21068.1 - Raadsvoorstel programmabegroting 2022

Voorstel aan de Raad

Vergadering Raadsvergaderdatum

: Gemeenteraad Best : 08-11-2021

Onderwerp Programmabegroting 2022 en meerjarenraming 2023-2025 Aanleiding Overeenkomstig het bepaalde in artikel 190 van de Gemeentewet bieden wij u hierbij de programmabegroting 2022 en de meerjarenraming 2023 tot en met 2025 aan. De kaderbrief 2022 inclusief de daarbij horende motie is richtinggevend geweest voor de opgestelde begroting 2022 en meerjarenraming 2023 tot en met 2025. Ondanks de Corona crisis die het laatste anderhalf jaar ons leven heeft geregeerd, zijn wij verheugd u een begroting met uitstekende vooruitzichten aan te bieden. Dit geeft ruimte voor ambities die in de volgende raadsperiode aan de orde zijn. Daarom willen wij u ertoe uitnodigen om in de algemene beschouwingen rondom de begroting ook stil te staan bij de uitdagingen voor de (nabije) toekomst. Denk aan de ontwikkeling van het stationsgebied, als we dit zoveel mogelijk volgens de wensen van de inwoners willen doen, zullen we hier extra uitgaven voor moeten doen. De bouw van de nieuwe scholen, de bouw van een nieuw gemeentehuis, de versnelling van de woningbouw in onze gemeente.

Echter niet alleen “stenen” vragen onze aandacht; wil Best bijdragen aan de hogere klimaatdoelstellingen die Nederland zal moeten nastreven? Sorteren we voldoende voor op de vergrijzing en de hiermee stijgende behoefte aan zorg, noodzakelijke nieuwe woonvormen gecombineerd met zorg en andere voorzieningen voor onze oudere inwoners? Investeren we verder in de verkeersveiligheid? Vragen die alleen u kunt beantwoorden. Wij stellen voor om na deze begroting en voordat de nieuwe raad aantreedt hierover met u in gesprek te gaan. De begroting is via een onlineversie beschikbaar en is zo ingericht dat lezers zelf de keuze kunnen maken in het detailniveau van informatie dat zij willen inzien.

Advies 1. De programmabegroting 2022 en de meerjarenraming over 2023 tot en met 2025 vaststellen; 2. De 1e wijziging van de begroting 2022 vaststellen.

IN21-03132/

*IN21-03132* Pagina 1 van 5

Argumenten

1.1 Financieel sluitende begroting Deze begroting geeft inzicht in onze speerpunten, activiteiten en plannen voor 2022. De totale begroting is voor deze periode financieel sluitend.

1.2 Structureel in evenwicht In het voorjaar zijn met de Provincie de aandachtspunten voor de programmabegroting 2022 besproken. De Provincie benadrukt hierbij het belang van een structureel sluitende programmabegroting 2022 én meerjarenraming. Zij toetst namelijk of de programmabegroting structureel en reëel in evenwicht is. Op pagina 53 van de onlineversie ziet u in de tabel dat de primitieve programmabegroting 2022 én meerjarenraming structureel in evenwicht zijn. 1.2.1. OZB verhoging vanaf 2023 Bij het vaststellen van de kaderbrief 2022 door u is gesproken over een extra OZB verhoging met ingang van 2022. Op basis van de geactualiseerde financiële foto 2022-2025 stellen wij voor deze verhoging in te voeren voor de jaren vanaf 2023-2026. De gevolgen van de verschuiving van 2022 naar 2023 zijn zichtbaar onder kosten en dekking. 1.2.2. Ambities voor de komende raadsperiode Zoals al in de aanleiding aangegeven zullen er in de komende raadsperiode grote uitdagingen volgen. Denk aan de stationsomgeving, de scholenbouw, de bouw van een nieuw gemeentehuis, de ambities om jaarlijks minstens 300 woningen extra te bouwen tot 2024. Maar ook de uitdagingen op het gebied van duurzaamheid, zorg en de combinatie van zorg en wonen. 1.2.3.

