 1 januari 2021 7,62 fte over gedragen aan de eenheid Zeeland – West-Brabant; » Binnen de totale formatie heeft sinds 2018 een flinke versterking van operationele functies plaats gevonden vanuit de zogenaamde ‘Regeerakkoordgelden’. Daarmee heeft de Minister van Justitie en Veiligheid beoogd op drie terreinen een duurzame (kwalitatieve) versterking van de politie te realiseren: ‘wijken en opsporing’, ‘opsporing op het gebied van zware criminaliteit en ondermijning’ en ‘digitale expertise’. De afgelopen vier jaren zijn hierdoor aan de eenheid Oost-Brabant 114,5 fte toegevoegd, waarvan 99,5 fte voor wijk en opsporing; » Deze versterking met meer dan honderd operationele functies heeft ‘onder aan de streep’ de omvang van de formatie van de eenheid Oost-Brabant niet beïnvloed: conform de landelijke afspraken hieromtrent zijn formatieplaatsen voor aspiranten in alle eenheden, dus ook Oost-Brabant, omgezet in formatieplaatsen voor volledig opgeleid personeel. Inmiddels zijn op deze wijze in de eenheid 126 formatieplaatsen omgezet. De eenheid profiteert zo van meer inzetbare capaciteit. Bovendien is er op deze wijze een zuiverder beeld van de inzetbare capaciteit in de eenheid.
» De formatie van de eenheid Oost-Brabant is in de afgelopen periode, als gevolg van de toekenning van extra middelen, gericht uitgebreid. Het betreft onder meer de uitbreiding van de Vreemdelingenpolitie met 41 fte ten behoeve van het Aanmeldcentrum Budel, de versterking van team Zeden met 10,7 fte, de versterking ten behoeve van bewaken en beveiligen met 11,9 fte. Daarnaast is aan de districtsleidingen 9,8 fte bedrijfsvoeringsondersteuners toegevoegd, die werken ten behoeve van de basisteams.
60
Concept versie 27 Juni 2022
Regionaal Veiligheidsplan Oost-Brabant 2023-2026
Ontwikkelingen formatie 2022 en verder:
In 2022 en daarna wordt de formatie van de politie verder versterkt op een aantal kerntaken. Dit geldt onder meer op het terrein van Zeden, Migratie en Mensenhandel (resp. moties Klaver en ZegersAsscher) en Grenzen en Veiligheid. Ook het stelsel Bewaken en Beveiligen, dat sinds de moorden op o.a. Derek Wiersum en Peter R. de Vries een zware wissel trekt op de capaciteit van de politie, wordt versterkt door hiervoor capaciteit in te richten. Het huidige kabinet heeft bij haar aantreden een verdere investering in de politie aangekondigd, ter grootte van 700 miljoen euro. De uitwerking van deze plannen is nog niet bekend. Het uitbreiden van operationele functies en de gelijk tijdige uitstroom van grote aantallen politiemensen die met pensioen gaan, zorgen voor een tijdelijke onderbezetting die naar verwachting in de loop van 2024 zal zijn opgelost. Het stelt de politie voor de uitdaging om grote aantallen aspiranten te werven en op te leiden, en in de praktijk te begeleiden in het werk. Dit vraagt vooral veel van het absorptievermogen van onder bezette basisteams. De Intelligence organisatie (DRIO) en de Regionale Recherche (DRR) hebben al grote stappen gezet in de voorbereiding van inrichtingsaanpassingen volgens de zogenaamde Houtskoolschets. Daarbij wordt ingezet op meer hoger gekwalificeerde functies.
Uitgangspunt hierbij is dat de gezagsrol van bestuur en OM ongewijzigd blijft en besluitvorming over de inzet van politiecapaciteit plaatsvindt in de Driehoeken.
De norm van 1 wijkagent per 5.000 inwoners gemiddeld over de eenheid blijft gehandhaafd. De vorige uitbreiding van wijkagenten dateert van 2019 en daarbij steeg het aantal van 276 naar 287,5 fte. Het aantal inwoners van onze regio blijft groeien en jaarlijks wordt gemonitord of het aantal wijkagenten nog voldoet aan de wettelijke eis. Dit kan in de periode 2023 – 2026 opnieuw leiden tot een toename van het aantal wijkagenten in de negen basisteams. Basisteam
Operational Expert GGP
Senior GGP
Totaal
's-Hertogenbosch
4
27,5
31,5
Meierij
8
36,5
44,5
Maasland
4
20
24
Maas & Leijgraaf
9
22
31
Eindhoven-Zuid
7
16,5
23,5
Eindhoven-Noord
4
21
25
De Kempen
8
28
36
Dommelstroom
6
23
29
Peelland
8
35
43
Totaal
58
229,5
287,5
Samen bouwen aan een veilig Oost-Brabant
61
Concept versie 27 Juni 2022
Concept versie 27 Juni 2022
Formatie Politie-eenheid Oost-Brabant Eenheid Oost-Brabant
Team
Eenheid Oost-Brabant
Eenheid Oost-Brabant
1,0
Eenheid Oost-Brabant
1,0
Leiding Eenheid Oost-Brabant
Leiding Eenheid Oost-Brabant Staf regionale eenheid (OB)
District 's-Hertogenbosch
District Eindhoven
District Helmond
62
Formatie
Eenheid
Team
Dienst Regionaal Operationeel Centrum (OB)
Dienst Regionaal Operationeel Centrum (OB)
1,0
Leiding Dienst Regionaal Operationeel Centrum (OB)
0,9
3,0
Afdeling Meldkamer (politiedeel) (OB)
89,2
Leiding Eenheid Oost-Brabant
3,0
Dienst Regionaal Operationeel Centrum (OB)
91,1
Staf regionale eenheid (OB)
1,0
Dienst Regionale Recherche (OB)
1,0
Leiding Staf regionale eenheid (OB)
0,0
Leiding Dienst Regionale Recherche (OB)
2,0
Afdeling Politieprofessie (OB)
14,0
Afdeling Generieke Opsporing (OB)
89,8
Afdeling Control (OB)
6,0
Afdeling Thematische Opsporing (OB)
96,0
Afdeling Bestuursondersteuning (OB)
34,3
Afdeling Vreemdelingenpolitie (OB)
114,8
Afdeling Veiligheid, Integriteit en Klachten (OB)
14,7
Afdeling Specialistische Ondersteuning (OB)
200,0
Afdeling Communicatie (OB)
15,0
Dienst Regionale Recherche (OB)
503,6
Staf regionale eenheid (OB)
85,0
District 's-Hertogenbosch
1,0
Leiding District 's-Hertogenbosch
Dienst Regionale Recherche (OB)
Formatie
Dienst Regionale Informatieorganisatie (OB)
1,0
Leiding DRIO (OB)
2,0
6,0
Afdeling Regionale Informatie (OB)
51,5
Basisteam 's-Hertogenbosch
201,0
Afdeling Informatieknooppunten (OB)
61,9
Basisteam Meierij
197,7
Afdeling Analyse en Ondersteuning (OB)
44,0
Basisteam Maasland
124,6
Afdeling Analyse en Ondersteuning 5 (OB)
12,0
Basisteam Maas en Leijgraaf
150,4
Afdeling Analyse en Onderzoek (OB)
40,9
Flexteam 's-Hertogenbosch
15,0
Afdeling Business Intelligence en Kwaliteit (OB)
