22046.10 - Bijlage 8.17 - Ruimtelijke onderbouwing Hagelaarweg 25

4.11.1 Gebiedsbescherming Met betrekking tot gebiedsbescherming is de situering ten opzichte van beschermde gebieden (Natura2000 gebieden en beschermde natuurmonumenten) van belang. Ten noordwesten van de initiatieflocatie is het Habitat- en Vogelrichtlijngebied Kampina & Oisterwijkse Vennen gelegen. De afstand tussen het plangebied en dit Natura 2000-gebied bedraagt circa 5,75 kilometer. Met de uitspraak van de Raad van State van mei 2019 is de methodiek (de PAS) waarmee berekend werd welke invloed projecten hebben op de depositie van stikstof op gevoelige natuur van tafel. Tot de invoer van een alternatieve methode om te komen tot deze berekeningen is het in ruimtelijke projecten van belang zo breed mogelijk te beschouwen welke invloeden de uitstoot van stikstof vanwege een project eventueel heeft op nabijgelegen Natura 2000 gebieden. Het plan leidt niet tot significante effecten op dit gebied. Er is namelijk sprake van een behoorlijke afstand tussen de locatie en het gebied (> 5 km.), waardoor er geen sprake is van directe of indirecte effecten in de zin van areaalverlies, verontreiniging of verstoring.

4.11.2 Soortenbescherming De soortenbescherming is in Nederland geregeld in de Wet Natuurbescherming. Deze heeft betrekking op alle in Nederland in het wild voorkomende diersoorten en vaatplanten. Hiervoor geldt een algemene zorgplicht die inhoudt dat schade aan flora en fauna zoveel mogelijk voorkomen dient te worden. De Wet natuurbescherming deelt soorten in drie beschermingsregimes in:  Beschermingsregime soorten Vogelrichtlijn. Dit zijn alle van nature in Nederland in het wild levende vogels (zoals bedoelt in artikel 1 van de Vogelrichtlijn).  Beschermingsregime soorten Habitatrichtlijn. Dit zijn soorten die genoemd zijn in Bijlage IV van de Habitatrichtlijn, Bijlage I en II van het Verdrag van Bern en Bijlage II van het Verdrag van Bonn. In de Bijlagen van de Verdragen van Bern en Bonn worden ook vogels genoemd. Beschermingsregime andere soorten. Dit zijn soorten die genoemd zijn in Bijlage A van de Wet natuurbescherming. Het gaat hier om de bescherming van zoogdieren, amfibieën, reptielen, vissen, dagvlinders, libellen, kevers en vaatplanten voorkomend in Nederland. De Wet natuurbescherming maakt invulling van de wet door provincies mogelijk, hiertoe kunnen provincies een eigen invulling geven aan de bescherming van soorten.

De aanwezige biotopen en huidig grondgebruik in acht nemend is het niet waarschijnlijk dat er beschermde soorten in het plangebied aanwezig zullen zijn. De gronden zijn deels verhard en deels in gebruik als akkerbouwgrond. Binnen dergelijke gebieden is er geen nestgelegenheid. Mogelijk komen er in de nabijheid van de initiatieflocatie algemene soorten voor als Veldmuis, Egel en Mol. Deze soorten vallen onder de algemene vrijstellingsregeling van de Wet Natuurbescherming. Algemene zorgplicht In artikel 1.11 van de Wet natuurbescherming is een algemene zorgplicht opgenomen voor een ieder om voldoende zorg te dragen voor Natura 2000-gebieden, voor bijzondere nationale natuurgebieden en voor alle in Ruimtelijke onderbouwing Hagelaarweg 25 Best 27

