Verordening Werk, Inkomen en Schuldhulp Bernheze 2026

\r

Res'stratienuhmer: 121733 I 121868

-@:::::=: í

Raadsvoorstel oarum ve.eacr€.ns: 26 íebÍuaÍi 2026

Agendapunt:

16

ondeM.rp

VeroÍdening Werk, lnkomen en Schuldhulp Be,nheze 20?6

po.t€rouiÍ€hou<,è. wethouderMariusÏielemans Heesch, 6 januari 2026

lnloiding De gemeente Bernheze is op grond van de Participatiewet en Wet Gemeentelijke Schuldhulpverlening (Wgs) verplicht om bepaalde onderwerpen vast te leggen in een verordening. ln 2O17, na het opheffen van Optimisd, zijn alle toen geldende verordeningen opnieuw vastgesteld voot'

Bernheze. lnmiddels is dat acht jaar geleden. Momenteel bestaan er elí verordeningen die uitvoering geven aan de Participatiewet en de Wgs. Met dit voorstel willen we deze verordeningen samenvoegen tot één integrale verordening (zie biJlage 4). Dit zorgt voor een overzichtelijk en samenhangend geheel, passend bij de werkwijze van gemeente Bernheze. Voor het opstellen van deze nieuwe verordening is gebruikgemaakt van de modelverordening van Stimulansz, kennispartner van gemeenten. Deze modelverordening wordt al door diverse gemeenlen in Nederland toegepast en biedt een logische opbouw en indeling. De nieuwe verordening sluit aan bij de uitgangspunten van ons Breed Maatschappelijke Beleid: - iedereen kan (blijven) meedoen en bijdragen naar vermogen; - iedereen zich optimaal kan ontwikkelen en ontplooien ln bijlage 1 is een was-wordt-lijst opgenomen hierin slaan de belangrijkste wijzigingen ten opzichte van de oude verordeningen. De veroídening is voorgelegd voor advies aan de ASD. Het advies is te vinden in bijlage 2 en de reactie van het college in bijlage 3.

Voorstel 1

. De verordening Werk, lnkomen en Schuldhulp Bernheze 2026 (bijlage 4) met terugweÍkende kracht per 1 januari 2026 vast te stellen, en gelijktijdig de volgende verordeningen in te trekken: . Participatieverordening 2017 Gemeente Bernheze; . Verordening tegenprestatie Participatiewet, IOAW en IOAZ Bernheze 20'17: . Verordening individuele inkomenstoeslag Participatiewet Benheze 2017 | . Verordening Handhaving Participatiewet, |OAW en IOAZ Be,nheze 2017 , o Verordening Afstemming Participatiewet, IOAW en IOpz Bernheze 2017; o Verordening gemeentelijk minimabeleid Bernheze 2017; o Verordening beslistermrn schuldhulpverlening gemeente Bernheze 2021 ; . Wijziging re-integratieverordening Participatiewel20lT op onderdeel individuele studietoeslag; . Verordening verrekening bestuurlijke boete bij recidive participatiewet Bernheze

. .

?017: Re-integratieverordening Participatiewet Benheze 2024; Verordening kinderopvang Bernheze 2005.

Argumenten 1 .1 De nieuwe verordening zorgl voor meer duidelijkheid voor de inwoner Op dit moment zijn de gemeentelijke regels rondom de Participatiewet verspreid over elf verordeningen. Dit maakt het voor inwoners lastig om een beeld te krijgen van hun rechten, plichten en mogelijkheden. Door deze verordeningen samen te voegen ontstaat er een volledig geheel. De nieuwe verordening bevat regels en praktische iníormatie, zoals hoe een aanvraag verloopt, welke afspraken gelden tussen gemeente en inwoner, en op welke manier inwoners feedback kunnen geven op de uitvoering. De tekst is herschreven in begrijpelijke taal en voorzien van korte, schuingedrukte toelichtingen per hoofdstuk. Dit maakt het document toegankelijker en duidelijker. lnwoners weten sneller wat hun mogelilkheden zijn en hoe zij zaken regelen, wat de transparantie en het vertrouwen in de gemeentelijke dienstverlenang vergroot.

.2 De nieuwe verordening komt overeen met de verordening van Meierijstad en geeft daardoor meer duidelijkheid voor de uitvoering. Gemeente Meierijstad voert voor Bernheze de Participatiewet en Wgs uit. Meierijstad heeft éen verordening Sociaal Domein met daarin ook alle regels rondom de Participatiewet en Wgs. Door in Bernheze een vergelijkbare verordening vast te stellen, sluilen we hierbij aan. Dit zorgt 1

voor duidelijkheid, eenvoud en minder administratie. Het voldoet daarmee ook aan de afspraak om ons beleid zoveel mogelijk gelijk te houden. Zo bieden we inwoners consistente dienstverlening. Om de veroÍdening exact te laten overeenkomen met die van Meierijstad, is ervooÍ gekozen om enkele hoofdstukken en artikelen nog open te laten. Deze krijgen voorlopig de titel 'nog nader in te vullen'. ln MeieriJstad staan hier de artikelen over de Jeugdwet en Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO). Ooor deze uniforme aanpak besparen we tijd bii de uitvoering, bijvooÍbeeld bij het opstellen van beschikkingen waarin verwezen wordt naar artikelen in de verordening. 1.3 De nieuwe verordening is aclueel en ín overeenstemming met de huidige wetgeving. Een aantal van de huidige verordeningen dateert uit 2017. Sindsdien ziin er belangrijke wiizigingen doorgevoerd in zowel de Participatiewet als de Wgs. Er is ook nieuwe jurisprudentie ontstaan. Hierdoor sluiten de bestaande verordeningen niet meer aan bij de actuele wet- en regelgeving. 1.4 De nieuwe verordening geeft invullíng aan de strekking van de nieuwe Participatiewet in balans. ln de nieuwe verordening zijn de nieuwe bepalingen van de Participatiewet in balans veÍwerkt. Ten opzichte van de oude verordeningen zijn er verschillende verbeteringen doorgevoerd: . Meer ruimte voor vertrouwen en menselijke maat.

