Woonzorgvisie na collegebesluit definitief met wijzigingen zichtbaar

pagina 23

Voldoende bankjes, openbare toiletten die ook toegankelijk zijn voor mensen met een beperking en eventueel kunstwerken op de route stimuleren wandelen.

Het mogelijk maken van deelmobiliteit zorgt ervoor dat mensen met een smallere beurs mee kunnen doen. Voor mensen die niet (meer) kunnen autorijden is het belangrijk dat openbaar vervoer als alternatief aanwezig is evenals andere alternatieven zoals de eerder genoemde carry-cab of een alternatief als duofietsen. Het aandeel ouderen met een mobiliteitsbeperking neemt toe. Daarmee stijgt het aantal rollators, scootmobielen en driewielfietsen. In nieuwbouwwijken moet er daarom aandacht zijn voor de toegankelijkheid. Mogelijk vraagt het stijgende aantal ook om aanpassingen in de bestaande inrichting van de openbare ruimte zodat deze toegankelijk blijft. 5.1.6 Aantrekkelijk wonen en leven Aantrekkelijk wonen en leven loopt door alle thema’s heen. Aantrekkelijk wonen en leven betekent voor een groep dichtbij voorzieningen wonen. Uit het woonwensenonderzoek van 2023 blijkt dat wat onder voorzieningen wordt verstaan tussen verschillende leeftijdsgroepen overeenkomt, maar ook verschilt. Thuiswonende jongeren willen graag winkels, parkeren, opstappunten openbaar vervoer en kijkgroen in de buurt. Inwoners van 65+ willen net als de jongeren winkels en parkeren in de buurt hebben, maar ook medische voorzieningen. Aantrekkelijk wonen gaat ook over een groene omgeving, vrijstaande woningen en over heel veel zaken die hiervoor al omschreven zijn.

Aantrekkelijk wonen houdt ook in dat bij het toewijzen van woningen rekening wordt gehouden met de behoefte. Wijs bijvoorbeeld levensloopbestendige woningen toe aan mensen met een beperking en grotere woningen aan gezinnen in plaats van eenpersoonshuishoudens.

pagina 24

5.1.7 Ruimte aan inwonersinitiatieven Inwoners willen graag de ruimte om zelf te kunnen bouwen. Denk daarbij aan bijzondere woonvormen zoals knarrenhofjes, tiny houses en het mixen van doelgroepen. Het versoepelen van lokale regelgeving maakt de kans groter dat dergelijke inwonersinitiatieven ontstaan. 5.1.8 Iedereen kan (blijven) meedoen en draagt bij naar vermogen Deze doelstelling uit het BMB richt zich op persoonlijke veerkracht. Persoonlijke veerkracht is ook nodig om langer thuis te blijven wonen, of liever gezegd zelfstandig te blijven wonen. Zelfstandig wonen kan in de woning waar je al 40 jaar woont of in de kleinere woning die na 40 jaar betrekt. Een bijdrage leveren aan de maatschappij of aan mensen met een zorgvraag vraagt ook vaak om persoonlijke veerkracht. WMO-voorzieningen kunnen het zelfstandig thuis wonen ondersteunen, maar niet alle vormen van benodigde ondersteuning kunnen vanuit de WMO komen10. Een verzilverlening kan voor een groep dan een oplossing zijn. Letterlijk een vorm van bijdrage naar vermogen. Naar eigen vermogen mee kunnen doen, vraagt om preventie van uitval van bijvoorbeeld mantelzorgers. Respijtzorg kan daar deels een oplossing voor zijn. Respijtzorg is een vorm van mantelzorgondersteuning. Er bestaan verschillende vormen van respijtzorg.

De opvang kan zowel buitenshuis als thuis worden verzorgd, uitgevoerd worden door een beroepskracht of een vrijwilliger en incidenteel of structureel zijn. Ook kan het gaan om een gezamenlijke vakantie van de mantelzorger en de zorgvrager, waarbij de zorg wordt overgenomen. Maatwerk dus want wat mensen nodig hebben, is voor iedereen anders. Mantelzorgmakelaars kunnen daar ook een rol in spelen. Dat maatwerk geldt voor mensen met dementie is vanzelfsprekend. Alzheimerstichting Nederland hanteert daarvoor de onderstaande praatplaat.

10 Een ingezetene van Nederland komt overeenkomstig de bepalingen van de Wet maatschappelijke

ondersteuning 2015 in aanmerking voor een maatwerkvoorziening, bestaande uit beschermd wonen, opvang of door het college van de gemeente waarvan hij ingezetene is, te verstrekken ondersteuning van zijn zelfredzaamheid en participatie, voor zover hij in verband met een beperking, chronische psychische of psychosociale problemen niet op eigen kracht, met gebruikelijke hulp, met mantelzorg of met hulp van andere personen uit zijn sociale netwerk voldoende zelfredzaam is of in staat is tot participatie.

pagina 25

5.1.9 Iedereen kan (lokaal) ontspannen en ontmoeten Sociaal Culturele Centra spelen een rol spelen in het ontplooien en bevorderen van gemeenschapszin, ofwel het bouwen van communities. Hier kan de huiskamer of het bruin café worden ingericht met als doel elkaar ontmoeten en ondersteunen op het gebied van zorg en welzijn. Hier bestaat ook de mogelijkheid voor zorgverleners en gemeente vanuit een kerngericht programma integraal samen te werken aan de zorgverlening. Uit een interview: ‘Organiseer zorgaanbod zoveel mogelijk rondom de patiënt. Maak een wijkgerichte aanpak waarin zorgaanbieders goed preventief samenwerken.’ Het stimuleren van ontmoeting staat centraal. Dat een eerste contact via een digitaal platform voor het bouwen van een community tot stand komt, hoeft dat niet in de weg te staan. De ommetjes met bankjes e.d. zijn al eerder genoemd voor ontspanning en ontmoeten. Het rijke verenigingsleven dat Bernheze kent nog niet. Ook daar liggen kansen om nog (meer) lokaal te ontspannen en te ontmoeten. Voor lokaal ontmoeten en ontspannen moet zowel in nieuwbouwwijken als in bestaande wijken ruimte zijn. 5.1.10 Iedereen kan zich optimaal ontwikkelen en ontplooien Er liggen samenwerkingskansen binnen de gemeente. De communitymanager of de opbouwwerker kan daar een rol in spelen net als het mixen van doelgroepen.

Dat kan weer een bijdrage leveren aan het optimaal ontwikkelen en ontplooien van mensen. Een voorbeeld is ‘samen wonen’ zonder gekort te worden op uitkeringen. Een ander voorbeeld is een landelijk project als ‘Onder de Pannen’. Een dak boven het hoofd zorgt voor bestaanszekerheid en dat is nodig om je te kunnen ontwikkelen en ontplooien. Daar hoort bij dat op tijd wordt nagedacht over woon carrière en wat je nodig hebt om prettig zelfstandig te kunnen wonen. Sommige thuiswonende jongeren kunnen daar ondersteuning bij gebruiken zodat ze inzicht krijgen in wat zelfstandig wonen betekent. Dat kan ondersteuning zijn in het omgaan met de financiën bij bijvoorbeeld het huren van een woning, maar ook andere praktische zaken zoals ‘wat moet ik doen als de dakgoot verstopt is?’. Uit een interview: ‘Mensen eerder laten nadenken over hoe en waar ze ouder willen worden. De huidige generatie heeft daar mee te lang gewacht en nu is het aanbod er niet.’ 5.1.11 We werken samen vanuit integrale verantwoordelijkheid met onze inwoners en maatschappelijke partners Als er minder mensen zijn die zorg kunnen leveren terwijl er meer mensen zijn die zorg nodig hebben, dan is een van de oplossingen om deze kloof te overbruggen de handen ineenslaan. Dat vraagt om een integrale benadering van de zorgvraag in Bernheze en daarbuiten.