8,0
Districtsrecherche 's-Hertogenbosch
93,9
Dienst Regionale Informatieorganisatie (OB)
221,3
Team ZSM (OB)
25,5
District 's-Hertogenbosch
815,1
Dienst Regionale Inforrratieorganisatie (OB)
Dienst Regionale Operationele Samenwerking (OB)
Dienst Regionale Operationele Samenwerking (OB)
1,0
Leiding DROS (OB)
2,0
District Eindhoven
1,0
Afd. Regionale Conflict- en Crisisbeheersing (OB)
62,9
Leiding District Eindhoven
5,0
Afdeling Infrastructuur (OB)
67,4
Basisteam Eindhoven-Zuid
212,1
Afdeling Regionaal Service Centrum (OB)
84,0
Basisteam Eindhoven-Noord
181,9
Afdeling Arrestantentaken (OB)
108,7
Basisteam De Kempen
171,6
Afdeling Regionale Coördinatietaken (OB)
49,1
Flexteam Eindhoven
14,9
Dienst Regionale Operationele Samenwerking (OB)
375,0
Districtsrecherche Eindhoven
77,6
Afdeling Planning en Capaciteits management (OB)
30,7
District Eindhoven
664,1
Dienst Bedrijfsvoering (OB)
30,7
District Helmond
1,0
Leiding District Helmond
4,8
Basisteam Dommelstroom
162,3
Basisteam Peelland
241,2
Flexteam Helmond
15,0
Districtsrecherche Helmond
56,7
District Helmond
481,0
Regionaal Veiligheidsplan Oost-Brabant 2023-2026
Dienst Bedrijfsvoering (OB)
Eenheid Oost-Brabant
3.270,9
Samen bouwen aan een veilig Oost-Brabant
63
Concept versie 27 Juni 2022
Bijlage 2 Governance48
Artikel 13 lid 1 Politiewet: De burgemeester en de officier van justitie overleggen regelmatig tezamen met het hoofd van het territoriale onderdeel van de regionale eenheid binnen welker grondgebied de gemeente
Driehoeksoverleggen:51
Regionaal Driehoeks Overleg: Het regionale driehoeksoverleg bestaat uit de regioburgemeester, plaatsvervangend regioburgemeester, de hoofdofficier van justitie en de politiechef. Doelstelling van het overleg (6 keer per jaar) is (vooral) om de voortgang te bespreken van de regionale veiligheids afspraken, al dan niet in relatie tot de nationale ontwikkelingen. Het overleg wordt ondersteund door de adviseur regioburgemeester/Regiobureau. De burgemeester die als portefeuille “ondermijnende crimi naliteit” heeft, heeft een “standing invitation”. Bestuurlijke Regiegroep (BR): De kern van de overlegstructuur in Oost-Brabant wordt gevormd door de BR (6 keer per jaar). Dit is het overleg van de burgemeesters die voorzitter zijn van de basisteamdriehoeken, de hoofdofficier van justitie en de politiechef. Het is een besluitvormend overleg waaraan de deelnemers met mandaat vanuit hun achterban deelnemen. Voor dit overleg worden tevens de coördinerende gemeentesecretarissen en de Belastingdienst uitgenodigd. De regioburgemeester is voorzitter. Het overleg wordt ondersteund (en voorbereid) door de adviseur regioburgemeester/Regiobureau.
51
geheel of ten dele valt, en zo nodig met de politiechef van een regionale eenheid, over de taak uitvoering van de politie en over het beleid ten aanzien van de taakuitvoering (driehoeksoverleg).
Ambtelijk: Voorafgaand aan de BR vindt het ambtelijke IV-overleg plaats (in principe dus ook 6 keer per jaar). Dit overleg wordt voorgezeten door de 2 coördinerende gemeentesecretarissen. Deelnemers zijn verder de IV’ers van de gemeenten waarvan de burgemeester voorzitter is van het basisteam (en dus deel uitmaken van de Bestuurlijke Regiegroep), een beleidsmedewerker van het OM, een beleidsmedewerker van de politie, de TF-RIEC, de accounthouder van het Ministerie van Justitie en Veiligheid en het Regiobureau Integrale Veiligheid. Het overleg wordt voorbereid door het Regiobureau IV. De onderwerpen waar overeenstemming over is bereikt gaan naar de Bestuurlijke Regiegroep (die enkele weken later plaatsvindt). In de periode tussen het IV-overleg en de Bestuurlijke Regiegroep worden de stukken aangeboden aan de Driehoeken Basisteams, zodat de stukken in elk basisteam kunnen worden besproken alvorens ze worden besproken in de BR. Regionaal Overleg Veiligheid (ROV): Twee keer per jaar is er een thematisch Regionaal Overleg Veiligheid, waaraan burgemeesters, de hoofd officier van justitie en gebiedsofficieren van Justitie, de (geografische) politieleidinggevenden, de Belastingdienst, de coördinerende gemeentesecretarissen, de directeuren van de Veiligheidsregio’s, vertegenwoordigers van de TF-RIEC en een ambtelijke vertegenwoordiging deelnemen. De regioburgemeester is voorzitter.
De adviseur regioburgemeester/Regio bureau organiseert het overleg.
Governance is de wijze van besturen, het toezicht op de partners en de manier waarop de verschillende overlegvormen zijn ingericht.
64
Concept versie 27 Juni 2022
Regionaal Veiligheidsplan Oost-Brabant 2023-2026
Driehoek Basisteam: Elk basisteam52 in de regio Oost-Brabant heeft een Driehoek bestaande uit de burgemeester(s), de gebiedsofficier van justitie en de politiechef van het desbetreffende basisteam. De burgemeesters van een basisteam kiezen uit hun kring een voorzitter die het basisteam vertegenwoordigt in de BR. De Driehoek Basisteam wordt uitgebreid met een vertegenwoor diger van de Belastingdienst indien zaken betreffende ondermijning worden besproken (Driehoek-plus). Elke Driehoek Basisteam wordt voorafgegaan door een ambtelijk overleg waarin de IV’ers van de desbetreffende gemeenten en beleidsmedewerkers van de politie, het OM, de TF-RIEC en het Regiobureau zijn vertegenwoordigd. De voorzitter van het IV-overleg (in de meeste basisteams53 is dit de ambtenaar van de burgemeester die voorzitter is van de Driehoek Basisteam) neemt deel aan het regionale IV-overleg ter voorbereiding op de BR. In Oost-Brabant is er in 2016 voor gekozen om het primaat bestuurlijk te leggen bij de basisteams (en niet bij de districten zoals in sommige andere politieregio’s) om daarmee de doorzettingsmacht op dat niveau neer te leggen. Momenteel zijn er geen redenen om aan dit systeem te tornen. Te behandelen onderwerpen lopen in principe een duidelijk pad van IV-overleg naar Driehoeken Basisteams naar Bestuurlijke Regiegroep.
