21068.9 - Tussentijdse evaluatie toezicht en handhaving extra gelden
Tekst van het document
Tussenevaluatie extra (budget voor) capaciteit toezicht en handhaving Naar aanleiding van de gemeenteraadsessie op 28 september 2020 zijn extra gelden beschikbaar gesteld voor toezicht en handhaving op een aantal prioriteiten. Het gaat dan om een bedrag van €535.000,- voor 2021, met een doorkijk naar datzelfde bedrag voor 2022. Deze tussenevaluatie geeft een inhoudelijke stand van zaken ten aanzien van de besteding van deze gelden. De financiële verantwoording vindt plaats middels de reguliere P&C-cyclus. Allereerst wordt aandacht besteed aan de tot nu toe behaalde resultaten. In het tweede deel van de notitie vindt u achtergrondinformatie over de personele kant, de voortang en de risico’s. Hier vragen wij ook aandacht voor. DEEL 1: INHOUDELIJKE RESULTATEN TOT 1/10/2021 Algemeen
Aantallen toezicht
Tot dusver zijn in 2021 de volgende controles uitgevoerd. Het aantal t/m september is geëxtrapoleerd naar het volledige jaar 2021. Vervolgens is dit afgezet tegen het aantal van vorig jaar. Hierbij is te zien dat het aantal controles enigszins is toegenomen; er zijn wel beduidend meer hercontroles uitgevoerd. Dit komt doordat nu ook in alle gevallen juridisch vervolg gegeven wordt aan een geconstateerde overtreding; een zaak blijft daarom niet langer “op de plank liggen”.
Initiële controles* *
Tot 1/10/21
Gehele jaar
2020
Toename tov 2020
359
479
421
114%
Hercontroles 184 245 114 215% Hieronder wordt verstaan: eerste controles (bouw/RO/APV/integraal) en deelcontroles bouw. Deze worden opgepakt vanuit de planning, vanuit externe meldingen en interne signalen.
Aantallen juridisch
Het aantal bij 2020 is wat vorig jaar is opgepakt met de reguliere capaciteit. Het aantal onder “Gehele jaar” is het aantal dat naar verwachting (geëxtrapoleerd van het aantal t/m september) is opgepakt met reguliere plus de extra capaciteit uit het beschikbaar gestelde bedrag. Zoals blijkt uit deel 2 van deze notitie is er momenteel veel meer juridische capaciteit dan capaciteit voor (complex) toezicht. Daarom zijn onderstaande zaken niet alleen casussen die betrekking hebben op de gestelde (extra) prioriteiten. Dit is over het algemeen wel regulier werk dat anders op de achterstandslijst terecht zou zijn gekomen. Aantallen tot 1 okt 2021
Gehele jaar
2020
Toename tov 2020
Waarschuwingsbrieven
112
149
36
415%
Voornemen last onder dwangsom Voornemen last onder bestuursdwang
73
97
34
286%
18
24
9
267%
Besluit last onder dwangsom
36
48
28
171%
Besluit last onder bestuursdwang Besluit stilleggen bouwwerkzaamheden
14
19
10
187%
7
9
5
187%
Handhavingsverzoeken
5
7
13
51%
Bezwaarzaken
13
17
13
133%
Beroepzaken
3
4
10
40%
Voorlopige voorzieningen
2
3
5
53%
Voornemen invorderingsbesluit
4
5
2
267%
Invorderingsbesluit
4
5
1
533%
Pagina 1 van 6
Uren
Een meer gedetailleerde urenverdeling over de verschillende prioriteiten is helaas niet te genereren. Wel is duidelijk wat de verhouding is tussen de uren voor toezicht en de uren voor de juridische capaciteit. Hieruit is ook duidelijk dat een aantal taken die momenteel door de juristen worden uitgevoerd eigenlijk toezichtstaken zijn.
Verhouding uren toezicht/juridisch
Toezicht
Juridisch
Ingediende meldingen Hieronder is aangegeven hoeveel meldingen ongeveer worden ingediend in 2021. De gegevens van het aantal meldingen is geëxtrapoleerd naar het totale aantal in 2021. Dit aantal is weer enigszins toegenomen ten opzichte van vorig jaar. Vooral het aantal meldingen over afval en over illegaal gebruik (met name wonen waar dit niet is toegestaan) is toegenomen. Het aantal meldingen openbare ruimte is juist iets afgenomen.