Want de uitdagingen waar Bernheze voor staat, wordt ook in omliggende gemeenten gevoeld. Dat is een

pagina 26

van de redenen dat we aan de slag gaan met een regionale woonzorgvisie. We werken immers samen in de regio en een deel van de zorgvraag is gemeentegrensoverschrijdend. Vanuit een integrale verantwoordelijkheid werken betekent ook goed kijken of de verschillende potjes die er zijn, we wellicht efficiënter kunnen organiseren. Net als het gesprek aangaan met elkaar of de zorg rondom mensen efficiënter en in de nabijheid van de zorgvrager georganiseerd kan worden. Meer maatwerk dus. Uit een interview: ‘Zorg dat we elkaar weten te vinden.’ 5.2 En aanvullend ... Meer ouderen, meer ouderen met mobiliteitsproblemen, minder handen in de zorg. Als we ons realiseren dat het langzaam maar zeker deze kant op gaat in onze samenleving, dan is het goed om na te denken op welke wijze we zo vitaal mogelijk oud worden. Preventie dus. Preventie loopt als een rode draad door een aantal van de ambities uit de omgevingsvisie en het BMB, maar is in deze visie niet eerder zo specifiek benoemd. Vandaar dat er op deze plek specifieke aandacht voor is. Preventie kan immers de zorgvraag voorkomen of vertragen. In de zogenaamde Blue zones weten ze dat al langer. De Blue zones zijn vijf plekken op aarde waar mensen het gezondst oud worden.

Gemeenschappelijke delers in gezond oud worden zijn onder andere beweging, gezond voedsel en behoren tot een groep waarmee regelmatig wordt samengekomen, kortom een zorgzame gemeenschap. Preventiemedewerkers kunnen daar eventueel bij ondersteunen, maar natuurlijk ook de community zelf waar iemand toe behoort. Uit een interview: ‘Bernheze is een hechte gemeenschap. Dat is mooi om te zien. Samenwerking en naar elkaar luisteren.’ Binnen die community, gaat zorgen voor elkaar niet altijd vanzelf. Stimuleren, bewust making en bewust wording zijn noodzakelijk om de gemeenschapszin te bevorderen. Eventueel kunnen binnen de community de afspraken worden vastgelegd om ervoor te zorgen dat iedereen zijn bijdrage doet. 6. HOE VERDER? 6.1 Inleiding In dit hoofdstuk komen de ambities terug uit de omgevingsvisie en Breed Maatschappelijk beleid gecombineerd met de opbrengst vanuit het inzicht van de opgave die er ligt. Er wordt verband gelegd met toekomstige wetgeving en wat dat betekent voor uitvoering en monitoring van onder andere deze Woonzorgvisie om zo te komen tot leefbare kernen die leefbaar blijven omdat we in Bernheze voor elkaar zorgen: een Buiten Gewoon Bernheze. 6.2 Rol van de gemeente De rol van de gemeente hierin is dat we taken oppakken waar we dat moeten doen en faciliteren en stimuleren als het wenselijk is. Dat deden we al en blijven we doen.

In het kader van deze woonzorgvisie gaat het over mensen die ondersteuning nodig hebben bij wonen. We gaan aan de slag met een Huisvestingsverordening waarin onder andere kan worden opgenomen hoe we woningen willen verdelen over de verschillende doelgroepen die dringend een woning nodig hebben. De Wet versterking regie volkshuisvesting (daarover later in dit document meer) geeft straks de instrumenten om te bepalen waar en voor wie we bouwen. Ook daar gaan we mee aan de slag. De basis blijft echter voldoende woningen. Zoals het er nu uitziet zijn er voor de komende jaren voldoende plannen om te voldoen aan de woningbehoefte binnen Bernheze. Daarbij kijken we ook naar betaalbaarheid, het type woning en voor wie er gebouwd wordt.

pagina 27

6.3 Gecombineerde ambities, programmalijnen en doelstellingen Er loopt een aantal rode draden dwars door de hoeveelheid van informatie tot nu toe. Deze rode draden zien we ook terug in de omgevingsvisie en het Breed Maatschappelijk Beleid. Daar volgt een koppeling uit die ook gemaakt moet worden. Al was het alleen al omdat de Woonzorgvisie aansluit bij beide visies en alleen daar waar sprake is van wezenlijk een andere inhoud het een addendum betreft op een van beide visies. De dromen ofwel de visies worden verder uitgezet in doelstellingen. De doelstellingen krijgen straks een vertaling in het uitvoeringsprogramma dat bij de woonzorgvisie behoort. Onder andere in de prestatieafspraken leggen we vervolgens de uitvoering vast. Monitoring van de processen en het behalen van de doelen, evalueren en bijstellen vindt plaats aan de hand van de uitvoering. Het wenkend perspectief vanuit de omgevingsvisie en Breed Maatschappelijk Beleid is: Leefbare kernen die leefbaar blijven omdat we in Bernheze voor elkaar zorgen: een Buiten Gewoon Bernheze Gekoppeld aan de omgevingsvisie en Breed Maatschappelijk beleid volgen daaruit op het gebied van wonen en zorg de volgende programmalijnen: 1. De identiteit van iedere kern is maatgevend voor wonen en zorg 2. Zorgzame gemeenschappen zijn de basis voor wonen en zorg in 2040 3.

Preventie zorgt voor uitstel van de individuele zorgvraag in 2040 Voor de verwezenlijking van de programmalijnen maken we een vertaling naar doelstellingen. In deze fase van het proces zijn dat nog abstracte doelstellingen. Verschillende doelstellingen hebben een raakvlak met meerdere programmalijnen. Dat is de reden dat niet per programmalijn een aantal doelstellingen staat vermeld. Als we kijken naar de programmalijnen dan passen daar de volgende doelstellingen bij (tussen haakjes bij welke programmalijn de doelstelling past): A. We werken meer gebiedsgericht op het gebied van wonen en zorg (1) B. Lokale partijen zoeken elkaar meer op (2) C. Meer integraal werken en ontschotten (2) D. Bouwen wat bij de betreffende kern past) qua kwantiteit en kwaliteit (1) E. We omarmen innovatieve woonvormen die meer bijdragen aan zorgzame gemeenschappen (1) F. Uitwerken op welke wijze de gemeente Bernheze proactief aan de slag kan met bijzondere woonvormen (1). G. We onderzoeken de mogelijkheid voor het versoepelen van lokale regelgeving (1,2) H. Meer gezamenlijke ontmoetingsruimten, binnen en buiten (2,3) I. Het meer en anders benutten van gezamenlijke ontmoetingsruimten (2,3) J. Meer inwoners zetten zich in voor zorgzame gemeenschappen (2,3) K. Meer inwoners zijn zich bewust van het belang van een zorgzame gemeenschap (2,3) L.

Een gezondere leefomgeving is de basis voor prettig wonen (1,3) M. Een groene omgeving is voor meer inwoners goed bereikbaar (1,3) N. Vergroten van de toegankelijkheid van de openbare ruimte (1,3) O. We zetten meer in op eigen kracht van bewoners (2,3) P. Efficiëntere oplossingen om langer thuis (=zelfstandig) te kunnen wonen stimuleren (3) Q. We kijken daarbij naar meerdere mogelijkheden voor meerdere doelgroepen en onderzoeken de mogelijkheid voor een verzilverlening (3) R. Betere doorstroommogelijkheden creëren (1,3) S. Stimuleren om meer na te denken over de wooncarrière (3) T. Meer mixen van doelgroepen (2) U. De mens staat meer centraal bij wonen waar zorg en ondersteuning gewenst ismaatwerk (2)

pagina 28

Deze doelstellingen zijn nog weinig concreet. Dat concretiseren doen we met elkaar in een volgende fase. Het onderstaande overzicht maakt duidelijk hoe de doelstellingen van deze omgevingsvisie zich verhouden tot de omgevingsvisie en het Breed Maatschappelijk Beleid.

WOONZORGVISIE

Aanvulling op omgevingsvisie of BMB

OMGEVINGSVISIE -

Leefbare kernen Identiteit van kernen versterken

-

-

Innovatief, compact, betaalbaar wonen

-

-

-

Groen, klimaatadaptief en circulair

-

-

Vitale dorpscentra

-

-

-

Meer prioriteit aan langzaam verkeer en ontmoedigen doorgaand verkeer Aantrekkelijk wonen en leven

-

-

-

Ruimte aan bewonersinitiatieven

-

We werken meer gebiedsgericht op het gebied van wonen en zorg Bouwen wat bij de betreffende kern past We omarmen innovatieve woonvormen die meer bijdragen aan zorgzame gemeenschappen Uitwerken op welke wijze de gemeente Bernheze proactief aan de slag kan met bijzondere woonvormen. Dat kan dan eventueel worden meegenomen bij de eerste herziening van de omgevingsvisie in 2026.