Afgesproken is dat indien de voorzitter van een Driehoek Basisteam niet in de gelegenheid is om de vergadering van de
Bestuurlijke Regiegroep bij te wonen, dan kan een van de andere burgemeesters dit overleg bijwonen. Het is belangrijk dat alle basisteams zijn vertegenwoordigd in de Bestuurlijke Regiegroep. Analoog hieraan geldt dit ambtelijk ook voor het IV-overleg. De Driehoeken Basisteams sturen op veiligheid en daardoor ook op de politiecapaciteit. Die sturing is belangrijk omdat politiecapaciteit onder druk staat en er meer aandacht moet zijn voor een decentrale invulling van het politiewerk, met meer lokale regelruimte. De Driehoek beslist over hoeveel politiecapaciteit naar de handhaving van de openbare orde of naar de opsporing gaat. Naast de regionale overleggen vindt er ook overleg plaats op nationaal niveau. Dat is het Landelijk Overleg Veiligheid en Politie (LOVP). Dit LOVP (ongeveer 6 keer per jaar) is het landelijk overleg van alle regioburgemeesters met de minister van Justitie en Veiligheid, de voorzitter van het College procureurs-generaal en de korpschef van de Nationale politie over de taakuitvoering en het beheer ten aanzien van de politie (artikel 19 Politiewet). Ook de verdeling van de politiesterkte over de verschillende eenheden is vaak onderwerp van gesprek.
De burgemeester van Eindhoven is de regioburgemeester van Oost- Brabant en heeft landelijk de portefeuille “intelligence, informatiedeling en privacy.” Er is een landelijk bureau ondersteuning regioburgemeesters dat dit overleg en de portefeuilles ondersteunt. Regionaal wordt dit overleg voorbereid door de adviseur regioburgemeester.
De eenheid Oost-Brabant bestaat uit de basisteams Eindhoven (2 basisteams), ’s-Hertogenbosch, Maasland, Maas en Leijgraaf, De Meijerij, De Kempen, Dommelstroom en Peelland. 53 In Peelland is een regionale ambtenaar onder meer voor dit takenpakket aangetrokken. 52
Samen bouwen aan een veilig Oost-Brabant
65
Concept versie 27 Juni 2022
Regiobureau Integrale Veiligheid Oost-Brabant (RIVOB): In februari 2016 is door het toenmalige Veiligheidsoverleg Oost-Brabant opdracht gegeven tot het inrichten van een Regiobureau Integrale Veiligheid voor de regio Oost-Brabant. De Bestuurlijke Regiegroep is opdrachtgever van het Regiobureau. De twee coördinerend gemeentesecretarissen zijn opdrachtnemer. Het Regiobureau bestaat momenteel uit de adviseur regioburgemeester, 2 regionale beleidsadviseurs, een projectondersteuner en (tijdelijk) de ketenregisseur mensenhandel. De werkzaamheden worden verricht voor de 32 gemeenten in de regio Oost-Brabant. Het doel is ondersteuning te bieden aan het realiseren van de doelen die voortkomen uit de regionaal geprioriteerde thema’s en daarmee ook een bijdrage te leveren aan de versterking van de regionale samenwerking op het gebied van veiligheid. De gemeente Eindhoven ondersteunt de beheersmatige faciliteiten (facilitaire ondersteuning). De werkplekken bevinden zich in het gemeentehuis van de gemeente Maashorst (locatie: Uden).
Veiligheidsfonds: In 2014 is besloten tot het instellen van een Veiligheidsfonds in onze eenheid. Elke gemeente in de regio Oost-Brabant draagt € 0,25 per inwoner af aan het fonds dat bedoeld is om veiligheidsprojecten in onze regio te financieren. De afgelopen jaren zijn o.a. het Regiobureau, de ketenregisseur mensenhandel, onderzoek naar drugsgebruik in Oost-Brabant en het project personen met verward gedrag betaald uit dit fonds. Ook is er budget beschikbaar gesteld voor de aanpak van cybercrime c.q. gedigitaliseerde criminaliteit.
Concreet behelzen de taken en werkzaamheden: 1. Bevorderen samenwerking en kennisdeling in de regio: o.a. voorbereiden van en inhoudelijk adviseren over regionale overleggen, secretariaat voeren van (bestuurlijke) werkgroepen c.q. Programmaraden,54 het zorgdragen voor afstemming tussen het lokale, regionale en landelijke beleid van de specifieke geprioriteerde portefeuilles. 2. Strategische- en beleidsmatige advisering voor de geprioriteerde thema’s. 3. Bevorderen en monitoren van implementatie van regionaal beleid (opstellen van bijvoorbeeld, Jaarverslagen, het RVP en de uitvoeringsplannen van de Programmaraden en de monitoring van deze plannen). Het Regiobureau wordt gefinancierd vanuit het Veiligheidsfonds. De functie van adviseur regioburgemeester hoort bij de formatie van de politie. Zowel de adviseur regioburgemeester als de projectondersteuner van het Regiobureau worden “om niet” beschikbaar gesteld aan het Regiobureau. Het RIVOB beschikt over een eigen website: www.rivob.nl
54
Concept versie 27 Juni 2022
Governance inzake ondermijning:
Driehoek+, in sommige basisteams de Lokale Stuurploeg Ondermijning (LSO) of Bestuurlijk Overleg Ondermijning (BOO) genoemd, is sturend t.a.v. alle integrale casuïstiek en ondermijningsproblematiek op basisteamniveau, is verantwoordelijk voor de prioritering van thema’s en toewijzing van lokale capaciteit in dit kader en is aanjager van de integrale aanpak bij alle partners, waaronder bestuurlijke en maatschappelijke weerbaarheid binnen het basisteam; Het Ambtelijk VoorbereidingsOverleg (AVO) Het AVO is de integrale ambtelijke voorbereidingstafel van de Driehoek+, waar relevante signalen besproken worden. Zij houden zicht op alle signalen die bij alle (individuele) partners binnenkomen en voeren daarover integraal het goede gesprek en maken een integrale afweging welke signalen moeten en kunnen worden opgepakt en wat de vervolgstappen zouden kunnen zijn (mono, multi of integraal). Het AVO dient daarvoor als netwerktafel. De basisteamprogrammaleiders ondermijning zijn de opdrachtnemers van het programma ondermijning en rapporteren aan de Basisteamdriehoek Plus. Inmiddels zijn in alle basisteams ontkleurde programmaleiders actief (gefinancierd vanuit de basisteams) die volledig op dit onderwerp gericht zijn.