Gewijzigd tarief afvalstoffenheffing van € 298,80 naar € 322,56 Bij deze begroting 2022 wordt voorgesteld om het tarief van de afvalstoffenheffing te verhogen. Het tarief voor 2022 is berekend op basis van de inzichten in de eerste zes maanden van 2021 en er is rekening gehouden met bestaande contracten. Bij het bepalen van het tarief is uitgegaan van een aantal oorzaken voor de stijging van de kosten in Best. Te denken valt aan de lagere opbrengst van PMD, grotere hoeveelheden GFT en meer afval naar de gratis milieustraat. Op basis van de verwachte kostenstijging wordt voorgesteld de afvalstoffenheffing te verhogen naar € 322,56. Dit is reeds in de begroting 2022 e.v. verwerkt. 2.1. Effecten van de septembercirculaire 2021 Op 21 september 2021 is het Prinsjesdag geweest. Hierbij zijn de Miljoenennota en de Rijksbegroting gepresenteerd. In deze stukken staan de plannen voor het komend jaar en hoe deze bekostigd worden. Vervolgens worden de gevolgen voor de algemene uitkering uit het gemeentefonds berekend. De gevolgen van de septembercirculaire 2021 zijn voor de gemeente Best positief. Een aantal gevolgen is direct geoormerkt voor het daarvoor bestemde doel. Dit betreft met name extra middelen in 2022 in verband met COVID-19.

Gezien de toegenomen financiële druk bij gemeenten door COVID-19 heeft het kabinet besloten de oploop in de opschalingskorting voor 2022 incidenteel te schrappen. Dit leidt tot een verhoging van de algemene uitkering. Voor onze gemeente betekent dit voor 2022 een positieve bijstelling van € 400.000. Het college stelt voor om deze middelen te reserveren voor de extra uitgaven rondom COVID-19 die de gemeente mogelijk nog heeft. De positieve bijstelling van de algemene uitkering als gevolg van een hoger accres en aanpassingen van een aantal maatstaven loopt op van € 300.000 in 2022 tot € 600.000 in 2025. IN21-03132/

*IN21-03132* Pagina 2 van 5

2.2 Extra werkbudget griffie Jaarlijks wordt de cursus ‘Politiek actief’ door de griffie georganiseerd. Hiervoor is structureel budget nodig. Ook nemen de kosten van Notubiz toe door een toename van de online vergaderingen. Risico’s N.v.t. Kosten en dekking Hieronder volgt een overzicht van het begrotingssaldo 2022-2025 (in euro’s) waarbij de wijzigingen na de kaderbrief 2022 in beeld gebracht.

Hierboven wordt het geprognosticeerde begrotingssaldo weergegeven. De (primitieve) begroting 2022 laat een sluitende meerjarenraming zien. Mutaties ná de kaderbrief 2022

Extra jeugdmiddelen 2022-2025 Op 2 juni 2021 zijn er afspraken gemaakt tussen het rijk en de VNG over een Hervormingsagenda voor het Jeugdstelsel. Als onderdeel van de afspraken komt er voor het jaar 2022 een bedrag van € 1,319 miljoen extra beschikbaar. Eerder was al een bedrag van € 300 miljoen beschikbaar gesteld. De structurele bekostiging vanaf 2023 wordt overgelaten aan een nieuw kabinet. Wél is overeengekomen dat gemeenten 75% van deze stelpost over de jaren 2023 tot en met 2025 in de meerjarenraming mag opnemen. Hiermee is rekening gehouden in de volgende tabel.

IN21-03132/

*IN21-03132* Pagina 3 van 5

Herijking van de budgetten binnen het sociaal domein op basis van de meest recente ontwikkelingen hebben geleid tot een verhoging van verschillende budgetten binnen het sociaal domein. Uit bovenstaande tabel valt af te lezen dat het overgrote deel van de extra middelen benodigd zijn voor het sociaal domein. Het restant van de extra middelen valt toe aan het begrotingssaldo.

Actualisatie herverdeling gemeentefonds De herverdeling van het gemeentefonds gaat in per 1 januari 2023. In de eerdere financiële foto zoals deze is aangeboden bij de kaderbrief 2022 waren de cijfers gebaseerd op de basisgegevens van 2017. De definitieve herverdeling van het gemeentefonds gaat uit van de basisgegevens van 2019. Dit leidt tot een positieve bijstelling van de financiële gegevens voor de jaren 2023 en verder.