het wild levende dieren en planten en hun directe leefomgeving. Om eventueel broedende vogels in en rondom de locatie niet te verstoren dienen verstorende activiteiten plaats te vinden buiten het broedseizoen (15 maart tot en met 15 juli), tenzij wordt aangetoond dat er tijdens deze periode geen vogels aanwezig zijn. Gelet op de algemene zorgplicht dienen voorafgaand aan werkzaamheden alle maatregelen te worden getroffen om nadelige gevolgen voor flora en fauna zoveel mogelijk te voorkomen, beperken of ongedaan te maken. Dit geldt altijd en voor alle planten- en diersoorten Ten aanzien van vogelsoorten geldt dat indien de werkzaamheden buiten het broedseizoen plaatsvinden (april tot half juli) geen overtreding plaats zal vinden van de wetgeving ten opzichte van vogels. Het aanvragen van een ontheffing is dan niet aan de orde. Daarbij wordt opgemerkt dat de Wet Natuurbescherming geen standaardperiode voor het broedseizoen kent. Het gaat er om of er een broedgeval is. De periode april tot half juli kan wel globaal aangehouden worden voor het niet uitvoeren van werkzaamheden. Bij inachtneming van de hierboven genoemde voorwaarden kan voorkomen worden dat er overtreding van de Wet Natuurbescherming zal plaatsvinden. Bij de ontwikkeling van de locatie in 2013 is een Quickscan flora en fauna uitgevoerd, deze quickscan is bijgevoegd als bijlage: 5.

Flora en fauna Quickscan Hagelaarweg 25. Op basis van een literatuuronderzoek en een veldbezoek is vastgesteld dat het terrein een potentiële habitat is voor enkele licht beschermde soorten (tabel 1-soorten) en voor strikter beschermde soorten broedvogels en vleermuizen. Op basis van dit onderzoek is nader onderzoek gedaan naar de aanwezigheid van vleermuizen en vogels. De boomkwekerij is een meerjarenteelt, vele vogels verblijven in de kwekerij. Vogels vinden hun weg in de kwekerij en deze zorgen voor gezonde bomen doordat ze de schadelijke insecten eten. Nestkasten zullen zorgen dat deze vogels een broedplek vinden. In de boomkwekerij wordt meerjaren geteeld op de grond, tussentijds liggen de percelen 1 jaar leeg. Op de lege percelen waar geen bomen geteeld worden, wordt de grond beteeld met groenbemester. Initiatiefnemer maakt veel gebruik van bloemenmengsel Vitalcomplex, dit is een bloemenmengsel wat het bodemleven stimuleert, dichte lagen doorbreekt en de diversiteit aan insecten stimuleert. Het mengsel bevat vlinderbloemigen die luchtstikstof kunnen binden. Deze gewassen bloeien rijk en zorgen voor het stimuleren van insecten en bijen. Daarnaast bevat het mengsel Japanse haver wat aaltjes onderdrukt en zorgt voor een goede bodemstructuur. Ook bevat het mengsel Gingellikruid wat de structuur bevorderd en bevorderd goede bodemschimmels.

Op de boomkwekerij wordt hoofdzakelijk met machines onkruid bestreden. Bespuitingen vinden enkel plaats bij plagen of overige gevallen waarbij direct ingrijpen noodzakelijk is.

4.12

Water

Bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen dient er op basis van Europees beleid, Rijksbeleid en provinciaal beleid rekening gehouden te worden met de aanwezige watersystemen en waterketens. Waterbeheerprogramma 2022-2027 - Water als basis voor een toekomstbestendige leefomgeving. Het water- en bodemsysteem is onontbeerlijk voor een gezonde en leefbare ruimtelijke inrichting van NoordBrabant. Meer dan ooit is het belangrijk om rekening te houden met het concept van de lagenbenadering om een toekomstbestendige leefomgeving te waarborgen. Door klimaatverandering en ruimtelijke druk, staat immers de veerkracht van het water en bodemsysteem onder druk. De lagenbenadering beschrijft de ruimte in drie lagen. De eerste laag bestaat uit de fysieke ondergrond, het water- en bodemsysteem. De tweede laag bevat netwerken van infrastructuur met onder meer wegen, spoorlijnen en waterwegen. Tot slot de derde laag met de menselijke activiteiten zoals wonen, werken en recreëren en de fysieke neerslag daarvan. Ruimtelijke planning en gebiedsontwikkeling is een proces waarin continu keuzes worden gemaakt. De lagenbenadering helpt in dit keuze- en afwegingsproces en dient als kwaliteitskader voor alle (ruimtelijke) plannen. Elke laag draagt bij aan de ontwikkeling. De lagenbenadering betekent wel dat een onderliggende laag voorwaarden stelt Ruimtelijke onderbouwing Hagelaarweg 25 Best 28