De regionaal programmaleider ondermijning stuurt regionaal op de integrale uitvoering van het programma ondermijning, is opdrachtnemer van het Actieberaad en is de “linking pin” tussen de Actie Tafel en het Actieberaad (en legt daaraan ook verantwoording af) en de Basisteamprogrammaleiders. Deze functionaris is in dienst van de TF-RIEC. De Actietafel De Actietafel, als opvolger van het Operationele Overleg sinds 2021, is een laagdrempelige en eenvoudige gelegenheidsstructuur ten behoeve van het vergroten van de actiegerichtheid met zichtbare resultaten, gevoed door informatieproducten en signalen/verzoeken vanuit de Driehoeken+. De Actietafel is opdrachtnemer van het Actieberaad en de Driehoeken+. Iedere partner kan onderwerpen / potentiële kansen aandragen. De energie wordt alleen gericht op datgene dat meerwaarde heeft en door partners als prioriteit en kansrijk wordt gezien. De Actietafel richt zich ook op bovenlokale complexe casuïstiek.
Deelnemers: vertegenwoordigers van partners vanuit politie, Belastingdienst, FIOD, OM, Basisteamprogrammaleiders, TF-RIEC en Hoofd Actiecentrum. De Regionaal Programmaleider Ondermijning zit dit overleg voor. De aansluiting met het bestuur wordt vorm gegeven via de basisteamprojectleiders Het Actieberaad Ondermijning (onder leiding van de portefeuillehouder ondermijning vanuit de BR) is opdrachtgever van het programma ondermijning en tevens verantwoordelijk voor strategische sturing op de uitvoering en het vaststellen van de programmatische en beleidsmatige kaders. Het Actieberaad Ondermijning rapporteert aan de BR en de Regionale Driehoek. Het Bestuurlijk Ondersteuningsteam (BOT) vervult de rol van vraagbaak en sparring partner voor de besturen en ambtelijke organisaties van de 32 gemeenten in Oost-Brabant en de Basisteamdriehoeken+ bij de aanpak van ondermijnende criminaliteit en versterking van de bestuurlijke weerbaarheid en integriteit. Dit onder regie en verantwoordelijkheid van het lokaal gezag. Ook kunnen BOT’ers de rol van integraal projectleider vervullen in geval van ondermijningcasuïstiek met een complexe bestuurlijke component. Het Actiecentrum is de fysieke locatie in Oost-Brabant (gemeentehuis Maashorst in Uden) waar de regionaal programmaleider, de BOT’ers, de coördinatoren bestuurlijk afpakken en de overige medewerkers van het TF-RIEC hun werkplek hebben.
De flexibele werkplekken staan ook ter beschikking van de basisteamprogrammaleiders en de andere partners die betrokken zijn bij de aanpak van ondermijning. Veel overleggen (zowel beleidsmatig als op casusniveau) vinden op deze centrale locatie plaats. Ook het Regiobureau is hier ondergebracht. Door de bundeling van verschillende functies en disciplines ontstaat een netwerk dat elkaar snel en eenvoudig weet te vinden en op een integrale en effectieve wijze de problematiek kan aanpakken. De locatie fungeert ook als een ontmoetingsplaats waar integrale kruisbestuiving plaats vindt.
De regionaal beleidsadviseurs van het RIVOB ondersteunen de burgemeesters die een regionale portefeuille hebben, zodat de “eigen” IV’er dat niet hoeft te doen.
66
Regionaal Veiligheidsplan Oost-Brabant 2023-2026
Samen bouwen aan een veilig Oost-Brabant
67
Concept versie 27 Juni 2022
De Taskforce Brabant-Zeeland-Regionaal Informatieen Expertisecentrum (TF-RIEC) bestaat uit de onderling verbonden onderdelen Taskforce, het RIEC en de beide Actiecentra Zeeland-West-Brabant en Oost-Brabant. Focuspunten zijn onder andere de integrale aanpak van casussen en acties, de verdere versterking van de weerbaarheid bij alle convenantspartners en de doorontwikkeling van de ondermijningsbeelden. Op regionale schaal (Oost-Brabant) worden een aantal expertises geboden die de lokale basisteams kunnen ondersteunen: juridisch, projectmanagement, kennis van de partners, specifieke ondermijningskennis op fenomeenniveau en bovenlokale complexe casuïstiek. Het Actiecentrum Oost-Brabant ondersteunt hierbij, en het RIEC is hét platform voor analyse, kennis en informatiedeling tussen de diverse partners, waar de Taskforce hét innovatieplatform is. De TF-RIEC is niet belast met de dagdagelijkse operationele aanpak van ondermijning. Onze regio heeft de beschikking over 4 accountmanagers RIEC en 4 intelligence specialisten. Daarnaast kan gebruik gemaakt worden van de RIEC-frontoffice, de RIEC-productie en de afdeling communicatie. Het RIEC wordt gefinancierd vanuit het Ministerie van Justitie en Veiligheid, de gemeenten en de provincie Noord-Brabant. Vanuit de politie, belastingdienst en het OM is een aantal medewerkers gedetacheerd.
Taken TF-RIEC (onder andere): » Verbinding leggen met het lokale gezag; » Aanjagen van integrale betekenisvolle acties op ondermijning vanuit de onafhankelijke positie; » Generator van nieuwe impulsen over de volle breedte; » Ondersteunen en faciliteren van duurzaam aanpakken van ondermijningsaanpak door het vergroten van de uitvoeringskracht en actiegerichtheid, door bevoegdheden, kennis en kunde in onderlinge afstemming in te zetten, waardoor we effectiever zijn en meer impact creeren. Door het verhogen van de weerbaarheid en het verstevigen van de preventieve aanpak. Door het (laten) opwerpen van drempels door ons als partners of onze bondgenoten in de samenleving. Door het verstevigen van de kennis- en innovatiepositie.
Programmaraden en bestuurlijke werkgroepen: Programmaraden of bestuurlijke werkgroepen bestaan doorgaans uit vertegenwoordigers van bestuur, OM en politie. Daarnaast kunnen (en moeten) andere organi saties deelnemen vanwege hun expertise over het onderwerp en/of hun rol in het proces. Het voordeel van een Programmaraad is dat de uitwerking van onderwerpen uit het RVP geborgd is en dat er daadwerkelijk producten worden opgeleverd waarvoor commitment is van de verschillende partijen. Voorzitters van Programmaraden of bestuurlijke werkgroepen kunnen, indien daartoe een noodzaak bestaat, voor een agendapunt aanschuiven bij de Bestuurlijke Regiegroep. Welke Programmaraden c.q. bestuurlijke werkgroepen zijn actief in Oost-Brabant?55 En welke ambtelijke werk groepen ondersteunen deze Programmaraden en bestuurlijke werkgroepen?