Ja (tzt)

Een gezondere leefomgeving is de basis voor prettig wonen Een groene omgeving is voor meer inwoners goed bereikbaar We zetten meer in op eigen kracht van bewoners Meer bewustwording over wooncarrière stimuleren Vergroten van de toegankelijkheid van de openbare ruimte Meer inwoners zijn zich bewust van het belang van een zorgzame gemeenschap We onderzoeken de mogelijkheid voor een verzilverlening Betere doorstroommogelijkheden creëren We kijken naar mogelijkheden om lokale regelgeving te versoepelen

ja

ja

Breed Maatschappelijk Beleid

pagina 29

-

-

Iedereen kan (blijven) meedoen en draagt bij naar vermogen Iedereen kan (lokaal) ontspannen en ontmoeten

-

-

Iedereen kan zich optimaal ontwikkelen en ontplooien

-

We werken samen vanuit integrale verantwoordelijkheid met onze inwoners en maatschappelijke partners

-

Meer inwoners zetten zich in voor zorgzame gemeenschappen Meer mixen van doelgroepen Meer gezamenlijke ontmoetingsruimten, binnen en buiten Het meer en anders benutten van de ontmoetingsruimten Efficiëntere oplossingen om langer thuis te kunnen wonen stimuleren Mens centraal Meer integraal werken en ontschotten Lokale partijen zoeken elkaar meer op

6.4 Wet Versterking regie volkshuisvesting Het belang om te komen tot, en het hebben van, een woonzorgvisie vloeit voort uit diverse overheidsprogramma’s. Wonen en zorg voor ouderen en een thuis voor iedereen zijn daar twee van. De wettelijke grondslag voor de woonzorgvisie komt straks in de Wet Versterking regie volkshuisvesting (hierna ook: WVrv). Op 6 maart 2024 is de Wet Versterking regie volkshuisvesting aangeboden aan de Tweede Kamer. De beoogde inwerkingtreding is vooralsnog 1 januari 2025. Of dit haalbaar is, zal de toekomst uitwijzen. Het wetsvoorstel is op 23 mei 2024 aangehouden door de commissie Binnenlandse Zaken tot na ontvangst van de nota van wijziging van de nieuw aan te stellen minister. De WVrv geeft regie op hoeveel, waar en voor wie gebouwd wordt, moet zorgen voor voldoende betaalbare woningen (2/3e van nieuwbouw), snellere realisatie door kortere procedure (1 gang naar de rechter in plaats van 2) en het is de basis voor een eerlijke verdeling van woonruimte (landelijk worden groepen urgent woningzoekenden aangewezen). Wat betreft voldoende betaalbare woningen gaat het erom dat in de totale woningbouwopgave 40% uit betaalbare woningen voor middeninkomens bestaat. Het gaat hierbij om betaalbare koop (max. € 355.00011) en middenhuur die onder de nieuwe regulering valt (142-187 WWS-punten).

Om te zorgen voor een evenwichtige verdeling van de sociale huurvoorraad tussen gemeenten in de regio wordt in het Besluit kwaliteit leefomgeving opgenomen dat wanneer de sociale woningvoorraad per gemeente lager is dan het landelijke gemiddelde, in het gemeentelijke volkshuisvestingsprogramma verplicht maatregelen getroffen moeten worden gericht op de nieuwbouw van ten minste 30% sociale huurwoningen. Momenteel is van de totale woningvoorraad in Bernheze 20% sociale huur. In plaats van een woonvisie komt er een verplicht volkshuisvestelijk programma waarin in ieder geval de benodigde plancapaciteit beschreven staat. Het volkshuisvestelijke programma verbindt wonen, zorg en ondersteuning. Het wetsvoorstel voorziet daarvoor in een aanpassing van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo 2015). In het wetsvoorstel wordt dan ook een link gelegd met het Wmo-plan, waardoor er een nauwe verbinding en samenwerking gecreëerd wordt tussen het fysiek en sociaal domein. 11 Prijspeil 2023

pagina 30

Het moet verder leiden tot een integrale aanpak van het verbeteren van de fysieke leefomgeving. Van belang om hier nog te vermelden is dat bij het sluiten van (meerjarige) prestatieafspraken ook lokale zorginstanties uitgenodigd worden om afspraken te maken over hun bijdrage aan het programma. Het monitoren van het programma is een verplichting en inherent aan de beleidscyclus van de Omgevingswet.

Een uitvoeringsprogramma maken en daaraan uitvoering geven doen we met elkaar. Daarom is het ook zo belangrijk dat deze Woonzorgvisie in gezamenlijkheid tot stand is gekomen. Nu er een verplichte koppeling komt tussen wonen, zorg en ondersteuning in een volkshuisvestelijk programma is het belangrijk dat we in de uitvoeringsprogramma’s hier al mee aan de slag gaan. Het uitvoeringsprogramma wat straks uitgewerkt gaat worden in het kader van deze woonzorgvisie heeft samenhang met het uitvoeringsprogramma van het Breed Maatschappelijk Beleid. We hanteren een integrale benadering en maken werk met werk. Een eerste stap daarin is aansluiten bij het ander-halfjaarlijke uitvoeringsprogramma van BMB. 6.5 Samenwerkingspartners In de prestatieafspraken staat al een deel van de samenwerkingspartners genoemd, onder andere corporaties en huurdersorganisaties en cliëntenorganisaties maken hier deel van uit. Andere organisaties zijn Ouderen Overleg Bernheze (OOB), Integraal Platform Gehandicapten (IPG), Adviesraad Sociaal Domein, Actief burgerschap, Ons Welzijn, opvanghuizen, GGD, Zorgkantoor, huisartsen en de Coalitie voor ouderen in oprichting. In alle kernen is er ook een kernnetwerk en een dorpsraad. Ook dat zijn samenwerkingspartners zoals bijvoorbeeld de mantelzorgmakelaars. Uiteraard is eenieder die zich verder verbonden voelt met het onderwerp uitgenodigd om mee te denken.

6.6 Na vaststelling door de raad…. … is de volgende stap om met de samenwerkingspartners in combinatie met het uitvoeringsprogramma van Breed Maatschappelijk Beleid een uitvoeringsprogramma tot stand te laten komen waarin wonen en zorg zijn geïntegreerd. Daarbij kan een deel van de uitvoering gelden voor de hele gemeente, maar kijken we ook per kern wat nodig is.

pagina 31

SMART-acties Uitvoeringsprogramma

doelstellingen

H e e s c h

N i s t e l r o d e

H e e s w i j k D

L o o s b r o e k

V o r s t e n b .

WOONZORGVISIE BREED MAATSCHAPPELIJK BELEID OMGEVINGSVISIE Een eerste stap is om de doelen van deze Woonzorgvisie SMART te maken: • Specifiek • Meetbaar • Acceptabel • Realistisch • Tijdgebonden Die laatste factor, tijdgebonden, gaat mede het monitoren, evalueren en bijstellen van de visie, ambities en doelstellingen bepalen. Samenwerkingspartners maken daarover afspraken en leggen die vast. De gemeente kan faciliteert daarin waar mogelijk, maar zal ook een samenwerkingspartner zijn. Voor de omgevingsvisie, het Breed Maatschappelijk Beleid en de Woonzorgvisie hebben we veel ideeën opgehaald, ook voor de uitvoering. Zoals gezegd komt het uitvoeringsprogramma later tot stand. We beginnen echter niet bij nul. Een basis ligt er al. Ideeën voor het uitvoeringsprogramma, zonder daarin te willen sturen, zijn als bijlage bij deze visie gevoegd.

pagina 32

BRONNEN • Verkenning wonen met zorg Nederland 2023-2040, ABF Research, december 2023 • Omgevingsvisie Bernheze 2040 • Woonvisie “Perspectief op goed wonen in onze kernen 2022-2026' • Bestuursprogramma 2022-2026 • Integraal Meerjaren beleidsplan Sociaal Domein 2023-2028 • Regionale Woondeal Noord-Oost Brabant • Bevolkings- en woningbouwprognose 2023, Provincie Noord-Brabant • Woonwensenonderzoek gemeente Bernheze 2023 • Ouderenperspectief in burgerparticipatie 2020-2024, OOB Overleggroep Ouderen Bernheze, 10 december 2020 • StatLine - Regionale kerncijfers Nederland (cbs.nl) • De staat van Bernheze 2022 • Armoedefonds • Onder de pannen • 2102-MantelzorgNL-mantelzorgers-per-gemeente-V04-002.pdf.

pagina 33

BIJLAGE 1 IDEEËN VOOR HET UITVOERINGSPROGRAMMA Er zijn heel veel ideeën geopperd voor het uitvoeringsprogramma tijdens participatiemomenten. Zonder uitputtend willen te zijn, staan deze hieronder opgesomd. In het kader van integraal werken vindt meteen de verbinding plaats met het uitvoeringsprogramma van het Breed Maatschappelijk Beleid en eventueel andere uitvoeringsprogramma’s.