aan andere lagen. Zeker vanuit een perspectief van duurzame ontwikkeling zijn veerkracht en omkeerbaarheid van ingrepen belangrijke gegevenheden. Met het Waterbeheerprogramma 2022-2027 start Waterschap De Dommel met de ‘watertransitie’; op weg naar een toekomstbestendige waterhuishouding. Uiterlijk in 2050 is de waterhuishouding in ons hele beheergebied toekomstbestendig. Dit betekent een waterhuishouding die in een goede waterkwaliteit voorziet. En een waterhuishouding die robuust, wendbaar en in balans is met de omgeving. Zowel in het bebouwde als het landelijke gebied en van de beekdalen tot en met de hoge zandruggen. Het grond- en oppervlaktewatersysteem kan de grotere weersextremen opvangen door maximaal gebruik te maken van de dempende sponswerking van de bodem/ondergrond en de natuurlijke hoogteverschillen voor het vasthouden van water. We hanteren drie principes die inhoudelijke sturing geven aan de watertransitie:   

Elke druppel vasthouden en infiltreren waar deze valt Functies passen zich aan het bodem- en watersysteem aan Wat schoon is moet schoon blijven

We moeten ons, nog meer dan voorheen, aanpassen aan de veranderende leefomgeving en op zoek gaan naar nieuwe oplossingen en antwoorden. Juist de voor Midden-Brabant zo karakteristieke verwevenheid van bebouwing, landbouw en natuur is een kans om de wateropgaven slim in te passen. Dit vereist een integrale, gebiedsgerichte aanpak samen met alle partijen. Een gebiedsgerichte aanpak is alleen succesvol als naast de wateropgaven ook de opgaven vanuit natuur, stikstof, economie, landbouwtransitie, energietransitie, biodiversiteit, mobiliteit en woningbouw onderdeel van de aanpak zijn. Niet sectoraal, maar integraal. Alleen dan gaan we oplossingen vinden voor een leefbaar Midden-Brabant met een duurzaam en toekomstbestendig watersysteem dat goed is voor inwoners, bedrijven, landbouw en natuur. De grote uitdaging zit hem vooral in de vraag hoe we dit gaan bereiken. Meer dan voorheen gaan we daarbij:   

van beekdalgericht naar gebiedsgericht; onze aandacht gaat naast het beekdal ook uit naar de flanken, de hoge zandruggen en bebouwd gebied. van sectoraal naar integraal; samen met overheden en gebiedspartners maken we keuzes over meerdere opgaven in een gebied. van water afvoeren naar elke druppel telt; maximaal water conserveren, minder grondwater gebruiken en slimmer sturen.

Afvalwater Het huishoudelijk afvalwater van de bedrijfswoning en de kantoorruimte is aangesloten op het bestaande rioleringssysteem. Bij de wasplaats is een olie- vetafscheider aanwezig en zijn maatregelen getroffen om te voorkomen dat afvalwater afstroomt naar de bodem of oppervlaktewater. Hemelwater De aanwezige loods is voorzien van dakgoten, het daarmee opgevangen hemelwater zal apart infiltreren. De extra verharding welke aangelegd wordt betreft halfverharding, dan kan het hemelwater infiltreren waar het valt. Bodemdoorlatendheid De doorlatendheid van de bodem is bepalend voor de infiltratiecapaciteit hiervan. Bij een goede bodemdoorlatendheid kan het water sneller infiltreren in de bodem. Het gehele perceel is voorzien van peilgestuurde drainage waardoor het water onder het perceel optimaal kan worden gestuurd. Door middel van peilgestuurde drainage wordt efficiënt omgegaan met het water. In het plan van 2013 is een hydrologisch onderzoek uitgevoerd, deze is opgenomen in bijlage: 6. Hydrologisch onderzoek waterschap Hagelaarweg 25. Ruimtelijke onderbouwing Hagelaarweg 25 Best 29

Ruimtelijke onderbouwing Hagelaarweg 25 Best 30

5. Uitvoerbaarheid en procedure In dit hoofdstuk wordt de economische en maatschappelijke uitvoerbaarheid uitgewerkt en de procedure wordt kort toegelicht.

