21038.1 - Raadsvoorstel Kaderbrief 2022

Voorstel aan de Raad

Vergadering Raadsvergaderdatum

: Gemeenteraad Best : 28-06-2021

Onderwerp Kaderbrief 2022 Aanleiding In de Financiële verordening 2020 is opgenomen dat het college aan de raad uiterlijk 15 juli een Kaderbrief aanbiedt. De kaderbrief bevat een voorstel voor het beleid en de financiële kaders voor de nieuwe begroting 2022 en meerjarenraming 2023-2025. Op basis van de uitgangspunten in de Kaderbrief 2022, stellen we de begroting 2022 en meerjarenraming 2023-2025 samen. Advies 1. het vaststellen van de Kaderbrief 2022; 2. het vaststellen van de omvorming van programma’s naar hoofdtaakvelden vanaf de begroting 2022. Argumenten

1.1. Kaders stellen voor belangrijke ambities vanaf 2022. In 2022 gaan drie wetten van start; de grootste en meest omvattende wet is de Omgevingswet. Een wet waarvoor we al jaren geleden de voorbereidingen zijn gestart. We hopen dat de nieuwe wet vooral voor onze inwoners veel voordelen zal hebben. Verder heeft Best grote ambities wat betreft bouw en gebouwen. We werken aan het nieuwe gemeentehuis, werken het integraal huisvestingsplan voor scholen verder uit en gaan aan de slag met de planvorming van het stationsgebied. Ook beginnen we vanaf 2022 aan de opgave om tot 2030 maar liefst 3.000 woningen te bouwen in Best. Daarnaast verwachten we nog te maken te krijgen met de na-ijleffecten van de Coronacrisis. Met name op het gebied van preventief jeugdbeleid denken we 'herstelwerkzaamheden' te moeten verrichten op eenzaamheid, leerachterstanden, schooluitval et cetera. Maar ook wordt een na-ijleffect verwacht op de economie en werkgelegenheid. Tenslotte werken we verder aan het verbeteren van de externe dienstverlening. En we investeren in de interne organisatie, zodat wij in staat zijn om de inwoners van Best zo goed mogelijk te bedienen. Een volledig overzicht van onze voorstellen treft u aan in bijlage BL21-09986, de Kaderbrief 2022.

1.2. Uitvoeren van de ambities binnen de beschikbare financiële ruimte. In het beleidsakkoord 2018-2022 is aangegeven dat onze begroting structureel sluitend moet zijn. Een sluitende begroting biedt een belangrijke basis om financieel gezond te blijven. Om ervoor te zorgen dat de ambities passen binnen de beschikbare financiële ruimte, hebben wij de nieuwe ontwikkelingen financieel geprioriteerd, is de bestaande begroting tegen het licht gehouden en is naar middelen gezocht om de financiële ruimte te vergroten. Dit heeft geleid tot een afgewogen pakket van nieuw beleid binnen de financiële mogelijkheden van onze gemeente. De verwachte financiële positie op basis van deze Kaderbrief wordt toegelicht onder ‘kosten en dekking’.

*IN21-01548*

IN21-01548/ Pagina 1 van 6

2.1 Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten: omvorming van programma’s naar hoofdtaakvelden . In 2016 is het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten ingrijpend aangepast. Dit aangepaste besluit heeft ertoe geleid dat we voortaan aan derden via taakvelden moeten rapporteren. Daarnaast heeft de wetgever een aanbeveling gedaan om ook de programma’s in de begrotingen van de gemeenten uniform te maken. Bij deze keuze worden de huidige programma’s omgezet naar 9 hoofdtaakvelden: Hoofdtaakveld 0 = Bestuur en ondersteuning Hoofdtaakveld 1 = Veiligheid Hoofdtaakveld 2 = Verkeer, vervoer en waterstaat Hoofdtaakveld 3 = Economie Hoofdtaakveld 4 = Onderwijs Hoofdtaakveld 5 = Sport, cultuur en recreatie Hoofdtaakveld 6 = Sociaal Domein Hoofdtaakveld 7 = Volksgezondheid en milieu Hoofdtaakveld 8 = Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening De onderwerpen die onder de hooftaakvelden vallen, zijn gespecificeerd in bijlage BL21-09850. De nieuwe hoofdtaakvelden komen grotendeels overeen met de programma indeling die we nu hebben. Er zijn echter enkele onderwerpen die vanwege de nieuwe indeling verhuizen. Om hierin inzicht te geven treft u hieronder een tabel aan: Onderwerpen die verhuizen ten opzichte van de programmaindeling t/m 2021 Omschrijving programma en resultaatgebied

Onderwerp verhuist vanaf 2022 naar

Programma 1 1.1.