Realiseren van ommetjes Open dagen organiseren bij zorginstellingen Woningen splitsen Bij CPO is een voorwaarde dat ook mensen met een kleine portemonnee mee kunnen doen Betrekken huisartsen bij opzetten nieuwe woonwijk Bij nieuwbouwprojecten aandacht voor stalling scootmobielen ed Sluit bij bewustwordingscampagn es aan bij lopende campagnes van rijksoverheid Meer mogelijkheden voor respijtzorg Organiseren koffieochtenden communitymanager Organiseren voorzorgcirkels Best practices van andere gemeenten in beeld brengen Vrijwilligerorganisaties betrekken Ontmoetingsruimten realiseren Beweegtoestellen plaatsen Deelmobiliteit stimuleren Sociaal Culturele Centra anders/meer benutten

Uitvoeringsprogramma BMB X

Overige (uitvoerings)programma’s

X

X

X

X X

pagina 34

BIJLAGE 2 OPBRENGST BERNHEZE BESPREEKT Deelsessie Woonzorgvisie Tijdens Bernheze Bespreekt werkten we voor de workshop over de woonzorgvisie met verschillende tafels die ieder een eigen kleur hadden. De kleuren in het overzicht corresponderen met de kleuren van de tafels. Rood Geel Licht- Donker- Blauw Gespreksleiders groen groen DOELGROEPEN Doelgroepen toevoegen: Jongeren begeleid wonen Jongeren ‘regulier woningzoekende’ Respijtzorg Voor de hele maatschappij aanwezig en niet specifiek voor een doelgroep Oekraïners

X X

X X X X

WONEN Woningsplitsing/deling mogelijk maken en stimuleren Splitsing omkeerbaar maken Nieuwe woningen aanpassen tot meergeneratiewoningen Van woningmarkt naar woonbeleid Meer doorstroomwoningen/mogelijkheden voor ouderen (Knarrenhoffen) bouwen voor ouderen Meer sociaal bouwen Meer huizen op plattelandgrond Woningen voor ouderen in eigen dorp Stimuleer lagere huurprijzen/lagere woonlasten bij verhuizing voor ouderen Buurtwonen Kangaroewoningen Bouw bij voorzieningen

X

X

X X X X X

X X

Beroep op eigen verantwoordelijkheid Inwonerkracht gebruiken Gezond wonen Verticaal groen is ook een optie Kijk naar voorbeelden elders. Bijv. Alzheimerafdeling Nieuwe woonideeën uitzoeken en uitwerken (met inwoners samen)

X

X X

X X X X X X

Er is nu een grijze golf, die is straks voorbij Eigen verantwoordelijkheid nemen Te lange beslistrajecten/soepelere regelgeving Meer ruimte voor persoonlijke initiatieven Maatwerk Leegstaande panden benutten

X

X X X X

X

X

X

X X X

X

X X X X

X

X

X X

pagina 35

Kleinere woonvormen met gezamenlijke voorzieningen Loting is niet goed voor kleine kernen

X

Onderhoud van seniorenwoningen

X

Zorg voor betaalbaarheid en bereikbaarheid Weinig verhuisgeneigd ouderen ligt aan tekort aan aanbod

X X

ZORG Integrale aanpak Bv combinatie met mobiliteitsvisie Beleid faciliteren hulpmiddelen/zorgtechnologie Combineren (kwetsbare) groepen Elkaar helpen Organiseren professionele hulp Ontschotting van middelen/organisaties Denk ook aan welzijn/aandacht voor groen Bouw aan zorgzame gemeenschappen/Communities Zorgen voor zachte landing in de wijk Werkgevers moeten de mogelijkheid bieden om zorg te verlenen aan elkaar Kwetsbare groepen ook meenemen bij sociale cohesie Vestigingsbeleid huisartsen Behoud de verplegings/verzorgingshuizen Slimme koppelingen doelgroepen en techniek Buurtverbinders Ambassadeurs Buurtverenigingen zijn belangrijk Haal mensen uit isolement door bv gratis bibliotheek Beloon het als iemand zorg verleend Geen consequenties voor uitkering als je iemand in huis haalt

X X X X

X X

X

X X X X

X

X

X

X

X

X X X

X X X X X X X X X

PROCES Communicatie: weten wat er is aan mogelijkheden Beleid op basis van ophalen wat leeft binnen de gemeenschap Haak partners aan Voorbeeld proces is BMB

X X X

X X

X X

X

Oplossingen hoeven niet duurzaam te zijn, wel een oplossing voor nu Evalueer en stel bij

X

Visie op basis van sturing maken

X

X

pagina 36

OVERIG Integraal denken en werken/omdenken

X

X

X

Gemeente: steek je nek uit! Ruimte beschikbaar stellen Heb het lef om financiën niet leidend te laten zijn Faciliteren als gemeente Burger doet, overheid helpt Netwerkorganisatie

X

X X X

X

Wat is zorg en wat niet en kan dan anders ingevuld worden Zorg voor ontmoeting/bewustwording jongere generaties Organiseer het gesprek over: Hoe lang doorbehandelen Wat is kwaliteit van leven Moet alles wat kan Woonzorgvisie op niveau van de kernen Zorg in eigen dorp Ouderen zijn gebonden aan de plek Wijs focusgebieden aan In gesprek gaan met zittende mensen over verhuizen

X X

X X X

X

X X X X X X X X X X X

pagina 37

BIJLAGE 3 OPBRENGST PARTICIPATIEBIJEENKOMST 21 MEI 2024 Opbrengst participatiebijeenkomst Woonzorgvisie 21 mei 2024 Kaarten Algemeen: • Woning delen zoals hospitaconcept (BB). Jongeren ondersteunen dan ouderen en vinden zo woonruimte. • Vereenvoudigen van woningsplitsing tbv ouderenhuisvesting (BB) • Onvoldoende starterswoningen (20 BB) • Antennepersoon voor vragen in iedere locatie (BB) • Meer ruimte voor doorstroming voor ouderen-patio levensloopbestendig wonen/knarrenhof met onderlinge solidariteit (BB) • Nieuwe woonwijken, voldoende groen (3 BB) Heesch Meer betaalbare woningen voor jongeren Wat is er goed aan woon-zorgvoorzieningen Wat is er wel aan woon-en zorgvoorzieningen, maar kan beter • Groot zorgcentrum Ceres Welke mogelijkheden zijn er om het woonWaar maakt u zich zorgen over? zorglandschap te verbeteren • Toename verkeer in het dorp • Mogelijkheden voor zorgwoningen op • Vrachtverkeer in Schoonstraat kavels • Betaalbare woningen voor jongeren en • Geclusterde zelfstandige woningen bouwen ouderen • Knarrenhofje • Niet gebruikt parkeerterrein ->bejaardenzorg, vijfeiken • Wooncentrum voor meerdere doelgroepen • • •

bij elkaar. Bv. Jongeren met autisme en ouderen in 1 wooncentrum De Berkt: uitloopgebied groen De Bleeken: uitloopgebied groen/natuurpark Meer betaalbare woningen voor jongeren