1400 1200 1000 Corona
800
Bouwen, RO, brandveiligheid Milieu
600
Evenementen
400
Openbare ruimte
200 0 2019
2020
2021
Pagina 2 van 6
1. ARBEIDSMIGRANTEN/ILLEGALE BEWONING In de planning is opgenomen dat we minimaal 2 controlemomenten per maand zouden uitvoeren, waarbij per keer 3 adressen gecontroleerd worden. Daarnaast is een inschatting gemaakt van het aantal benodigde hercontroles en handhavingszaken. Hieruit blijkt dat we goed op schema lopen met de eerste controles. De hercontroles lopen wat achter op de planning. De reden hiervoor is vooral gelegen in het ontbreken van extra in te zetten toezicht capaciteit. Wat verder opvalt dat we in een groot aantal gevallen geen waarschuwingsbrief sturen, maar direct overgaan tot een voornemen last onder dwangsom of bestuursdwang. Dit heeft 2 oorzaken: Wanneer sprake is van eenzelfde overtreder (verhuurder); van onwetendheid kan dan geen sprake meer zijn waardoor op basis van de landelijke handhavingstrategie direct tot een voornemen over gegaan kan worden; Wanneer de brandveiligheid niet in orde is. Hierdoor is sneller een handhavingsbesluit nodig in plaats van eerst een waarschuwing. Een kanttekening die hierbij geplaatst moet worden is dat we momenteel, mede dankzij de uitgevoerde controles, 108 zaken op de lijst hebben staan om te controleren op de huisvesting van arbeidsmigranten. Dit zijn 25 zaken uit het tabblad “op te pakken zaken”. Deze staan op de lijst n.a.v. signalen en/of klachten.
Vanuit de BRP zijn er nog circa 85 adressen die niet op deze lijst staan maar wel interessant zijn om te controleren. De overige adressen zijn aan het licht gekomen vanuit signalen tijdens de al uitgevoerde controles. Deze lijst en getallen zijn dynamisch en wisselen wekelijks. Er gaan zaken af en er komen nieuwe zaken bij. Het totaal aantal nog te controleren panden neemt dus niet af, eerder toe. Wel merken we een tendens in de maatschappij: de druk op de eigenaren van de panden voor de huisvesting van arbeidsmigranten neemt toe. Dit leidt ook tot onder meer de verkoop van panden. Ook leidt dit vooralsnog tot wat minder bezwaar- en beroepszaken. Mensen kiezen eerder eieren voor hun geld, omdat ze weten dat er wordt doorgepakt. Gepland tot 1/10
Uitgevoerd tot 1/10
Initiële controles
36
39
Hercontroles
72
56
Handhavingsverzoeken
nvt
1
Waarschuwingsbrieven
36
12
Voornemen last onder dwangsom Voornemen last onder bestuursdwang Besluit last onder dwangsom Besluit last onder bestuursdwang
18 18
Bezwaarzaken
17 10 12 6 4
Beroepzaken Voorlopige voorzieningen
2
Voornemen invorderingsbesluit Invorderingsbesluit 25
Klachten
Pagina 3 van 6
2. VERZWARING PRIORITEITEN BESTEMMINGSPLANNEN Buitengebied Het bestemmingsplan Buitengebied is inmiddels in ontwerp gepubliceerd. Hier zijn veel zienswijzen tegen ingediend, onder andere een uitgebreide zienswijze van de Provincie. Momenteel wordt de controlelijst hierop herzien. Naar verwachting wordt de lijst met te controleren zaken groter dan gepland. Een aantal controles is wel al uitgevoerd en met de uitbreiding van de uren van de nieuwe junior toezichthouder is de verwachting dat een gedeelte van de achterstand hiervan kan worden ingehaald. Gepland tot 1/10
Uitgevoerd tot 1/10
Initiële controles
60
24
Hercontroles
104
14
Handhavingsverzoeken
nvt
0
Waarschuwingsbrieven
54
14
