21023.0.1 - Sessieformulier themasessie Omgevingswet - adviesrecht en participatie - na sessie 12-04-2021

Sessieformulier

Digitale themasessie Onderwerp: Themasessie: Sessieleider: Sessiegriffier: Portefeuillehouder: Behandelaar: Locatie: Bijzonderheden:

21023 – Omgevingswet – adviesrecht en participatie 12 april 2021 Harry Smits Rian Swinkels Marc van Schuppen Martijn Groenestein / Maartje van Tienen / Margo Mutsaers / Ingrid de Graaff Uitzending vanuit raadzaal Het betreft een digitale vergadering. Publiek kan de vergadering online volgen via best.notubiz.nl.

Onderwerp en aanleiding Op 1 januari 2022 treedt de Omgevingswet in werking. Eind 2021 wordt daarom de Omgevingsvisie gemeente Best ter besluitvorming aan u voorgelegd. Tevens volgen er in het vierde kwartaal van 2021 een aantal raadsvoorstellen m.b.t. de invoering van de Omgevingswet. Ter voorbereiding op de besluitvorming van een tweetal onderwerpen hiervan (adviesrecht en participatie) vindt deze themasessie plaats. Het doel van deze themasessie is om u inzicht te geven in deze twee onderwerpen, welke keuzes de raad hierin kan maken en met elkaar te verkennen wat de raad nodig heeft om zijn rol uit te voeren. Ter voorbereiding op deze sessie zijn de volgende stukken in het RIS opgenomen: - Presentatie webinar Pascale Georgopoulou VNG Uitleg Omgevingswet okt. 2020 - Handreiking VNG Adviesrecht gemeenteraad bij afwijkingen oktober 2020 - Link naar: webcollege omgevingswet – Participatie: keuzes, gevolgen en effecten - Link naar: VNG De raad en de omgevingswet: podcast adviesrecht - De vastgestelde documenten in de raad van 4 december 2017 m.b.t. de implementatie van de Omgevingswet: het raadsbesluit, de kernboodschap en de bijlage bij de kernboodschap.

Programma themasessie We starten met een toelichting op de implementatie van de Omgevingswet in vogelvlucht. Aan bod komt o.a. waar de gemeente staat, waar de gemeente mee bezig is en wat al is afgerond. Tevens vindt er ook een korte vooruitblik plaats op de besluiten die de gemeenteraad nog moet nemen. Vervolgens wordt ingezoomd op de twee onderwerpen adviesrecht en participatie onder de Omgevingswet: 1. Wat is het en wat kan je ermee?

2. 3.

Welke keuzes kan de raad maken? Vervolgproces

Bij het derde punt wordt een gesprek gevoerd waar met elkaar wordt verkend waar de raad over wil gaan en wat de raad dan nodig heeft. De Omgevingswet staat voor minder regels en meer ruimte voor initiatief; voor heldere regels en kortere procedures; voor vertrouwen en loslaten. Hoe gaan we dat in Best vormgeven? Hoe gaan we om met deze “geest van de wet” en dilemma’s zoals aan de ene kant snelheid en de andere kant transparantie en zorgvuldigheid? Welke keuzes maken we (in het licht van de gemaakte keuzes in 2017): • meer of minder “in de geest” van de Omgevingswet; • meer of minder dichtbij de huidige werkwijze; • de gemeente óf de samenleving meer aan het stuur; • óf het college van B&W óf de gemeenteraad meer aan het stuur; • óf meer vooraf te sturen óf meer achteraf te controleren. De fracties wordt verzocht om zich voor de sessie voor te bereiden op het gesprek. De opbrengst van het verkennend gesprek wordt betrokken bij de raadsvoorstellen over adviesrecht en participatie die in het vierde kwartaal van 2021 aan de raad ter besluitvorming wordt voorgelegd.

Technische vragen raads- en burgerleden Technische vragen die uiterlijk woensdag vóór 12.00 uur worden ingediend, worden uiterlijk om 15.00 uur op de dag van de raadsavond door het college beantwoord. De griffie plaatst de antwoorden op het raadsinformatiesysteem. Uw vragen kunt u sturen naar raadsgriffie@gembest.nl. U kunt daarvoor dit formulier gebruiken.