Concept versie 27 Juni 2022
Maatschappelijke Onrust: Ambtelijke en bestuurlijke platform: De Programmaraad is het strategisch bestuurlijk platform voor extremisme, radicalisering (alle vormen van religieuze en politieke radicalisering), polarisatie en maatschappelijke spanningen. Het expertteam is het ambtelijk gremium dat enerzijds de Programmaraad voedt en ondersteunt en anderzijds zijn de deelnemers voor hun collega’s in het basisteam het aanspreekpunt voor deze onderwerpen. Programmaraad Maatschappelijke Onrust: Deelnemers: burgemeester M.J. Houben van de gemeente Nuenen (voorzitter), burgemeester R.S. van Meygaarden van de gemeente Boxtel (vicevoorzitter), de gemeenten Eindhoven, ’s-Hertogenbosch, Helmond en Oss, het OM, de Politie (CTER), de NCTV, de KMAR, het Zorg- en Veiligheidshuis Brabant Zuidoost en het Zorg- en Veiligheidshuis Brabant Noordoost, de regionaal projectleider radicalisering en het RIVOB. Expertteam Maatschappelijke Onrust: Deelnemers: ambtelijke vertegenwoordiger uit elk basisteam (ofwel van de afdeling veiligheid ofwel van de afdeling zorg), de Politie (afgevaardigden uit Brabant Zuidoost en Brabant Noordoost), het OM, het Zorg- en Veiligheidshuis Brabant Zuidoost, de regionaal projectleider radicalisering en het RIVOB.
Digitale Veiligheid: Thans zijn in onze regio de Projectgroep Cyber en de Programmaraad Cyber actief. We benaderen Digitale Veiligheid in de volle breedte. Het gaat om grote Cyberaanvallen, maar het gaat ook over relatief ‘kleine’ criminaliteit in een digitaal jasje (whatsapp-fraude of helpdeskfraude). Daarom noemen we het vanaf nu Digitale Veiligheid. In deze RVP-periode gaan we overeenkomstig de benaming van dit hoofdstuk het ambtelijke en bestuurlijke platform ook zo noemen. De Programmaraad is het strategisch bestuurlijk platform voor Digitale Veiligheid. Het Expertteam is het ambtelijk gremium dat enerzijds de Programmaraad voedt en ondersteunt en anderzijds zijn de deelnemers voor hun collega’s in het basisteam het aanspreekpunt voor deze onderwerpen. Vanuit het Expertteam wordt de verbinding gelegd met o.a. het netwerk van CISO ’s,56 onderwijs, GGD’en, de ouderenbonden en het bedrijfsleven. Programmaraad Digitale veiligheid: Deelnemers: Deelnemers: burgemeester C.H.C. van Rooij van de gemeente Meierijstad (voorzitter), burgemeester J.G.M.T. Ubachs van de gemeente Best (vicevoorzitter), het OM, de Politie, de Veiligheidsregio Brabant-Noord, de Veiligheidsregio Brabant Zuidoost en het RIVOB. Regionaal Expertteam Digitale veiligheid: Deelnemers: ambtelijke vertegenwoordiger veiligheid uit elk basisteam, de Politie, het OM, de Veiligheidsregio’s en het RIVOB.
De TF Brabant-Zeeland wordt gefinancierd met gelden van het Ministerie van Justitie en Veiligheid, de provincie Noord-Brabant en de gemeenten.
55
68
Hierbij is alleen gekeken naar de Programmaraden c.q. bestuurlijke werkgroepen die rechtstreeks functioneren onder het RVP en de Bestuurlijke Regiegroep.
Regionaal Veiligheidsplan Oost-Brabant 2023-2026
56
Ciso = Chief information Security Officer. De Ciso is binnen een organisatie verantwoordelijk voor het implementeren van informatiebeveiligingsbeleid en het toezicht daarop.
Samen bouwen aan een veilig Oost-Brabant
69
Concept versie 27 Juni 2022
Zorg en Veiligheid: Thans zijn in onze regio het Agendaoverleg Zorg & Veiligheid en de Programmaraad Zorg & Veiligheid (PRZV) actief. Daarnaast is er een breed Netwerk Zorg & Veiligheid. Programmaraad Zorg & Veiligheid: De belangrijkste rollen voor de Programmaraad Zorg & Veiligheid waar zij zich op het snijvlak van zorg en veiligheid mee bezig houdt zijn de “3 A’s”: 1. Afstemmen, signaleren en kennisdelen 2. Agenderen/ambassadeur (richting eigen achterban én extern) 3. Aanjagen Deelnemers: burgemeester J.C.R. Keijzers van de gemeente Oirschot (voorzitter), burgemeester M.A.H. Moorman van de gemeente Bernheze, wethouders van de gemeenten Eindhoven, Meierijstad, Helmond en Oss, het OM (de plv-Hoofdofficier van Justitie, de Politie, de GGzE, de GGZ-Oost-Brabant, Reinier van Arkel en het RIVOB. Verder kan per onderwerp gekeken worden welke partner voor dat thema specifiek moet aansluiten (flexibele schil). Agendaoverleg Zorg & Veiligheid: Deelnemers: ambtelijke vertegenwoordiger uit Eindhoven, ’s-Hertogenbosch, Oss, Helmond, Veldhoven, Vught, Meierijstad, Maashorst, Sint-Michielsgestel-Boxtel, Oirschot, Laarbeek, Son en Breugel, Best, Nuenen, Bladel, Bernheze en Cranendonck,57 het OM, de politie, GGzE, GGZ-Oost-Brabant, Reinier van Arkel, de beide Zorg- en Veiligheidshuizen en het RIVOB.
Netwerkoverleg Zorg & Veiligheid: Dit netwerk bestaat uit een breed spectrum aan partijen met een rol op zorg en/of veiligheid (naast de leden van de Programmaraad en het Agendaoverleg Zorg en Veiligheid kan hierbij gedacht worden aan bijvoorbeeld Veilig Thuis, GGD, Reclassering, DJI, RAV, Zorgverzekeraars, Maatschappelijke Opvang of HALT). Dit netwerk wordt door middel van nieuwsbrieven en de website (www.rivob.nl) op de hoogte gehouden van de voortgang op de thema’s van de Programmaraad Zorg & Veiligheid. Jaarlijks zal er een Netwerkbijeenkomst Zorg en Veiligheid Oost-Brabant worden georganiseerd, waarbij de PRZV de voortgang op de thema’s zal presenteren en er ruimte is om te netwerken, thema’s te bespreken, kennis te delen en te verbinden. Met elkaar vormen we het Netwerk Zorg & Veiligheid.