Heeswijk-Dinther Wat is er goed aan woon-zorgvoorzieningen Wat is er wel aan woon-en zorgvoorzieningen, maar kan beter • Laverhof met mooie groene omgeving • Teveel dezelfde doelgroepen bij elkaar • Carry-cab • Bungalows Emmastraat/Donkere dijk en • Abdijstate/Bureau Lima Hertog Janstr. opnieuw beter/meer bouwen • Mooi wonen in het groen • Laverhof met ZZP indicatie, waar zijn de • Veel ouderen rijden nog auto, anders is er appartementen zonder zzp indicatie bejaardenhuis?

nog de carry-cab

Welke mogelijkheden zijn er om het woonzorglandschap te verbeteren • Wildhorst kan prima park worden voor • •

• • •

ouderen en jongeren Rond Laverhof noodgebouwen afbreken. Nieuw gebouw met een cultureel centrum eronder voor Heeswijk-Dinther. Eventueel nieuwe vleugel aan achterzijde voor appartementen (huur) voor ouderen en jongeren Locatie beschikbaar voor woonvorm ter doorstroming ouderen Groen in de omgeving (wetenschappelijk bewezen) Mix van kleine woningen met jong en oud: zorg voor elkaar

Waar maakt u zich zorgen over? • Teveel vrachtverkeer •

• • • •

(doorgaand/sluipverkeer)&druk Te weinig ecosystemisch denken in een gemeenschap met de mix van mensen om te verbinden en kernen leefbaar te houden =>sneller Teveel industrie Aa-deepand +Velstraat 4->heel veel onbenutte mogelijkheden Provincie te veel invloed op de gemeente Meebewegen met individuele initiatieven door gemeente

pagina 38

• • • • • • •

Deelauto's Openbaar vervoer Goed voorstel doen aan particulier bezitters Doorstroomlocatie voor hofje ouderen Tinyhouse Community buurtsaam duurzaam Herhaling van project Rodenburg met toevoeging van zorgvoorziening, nadruk op dementiezorg

Loosbroek Wat is er goed aan woonzorgvoorzieningen • Steunpunt Den Hoek-een nieuw initiatief

Welke mogelijkheden zijn er om het woonzorglandschap te verbeteren • Aansluiten bij watermolen laagbouw woningen

• Lokale zorgpraktijk 1 a 2 personen • Wegenonderhoud en wandel/fietspaden in en

Wat is er wel aan woon-en zorgvoorzieningen, maar kan beter • Zorg zou verbeteren door prikpost • Begeleiding dementie • Beweegtoestel • Contact Laverhof Waar maakt u zich zorgen over? • Buurtwinkel mag blijven • Veilig wandelen-ommetje • Te weinig woningbouw voor ouderen, kleiner+laagbouw

• Basisschool • Gemeenschapshuis • Doorstroming

buiten de kern

• bankjes Vorstenbosch Wat is er goed aan woon-zorgvoorzieningen • MFA • Stichting zorgvoorzieningen Welke mogelijkheden zijn er om het woonzorglandschap te verbeteren • Ontmoeting structureel faciliteren bv • • • • • • • • •

koffieochtend Laagdrempelige logeervoorziening Inbreiden Kleine woningen Geclusterd wonen Knarrenhof/focusachtige voorzieningen Vervoer lokaal+omringend Johnnies dagwinkel terug SRV winkelbus op weekmarkt Klooster voor woon/zorg claimen

Nistelrode Wat is er goed aan woon-zorgvoorzieningen • Lambertushof naast Laarstede Welke mogelijkheden zijn er om het woonzorglandschap te verbeteren • Er zijn voldoende locaties beschikbaar • Meer ruimte voor betaalbare woningen voor starters en senioren

Wat is er wel aan woon-en zorgvoorzieningen, maar kan beter • Te veel grote en dure woningen • Toewijzing nieuwbouw-loting afschaffen Waar maakt u zich zorgen over? • Vergrijzing • Te weinig voor jongeren-gaan weg • Geen winkel

Wat is er wel aan woon-en zorgvoorzieningen, maar kan beter • Alles is goed, maar te weinig, • Meuwelpark herinrichten Waar maakt u zich zorgen over? • Snelheid werkelijke te halen aantallen •

nieuwbouw Dat er te weinig sociale huurwoningen komen

pagina 39

•

Meer aandacht en mogelijkheden voor CPO community (jongeren en senioren)

•

Te weinig betaalbare woningen voor jongeren en senioren

Verdieping per thema:

Jong en oud door elkaar

Senioren-Wat is Hoe bouwen we er nodig om community’s? door te stromen X X

Vrijheid om te Doelgroepenbouwen hoe mengen we die X

Voor elkaar zorgen • Met een zorgplicht voor de jongere/tegenprestatie Bewustwording van voor elkaar zorgen Stel een communitymanager in Laat geld niet leidend zijn

X X

X

X

X X

X

X

Maak woning splitsen mogelijk • Jongeren boven senioren Bouw kleinere woningen

X

Bouw voor mensen uit het dorp Hofjes als oplossing voor wonen met aandacht Dichtbij voorzieningen

X

X

X

Maak daarom gebruik van inbreidingslocaties dichtbij voorzieningen Zelfredzaamheid: Gebruik creativiteit, een supermarkt hoeft niet dichtbij te zijn. Je kan boodschappen ook bestellen Spaarcenten zit in de stenen. Maak daarvan een deel vrij zodat je bijv. Middelen hebt om een tuinman in te huren Samenwerking tussen diverse partijen Bestaande verenigingen betrekken • Daarom niet snijden in subsidie • Financier verbindende initiatieven

X

X

X

X

Huiskamers/bruin cafe/gemeenschappelijke ruimte Zorg dragen voor je omgeving/Gemeenschappelijke ruimte-tuin Uitstraling zorgt voor aantrekking • Bankjes

X

X X

X

X

X

X X X

X

X

X

X X

X

X

X

X X X

X X

X

X X

pagina 40

• Openbare toiletten • Kunst inzetten voor

X

verbinding

X

• Gezamenlijk

X

Groen

X

voedselbos Digitaal platform

X

Creatief bouwen

X

Bouwen op VAB

X

X

Psychisch kwetsbare jongeren met geclusterd beschut zelfstandig wonen Minder regels om te bouwen

X

Creatief wonen • Respijtzorg • Mantelzorgondersteuning voor senioren • Zorgaupair

X X X

Jongeren met autisme • Rustig genoeg • Activiteiten in de buurt • Betaalbaar • Bereid elkaar te helpen • Ambulante begeleiding

X

X X X X X

X X

Aandacht voor bewegen

X X

Voorzorgcirkel

X

Dementie-vriendelijk

X

Voorbeelden goede initiatieven: • Initiatief Maxend • Zorgcommunity: Den Hoek • Project Rodenburg

pagina 41

BIJLAGE 4 REACTIES TERINZAGETERMIJN Opmerkingen/suggesties Lastig dat het tijdens de vakantie ter inzage wordt gelegd Management samenvatting 2e alinea vreemde zin

Reactie Gezien de beschikbare tijd paste het helaas niet anders in het vergaderschema Tekst is aangepast Willibrordcentrum is inderdaad geen Sociaal Cultureel Centrum. De tekst is aangepast.

4.3 Willibordcentrum is eerder zalencentrum 5.1.1 De verschillende kernen van Bernheze hebben alle een eigen identiteit en een eigen dynamiek. Senioren willen in de kern blijven waar ze al wonen. Graag dicht bij voorzieningen en dicht bij het sociale netwerk. Ik zou hier graag een verwijzing willen zien Verduidelijkt bij 5.1 dat het gaat om waar deze stelling op gebaseerd is. Uit welk onderzoek uitspraken van aanwezigen en blijkt dit? geïnterviewden. Volgens mij wil iedere oudere dichtbij hun sociale netwerk blijven wonen. Vaak is dat in de buurt, dezelfde wijk of hetzelfde dorp. Zie ook de stelling uit Dit is wat is opgehaald tijdens het interview. participatiemomenten. Kernen en kleine kernen. Waar zijn deze gedefinieerd en wat zijn dan de dorpen en wijken? Het maakt nogal uit of je in Heesch west woont en naar Heesch oost gaat verhuizen. Ik zou het ergens expliciteren Verduidelijkt in de tekst. 6.3 In dit hoofdstuk komt twee keer de term ‘Bouwen wat bij de betreffende kern past’. Deze term vind ik onduidelijk. Wat wordt hiermee bedoeld? Graag een verklaring toevoegen wat dit betekent. Het past namelijk altijd en is daarom niet scherp genoeg wat mij betreft. Verduidelijkt in de tekst. In Bernheze hadden we een kleinschalige school voor We vermoeden dat gehint wordt op kwetsbare jongeren die niet goed gedijen in het HoogHuys die per volgend schooljaar reguliere onderwijs.