Eerder werd iedereen met een uitkering verplicht een tegenprestatie in de vorm van werk te leveren. Dit is veÍanderd. We zetten nu in op maatschappelijke participatie van mensen in de bijstand. Maatschappelijke participatie betekent dat iemand meedoet in de samenleving. Dat kan zijn door betaald werk, maar ook bijvoorbeeld vrijwilligerswerk. Het gaat erom dat mensen mee blijven doen in de maatschappij. Dat zorgt voor eigenwaarde en draagt bij aan gezondheid en welzijn van mensen. Uiteindelijk zorgt het er ook voor dat inwoners eerder werk kunnen vinden. . lnwoners krijgen de mogeli,kheid om zelf hun maatschappelijke participatie voÍm te geven. Dat geefl inwoners meer invloed om te doen wat hen energie geeft. . Automatische toekenning van regelingen. lnwoners waarvan bekend is dat zij recht hebben op bepaalde regelingen, krijgen deze voortaan automatisch toegekend. Dit voorkomt niet-gebruik en draagt bij aan gelijke kansen. . Actualisatie van bedragen. De bedragen voor studietoeslag, individuele inkomenstoeslag en de meedoenregeling zijn aangepast en beter aígestemd op de werkelijke kosten, waardoor de ondersteuning realistischer en effectiever is.

Aanpassing van de meedoenregeling. De voormalige regeling voor maatschappelijke participatie is omgevormd tot de meedoenregeling, een term die beter de inhoud dekt. De vermogenstoets voor deze regeling is geschrapt om uitvoeringskosten te besparen en omdat vermogen niet altijd direct beschikbaar is (bijvoorbeeld bij een eigen woning). Bovendien kan de regeling nu met terugwerkende kracht tot drie maanden worden toegekend, wat inwoners meer flexibiliteit biedt. 1.5 De nieuwe verordening draagt bij aan meeÍ integraliteit, samenhang en verbinding. Met deze verordening creëren we meer integraliteit, samenhang en verbinding. Dit draagt bij aan de lransformatie in het sociaal domein. Niet de wetten en de regels zijn leidend in deze verordening, maar de hulpvraag van de inwoner. Dit past goed bij de insteek van gemeente Bernheze: niet de systeemwereld, maar de leefwereld van onze inwoner staat centÍaal.

Risico's De kosten vooÍ de Participatiewet zijn een zogenaamde'open eind regeling'. Dit belekent dat er geen uitgave plafond is. De venvachting is dat deze nieuwe verordening meer gaat kosten. Dit komt vooral doordat er niet op het vermogen getoetst wordt bij de meedoen regeling.

Kosten en dekking De kosten van de participatiewet en het minimabeleid zijn afhankelijk van het aantal gebruikers van deze regelingen. ln de nieuwe verordening vinden enkele mutaties plaats op de vergoedingen (studietoeslag, individuele inkomenstoeslag en de meedoenregeling). We schatten in dat het íinancieel effect maximaal € 5.000 tot € 10.000 is. We gaan er vooralsnog vanuit dat we deze extra structurele kosten binnen het beschikbare budget kunnen opvangen. Via de planning & control cyclus zullen we de kosten blijven monitoren.

Vervolg Na vaststelling wordt de verordening gepubliceerd via overheid.nl. Met het vaststellen van de verordening worden de volgende verordeningen ingetrokken: . Participatieverordening 2017Gemeente Bernheze; . Verordening tegenprestatie Participatiewet, IOAW en IOAZ BeÍnheze 2017i . Verordening individuele inkomenstoeslag Participatiewet BeÍiheze 2O17 ; . Verordening Handhaving Participatiewet, IOAW en IOAZ Bernheze 2017; . Verordening Afstemming Participatiewet, |OAWen IOpz Betr,heze 2017: . Verordening gemeentelijk minimabeleid Bernheze 2017; . Verordening beslistermijn schuldhulpverlening gemeente Benheze 2021 : . Wijziging re-integratieverordening Participatiewet 2017 op onderdeel individuele studietoeslag; . Verordening verrekening bestuurlijke boete bij recidive participatiewet Bernheze 2017;

. .

Re-integratieveroÍdeningParticipatiewetBernheze2024;

Verordening kinderopvang Bernheze 2005. Daarnaast worden relevante partners en inwoners geïnfoÍmeerd over de nieuwe regels. De uitvoering gaat na de vaststelling werken mel de nieuwe regels. ln de verordening hebben een aantal hoofdstukken de titel nog nader in te vullen. Dit is gedaan om in de toekomst mogelilk een volledig integrale verordening te maken voor het sociaal domein.

Evaluatie Oe verordening wordt elk jaar geëvalueerd. De wijzigingen worden jaarlijks aan de raad voorgelegd. Door op een cyclische manieÍ te werken zorgen we ervoor dat de verordening actueel

3

blijft. Hierdoor blijven de raad en het college structureel op de hoogte van de laatste ontwikkelingen.

Bijlage(n): ,|

2 J

4

Was-wordt tabel. Advies ASD Verordening Werk, lnkomen en Schuldhulp Bernheze 2026. Reactie gemeente op advies ASD verordenin Werk, inkomen en schuldhulp 2026. Raadsbesluit Verordening Werk, I Schuldhulp Bernheze 2026.

Burgemeester en

iet ri

MaÍk d

a

bu rge

i

4