57
Ondermijning: Actieberaad: Het Actieberaad ziet er op toe dat de Driehoeken acteren binnen de gemaakte afspraken van het RVP en het RIEC-convenant en dat hiervoor ook de regionale capaciteit wordt ingezet. Het Actieberaad stimuleert en bevordert daarnaast de actiegerichtheid, de integraliteit van de samenwerking, het lerend vermogen daarvan, brengt scherpte aan in de aanpak en brengt/houdt het lokaal gezag in positie en ondersteunt lokale uitvoering. Deelnemers: burgemeester J.M.L.N. Mikkers van de gemeente ’s-Hertogenbosch (voorzitter), burgemeester M.J.A. Delhez van de gemeente Veldhoven, burgemeester W.A.G. Hillenaar van de gemeente Land van Cuijk, ambtelijke deelname door hoofden veiligheid van de gemeenten Eindhoven en ’s-Hertogenbosch, OM, politie, TF-RIEC, FIOD, Belastingdienst en Hoofd Actiecentrum (tevens secretariaat). Actietafel: De Actietafel, als opvolger van het Operationele Overleg sinds 2021, is een laagdrempelige en eenvoudige gelegenheidsstructuur ten behoeve van het vergroten van de actiegerichtheid met zichtbare resultaten, gevoed door informatieproducten en signalen/verzoeken vanuit de Driehoeken+. De Actietafel is opdrachtnemer van het Actieberaad en de Driehoeken+. Iedere partner kan onderwerpen / potentiële kansen aandragen. De energie wordt alleen gericht op datgene dat meerwaarde heeft en door partners als prioriteit en kansrijk wordt gezien.
De Actietafel richt zich ook op bovenlokale complexe casuïstiek. Deelnemers: vertegenwoordigers van partners vanuit politie, Belastingdienst, FIOD, OM, Basisteamprogrammaleiders, TF-RIEC en Hoofd Actiecentrum. De Regionaal Programmaleider Ondermijning zit dit overleg voor. De aansluiting met het bestuur wordt vorm gegeven via de basisteamprojectleiders en de accountmanagers TF-RIEC.
Concept versie 27 Juni 2022
Mensenhandel: Regionale Tafel Mensenhandel: De regio Oost-Brabant beschikt over een ketenregisseur mensenhandel die in opdracht van, en verantwoording aflegt aan, de Regionale Tafel Mensenhandel Oost-Brabant. De Regionale Tafel richt zich hoofdzakelijk op de bestuurlijke aanpak van mensenhandel en bestaat uit de volgende leden: burgemeester J.G.M.T. Ubachs van de gemeente Best (voorzitter), burgemeester R.S. van Meygaarden van de gemeente Boxtel (vicevoorzitter), OM, Politie (Team Mensenhandel), TF-RIEC, Nederlandse Arbeidsinspectie, adviseur regioburgemeester, Lumens, gemeente Helmond (zorg), gemeente Eindhoven (veiligheid), Maatschappelijke Opvang ’s-Hertogenbosch en ketenregisseur mensenhandel (secretariaat). Expertgroep mensenhandel: De Belastingdienst, IND, TF-RIEC, Basisteamprogramma leider De Meierij, de Nederlandse Arbeidsinspectie, het Openbaar Ministerie (AP en FP), Politie (team Mensenhandel / AVIM), Koninklijke Marechaussee, Gemeente Helmond (zorg), Maatschappelijke Opvang ’s-Hertogenbosch, Lumens en het Regiobureau Integrale Veiligheid Oost-Brabant (ketenregisseur mensenhandel).
Niet alle gemeentelijke vertegenwoordigers zijn altijd aanwezig hetgeen ook niet noodzakelijk is. Maar door de verscheidenheid aan deelnemers (grote, middelgrote en kleinere gemeenten) is een goede doorsnede van de OostBrabantse gemeenten vertegenwoordigd.
70
Regionaal Veiligheidsplan Oost-Brabant 2023-2026
Samen bouwen aan een veilig Oost-Brabant
71
Concept versie 27 Juni 2022
Bijlage 3 Terugblik op het Regionaal Veiligheidsplan 2019 – 2022
Dit Regionaal Veiligheidsplan kijkt vooruit naar de jaren 2023 tot en met 2026. Hoewel we in dit RVP dus vooral de blik naar voren hebben gericht, kijken we toch ook even terug op de beleidsperiode 2019-2022. Deze beleidsperiode is voor een fors deel beïnvloed door de coronapandemie die vanaf begin maart 2020 de wereld in haar greep had. In maart 2022 zijn de meeste corona maatregelen in ons land afgeschaft, maar of corona de komende jaren ook wegblijft is niet te voorspellen. Daarnaast werd Europa eind februari 2022 geconfronteerd met een inval van Rusland in Oekraïne die heeft geleid tot de grootste vluchtelingenstroom in Europa sinds de Tweede Wereldoorlog.
Alom wordt geconstateerd dat er sprake is van een “crime change”: de klassieke delicten dalen (het aantal woninginbraken in Oost-Brabant is gedaald van 5.740 in 2014 naar 3.338 in 2019 en 2.072 in 2021), maar we zien een stijging van de gedigitaliseerde criminaliteit en cybercrime. Daarnaast zijn er ook vormen van criminaliteit waarbij het sterke vermoeden bestaat dat er sprake is van een groot aantal “dark numbers”: ondermijnende criminaliteit, mensenhandel, radicalisering, huiselijk geweld en gedigitaliseerde criminaliteit (daar waar mensen bijna altijd aangifte doen van een woning inbraak, doen veel mensen geen aangifte van bijvoorbeeld een hack of een phishingmail).
Deze crises hadden ook impact op de partners die samen aan de lat staan voor het RVP. Er zijn perioden geweest dat veel capaciteit moest worden besteed aan de pandemie of dat bepaalde activiteiten niet konden worden uitgevoerd door de lockdown (denk aan hulpverleners die “niet achter de voordeur konden komen”). Ook de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne vraagt weer veel capaciteit. Maar ook criminelen hebben “last of profijt” gehad van de coronapandemie: inbreken in een woning werd lastiger als de bewoners praktisch 24/7 thuis zijn, maar des te aantrekkelijker werd het werkveld voor digitale criminelen nu onze inwoners veel meer uren digitaal actief waren (met thuiswerk of online winkelen). De criminaliteitscijfers over de jaren 2020 en 2021 zijn dan ook sterk beïnvloed door corona.
De inwoners van Oost-Brabant blijken zich volgens de Veiligheidsmonitor van het CBS steeds veiliger te voelen en voelen zich ook veiliger dan de gemiddelde Nederlander. Het gevoel van onveiligheid in de buurt bij de inwoners van Oost-Brabant lag in 2021 op 12,3% (2019 op 12,5%). Daarmee scoort onze regio dus beter dan gemiddeld (landelijk: 13,9%).