5.1 Economische uitvoerbaarheid Het plan zal geheel in particuliere handen uitgevoerd worden. Voor de gemeente zijn er geen financiële consequenties aan verbonden. Met de initiatiefnemer wordt een zogenaamde anterieure overeenkomst afgesloten waarin de afspraken over plankosten en planschade zijn geregeld. Gezien het karakter van het plan is er op voorhand geen aanleiding te veronderstellen dat er sprake is van planschade ten gevolge van het plan. Tevens wordt er een overeenkomst afgesloten in verband met de landschappelijke inpassing.

5.2 Maatschappelijke uitvoerbaarheid Op 25 mei 2022 is er een bijeenkomst georganiseerd voor de buurtbewoners naar aanleiding van de laatste versie van deze ruimtelijke onderbouwing. Hiervan is een verslag gemaakt en bijgevoegd als bijlage: 7. Omgevingsdialoog Hagelaarweg 25, mei 2022.

5.3 Procedure De ruimtelijke onderbouwing zal aan het college worden voorgelegd als onderdeel van het bestemmingsplan Buitengebied Best 2021. Waarna deze vastgesteld kan worden door de raad.

Ruimtelijke onderbouwing Hagelaarweg 25 Best 31

6. Bijlagen 1. Landschappelijk inpassingplan 21-7-2022 (hoofdstuk 2, 2.2.1) 2. Akoestisch onderzoek Hagelaarweg 25, december 2012 (Paragraaf 4.2) 3. Verkennend bodemonderzoek Hagelaarweg 25 (Paragraaf 4.5) 4. Archeologisch onderzoek Hagelaarweg 25 (Paragraaf 4.8) 5. Flora en fauna Quickscan Hagelaarweg 25 (Paragraaf 4.11.2) 6. Hydrologisch onderzoek waterschap Hagelaarweg 25 (Paragraaf 4.12) 7. Omgevingsdialoog Hagelaarweg 25, mei 2022 (Paragraaf 5.2)

Ruimtelijke onderbouwing Hagelaarweg 25 Best 32

LANDSCHAPPELIJK INPASSINGSPLAN Hagelaarweg 25 Best

Ing. Laura van Overbeek – van Heesch Juli 2022 21-07-2022

Inhoudsopgave 1. 2. 3. 4.

Aanleiding Beleid Cultuurhistorie en landschap Erfinrichtingsplan 4.1 Plant en beheerskosten

Landschappelijke inpassing Hagelaarweg 25 Best 1

1. Aanleiding Op de locatie Hagelaarweg 25 wordt een boomkwekerijbedrijf ontwikkeld. Vanwege het vergroten van het agrarisch bouwvlak, is de ruimtelijke ontwikkeling een Categorie 3 ontwikkeling. De basisinspanning voor kwaliteitsverbetering wordt door een goede landschappelijke inpassing en een extra bijdrage. Deze extra bijdrage bestaat uit het investeren in kwaliteitsverbetering van het landschap in de vorm van aanleg van natuuren landschapselementen ter versterking van de landschapsstructuur. Deze landschappelijke inpassing geeft een toelichting op de herinrichting van de percelen rondom de locatie, behorende bij de ruimtelijke onderbouwing voor de Hagelaarweg 25 te Best. Ligging plangebied Het plangebied is gelegen in het agrarisch gebied ten noordwesten van het dorp Best nabij het buurtschap Aerle en ten zuiden van natuurgebied de Mortelen. Op de locatie staat één bedrijfswoning, een akkerbouwloods met daaraan een kantoor. Op figuur 1-1 is een topografische kaart van het gebied weergegeven met een rode cirkel rondom de initiatieflocatie. In figuur 1-2 is een luchtfoto van de locatie weergegeven.