Resultaat/conclusie Aan deze sessie hebben alle fracties deelgenomen. De presentatie is aan de stukken toegevoegd. De gestelde vragen zijn beantwoord. De volgende onderwerpen zijn besproken: 1. Omgevingswet in vogelvlucht Er is een toelichting gegeven op de bedoeling van de wet, de stand van zaken en de betekenis voor de raad. 2. Participatie Uitgelegd is wat participatie is en hoe het werkt binnen de Omgevingswet. Bij vergunningsvrij en meldplicht m.b.t. het Omgevingsplan is participatie niet verplicht. De gemeenteraad wijst aan wanneer participatie verplicht is bij buitenplanse (niet passend binnen het omgevingsplan) omgevingsplanactiviteiten. De initiatiefnemer heeft altijd te maken met de aanvraagvereiste. Hij moet aangeven welke stappen zijn gezet om belangen op te halen. Het bevoegd gezag kan afwegen of er voldoende zicht is op alle belangen. Het bevoegd gezag kan de initiatiefnemer vragen

2

een grotere inspanning te verrichten en kan eventueel ook zelf stappen zetten. Voor activiteiten die binnen het omgevingsplan vallen en waar een vergunning voor nodig is, moet de gemeenteraad voor invoering van de Omgevingswet beslissen of er altijd moet worden geparticipeerd en hoe dat wordt getoetst. Participatie is een indieningsvereiste, maar het is niet mogelijk om de vergunningvraag af te wijzen op dit punt. De initiatiefnemer is zelf verantwoordelijk om belanghebbenden te informeren en te betrekken en voor de vormgeving van het participatieproces. Elke situatie (plek, omvang, context) vraagt om maatwerk. De raad kan in het participatiebeleid een beschrijving geven van wat hij onder een goed participatieproces verstaat. Ook kan de raad aangeven hoe hierop getoetst wordt. Voor activiteiten die buiten het omgevingsplan vallen en waar een vergunning voor nodig is, geldt het volgende: de gemeenteraad kan vooraf activiteiten aanwijzen waarin participatie van en overleg met derden verplicht is. Ook hier geldt dat de initiatiefnemer zelf verantwoordelijk is om belanghebbenden te informeren en te betrekken en voor de vormgeving van het participatieproces. Als blijkt dat er onvoldoende inzet op het vlak van participatie is, is er in dit geval wél een grond om de aanvraag te weigeren. 3. Adviesrecht Er is uitleg gegeven over adviesrecht.

Het is enigszins vergelijkbaar met de huidige ‘verklaring van geen bedenkingen’. Bij de verklaring van geen bedenkingen gaat het om gevallen waarin het college niet naar de raad hoeft. Bij het adviesrecht dat gaat gelden bij invoering van de Omgevingswet benoemt de raad de activiteiten die niet passen in het omgevingsplan, waarvoor het college advies inwint van de gemeenteraad. Dit advies is bindend: het college kan de vergunning niet afgeven als de raad een negatief advies geeft. Nu: Verklaring van geen bedenkingen: in welke gevallen het college NIET naar de raad hoeft

Straks: Adviesrecht, in welke gevallen het college WEL naar de raad moet

Raadsbesluit 30 mei 2016:

Voorbeelden van omgevingsplan-activiteiten, waarbij de gemeenteraad gebruik wil maken van zijn adviesbevoegdheid kunnen zijn: (Uit: Handreiking VNG Adviesrecht gemeenteraad bij afwijkingen)

De volgende categorieën aan te wijzen waarvoor geen verklaring van geen bedenkingen van de gemeenteraad is vereist: 1. Initiatief past binnen vastgesteld beleid (Bouw)projecten die passen binnen het kader van de door de gemeenteraad vastgestelde structuurvisies, gebiedsvisies, bestemmingsplannen en andere (ruimtelijke) beleidsdocumenten 2. Bij het weigeren van een omgevingsvergunning.

•

• • • • •

het bouwen van meer dan [20] woningen binnen de bebouwde en meer dan [5] woningen buiten de bebouwde kom; het vergroten van als zodanig bestemde (bedrijfs)woningen tot 600 m3; een antenne-installatie hoger dan 50 m; het gebruiken van een recreatiewoning voor permanente bewoning; een activiteit die leidt tot overschrijding van omgevingswaarde [y] het uitbreiden met maximaal [20 %] van de oppervlakte van sportvelden, recreatieterreinen en begraafplaatsen en de daarop aanwezige bebouwing mits de omvang van de bebouwing na de uitbreiding in

3

• •

• •

• •

•

overeenstemming is met de aard en de capaciteit van de terreinen; het uitbreiden van bestaande niet-agrarische bedrijven met [15%]; projecten ten behoeve van extensieve recreatie, inclusief de daarbij behorende voorzieningen (zoals paden, ontsluiting en groen); het realiseren van windmolenparken en weiden met zonnepanelen; het uitbreiden of oprichten van bebouwing in en nabij natuurgebieden [x], [y] en [z] of van een bepaald omvang/inhoud; indien de activiteit niet past binnen de doelen van het omgevingsplan; indien de activiteit niet past binnen de (overige) door de gemeenteraad gestelde kaders; indien de activiteit in strijd is met regel [x] [y] [z] van het omgevingsplan;

(de aantallen en percentages dienen als illustratie, per gemeente en per gebied kan dit uiteraard verschillend zijn; dit vergt dus nog uitwerking voor de gemeente Best)

4