21092.10 - Inbreng dhr Slijper namens Best Duurzaam TVW

Algemeen Best Duurzaam is intensief betrokken geweest bij de totstandkoming van dit document. Ook hebben we samen gezamenlijk in opgetrokken bij Voorlichtingsavond/inloopsessie, een gezamenlijk een Avondje Duurzaam georganiseerd voor het beantwoorden van technische vragen. Visie is opgesteld zonder kennis te hebben van het nieuwe coalitieakkoord! Verandert denken wij beperkt de visie/richting (mogelijk wel in de tussendoelen, die moeten wellicht worden aangescherpt) wel de aanpak van de uitvoering. Aanpak Warmtetransitie. Wat is goed: 1. Optimaal inzetten op besparen en besparing aardgas als doel en niet het aantal woningen van het gas af. 2. Het classificeren van wijken/buurten. Plus het is niet alleen techniek: meenemen van de “sociale aspecten”, de mogelijkheid van kleinschalig collectief. 3. Rol gemeente: gemeente ziet zichzelf als aanjager (besparingsprogramma, onderzoeken mogelijkheden zoekbuurten, stimuleringsprogramma) 4. De start van het vervolgtraject: het onderzoeken, want dat kan alleen met andere partijen zoals woningbouwverenigingen en early adaptors op welke wijze we collectieve oplossingen tot stand kunnen brengen. Ad 1. Inzetten op besparen is aanzienlijk flexibeler en efficiënter dan een hard target van woningen van het gas af. Ad 2.

Gemeente kan het niet alleen, het meenemen van de “sociale aspecten”: welke coalities kunnen we smeden op gezamenlijk stappen te zetten is dus essentieel. Goed is dat naast individuele en grootschalige oplossingen ook nadruk wordt gelegd op kleinschalig collectief. Ad 3. Gemeente heeft ‘wettelijk’ de aanjagersrol, maar pakt die ook op en is betrokken bij mogelijk collectieve oplossingen/ onderzoeken warmtebronnen. Ad 4. Best heeft het niet makkelijk er zijn weinig echte alternatieve warmtebronnen. Daarom is besparen en parallel gezamenlijk (kleinschalige) collectieve trajecten een goede aanpak, collectieve trajecten om te onderzoeken wat wel en niet kan in Best. Probeer hier ook te leren van andere trajecten elders.

Waar zit twijfel/aandachtspunten: Is het ambitieus genoeg? Omgevingsvisie Best pag 36: Best is een duurzame gemeente en levert in regionaal verband een volwaardige bijdrage aan de 95% broeikasgasreductie in 2050 ten opzichte van 1990 - met als tussendoel 49% broeikasgasreductie in 2030. En in het landelijk coalitieakkoord staat: De klimaatdoelen uit de Klimaatwet worden aangescherpt tot 55% CO2-reductie in 2030. Er komt de komende vier jaar 35 miljard euro vrij om dit te bereiken. In het landelijk coalitieakkoord staat:

Nederland wil koploper in Europa zijn bij het tegengaan van de opwarming van de aarde. Om uiterlijk in 2050 klimaatneutraal te zijn, scherpen we het doel voor 2030 in de Klimaatwet aan tot tenminste 55% CO2 reductie. We committeren ons hard aan dit doel en zullen indien nodig extra stappen zetten om dit te realiseren. Om dit doel ook zeker te halen, spreken we af om ons in het beleid te richten op een hogere opgave, wat neerkomt op circa 60% in 2030.

• Ook na 2030 is het nodig om ambitieus door te gaan met CO2 reductie. We zetten in op een reductie van 70% in 2035 en 80% in 2040. Om dit te kunnen realiseren, treffen we in deze kabinetsperiode voorbereidingen voor het invoeren van een systeem van betalen naar gebruik in de automobiliteit in 2030 en voor de bouw van nieuwe kerncentrales. Ook maken we in deze kabinetsperiode onze energie-netwerken toekomstbestendig. Met dit plan wordt, indien het gerealiseerd wordt,20% reductie tot 2030 ingevuld. Maar is het genoeg? En ambitie is gekoppeld aan middelen! Een intensiever vervolgtraject leidt sneller tot grotere vermindering van CO2 uitstoot, maar kost ook meer. Lijkt me een discussie voor volgende week of de 31 ste.

Is herijking per vijf jaar niet te lang? Techniek en ontwikkelingen gaan snel, Best Duurzaam vindt herijking na vijf jaar te lang. Ons voorstel herijking voor 2 jaar. Dat hoeft dat niet een volledig, uitgebreid traject te zijn, want dat kost natuurlijk veel capaciteit, maar een vorm van update lijkt door de snelle externe ontwikkelingen gewenst. Denk hierbij het nieuw landelijk coalitieakkoord, de uitkomsten van onderzoek geothermie en wegthermie de ontwikkelingen van de early adopters elders, bijvoorbeeld Pilots aardgasvrije wijken.