Optimalisatie belastingcapaciteit Bij de herverdeling van het gemeentefonds is verondersteld dat gemeenten een deel van hun kosten moeten kunnen bekostigen uit hun eigen middelen. Uitgangspunt is dat bij de OZB niet wordt uitgegaan van de werkelijke opbrengsten maar van de OZB-capaciteit. Uit onderzoek blijkt dat de OZB in Best 40% lager ligt dan het landelijk gemiddelde. Bij de kaderbrief 2022 werd uitgegaan van een OZB-verhoging van 4% met ingang van 2022. Bij het opstellen van de begroting is echter uitgegaan van OZB-verhoging met ingang van 2023 in plaats van 2022. De bijdrage van de OZB-verhoging aan de toekomstige begrotingsresultaten bedraagt € 259.000 in 2023, € 546.000 in 2024 en € 863.000 in 2025.

Verkeersveiligheid Wij willen graag tot uitvoering komen om de verkeersveiligheid in Best te verbeteren. Hiervoor wordt een investering gevraagd van € 360.000. Over de exacte besteding hiervan vindt nadere besluitvorming plaats.

Actualisatie uitvoering Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) Op grond van het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs worden in de komende periode 3 scholen gerealiseerd of aangepast. Het betreft de scholen De Zevensprong, Aarlesche Erven en Bricks/Paersakker. De investeringen en lasten zijn sterk afhankelijk van de keuze van bouw- en verbouwplannen, het tijdstip van realisatie en/of aanpassing en de aanwezige capaciteit in onze organisatie. Hierdoor zijn in de meerjarenraming 2023-2025 stelposten per locatie opgenomen. (zie hiervoor het investeringsprogramma)

Inzet vrije algemene reserve Bij de kaderbrief 2022 zijn budgetten aangevraagd die de vrije algemene reserve als dekking hadden. Doordat de begrotingssaldi 2022-2025 het toelaten, is ervoor gekozen om de voorgenoemde dekking uit de vrije algemene reserve te laten vervallen. De budgetten komen hierdoor ten laste van het begrotingssaldo.

IN21-03132/

*IN21-03132* Pagina 4 van 5

Overige mutaties De overige mutaties bestaan onder meer uit aanpassingen van budgetten naar aanleiding van de meest recente prijs- en loonindexaties.

Verwerking financiële gevolgen septembercirculaire 2021 Zoals hierboven beschreven zijn de gevolgen voor onze gemeente positief. Deze gevolgen zijn verwerkt in de 1e begrotingswijziging 2022. Dat betekent dat deze niet in onze primitieve begroting 2022 zijn opgenomen. De mutaties die zijn verwerkt in de 1 e begrotingswijziging 2022 zijn nader toegelicht bij argument 2.1.

Participatie N.v.t. Communicatie De conceptbegroting is voor u als raad beschikbaar (https://best.begroting-2022.nl/). Deze toegankelijke versie nodigt onze inwoners en andere geïnteresseerden uit om via een top-down benadering onze begroting in te zien. Tevens is er een mogelijkheid om digitaal aantekeningen te maken. In de bijlage treft u de uitleg hiervoor aan. Na vaststelling door u op 8 november a.s. plaatsen we een artikel in Best Informatief over de vaststelling. Verder verschijnt er een bericht op www.officielebekendmakingen.nl Procedure en planning Na vaststelling van de programmabegroting 2022 wordt deze tezamen met uw besluit verstuurd aan de Provincie. Zij beoordeelt of de programmabegroting structureel en reëel in evenwicht is. Hieruit volgt het besluit of voor de gemeente repressief of preventief begrotingstoezicht van toepassing is. Evaluatie N.v.t. Bijlagen IN21-03133 BL21-18639 BL18-07534

Raadsbesluit programmabegroting 2022 Begrotingswijziging W01/2022 Instructienotitie Lias ‘online aantekeningen maken’

28 september 2021, Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Best

Hans Ubachs Burgemeester

Nicole van Hooy Secretaris

IN21-03132/

*IN21-03132* Pagina 5 van 5