Wij adviseren de gemeente om niet meer in Bernheze wordt een herstart van deze school te ondersteunen, zodat gehuisvest. Omdat de info niet concreet deze belangrijke voorziening behouden blijft. is, is het lastig om hierop te reageren. Maatwerk kan leiden tot meer vertrouwen van burgers. Menselijke Maat: De Participatiewet in Balans (2025) legt meer nadruk op de individuele behoeften van inwoners. Toegevoegd als doelstelling. Geprobeerd is om iedereen uit de samenleving in een vroeg stadium te betrekken. We vinden het jammer dat Helaas hebben wij het stuk erg laat gekregen we daar niet volledig in geslaagd zijn. Ook willen wij in het algemeen opmerken dat in de toewijzing van woningen door de woningcorporaties ook veel scheefgroei zit. Eengezinswoningen aan alleenstaanden en levensloopbestendige woningen aan gezinnen, lijken ons geen verstandige keuzes en zullen zeker niet bijdragen aan woningtekort of Toegevoegd aan 5.1.6

pagina 42

levensbehoefte van ouderen en mensen met een beperking. 1.3 De Woonzorgvisie richt zich met enthousiasme op nieuwbouwprojecten. Toch adviseren we ook bestaande locaties op te nemen in deze woonvisie om ervoor te zorgen dat iedereen kan deelnemen aan ontspannings- en ontmoetingsactiviteiten. Toegevoegd aan 5.1.9 1.6 We adviseren ook deze zorgorganisaties te betrekken bij de totstandkoming van deze woonzorgvisie, om te komen tot een visie voor deze Toegelicht in de tekst dat de zeer belangrijke doelgroepen, de ouderen en mensen uitnodigingen breed zijn uitgezet met een beperking. waaronder bij zorginstanties. 1.8 “Deze woonvisie gaat niet over de uiteindelijke uitvoering die ervoor moet zorgen dat iedereen een fijn thuis heeft” Wat is het doel van deze woonvisie dan Waar de woonzorgvisie wel over gaat precies? staat in de tekst ervoor. 2.2 We willen graag de aandacht vestigen op het belang van een wijk, waarin bewoners meer voor elkaar kunnen betekenen. Hoewel er terecht veel aandacht is voor huisvesting en zorg voor bepaalde doelgroepen, worden andere groepen vaak over het hoofd gezien, met name jonge mensen met lichamelijke beperkingen, die vaak een gezin hebben en nog actief zijn in de maatschappij. Dat onderschrijven we en staat Levensloopbestendige woningen zijn bijvoorbeeld vaak bijvoorbeeld genoemd in doelstelling A al voor het overgrote deel geschikt. in hoofdstuk 6.

2.3 “Uit andere programma’s en afspraken volgen“. Uit welke andere programma’s? Erg vaag. Verduidelijkt in de tekst. 3.4 Uit de praktijk blijkt nu, dat mensen vaak inderdaad thuis moeten blijven wonen en nauwelijks zorg en toezicht hebben, omdat zorg gewoon ontbreekt, tekort Dat is de reden dat we aan de slag zijn schiet. met de woonzorgvisie. 5.1.2 Wij kijken met grote interesse naar de wooninitiatieven die gericht zijn op een mix van doelgroepen. Ons advies is om woningzoekenden uit de betreffende doelgroepen vanaf het begin bij de plannen te betrekken, zodat de kans op succes zo groot mogelijk is. We vragen ons af waarom dit alleen bij nieuwbouw gerealiseerd kan worden. Zou dit niet ook mogelijk zijn bij bestaande gebouwen, door organisaties en doelgroepen erbij te betrekken? Op deze manier kan de sociale cohesie en onderlinge hulp worden vergroot. Toegevoegd aan 5.1.2. 5.1.3 Hoezo woon je in een levensloopbestendige woning, krijgt een parkeerplaats voor de deur en moet vervolgens je boodschappen en andere zaken helemaal om een groenstrook heen sjouwen, terwijl aan de overkant van de weg het helemaal geen probleem was geweest. Toegevoegd aan 5.1.3. 5.1.5 Wij adviseren om ‘openbare toiletten’ te vervangen door ‘integrale openbare toiletten’, zodat er Toegevoegd aan 5.1.5.

pagina 43

meer toiletten komen waar óók mensen met rolstoel gebruik van kunnen maken. Graag adviseren we de gemeente om zowel zelfbouwers als wooncorporaties te stimuleren en motiveren om ‘Levensbestendige woningen’ te bouwen, voor nu en in de toekomst.

Levensloopbestendige woningen hebben de aandacht binnen de gemeente. 25% van de woningen die gebouwd worden, zijn levensloopbestendig.

Goed dat er een woonzorgvisie komt Alle visies/beleidsstukken in een plaatje helpt voor de onderlinge samenhang Toegevoegd aan de tekst Toegevoegd aan 4.3, 5.1.8 en 6.5. De rol van mantelzorgmakelaars wordt gemist in omdat het daar het best past in de paragraaf 4.3, hoofdstuk 5, 5,18, 5.1.11, 5.2 en 6.5. tekst. In paragraaf 4.3 missen voorzieningen zoals Buro Lima in Heeswijk-Dinther, Leermakersgroep en Driestroom (tbv kwetsbare jongeren) en de mantelzorgmakelaars Aangepast in de tekst. Praatplaat niet zichtbaar heeft te maken met de wijze van publiceren op overheid.nl. We nemen dit mee in de 5.1.8: praatplaat Alzheimerstg. ontbreekt, respijtzorg definitieve versie. Wat betreft de buitenshuis is op dit moment niet/nauwelijks suggesties gaan we bekijken of dit beschikbaar in Bernheze, ouderen met dementie zijn onderwerpen zijn waar in het door het aanbod van een casemanager Dementie vaak uitvoeringsprogramma aandacht voor 'beter af' dan ouderen met somatische aandoeningen kan zijn. Dit is wat is opgehaald tijdens participatiemomenten. Sommige 5.1.9: ik heb mijn bedenkingen dat ontmoeting tot personen zijn digitaalvaardiger dan stand kan komen via een digitaal platform. Zeker voor anderen. Daar houden we rekening ouderen is dat niet altijd het geval. mee, nu en in de toekomst.

Er zijn gemeentegrensoverschrijdende onderwerpen die we in regionaal 5.1.11: mij wordt niet duidelijk waarom een regionale verband op moeten lossen. Daarom is woonzorgvisie beter zou zijn dan een woonzorgvisie het belangrijk om ook een regionale voor Bernheze visie op wonen en zorg te hebben. 5.2 Laatste zin 'dan kunnen de afspraken worden vastgelegd' is niet duidelijk. De suggestie wordt gewekt dat het zorgen voor elkaar dan beter zou gaan. Aangepast in de tekst.

pagina 44

BIJLAGE 5 ADVIES ASD

Gemeente Bernheze College van B&W Postbus 19 5384 ZG HEESCH

Datum Betreft Bijlage

: 14 september 2024 : advies Woonzorgvisie :-

Geacht College, In onze vergadering van 3 juli hebben wij gesproken over de adviesaanvraag Woonzorgvisie die ongelukkigerwijs net in de vakantieperiode valt. Op 17-7-2024 hebben wij de stukken gekregen en daarna in de kennisgroepen besproken wat leidt tot de volgende advisering : “Als ASD vinden wij het belangrijk dat de zorg een prominente plaats heeft binnen het woningbouwprogramma. Daar waar de vergrijzing in Bernheze sneller en groter is dan in de omliggende gemeenten maakt dat ook noodzakelijk. Dat vraagt om een geïntegreerde actie/plan , waarbij de preventie en de zorg leidend moeten zijn. Vraagtekens zetten wij wel bij het nu maken van beleidsvisies en dan pas later een uitvoeringsplan. Wij zouden graag een pragmatische aanpak zien, probeer eens wat , pak ene prioriteit aan en start gewoon met wat kleinere projecten. Communiceer dan het succes ervan en dat stimuleert inwoners om deel te nemen aan werkgroepen. De vraag is immers acuut en duld geen uitstel. Verder ademt het stuk veel SAMEN uit en vraagt het om veel overleg en inzet met partners. De wenselijkheid daarvan begrijpen wij maar de gemeente is toch de belangrijkste speler in het geheel en zal duidelijk de regie en de verantwoordelijkheid moeten nemen.