Figuur 1-1 Topografische kaart plangebied

Landschappelijke inpassing Hagelaarweg 25 Best 2

Figuur 1-2 Luchtfoto plangebied

2. Beleid Om een aanpassing van het bouwblok te kunnen realiseren moet voldaan worden aan de Landschapsinvesteringsregeling (LIR) van de gemeente Best. Landschapsinvesteringsregeling Op 20 maart 2020 heeft de gemeente Best de ‘Landschapsinvesteringsregeling 2019 gemeente Best’ gepubliceerd. Met de landschapsinvesteringsregeling (LIR) sluit de gemeente aan op de provinciale regels voor kwaliteitsverbetering van het landschap bij ruimtelijke ontwikkelingen. Op grond van de Verordening ruimte wordt de kwaliteitsverbetering van het landschap beschouwd als een fysieke verbetering van de aanwezige of potentiële kwaliteiten van bodem, water, natuur, landschap, cultuurhistorie of van de extensieve recreatieve mogelijkheden. In artikel 3.2.3 van de Verordening staat opgenomen dat dit kan worden ingevuld door: - De landschappelijke inpassing van bebouwing - Het toevoegen, versterken of herstellen van landschapselementen - Activiteiten gericht op behoud of herstel van cultuurhistorisch waardevolle bebouwing of terreinen - Het wegnemen van verharding - Het slopen van bebouwing - Een fysieke bijdrage aan de realisering van het Natuur Netwerk Brabant en ecologische verbindingszones - Een financiële bijdrage in een landschapsfonds Ontwikkelingen in het buitengebied zijn te onderscheiden in drie categorieën.

Onderscheid is te maken tussen ontwikkelingen die thuis horen in het buitengebied en ontwikkelingen die dit minder doen. Het bouwblok wordt vergroot op de planlocatie. De vergroting van een bouwvlak in het buitengebied wordt in de LIR gezien als categorie 3 ontwikkeling. Dit zijn ontwikkelingen die niet passen in categorie 1 of 2 omdat ze omvangrijker zijn en/of meer ruimtelijke gevolgen hebben. Voor een categorie 3 ontwikkeling moet naast een basisinspanning in de vorm van een landschappelijk inpassingsplan ook een extra investering gedaan worden voor kwaliteitsverbetering. Voor vergroting van een bouwvlak geldt een categorie 3 tegenprestatie in kwaliteitsverbetering van €2,- per m2 uitbreiding. Het huidige bouwvlak heeft een oppervlakte van circa 5.620 m2, het beoogde bouwvlak krijgt een

Landschappelijke inpassing Hagelaarweg 25 Best 3

oppervlakte van 13.500 m2. Dit betekend een uitbreiding 7.880 m2 wat gelijk staat aan een investering van minimaal €15.760,-. Als tegenprestatie om te voldoen aan categorie 3 kan op meerdere manieren geïnvesteerd worden in kwaliteitsverbetering van het landschap: a. Aanleg of herstel van natuur- en landschapselementen te versterking van de landschapsstructuur b. Aanleg recreatieve voorzieningen ten behoeve van extensief recreatief medegebruik (bankjes, wandelpaden, bebording, etc) c. Fysieke inrichtingsmaatregelen gericht op behoud en herstel van cultuurhistorie en archeologie d. Sloop van (niet cultuurhistorisch waardevolle) gebouwen/stallen/kassen en verwijderen van verharding e. Fysieke bijdrage aan realisering Natuurnetwerk Brabant (NNB) en ecologische verbindingszones (EVZ’s) f. Maatregelen ten behoeve van klimaatadaptatie

Op de locatie zijn reeds investeringen gedaan in recreatieve voorzieningen (tegenprestatie b) in de vorm van een grote bank met tafel voor recreatief gebruik, zie afbeelding op figuur 2-1.

Figuur 2-1 Foto locatie (google steetview)

Door de initiatiefnemers is gekozen om vooral te investeren in onderdeel a, Aanleg of herstel van natuur- en landschapselementen ter versterking van de landschapsstructuur. De locatie is volgens de LIR gelegen in het kampenlandschap. Bij het maken van het erfbeplantingsplan is extra veel aandacht voor investering in kwaliteitsverbetering van het landschap. In het erfbeplantingsplan wordt uitgegaan van inheemse soorten die passend zijn binnen het kampenlandschap. Daarnaast wordt in het erfbeplantingsplan rekening gehouden met de vergoedingensystematiek uit bijlage F van het STIKA, om zo aan de investering in kwaliteitsverbetering te voldoen. Dit wordt verder uitgewerkt in het erfinrichtingsplan in hoofdstuk 4.