Algemeen bestuur Bestuur

Onderwerpen Straatnaamgevng en huisnummering

Hoofdtaakveld 2 verkeer vervoer en waterstaat

Programma 3 3.2.

Verkeer en openbare ruimte Openbare ruimte

Onderwerpen Carillion Parken en plantsoenen Hondentoiletten

Hoofdtaakveld 5 sport, cultuur en recreatie Hoofdtaakveld 5 sport, cultuur en recreatie Hoofdtaakveld 5 sport, cultuur en recreatie

Programma 4 4.1

Economische zaken Economische zaken

Onderwerpen Expl. landerijen, gronden en garages

Hoofdtaakveld 0 bestuur en ondersteuning

Programma 6 6.2.

Cultuur, sport, recreatie en vrije tijd Sport, recreatie en vrije tijd

Onderwerpen Evenementen

Hoofdtaakveld 3 economische zaken

Programma 11 11.1.

Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Financiering en algemene dekkingsmiddelen

Onderwerpen Financiering en algemene dekkingsmiddelen Reserves en voorzieningen Belastingen Wet WOZ Algemene uitkering gemeentefonds Dekkingmiddelen Overige baten en lasten

Hoofdtaakveld 0 bestuur en ondersteuning Hoofdtaakveld 0 bestuur en ondersteuning Hoofdtaakveld 0 bestuur en ondersteuning Hoofdtaakveld 0 bestuur en ondersteuning Hoofdtaakveld 0 bestuur en ondersteuning Hoofdtaakveld 0 bestuur en ondersteuning Hoofdtaakveld 0 bestuur en ondersteuning

Programma 12 12.1.

Overhead Overhead

Onderwerpen (producten) Bedrijfsvoering

Hoofdtaakveld 0 bestuur en ondersteuning

In bijlage BL21-09851 is een volledig overzicht gegeven van de omzetting van programma’s / resultaatgebieden naar hoofdtaakvelden. Aan de hand van deze vertaalslag, kunt u snel vinden waar elk onderwerp is ondergebracht.

*IN21-01548*

IN21-01548/ Pagina 2 van 6

In artikel 2 van de Financiële verordening 2020 is aangegeven dat de gemeenteraad de indeling van de begroting vaststelt. Voorgesteld wordt om vanaf de begroting 2022 over te stappen naar een indeling op basis van hoofdtaakvelden. Risico’s Ten tijde van het opstellen van deze Kaderbrief, waren de uitkomsten van de meicirculaire van het Gemeentefonds nog niet bekend. Alhoewel we een conservatieve inschatting gemaakt hebben van de ontwikkelingen van het Gemeentefonds, kan onze financiële positie hierdoor nog wijzigen (zowel voordelig als nadelig). Wij informeren u zodra wij deze gevolgen kennen. Verder kunnen ontwikkelingen die nu nog niet financieel te vertalen zijn zoals het huisvestingsvraagstuk en het stationsgebied impact hebben op onze financiële positie. Voorstellen voor de kosten en dekking hiervan zullen aan u worden voorgelegd.

Kosten en dekking -/- = nadeel

Kaderbrief 2022: financiële foto

2022

2023

2024

2025

Prognose resultaat na vaststelling begroting (incl 1e begrotingswijziging)

514.141

311.036

415.173

415.173

Saldo begroting 2021

514.141

311.036

415.173

415.173

W04/2021 1e financiele rapportage 2021

162.269

201.741

201.710

201.710

Saldo actueel inclusief geplande begrotingswijzigingen

676.410

512.777

616.883

616.883

- Inschatting herverdeeleffecten gemeentefonds / meicirculaire - 100% inboeking versnelling woningbouw (extra uitkering gemeentefonds) - Personele mutaties a.g.v. ontwikkelingen grondexploitaties - Optimaliseren belastingcapaciteit a.g.v. herverdeling gemeentefonds - Meeropbrengst bouwleges (obv werkelijke opbrengst voorgaande jaren/aantrekken bouw) - Opbrengst kermis, gevolgen hanteren inschrijfsysteem ipv meerjarige pachtcontracten - Bijstelling agv herijking diverse budgetten 2019-2020-2021 - Lasten aanpassingen huisvesting

0 0 -250.000 140.000 175.000 12.500 100.000

-260.000 260.000 -250.000 292.000 175.000 12.500 100.000

-400.000 400.000 -250.000 438.000 175.000 25.000 100.000 p.m.