Wordt de samenhang der dingen voldoende bewaakt? Er is een sterke relatie tussen de Omgevingsvisie en Transitievisie Warmte. In de gemeente Best worden deze gelijktijdig en parallel behandeld, maar bijvoorbeeld in Eindhoven sequentieel: daar is de Transitievisie Warmte input voor de Omgevingsvisie. Best Duurzaam heeft al vaker gepleit voor (meer) samenhang tussen de verschillende documenten waarin duurzaamheidsaspecten een rol spelen. Ook hier vragen we aandacht voor het bewaken van deze samenhang.

Bijlage. Punt betaalbaarheid. Bij van het gas af wordt vaak gesproken over de kosten. Die zouden onbetaalbaar zijn. De discussie is eigenlijk wat vreemd want het gaat niet zozeer om kosten maar om investeringen waar opbrengsten, een lagere of geen energierekening, tegenover staan. Heel veel maatregelen zijn nu gewoon al rendabel en worden steeds rendabeler met de te verwachten hogere energieprijzen. Alleen het is best moeilijk dit allemaal goed uit te leggen. Het is ook zo dat Best Duurzaam verwacht dat de overheid komt met maatregelen om de investeringshobbel te verkleinen. Er is daar volgens het coalitie akkoord zo’n 35 miljard voor. Alleen, het is niet alleen een kwestie van geld.

Hoe doen anderen het. De koplopers 1. Purmerend (70,5% aardgasvrij) 2. Duiven (60,7% aardgasvrij) 3. Almere (58,9% aardgasvrij) 4. Nieuwegein (54,1% aardgasvrij) 5. Westervoort (43,5% aardgasvrij) 6. Utrecht (29,6% aardgasvrij) 7. Capelle aan den IJssel (29,2% aardgasvrij) 8. Tilburg (27,9% aardgasvrij) 9. Diemen (23,5% aardgasvrij) 10. Breda (22,1% aardgasvrij)

Hoeveel moet je doen? (Van de VGG-site) Er zijn in het Klimaatakkoord geen afspraken gemaakt over de verdeling van de 1,5 miljoen woningen en andere gebouwen over de gemeenten. Als vuistregel kun je hanteren: Elke gemeente gaat plannen maken om voor 2050 gaandeweg de gehele gebouwde omgeving aardgasvrij te maken. De eerste transitievisie warmte heeft betrekking op een derde van de totale periode. In die periode is er echter sprake van een aanlooptijd waarin het Rijk en de VNG de wijkgerichte aanpak van het aardgasvrij maken (verder) uitwerken en er opschaling wordt gerealiseerd. Mede daarom hebben de afspraken in het Klimaatakkoord voor de periode tot en met 2030 betrekking op circa een vijfde van de gebouwenvoorraad, oftewel 1,5 miljoen woningen en andere gebouwen. Voor de eerste transitievisie warmte kun je daarom als vuistregel hanteren dat deze betrekking zou moeten hebben op een vijfde van de gebouwenvoorraad in de gemeente.

Situatie Best. Best heeft nauwelijks warmtebronnen ➢ Restwarmtebronnen • Rendac gesproken valt af • Rabobank gesproken valt af ➢ Waterstof is vooralsnog geen optie. Veel wordt verwacht waterstof, alleen dat is geen bron maar een drager, die dus moet

➢ ➢ ➢

➢ ➢

➢

worden gemaakt. Dat kost nu nog heel veel (niet groene) energie. Bovendien in de’ waterstofladder’ staan woningen onderaan. Mogelijk geothermie/wegthermie maar veel nog onbekend. Wordt ook onderzocht Biomassa (door houtstook) is ongewenst. Dus grote collectieve warmtenet oplossingen met bovenstaande technieken/oplossingen zijn (in Best) niet eenvoudig te realiseren. o Wij zien wel veel in kleinschalige collectieve oplossingen. o Landelijk coalitieakkoord geeft aan dat op wijkniveau realiseren van collectieve warmtenetten wordt bevorderd door onrendabele top te subsidiëren Windenergie, zou kunnen, maar zal dan in Best beperkt mogelijk zijn. Blijft over zonne-energie. Daar is genoeg van, alleen de zon schijnt niet altijd. Zijn wel een aantal interessante voorbeelden in ontwikkeling. o “Zonne-accu” van dorpsgenoot Cees van Nimwegen in Boekel o Ontwikkelingen in Vlieland en Nagele van Hocosto. o Beide komen dit jaar nog hun ontwikkeling bij onze Avondjes Duurzaam toelichten. Die oplossing vragen alleen veel elektriciteit. Spelen twee punten: Netwerk moet meegroeien en nu is elektriciteit nog niet schoon. o Timing is heel belangrijk. Daarom is nu optimaal inzetten op besparen door betere isolatie aanpassen gedrag, gekoppeld het gezamenlijk met partijen als woningbouwverenigingen prima. Is flexibeler! Nationaal Coalitieakkoord wil bevordering van hybride warmtepomp