3. Cultuurhistorie en landschap De locatie is gelegen in het groene woud en maakt onderdeel uit van het kampenlandschap. In de ‘Structuurvisie Buitengebied’ van de gemeente Best is de landschappelijke structuur in het gebied als volgt omschreven: “Het kampenlandschap, dit is het agrarisch gebied tussen de bebouwde kom van Best en de heide en

Landschappelijke inpassing Hagelaarweg 25 Best 4

natuurgebieden in het noorden, is een open agrarisch gebied. De landelijke sfeer, cultuurhistorische waarden en de rustiek zijn belangrijke kenmerken van dit landschap. Het gebied wordt gekenmerkt door een landschap dat in de loop der tijd is veranderd als gevolg van schaalvergroting in de landbouw. De functie landbouw blijft in grote delen van het gebied richtinggevend naast het versterken van dagrecreatief medegebruik. Te denken valt aan verbrede landbouwfuncties als educatie op de boerderij, verkoop van streekproducten, een boerenterras en de organisatie van workshops. Verder is ruimte voor niet agrarische bedrijvigheid in de vorm van ambachtelijke bedrijfjes en dienstverlening (kantoor aan huis). Bij vestiging van nieuwe bedrijven worden bestaande (agrarische) bedrijven niet belemmerd in hun bedrijfsvoering. De intentie is om verdwenen landschapselementen als bosjes, hagen, houtwallen, solitaire bomen en berm- en akkerranden terug te brengen en op enkele passende plekken nieuwe landschapselementen te realiseren. Hiermee wordt het landschappelijke raamwerk versterkt en de ecologische én recreatieve belevingswaarde verhoogd. Agrarisch gebruik van de percelen is onverminderd aan de orde.” Volgens de structuurvisie kan de Hagelaarweg door de ligging tussen de kern Best en natuurgebied de Mortelen gezien worden als recreatieve poort naar het groene woud.

In figuur 3-1 is een luchtfoto van de omgeving weergegeven.

Figuur 3-1 Luchtfoto omgeving

4. Erfinrichtingsplan De erfinrichting zal bestaan uit de volgende elementen en soorten, de verbeelding van het erfbeplantingsplan is opgenomen in figuur 4-1. Door initiatiefnemer is een kaartje op google maps gemaakt om op deze manier in beeld te brengen waar welke boom / bossage / bloemrijk grasland / struik komt te staan. De kaart is te openen door middel van de volgende link: https://www.google.com/maps/d/edit?mid=1SbYE3ClMi3yU8OO05ElviuQUkpJz6Bk&usp=sharing Daarnaast zal alle bestaande beplanting blijven staan.

Landschappelijke inpassing Hagelaarweg 25 Best 5

Figuur 4-1 Erfbeplantingsplan

4.1 Plant- en beheerkosten Voor de berekening van de kosten van de plant- en beheerskosten, is uitgegaan van de prijzen (excl. BTW) in bijlage F van het STIKA. Voor de elementen en soorten die niet opgenomen zijn in bijlage F is uitgegaan van de huidige marktprijzen. Voor de kostenberekening is een splitsing gemaakt in de landschappelijke inpassing en de extra investering in kwaliteitsverbetering voor een categorie 3 ontwikkeling. De kostenberekening voor de landschappelijke inpassing is weergegeven in figuur 4-2.

Landschappelijke inpassing Hagelaarweg 25 Best 6

Figuur 4-2 Landschappelijke inpassing

In figuur 4-3 wordt weergegeven wat de extra investering in de kwaliteitsverbetering van het landschap.

Figuur 4-1 Extra investering in kwaliteitsverbetering van het landschap

De beheerkosten worden voor een periode van 6 jaar berekend zoals aangegeven in de regels van het STIKA. De berekening van de beheerskosten is opgenomen in Figuur 4-4. Hierin zijn enkel de beheerskosten opgenomen van de elementen voor de extra investering in kwaliteitsverbetering van het landschap.

Figuur 4-2 Beheerskosten

Wanneer de extra investering en het beheer van de betreffende elementen bij elkaar wordt geteld, is de totale investering € 24.048,61. Hiermede wordt voldaan aan de investeringsverplichting van €15.760,-.

Landschappelijke inpassing Hagelaarweg 25 Best 7