Veel SAMEN kan tot oeverloos vergaderen leiden en zal de snelheid niet bevorderen en al zeker niet als aan het stimuleren van inwoners regelgeving belemmeringen geeft. Versoepeling is dan noodzaak. Per project definiëren van “samen “ door het omschrijven van de rollen van de verschillende partners en het verwachte resultaat kan hierbij helpend zijn. Wij stellen een hiaat vast tussen de beleidsvisie en het uitvoeringsplan. Beide zijn met elkaar verbonden en kunnen vanwege de urgentie in document worden samengebracht. Wij vragen uw aandacht voor het volgende ; - Tussen plan en uitvoering zitten doorgaans veel jaren en daarom zou het goed zijn nu al potentiële locaties voor woonzorgclusters in 2025 vast te leggen.

pagina 45

-

Gelet op de wensen van de huidige bevolking dienen in alle kernen een of meerdere wooonzorgclusters gerealiseerd te worden, in de kleinste kernen wellicht als dependance van aanbieders uit de grotere kernen. De rijks-verplichtingen ten aanzien van woningen voor statushouders dienen als extra contingenten aan de plannen te worden toegevoegd en niet ten koste te gaan van de grote behoefte aan woningen. Het vertrekpunt moet WONEN voor iedereen zijn. Door nu te kiezen voor Wonen en Zorg valt de groep jeugd/jongeren, welke niet onder zorg valt, buiten het schip en wij vragen uitdrukkelijk aandacht hier voor, temeer daar deze in de het breed maatschappelijk beleid en de omgevingsvisie onvoldoende aandacht krijgt. De urgentie is voor deze doelgroep minstens zo hoog als voor andere doelgroepen waarover gesproken wordt.

Nog wat tips voor richting en uitvoering : Laat het doel prevaleren boven de uitvoering, versnel vergunningverlening en toon vooral durf. Graag horen wij van U wat U concreet met bovenstaande adviezen gaat doen en zien uit naar een concreet uitgewerkt uitvoeringsplan.” Hoogachtend,

Adviesraad Sociaal Domein Bernheze Gerard van Dijk, voorzitter Rosita van Berkom, secretaris

c.c.: Tijs Wagenaar

pagina 46

BIJLAGE 6 REACTIE COLLEGE OP ADVIES ASD

Adviesraad Sociaal Domein Bernheze Narcislaan 25 5384 GM HEESCH

Desiree Bastin Telefoonnummer: 0412 458888 Bijlage(n): Behandeld door:

Onderwerp:

Reactie op advies Woonzorgvisie

14 september 2024 Uw kenmerk: Registratienummer: 59691/77680 Uw brief van:

Datum:

9 oktober 2024

Beste Adviesraad Sociaal Domein, We ontvingen per mail jullie advies op het concept van de Woonzorgvisie. Op de eerste plaats willen we jullie bedanken voor het begrip en de flexibiliteit om af te wijken van de standaardprocedure voor de adviesaanvraag. Het zorgt ervoor dat de Woonzorgvisie in december aan de raad ter besluitvorming kan worden aangeboden. Op de tweede plaats danken we jullie voor de uitgebreide advisering. Wij kunnen ons voor een groot deel in de reactie vinden. Hieronder geven wij een reactie op de door jullie aangedragen punten. Zorg moet een prominente plaats binnen het woningbouwprogramma krijgen Het is inderdaad belangrijk om zorg een belangrijke plaats te geven. Dat blijkt ook uit de aanstaande Wet versterking regie volkshuisvesting. Deze wet moet per 1 januari 2025 in werking treden en gaat uit van een koppeling tussen wonen en zorg. Het is straks de wettelijke basis voor de woonzorgvisie en voor het programma Volkshuisvesting. Daarin moeten nadrukkelijk naast de aspecten van de fysieke leefomgeving ook sociaal maatschappelijke aspecten en zorg en ondersteuning aan bod komen. Vraagtekens bij het maken van een visie en pas later een uitvoeringsplan Gezien de tijdsdruk die gepaard ging met het opstellen van de Woonzorgvisie kozen we ervoor om nu een visie uit te werken en later de uitvoeringsagenda op te stellen.

In december de visie en daarbij de uitvoeringsagenda vaststellen was niet haalbaar. Dat vinden we zelf ook jammer. We willen in het eerste kwartaal van 2025 de uitvoeringsagenda gereed hebben. Pragmatische aanpak en kleinere projecten De participatiemomenten hebben mede geleid tot input voor het uitvoeringsprogramma. Ambtelijk wordt ook de verbinding gelegd tussen de uitvoeringsagenda van de Woonzorgvisie en het Breed Maatschappelijk Beleid. Op die manier willen we dubbel werk voorkomen, maar ook onnodige vergaderuren. Daar waar het pragmatisch kan, laten we dat zeker niet na. Het communiceren van succes kan dan inderdaad een positieve stimulans zijn voor participatie. We nemen dit mee met de uitvoeringsagenda. Per project definiëren van rollen en wat samen betekent De opgave waar we voor staan is dusdanig groot dat de gemeente die niet alleen kan oplossen, maar als we als gemeenschap de handen uit de mouwen steken, dan komen we een heel eind. Per project moeten we inderdaad bekijken wie bij het project betrokken zijn en wie welke rol

pagina 47

pakt. Dat kan de efficiëntie bevorderen. Als gemeente zijn we bezig met een pilot programma Volkshuisvesting. Dat is nu nog een vrijwillig programma. Met de komst van de Wet versterking regie volkshuisvesting wordt het een verplicht programma. Het programma beschrijft straks welke doelen we willen behalen en hoe we denken die doelen te behalen. Daarbij zal gekeken worden naar de verschillende rollen van gemeente en samenwerkingspartners. Vastleggen van locaties voor woonzorgclusters Middels het programma Volkshuisvesting willen we duidelijker in beeld krijgen wat iedere kern aan voorzieningen nodig heeft als het gaat om wonen en zorg. Wat er nodig is, onderzoeken we dus nog. Daarnaast zijn we voor realisatie afhankelijk van marktpartijen en particuliere ontwikkelingen. Dit vraagt om zorgvuldige planning en afstemming. Onder andere daarom vinden we het niet wenselijk om nu al locaties vast te leggen. Extra woningen Er zijn landelijke en regionale afspraken over woningbouw. In de regionale woondeal ligt vast hoeveel woningen Bernheze de komende jaren moet realiseren. Het aantal sociale huurwoningen in nieuwbouwprojecten moet minimaal 30% zijn. De komende jaren worden er dus meer sociale huurwoningen in Bernheze gebouwd. Daarnaast zijn we regionaal aan de slag om urgentieregels op te stellen.