-400.000 400.000 -250.000 749.000 175.000 25.000 100.000 p.m.

Begrotingsruimte, ruimte voor nieuw beleid:

853.910

842.277

1.104.883

1.415.883

- Mutaties onontkoombaar, vervanging en aanpassing bestaand beleid

-569.500

-767.625

-858.475

-967.925

Beleid inclusief onontkoombaar en mutaties bestaand beleid

284.410

74.652

246.408

447.958

- Mutaties prioriteit

-127.300

-104.825

-128.450

-110.200

Beleid inclusief onontkoombaar, vervanging, bestaand beleid en prioriteit

157.110

-30.173

117.958

337.758

Omschrijving Begroting 2021

Geplande begrotingswijzigingen 2021

Mutaties te verwerken / ombuigingsvoorstellen

Aanleveringen kaderbrief 2022

Financiële foto algemeen: In bovenstaande financiële foto zijn vanuit de stand van de financiële foto bij de 1e financiële rapportage 2021 alle voorgestelde nieuwe ontwikkelingen financieel vertaald voor de periode 2022-2025. In 2023 is sprake van een (beperkt) nadelig saldo. Op basis van de kaders die wij meekrijgen is het uitgangspunt een sluitende begroting 2022 en meerjarenraming 2023-2025. Zo nodig doen we via de begroting voorstellen hiervoor.

*IN21-01548*

IN21-01548/ Pagina 3 van 6

Mutaties te verwerken / ombuigingsvoorstellen: In bovenstaande financiële foto treft u onder mutaties te verwerken / ombuigingsvoorstellen de volgende ontwikkelingen aan: -Inschatting herverdeeleffecten gemeentefonds Landelijk is een nieuwe verdeelsleutel voor het gemeentefonds afgesproken. De nieuwe verdeelsleutel leidt op basis van berekeningen met als basisjaar 2017 tot een oplopend structureel nadeel van € 750.000 voor onze begroting. Dit zijn nog geen definitieve doorrekeningen. Maar voorzichtigheidshalve houden we wel al rekening met een nadeel voor de begroting omdat we (naar verwachting) een nadeelgemeente zijn. Vanaf 2023 wordt een structureel nadeel meegenomen van € 260.000 oplopend naar € 400.000. Daarnaast zijn ook de gevolgen van de meicirculaire 2021 nog niet bekend. Deze verwachten we begin juni en worden via een raadsinformatiebrief aan de raad kenbaar gemaakt. -100% inboeken versnelling woningbouw (extra uitkering uit het gemeentefonds) In de begroting van 2021 is ingezet op het versnellen van de woningbouw. Groei van het aantal woningen en inwoners leiden tot een toename van de uitkering uit het gemeentefonds. Voorzichtigheidshalve is in 2021 50% van de geraamde versnelling ingeboekt. Omdat de vraag naar woningen onverminderd groot is, is het realistisch om ook het restant van het voordeel vanwege de woningbouwversnelling in te boeken.

Vanaf 2023 wordt een structureel voordeel oplopend van € 260.000 naar € 400.000 verwacht. - Personele mutaties a.g.v. ontwikkelingen grondexploitaties Inmiddels is de nieuwe doorrekening voor de grondexploitaties 2021-2025 beschikbaar. Ten opzichte van de meerjarenraming 2021-2024 is sprake van een structureel nadeel van € 250.000. Er kunnen minder uren aan de grondexploitaties worden toegerekend dan eerder was voorzien in de begroting. Deze uren worden besteed aan werkzaamheden binnen de ‘algemene dienst’. -Optimaliseren belastingcapaciteit a.g.v. herverdeling gemeentefonds Bij de nieuwe berekeningen voor het gemeentefonds, wordt uitgegaan van de OZB belastingcapaciteit. Onderzoek wijst uit dat onze tarieven 40% onder het landelijk gemiddelde zitten. We stellen voor om de korting op de algemene uitkering te beperken door onze belastingcapaciteit meer in te zetten. Wij stellen voor om de OZB van 2022 tot en met 2025 met jaarlijks 4% extra te verhogen bovenop de jaarlijkse indexering. Deze verhoging is minimaal noodzakelijk om het huidige voorzieningenniveau te handhaven, om de nieuwe aanvragen uit deze kaderbrief te bekostigen én om de herverdelingseffecten op te kunnen vangen. Hierbij is geen rekening gehouden met toekomstige projecten die nog niet financieel doorgerekend. Hieronder vallen onder meer de herinrichting van het stationsgebied en de gemeentelijke huisvesting.