Voornemen last onder dwangsom Voornemen last onder bestuursdwang Besluit last onder dwangsom Besluit last onder bestuursdwang Bezwaarzaken
7
30
0 2
20
1
10
1
Beroepzaken Voorlopige voorzieningen Voornemen invorderingsbesluit Invorderingsbesluit 16
Klachten
Woonwagenlocaties Vanwege het tekort aan toezichtcapaciteit is dit onderdeel nog niet (extra tov vorig jaar) opgepakt zoals gepland. Er staan nog ongeveer 30 zaken op de lijst om op te pakken. Het volgende is uitgevoerd: Gepland tot 1/10
Uitgevoerd tot 1/10
Initiële controles
30
8
Hercontroles
60
7
Handhavingsverzoeken
nvt
0
Waarschuwingsbrieven
30
3
Voornemen last onder dwangsom Voornemen last onder bestuursdwang Besluit last onder dwangsom Besluit last onder bestuursdwang Bezwaarzaken
15 15 10
5 1 3 3
Beroepzaken Voorlopige voorzieningen Voornemen invorderingsbesluit Invorderingsbesluit 2
Klachten
Pagina 4 van 6
3. BEDRIJVENTERREINEN Middels het KIT zijn projectmatige controles uitgevoerd op verdachte/risicopanden op de industrieterreinen. Met de nieuwe visie bedrijventerreinen en het ontbreken van een actueel beeld van “wat waar” gebeurt en inzet hierop is dit wel een groeiende post. Er zijn relatief weinig meldingen en klachten van/over de bedrijventerreinen. Meldingen die we wel ontvangen pakken we vrijwel direct op. De aanwezigheid van zelfstandige kantoren (niet passend binnen het bestemmingsplan en de visie) is al goed voor ongeveer 40 á 50 zaken. Er is en wordt veel tijd geïnvesteerd in de zichtbaarheid van toezicht en handhaving op de bedrijventerreinen. Met name in de avonduren worden bedrijven waar overdag weinig tot geen activiteiten plaatsvinden bezocht. Dit gaat rond, wordt gezien en teruggekoppeld door de ondernemers. Integraal met de wijkagent worden er het komende kwartaal diverse bedrijven gecontroleerd. De bewoning van bedrijfswoning en bedrijfspanden op de bedrijventerreinen is sterk teruggebracht door adequaat en handhavend optreden. Hierdoor zijn niet alle geplande hercontroles uitgevoerd. Het volgende is uitgevoerd: Gepland tot 1/10
Uitgevoerd tot 1/10
Initiële controles
60
58
Hercontroles
120
48
Handhavingsverzoeken
nvt
0
Waarschuwingsbrieven
30
32
Voornemen last onder dwangsom Voornemen last onder bestuursdwang Besluit last onder dwangsom Besluit last onder bestuursdwang Bezwaarzaken
30 30 15
17 2 8 3
Beroepzaken Voorlopige voorzieningen Voornemen invorderingsbesluit
1
Invorderingsbesluit
1 33
Klachten
4. ACHTERSTAND Inmiddels blijkt dat nog steeds niet aan alle geprioriteerde taken voldoende aandacht kan worden besteed. Het aantal bekende locaties van arbeidsmigranten neemt toe, zo ook het aantal controles dat in het buitengebied moet worden opgepakt. De achterstandslijst is echter niet toegenomen! Vorig jaar noteerden wij per maand nog een toename van de achterstand van gemiddeld ongeveer 10 zaken per maand. Dit betekent dat wij dit jaar gemiddeld 70 zaken meer hebben kunnen oppakken, naast het reguliere werk. Hierdoor is het aantal zaken op de achterstandslijst niet toegenomen. Er is wel een aantal nieuwe zaken aan de achterstandslijst toegevoegd, dit hebben we niet kunnen voorkomen. Oude zaken van deze lijst die prioriteit hadden zijn echter opgepakt en afgehandeld of nog in behandeling. Wanneer de capaciteit aan toezicht toeneemt is de verwachting dat we de achterstandslijst kunnen verkleinen.