Maar ondanks de grote inzet die gepleegd moest worden op corona, zijn er goede resultaten bereikt. Sinds 2014 is het aantal misdrijven in onze regio fors gedaald. Na een lichte stijging in 2019 en 2020 zagen we weer een daling in 2021: 2014 82.127 2018 61.671 2019 65.344 2020 65.477 2021 61.247
72
Concept versie 27 Juni 2022
Ook het aantal gevallen van geweld (waaronder openlijk geweld, bedreiging en mishandeling) is fors afgenomen in onze regio. In 2015 waren er nog 7.079 gewelds zaken, in 2019 6.165 en in 2021 5.017. Dat is een daling (t.o.v. van 2015) van ruim 29% en (t.o.v. 2019) van ruim 18,6%. Hoewel de daling van de afgelopen 2 jaar zeker ook met corona te maken heeft (bijvoorbeeld minder uitgaansgeweld tijdens lockdowns) had zich ook voor corona al een daling ingezet. Maar ook hier zeggen cijfers niet alles: de avondklokrellen, gewelddadige coronaprotesten en onrustige jaarwisselingen laten zien dat de sfeer in de samenleving snel kan omslaan met grote maatschappelijke gevolgen. Er is sprake van een stijging van 236% van het aantal incidenten met personen met verward gedrag (thans: onbegrepen gedrag): van 4.240 in 2015 naar 6.690 in 2019 naar 9.043 in 2020 en 10.021 in 2021. Hoewel er kanttekeningen te maken zijn bij deze cijfers, is deze stijging enorm en wordt de trend herkend in de praktijk.
Regionaal Veiligheidsplan Oost-Brabant 2023-2026
Tijdens de afgelopen beleidsperiode is meer dan ooit gebleken dat de partners elkaar nodig hebben om resultaten te bereiken. In de verschillende Programmaraden c.q. bestuurlijke werkgroepen hebben de partners nauw samengewerkt om de in het RVP gestelde prioriteiten te realiseren. Cyber: » Een ambtelijke projectgroep heeft verschillende activiteiten uitgevoerd welke zijn vastgelegd in het ‘Uitvoeringsplan Cyber’ waarbij de focus werd gelegd op “kwetsbare” doelgroepen: jongeren, ouderen en het MKB. Daarnaast o.a. aandacht voor urgentie, awareness en “eigen huis op orde”. » De bestuurlijke Programmaraad Cyber is ingericht: de twee burgemeesters uit deze Programmaraad hebben zich als bestuurlijk portefeuillehouder Cyber (ofwel Cyberburgemeester) verenigd in het landelijk Platform van Cyberburgemeesters. » Politie en OM hebben de afgelopen jaren in Oost- Brabant geïnvesteerd in formatie en kennis op het thema digitale veiligheid. » Er zijn projecten uitgevoerd met subsidie van de landelijke Citydeal Lokale aanpak Cybercrime van het ministerie van J&V (Storytelling voor ouderen en de Hackhelpdesk voor het MKB). Twee andere subsidieaanvragen zijn gestart (Sterkere schakels versterken de keten en Regionaal Expertteam Digitale Veiligheid Oost-Brabant).
Veilige woon- en leefomgeving: » De voormalige bestuurlijke werkgroep “personen met verward gedrag” is omgevormd tot de Programmaraad Zorg & Veiligheid (PRZV). Alle relevante organisaties kunnen knelpunten op het snijvlak van zorg en veiligheid agenderen en bespreken in de PRZV.
» Tot 2020 heeft in de regio Oost-Brabant het project ‘Personen met verward gedrag’ gelopen, waarbij is gewerkt aan de verdere implementatie van het AVE-model, een regionale leidraad is opgesteld en afspraken zijn gemaakt over het vervoer en eerste opvang en triage van personen met onbegrepen gedrag. » Bij de regionale implementatie van de Wvggz in 2019 hebben gemeentelijke medewerkers van Veiligheid én van Zorg (samen met politie, OM, GGZ en vertegenwoordigers van patiënten en familie) gewerkt aan het opleveren van concrete producten voor de (toen nog) 38 gemeenten voor een zorg vuldige invoering van de Wvggz en de Wzd. » De afgelopen jaren zijn in onze regio goede ervaringen opgedaan met de Ketenveldnorm Levensloopfunctie en Beveiligde bedden: een fors aantal personen met (potentieel) gevaarlijk gedrag als gevolg van een psychische stoornis en/of een verstandelijke beperking (maar zonder strafrechte lijke titel) heeft betere ondersteuning en zorg gekregen én zorgt daardoor voor minder overlast in wijken en dorpen. » Het onderwerp Huiselijk geweld en kindermishandeling is in 2021 hoger op de agenda gezet en met het herzien van de governance rondom de aanpak van Huiselijk geweld en kindermishandeling is in 2021 een aanvang gemaakt.
» Een (tijdelijke) bestuurlijke werkgroep evenementen is aan de slag gegaan met een aantal bestuurlijke dilemma’s als het gaat om veiligheid bij evenementen. De inzet van schaarse capaciteit van de hulpdiensten, vraagstukken omtrent drugs en evenementen, integriteit van organisatoren en het proces van vergunningverlening waren hierbij de thema’s.
Samen bouwen aan een veilig Oost-Brabant
73
Concept versie 27 Juni 2022
» In het kader van de denormalisatie van drugsgebruik zijn de gemeenten (in samenwerking met het rijk en de provincie) in het najaar van 2020 gestart met het regionale project “skip die trip”. Hiermee zetten de gemeenten in Oost Brabant zich in om deze normalisering een halt toe te roepen, zodat het gebruik zal afnemen en daarmee ook de schadelijke effecten voor de gezondheid, veiligheid en het milieu. Maatschappelijke onrust, radicalisering en polarisatie: » In de meeste gemeenten is een meldstructuur gerealiseerd. Er is fors geïnvesteerd in het netwerk rondom radicalisering: een regionaal projectleider is aangesteld, onder wiens leiding en initiatief een expertteam radicalisering is opgestart in de regio dat o.a. de verbinding met het sociaal domein en het onderwijs heeft gelegd. » Veel aandacht is besteed aan urgentie en awareness (zoals regionale factsheets, bijeenkomsten en webinars). » Honderden medewerkers van gemeenten, politie, OM, welzijns- en jongerenorganisaties en GGZ- instellingen in onze regio hebben trainingen gevolgd om radicalisering tijdig te herkennen. Daardoor kon tijdig ingegrepen worden als bleek dat een van onze inwoners radicaliseerde (en daarmee een poten tieel gevaar ging vormen voor de openbare orde en veiligheid).
» Onderzoeken in Oost-Brabant zijn uitgevoerd naar islamitische radicalisering, gewelddadig salafisme, rechtsextremisme en dieren- en milieuextremisme zodat er meer zicht is waar zich potentiële risico’s bevinden. » Verschillende gemeenten in onze regio (o.a. Eindhoven en ’s-Hertogenbosch) zijn gestart met focusgroepen of een netwerk van sleutelfiguren om beter in contact te staan met de diverse (religieuze) gemeenschappen. In een aantal gemeenten is inmiddels gestart met het toepassen van de methodiek Bondgenoten.