- Meeropbrengst bouwleges Op basis van bestaand beleid en de woningbouwversnelling wordt een jaarlijkse meeropbrengst vanwege de bouwleges verwacht van € 175.000. - Bijstelling agv herijking budgetten 2018-2019-2020 De budgetten zijn beoordeeld op structurele overschotten in 2018, 2019 en 2020. Dit heeft ertoe geleid dat een structureel voordeel kan worden ingeboekt van ongeveer € 100.000.

*IN21-01548*

IN21-01548/ Pagina 4 van 6

- Lasten aanpassing huisvesting Sinds enige tijd zijn de voorbereidingen voor het aanpassen van onze huisvesting in gang gezet. Dit heeft er toe geleid dat in de lijst nieuw beleid voorbereidingskosten hiervoor zijn opgenomen. Voor de realisatie van de aanpassingen zijn nog geen budgetten verwerkt. De reden hiervoor is dat er nog geen scenario is gekozen en omdat nog niet duidelijk is wanneer met de aanpassingen wordt gestart. Op basis van de scenariokeuze die binnenkort door de gemeenteraad wordt gemaakt, kunnen de plannen financieel worden doorgerekend. Aangenomen is dat de lasten vanwege de nieuwe huisvesting vanaf 2024 er voor het eerst zijn in 2024.

Onontkoombaar, geprioriteerd en aanpassingen in bestaand beleid zijn meegenomen in de Kaderbrief 2022 In bijlage BL21-09226 is het voorgestelde nieuw beleid op genomen. Hierbij is uitgegaan van het honoreren van onontkoombaar nieuw beleid, geprioriteerd nieuw beleid en aanpassingen in bestaand beleid. De lasten voor dit nieuw beleid lopen op van € 700.000 in 2022 tot bijna € 1.100.000 in 2025. Onder nummer 29 op de lijst van het voorgestelde nieuw beleid is ‘tijdelijke uitbreiding handhavingscapaciteit’ opgenomen. Op uw verzoek is onderzocht of er mogelijkheden zijn om subsidie/bijdragen van derden te verkrijgen voor dit nieuw beleid. Helaas wijst de rapportage uit dat deze mogelijkheden er niet zijn. De rapportage treft u aan in bijlage BL21-10712, de conclusies vind u op pagina 3, onderdeel 2.

Toelichting ontwikkeling reserves Op basis van het opgenomen beleid in de Kaderbrief, wordt tot en met 2025 ongeveer € 1.100.000 onttrokken uit de vrije algemene reserve. Uit de reserve Sociaal Domein worden op basis van deze Kaderbrief geen nieuwe bedragen onttrokken. De aanwezige mutaties zijn vanuit de begroting 2021 opgenomen. Verwezen wordt naar bijlage BL21-09224. Participatie N.v.t., de budgetten worden vastgesteld via de begroting 2022. Communicatie De stukken zijn openbaar gemaakt. Daarnaast besteden we via social media, de website en de gemeentepagina aandacht aan dit raadsvoorstel. Actieve communicatie met de media vindt plaats via het persgesprek. Procedure en planning 2 juni 2021: Uiterlijke datum om schriftelijk technische vragen te stellen (aanlevering bij griffie), 4 juni 2021: Verzenden van de beantwoording van de schriftelijke technische vragen aan de raad. 7 juni 2021: Oordeelsvormende sessie met de raad 28 juni 2021: Besluitvorming door de raad 8 november 2021: Vaststelling begroting Evaluatie n.v.t.

*IN21-01548*

IN21-01548/ Pagina 5 van 6

Bijlagen IN21-01563 - Raadsbesluit Kaderbrief 2022 BL21-09986 - Kaderbrief 2022 BL21-09226 - Bijlage Kaderbrief 2022, lijst nieuw beleid BL21-09224 - Bijlage Kaderbrief 2022, ontwikkeling belangrijkste reserves BL21-09850 - Bijlage Kaderbrief 2022, onderwerpen hoofdtaakvelden BL21-09851 - Bijlage Kaderbrief 2022, was wordt programma’s / resultaatgebieden <> hoofdtaakvelden BL21-10712 - Bijlage rapportage financiering door derden tijdelijke uitbreiding handhavingscapaciteit (zie nummer 29 van de lijst nieuw beleid BL21-09226) 25-05-2021, burgemeester en wethouders van Best,

Hans Ubachs Burgemeester

Nicole van Hooy Secretaris

*IN21-01548*

IN21-01548/ Pagina 6 van 6