Pagina 5 van 6
DEEL 2: PERSONEEL/ALGEMENE ONTWIKKELINGEN EN RISICO’S Personeel In de notitie ten behoeve van de gehouden themasessie is een ureninschatting gemaakt voor de benodigde capaciteit per gestelde prioriteit. Hier is het benodigde bedrag op gebaseerd. Vanaf het beschikbaar stellen van het bedrag is ingezet op het aantrekken van tijdelijk personeel voor het uitvoeren van deze werkzaamheden. Dit is gedeeltelijk gelukt: - t/m mei 2021 is gebruik gemaakt van 2 fulltime inhuur juristen die al bekend waren met/in de gemeente Best - per 1/5 2021 is een junior juriste met een tijdelijk contract fulltime werkzaam ter ondersteuning van de overige juristen - per 19 maart zijn 2 (inhuur) juristen gestart, beide voor 16 uur per week. Per 1 juli is 1 van de twee voor 32u/week ingehuurd, de ander nog voor 16u. Het blijkt moeilijker om goede toezichthouders te vinden: - Per 6 april 2021 is een tijdelijke inhuur toezichthouder RO bij ons begonnen. Hoewel hij een veelbelovend CV heeft en tijdens het gesprek goed overkwam bleek hij in de praktijk niet te functioneren. In de eerste week van mei 2021 heeft hij aangegeven te stoppen met zijn werkzaamheden voor de Gemeente Best. In de tussenliggende periode is door hem één rapportage opgesteld. Van deze rapportage is later gebleken dat deze onjuist en niet bruikbaar was.
De inhuur van deze toezichthouder is, door de noodzakelijke aansturing, correcties en discussies ten koste gegaan van de handhavingscapaciteit. - Per 1 juli 2021 is een junior toezichthouder RO gestart. Vanaf 16 augustus 2021 is zij (inhuur) fulltime gestart als toezichthouder. In de tussenliggende perioden heeft zij haar uren, in verband met een lopend dienstverband bij de gemeente Helmond, verdeeld en uitgebreid. Het komende kwartaal zal zichtbaar worden in hoeverre haar inzet, naast haar leer- en ontwikkelingsproces, zich vertaald in kwantitatieve controles. Haar focus zal in eerste instantie liggen op de controles in het buitengebied. Om overbelasting van ons toezicht te beperken wordt de inhuur van juridische capaciteit per 1/12 beperkt naar 16 uur per week. Hierdoor komt de toezichts- en juridische capaciteit weer beter in balans. Wij adviseren om budget dat resteert over meer tijd (doorlopend in 2023) te verdelen. Algemene ontwikkelingen De verwachting was dat per 2021 minder bouwtoezicht benodigd zou zijn vanwege de afname van onder andere grotere projecten en de opkomst van prefab bouwen. Ook de komst van de Wet kwaliteitsborging bouw had voor minder toezicht kunnen zorgen. Deze laatste wet is echter samen met de inwerkingtreding van de Omgevingswet, uitgesteld tot minimaal 1 juli 2022.
Daarnaast blijkt er juist een toename te zijn in aanvragen omgevingsvergunningen bouw, waardoor de werklast voor onze bouwtoezichthouder niet is afgenomen. Helaas hebben wij hem daarom niet of nauwelijks kunnen inzetten op de overige geprioriteerde zaken. Risico Zoals het bovenstaande al aangeeft is onze juridische capaciteit nu groter dan de toezicht capaciteit. Gedeeltelijk vangen we dit op door de bestemmingsplantoets bij de jurist te leggen in plaats van bij de toezichthouder. Dit levert echter niet voldoende ruimte op bij toezicht. Onze toezichthouder RO in vaste dienst bedient nu in zijn eentje ongeveer ¾ van de juridische capaciteit. Dit doet hij door een grote kennis van Best en de lopende zaken te combineren, maar ook door veel meer uren te werken dan de 40 die hij op zijn contract heeft (4 tijdelijke uren en 36 uur formatie). Dit is een groot afbreukrisico. Hij kan dit zo niet volhouden en als hij zou uitvallen, valt alle toezicht en de begeleiding van de nieuwe junior toezichthouder weg. Hierom wordt per 1 december de juridische capaciteit teruggeschroefd, zodat de capaciteit meer in verhouding is. Daarnaast gaan we door met het zoeken naar een goede, snel inzetbare extra senior toezichthouder te vinden. Dit lijkt echter een speld in een hooiberg te zijn. Mocht deze gevonden worden, dan wordt de juridische capaciteit weer naar rato uitgebreid.
Pagina 6 van 6