Het hebben van regels voor urgentie is een andere verplichting die volgt uit de Wet versterking regie volkshuisvesting. Conform deze wet moet straks ook tweederde van nieuw te bouwen woningen betaalbaar zijn. Al deze maatregelen moeten ervoor zorgen dat er straks voldoende woningen beschikbaar zijn voor alle woningzoekenden. Wonen voor iedereen We zijn het met jullie eens dat het vertrekpunt is ‘wonen voor iedereen’. Via de woonvisie en andere beleidsstukken en straks in het programma Volkshuisvesting geven we de nodige aandacht aan ‘wonen voor iedereen’. Via het woningbouwkader proberen we de juiste woningen te bouwen en via de regionale woondeal is het duidelijk hoeveel woningen in de komende periode in Bernheze gebouwd moeten worden. De Woonzorgvisie gaat echter specifiek over het deel van de inwoners van onze gemeente die ondersteuning kunnen gebruiken als het gaat om wonen. Vergunningverlening en lef tonen Het versnellen van de vergunningverlening en het tonen van lef kan bijdragen aan het sneller realiseren van de plannen. In de praktijk zien we echter ook dat een oorzaak van een groot deel van de vertragingen komt door bezwaar- en beroepsprocedures. Dit proberen we te voorkomen door bijvoorbeeld proactieve communicatie, participatie en overleg met omwonenden door initiatiefnemers.

We hopen dat deze vorm van vertraging deels straks verholpen gaat worden door de al eerdere genoemde nieuwe wetgeving. Een van de punten van deze wet is namelijk dat er straks een versnelde behandeling van beroepsprocedures plaatsvindt. Voor het vervolg van het uitvoeringsprogramma van de Woonzorgvisie stellen we voor dat dit aan bod komt tijden het reguliere overleg met de ASD. Mochten er naar aanleiding van deze reactie vragen zijn, dan kunnen jullie contact opnemen met onze beleidsmedewerkers Wonen: Brendan Walsmit of Desiree Bastin.

pagina 48

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders,

Peggy Hurkmans secretaris

Mark de Man burgemeester

pagina 49

BIJLAGE 7 KORT VERSLAG OPINIËRENDE BESPREKING WOONZORGVISIE IN DE COMMISSIE MAATSCHAPPIJ EN BESTUUR OP 8 OKTOBER 2024

Dhr. Bouwman (Lokaal)

Mw. Neelen namens Progressief Bernheze Wethouder Daandels

Dhr. Van Kessel namens Lokaal

Dhr. Van der Biezen namens ONS Bernheze

Dhr. Van Erp namens de SP

Dhr. Konings namens D66

Mw. Neelen namens Progressief Bernheze

Opiniërende bijeenkomst stond eerst bij Ruimte en Leefbaarheid, wat is de achterliggende gedachte dat het nu geagendeerd is? Zou er geen themabijeenkomst over georganiseerd moeten worden? Mw. Van Gestel (VVD): vanwege tijdsgebrek bij de commissie Ruimte en Leefbaarheid is er voor gekozen om het stuk nu opiniërend te bespreken. Er is al eerder een themabijeenkomst geweest over de woonzorgvisie. Punt van orde: de ASD zou inspreken? Drie reacties ontvangen en advies ontvangen van de ASD. KBO herkent de bijdrage en heeft daarom geen reactie gegeven en willen graag betrokken blijven. Hij licht de punten van de ASD toe en vertelt dat daar nog niet officieel op gereageerd is door het college. Aandacht voor bijzondere woonvormen is belangrijk en dat conflicteert met de woonvisie en omgevingsvisie. Welke visie gaat voor? Binnen de paden op zoek naar realisatie van bijzondere woonvormen. Verzilverlening niet via de gemeente. Wat wordt bedoeld met de term hoogover? Actief aan de slag met bijzondere woonvormen en niet wachten tot 2026 om proactief te worden op dit onderwerp. Verzilverlening via Svn omdat dit waarschijnlijk aantrekkelijker is voor inwoners dan via banken. Dus wel aanbieden. Ga op zoek naar mogelijke wijzigingen om zo waardevolle inzichten te krijgen voor de herziening van de omgevingsvisie in 2026. Visie geeft gestructureerde aanpak voor de uitvoering.

We staan voor uitdagingen hoe we het combineren van zorg en wonen inhoud geven. Naast dat we naar het woongedeelte kijken moeten we dat combineren met zorg op de betreffende plek. Het ontschotten spreekt aan, betrek daarbij de deskundigen. Opletten wat betreft punt D: bouwen wat past bij de betreffende kern. Ga uit van bouwen wat qua zorg nodig is. Werk het begrip ‘innovatieve woonvormen’ uit zodat het geen containerbegrip meer is. Laat regelgeving niet knellend zijn en haal de stroperigheid uit processen. Geef ontmoeten inhoud. Goed dat er aandacht is voor het belang van voldoende openbare toiletten. Voorover leunen en dus actief aan de slag. Een groep mensen is niet in staat tot een verzilverlening. Hoe wil je daar mee omgaan? Hoe zit het met het adoptieadvies? Zijn de kansen benut om met anderen in gesprek te zijn dan mensen die gebruikelijk hun stem laten horen? Voorstander van diverse woonvormen in de wijk omdat het zorgt voor levendige wijken. Ook voorstander van het actief aan de slag gaan met bijzondere woonvormen. Daarbij wordt niet gedacht aan een prijsvraag. De verzilverlening past prima bij een bank. Het is niet duidelijk hoe het nu met de inspraak zit. De woonzorgvisie is meer een beschouwend rapport dan een visie. Er worden geen conclusies aan verbonden wat we gaan doen. Een woonzorgvisie moet weergeven wat lokaal nodig is. De concreetheid wordt gemist.

Dat hoort niet in de uitvoeringsagenda thuis, maar in de visie. Daarbij verwijst ze

pagina 50

Mw. Van Gestel namens VVD

Mw. Kanters namens CDA

Wethouder Daandels

Dhr. Smits namens CDA

Mw. Van Gestel namens VVD Wethouder Daandels

naar de Taskforce van de VNG die heeft aangegeven wat in de visie thuishoort. Actief aan de slag met bijzondere woonvormen kan en moet goed onderzocht worden. Toon daarbij lef en wees proactief. Verzilverleningen moeten we niet doen als gemeente. Vraag is of de wethouder wil vertellen hoe dit in de visie is terecht gekomen. Ziet alleen een visiedocument met een droom. Eerst moeten de doelstellingen concreet worden. Niemand kan het oneens zijn met wat er ligt. Ga actief aan de slag met bijzondere woonvormen. Wat betreft de verzilverlening is het de vraag wat de voordelen zijn en of er ambtelijke capaciteit voor is. Veel informatie opgehaald in de samenleving. Knarrenhofjes worden omarmd. Bouw van meer van deze huizen is een wens van het CDA. Dat gaat ook zorgen voor doorstroming. Er wordt gedacht dat de behoefte aan tiny houses niet groot is. Vraag van mw. Neelen (Progressief Bernheze) is waarop dat gebaseerd is. Dhr. Smits (CDA) vult aan dat de vraag is wat de behoefte is aan tiny houses en of het dan zinvol is om daar ambtelijke capaciteit voor in te zetten. Geen voorstander van verzilverlening. Dat is anders voor de starterslening. Het klopt dat de visie hoogover is omdat dat het geval is bij een visie. Hij licht de participatiemomenten toe: Bernheze bespreekt, participatieavond in Heeswijk-Dinther op 21 mei en interviews. Mw.

Bastin, beleidsmedewerker wonen, licht toe dat er 200 uitnodigingen verstuurd zijn voor de participatie-avond en dat er via de website en social media campagnes aandacht aan is besteed. Omdat bijvoorbeeld jongeren gemist werden op deze avond, zijn er met hulp van het domein Zorgzame gemeente van de gemeente interviews gehouden met jongeren. Wethouder Daandels geeft aan dat verschillende groepen aanwezig waren op de participatiebijeenkomst, ofwel zelf ofwel via een vertegenwoordiging. Het adoptie-advies komt voort uit het format waarmee gewerkt moet worden voor deze bespreking. Maar bij het opstellen van het voorstel waren geen andere gemeenten betrokken. De wethouder licht toe dat mensen inderdaad terecht kunnen bij banken voor een verzilverlening en dat als de raad wil dat de gemeente geen verzilverleningen verstrekt dat meegenomen wordt. Vraagt of er een indexatie van de starterslening plaatsvindt. Mw. Bastin antwoordt dat het kader woningbouwprijzen jaarlijks geïndexeerd wordt. De starterslening is in ieder geval in 2024 niet geïndexeerd. Wanneer is de uitvoeringsagenda klaar? Het streven is het eerste kwartaal van 2025.

pagina 51