74
Ondermijning: » Ieder basisteam kent een Driehoek+, een programmatische aanpak Ondermijning en een operationele kracht m.b.t. preventie / weerbaarheid en repressie op het gebied van subjecten, objecten en locaties. Deze worden ondersteund door de basisteam programmaleider, accountmanager en intelligence specialist. Daarnaast kent ieder basisteam een interventieteam. » Door integrale casuïstiek en actieweken in de regio hebben we als netwerk ondermijners aangepakt, de samenwerking in de aanpak verstevigd en de informatiepositie van het netwerk verbeterd. Voorbeelden zijn acties op storage- en garageboxen en criminele autobedrijven. Daarnaast zijn actiedagen georganiseerd op o.a. bedrijventerreinen, criminele families, irreguliere supermarkten, growshops, ketelbouwers, spookbewoning en veehouderijen. » Door de samenwerking met nieuwe (private) branches, wetenschap en kennisinstellingen is succesvol ingespeeld op actuele trends in de aanpak van ondermijning, zoals de zoektocht naar crimineel vermogen. Door nieuwe allianties met private partijen is het versterken van de maatschappelijke weerbaarheid een continue proces geweest. Voorbeelden hiervan zijn samenwerkingen met de Nederlandse Mini-Opslag Vereniging (NSSA), DPD, transportondernemingen en woningcorporaties. » Eén van de speerpunten in de aanpak van onder mijning is het verstoren van het criminele verdienmodel.
Het verstoren van de ‘handel’ of het afpakken van (crimineel) vermogen dragen hieraan bij. De afgelopen jaren hebben gemeenten, het OM, de Belastingdienst en de politie veel afpak-trajecten doorlopen. Naast de ondersteuning in diverse bestuurlijke incassotrajecten is ook geïnvesteerd in het versterken van de slagkracht bij de partners. Dat gebeurde door diverse opleidingen en trainingen over het thema Bestuurlijk Afpakken en het effectief inzetten van het bestuurlijk instrumentarium. » Honderden collega's van partners (o.a. gemeenten, politie, Belastingdienst, OM) hebben trainingen en opleidingen gevolgd t.b.v. het versterken van de expertise en het zelflerend vermogen. Hierbij ging het om trainingen zoals een training voor toezichthouders voor signaalherkenning en handelings perspectief, een opleiding tot ontkleurd projectleider en bewustwordingstrainingen.
Regionaal Veiligheidsplan Oost-Brabant 2023-2026
Concept versie 27 Juni 2022
» De integrale samenwerking heeft zich ook uit gestrekt tot andere regionale en landelijke partners, zoals de Nederlandse Arbeidsinspectie, het UWV, Douane, Koninklijke Marechaussee en de Zorg- en Veiligheidshuizen. Samenwerking: De werkdruk bij gemeenten heeft ook geleid tot een verdieping van de regionale samenwerking: het Regiobureau Integrale Veiligheid heeft daarbij een aanjagende en faciliterende rol gehad. Initiatieven als het “expertteam radicalisering” en het “expertteam digitale veiligheid – in oprichting” helpen om dossiers effectiever en slimmer op te pakken. De integrale aanpak zoals eerder al beproefd bij de aanpak van ondermijnende criminaliteit is de afgelopen jaren ook steeds vaker toegepast bij andere dossiers en daarmee een goed leerplatform gebleken. De versterking van de regionale aanpak heeft geleid tot ondersteuning vanuit het Ministerie: relatief veel aanvragen voor versterkingsgelden (radicalisering) en aanvragen voor City Deal Cyber uit onze regio werden gehonoreerd. Juist omdat ook bij het Ministerie de meerwaarde werd gezien van regionaal samenwerken. Voor het Ministerie is het natuurlijk eenvoudiger en effectiever als er in de regio 1 loket is i.p.v. 32 separate loketten.
Conclusies: Terugblikkend op de afgelopen beleidsperiode kunnen de volgende conclusies worden getrokken. » Afgelopen beleidsperiode heeft, vooral door de coronapandemie, laten zien dat flexibiliteit nood zakelijk is. » Daling van het aantal misdrijven in Oost-Brabant heeft zich doorgezet. » Ook in onze regio is sprake van een “crime change”: daling van traditionele criminaliteit en stijging van cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit. » De inwoners van Oost-Brabant voelen zich gemiddeld veiliger dan de gemiddelde Nederlander. » De partners werken (sub)regionaal intensiever samen op verschillende dossiers: zorg & veiligheid, radicalisering, digitale veiligheid en ondermijning en kunnen daarmee grotere stappen zetten dan ze alleen zouden kunnen doen. » Maatschappelijke ontwikkelingen leiden tot druk op de toch al schaarse politiecapaciteit. Ook de capaciteit bij de andere partners (zoals OM en gemeenten) staat onder druk. Dit noopt tot keuzes en focus voor de aankomende RVP-periode 2023-2026.
Naast de werkdruk bij gemeenten en de andere partners zijn er zorgen over de aanhoudende druk op de beschikbare politiecapaciteit van de eenheid Oost-Brabant. Dat heeft te maken met maatschappelijke ontwikkelingen (corona, maar ook de capaciteit die geleverd moet worden aan het bewaken en beveiligen van o.a. advocaten en rechters na de moorden op Derk Wiersum en Peter R. de Vries), maar ook met een aantal bedrijfsmatige factoren (zoals bijvoorbeeld uitstroom als gevolg van vergrijzing) binnen de politie. Deze ontwikkelingen maken dat er voortdurend scherp moet worden gekeken welke onderwerpen vanuit de gezamenlijke ambities de inzet van de politie vereisen. Daar neemt de politie ook haar verantwoordelijkheid, door binnen de eenheid op diverse fronten te werken aan creatieve oplossingen om slimmer om te gaan met capaciteit en samen te werken met (keten)partners. Dit traject is in volle gang. Het is duidelijk dat dit traject onder meer zal leiden tot het gezamenlijk maken van lastige keuzes over de te stellen prioriteiten en de integrale wijze om veiligheidsvraagstukken gezamenlijk op te pakken. Het huidige Regionale Veiligheidsplan biedt daartoe (één van de) handvatten.
Samen bouwen aan een veilig Oost-Brabant
75
Concept versie 27 Juni 2022
Concept versie 27 Juni 2022
Bijlage 4 Lijst met afkortingen
AVIM Afdeling Vreemdelingenpolitie, Identificatie en Mensenhandel
GGz-OB GGz Oost-Brabant
ROV Regionaal Overleg Veiligheid
BOA Buitengewoon Opsporingsambtenaar
HIC High Impact Crime
RvA Reinier van Arkel
BOPZ Wet Bijzondere Opnemingen in Psychiatrische Ziekenhuizen
ISZW Inspectie Sociale Zekerheid en Werkgelegenheid
ROA Regionale Ontwikkelagenda
BR Bestuurlijke Regiegroep
IV’er gemeentelijke medewerker Integrale Veiligheid
RVP Regionaal Veiligheidsplan
BUAS Breda University of Applied Sciences
Ministerie van J&V Ministerie van Justitie & Veiligheid
CCV Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid