Document · PDF

TAM-Omgevingsplan De Bunders - TOE Bijlage 12 Milieukundig (Water-)bodemonderzoek

Raadsvergadering 31 oktober 2024, gemeente BernhezeBij agendapunt: Vaststellen TAM-Omgevingsplan 'De Bunders, Heesch'33.922 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Opdrachtgever: Projectnr: Datum:

Gemeente Bernheze BEH037 25 januari 2024

Opdrachtgever: Projectnr: Rapportnr: Status: Datum:

Gemeente Bernheze BEH037 MIL 23.099, versie 2 Definitief 25 januari 2024

Opsteller: BVDB

-+C0BVDB+-

Verificatie: T 088 - 33 66 333 F 088 - 33 66 099 E info@kragten.nl

GG Validatie: RVH

© 2023 Kragten Niets uit dit rapport mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze dan ook zonder voorafgaande toestemming van Kragten. Het is tevens verboden informatie en kennis verwerkt in dit rapport ter beschikking te stellen aan derden of op andere wijze toe te passen dan waaraan in de overeenkomst toestemming wordt verleend.

-+R0GG+-

-+V0RVH+-

INHOUDSOPGAVE 2.1 2.2 2.3 2.4 2.4.1 2.4.2 2.4.3 2.4.4 2.4.5 2.4.6

Inleiding ................................................................................................................................................................... 6 Onderzoekslocatie ...................................................................................................................................................... 6 Onderzoekshypothesen ............................................................................................................................................... 7 Deellocaties .............................................................................................................................................................. 7 Onderzochte terreindelen ............................................................................................................................................. 9 Niet onderzochte terreindelen ....................................................................................................................................... 9 Waterbodems .......................................................................................................................................................... 10 Gedempte sloten......................................................................................................................................................

10 Verbindingsweg ....................................................................................................................................................... 10 Watergangen 10 t/m 15 en Bunderstraat (versie 2) ...................................................................................................... 10

3.1 3.2

Verkennend bodem- en asbestonderzoek (NEN5740 en NEN5707) ................................................................................... 11 Waterbodemonderzoek ............................................................................................................................................. 11

4.1 4.2 4.2.1 4.2.2 4.2.3 4.2.4 4.3 4.4 4.4.1 4.4.2

Uitvoering, kwaliteitsborging en onafhankelijkheid .......................................................................................................... 13 Resultaten veldwerk ................................................................................................................................................. 13 Bodemopbouw ........................................................................................................................................................ 13 Zintuiglijke waarnemingen ......................................................................................................................................... 13 Maaiveldinspectie..................................................................................................................................................... 13 Inspectiegaten ......................................................................................................................................................... 14 Monsterselectie........................................................................................................................................................ 15 Grondwateronderzoek ...............................................................................................................................................

16 Plaatsen peilbuizen................................................................................................................................................... 16 Monsterneming grondwater........................................................................................................................................ 17

5.1 5.2 5.2.1 5.2.2 5.2.3 5.3 5.3.1 5.3.2 5.3.3 5.3.4

Algemeen ............................................................................................................................................................... 18 Toetsingsnormen...................................................................................................................................................... 18 Wet bodembescherming grond (BoToVa T12 en T13) ..................................................................................................... 18 Besluit bodemkwaliteit (Landbodem, indicatief, BoToVa T101; Waterbodem, BoToVa T101 en T103a) .................................... 18 Handelingskader PFAS .............................................................................................................................................. 19 Resultaten .............................................................................................................................................................. 19 NEN parameters....................................................................................................................................................... 19 PFAS .....................................................................................................................................................................

20 Grondwater ............................................................................................................................................................. 21 Asbest.................................................................................................................................................................... 22

6.1 6.2 6.3

NEN parameters....................................................................................................................................................... 23 PFAS ..................................................................................................................................................................... 23 Asbest.................................................................................................................................................................... 23

7.1 7.2 7.3 7.4

Landbodems ........................................................................................................................................................... 24 Waterbodems .......................................................................................................................................................... 24 Asbest.................................................................................................................................................................... 24 Grondwater ............................................................................................................................................................. 25

7.5

Watergangen 10 t/m 15 en Bunderstraat (versie 2) ...................................................................................................... 25

BIJLAGEN

INLEIDING In opdracht van de gemeente Bernheze is door Kragten in oktober-december 2023 een milieukundig (water)bodemonderzoek uitgevoerd ten behoeve van woningbouwlocatie “De Bunders” te Heesch. In verband met de geplande (graaf-)werkzaamheden is informatie gewenst over de milieuhygiënische kwaliteit van de boven- en ondergrond en het grondwater van deze locatie. Daarom is voor de gehele locatie een bodem vooronderzoek uitgevoerd conform de NEN5725 (De Bunders te Heesch, Bodem vooronderzoek, Kragten B.V., MIL23.073, d.d. 26-9-2023). In hoofdstuk 2 worden de meest relevante bevindingen uit het vooronderzoek vermeld. Uit het vooronderzoek kwam naar voren dat binnen de te ontwikkelen locatie een aantal percelen in 2022 zijn onderzocht, maar nog niet allen. De niet onderzochte percelen zijn in oktober-november 2023 door Kragten onderzocht middels een verkennend bodemonderzoek (conform de NEN5740). Omdat er ook ingrepen plaats zullen vinden in de aanwezige watergangen is tevens een verkennend waterbodemonderzoek (conform NEN5720) uitgevoerd. Tijdens het vooronderzoek is gebleken dat op één van de percelen een asbestverdacht schuurtje staat. Rondom dit schuurtje is een asbestonderzoek uitgevoerd conform de NEN5707. In voorliggende rapportage worden de resultaten van de uitgevoerde onderzoeken gerapporteerd.

De doelen van de onderzoeken zijn met name: Het vaststellen van de textuur en de milieuhygiënische kwaliteit van de boven-, ondergrond en waterbodem; Een indicatie geven voor hergebruik van de vrijkomende/ overtollige grond/waterbodem; Het vaststellen van de milieuhygiënische kwaliteit van het grondwater. Versie 2 Begin januari 2024 is de plangrens gewijzigd. In het zuidoosten van het plangebied is er een deel (circa 1.250 m2) bij gekomen. Daarnaast is gebleken dat de Bunderstraat ook binnen de plangrenzen valt. In voorliggende 2e versie van de rapportage van het uitgevoerde bodemonderzoek zijn de nieuwe grenzen verwerkt. Waar nodig zijn ook tekstuele aanpassingen doorgevoerd. Op grond van de nieuwe grenzen is de Bunderstraat met de daarlangs gelegen watergangen nog niet onderzocht. Voor versie 2 is geen aanvullend (water-)bodemonderzoek uitgevoerd. Omdat de functie van de Bunderstraat niet wijzigt is voor de ruimtelijke procedure geen (water)bodemonderzoek nodig. Voor de vergunningsprocedure kan het mogelijk wel noodzakelijk zijn om (water)bodemonderzoek uit te voeren. Omdat versie 2 verschijnt na inwerkingtreden van de Omgevingswet, zijn in hoofdstuk 5 de toetsingsresultaten aangepast naar de conclusies en beoordeling conform de Omgevingswet toetsingen.

SAMENVATTING VOORONDERZOEK

2.1

Inleiding In september 2023 is door Kragten voor de woningbouwlocatie “De Bunders” in Heesch een bodem vooronderzoek uitgevoerd (De Bunders te Heesch, Bodem vooronderzoek, Kragten B.V., MIL23.073, d.d. 26-92023). De hierna volgende paragrafen zijn uit het voordonderzoek overgenomen, inclusief de aanbevelingen vermeld in paragraaf 2.4. De aanbevelingen zoals vermeld in paragrafen 2.4.2 en 2.4.3 zijn hebben geresulteerd in het uitgevoerde onderzoek zoals gerapporteerd in hoofdstuk 3 en volgend van voorliggend rapport.

2.2

Onderzoekslocatie De topografische ligging van de te ontwikkelen locatie is opgenomen in bijlage 1. In afbeelding 1 is op een luchtfoto de globale ligging van de te ontwikkelen locatie aangegeven. De te ontwikkelen locatie ligt ten westen van Heesch. Globaal gelegen tussen de Bosschebaan in het noorden, de bebouwde kom van Heesch in het oosten, de Verbindingsweg in het zuiden en de Bunderstraat in het westen. De locatie bestaat voornamelijk uit agrarische gronden (akker, tuin, stallen). In onderstaande tabel zijn de gegevens van de te ontwikkelen locatie samengevat. Tabel 1: Samenvatting locatiegegevens Adres Kadastraal* Oppervlak Huidig gebruik Toekomstig gebruik Maaiveld**

Bunderstraat (ong.) te Heesch (gemeente Bernheze) Heesch, sectie F, nrs. 482, 486, 487, 513, 515, 519, 672, 673, 747, 748, 946, 947, 965, 1074, 1097, 1156, 1284, 1285, 1286, 1287, 1326, 1327en 1509 Circa 10,6 ha Akker, gras-/weiland, stallen, openbare weg Woningen met tuin, openbare ruimte (wegen, trottoirs, parkeren, groen etc.) Onverhard (circa 9,3 ha), verhard (circa 3.450 m2), bebouwd (circa 5.200 m2), watergang (circa 4.350 m2)

* Percelen liggen niet allemaal volledig binnen de onderzoekslocatie. ** De weergegeven oppervlakten zijn gebaseerd op de BGT en zijn bij benadering.

Afbeelding 1: Luchtfoto met de te ontwikkelen locatie (bron: www.PDOK.nl)

2.3

Onderzoekshypothesen Algemeen (milieuhygiënisch) Uit het vooronderzoek zijn voor de onderzoekslocatie geen directe aanwijzingen voor mogelijke ernstige verontreinigingen naar voren gekomen. Dit wordt onderbouwd door het in 2022 uitgevoerde bodemonderzoek. Omdat er geen aanwijzingen zijn voor ernstige verontreinigingen wordt de locatie als milieuhygiënisch onverdacht beschouwd. De kwaliteit van de bodem zal derhalve overeenkomen met de bodemkwaliteitskaart. Uitzondering op bovenstaande is het terrein rond de stallen van Bosschebaan 27. Vanwege de vermoedelijke voormalige asbestdaken is de bodem rond de stallen verdacht op PCB’s. Bij het onderzoek in 2022 is geen gericht onderzoek naar PCB’s uitgevoerd in de druppelzones. Echter geven de resultaten geen directe aanleiding om een verontreiniging met PCB’s in de druppelzone te vermoeden. PFAS Op basis van de ligging en het gebruik van de onderzoekslocatie en resultaten van eerder onderzoek naar PFAS in de directe omgeving, worden binnen de onderzoekslocatie geen verhoogde gehalten aan PFAS verwacht. Asbest De onderzoekslocatie is voor zover bekend grotendeels nooit bebouwd geweest. Deze onbebouwde delen zijn niet verdacht op asbest. Ter plaatse van Bosschebaan 27 zijn stallen aanwezig die naar alle waarschijnlijk voorzien zijn geweest van asbesthoudende golfplaten.

Het terrein rondom de stallen, met name in de druppelzone van de daken, is verdacht op het voorkomen van asbest. Uit het onderzoek van 2022 blijkt dat plaatselijk in de druppelzones gehalten aan asbest aanwezig zijn boven de interventiewaarde. Omdat ter plaatse van de druppelzones de toplaag (0,1 á 0,2 m -mv) niet apart is onderzocht kan niet worden uitgesloten dat druppelzones waar nu geen asbest is aangetroffen boven de interventiewaarde alsnog asbest aanwezig is boven de interventiewaarde. Alle druppelzones zijn daarom nog steeds verdacht op asbest. Gedempte sloten Op basis van de ligging van de gedempte sloten in een agrarisch gebied met weinig bebouwing of voormalige bedrijven zullen de sloten waarschijnlijk gedempt zijn met gebiedseigen grond. Dit lijkt te worden bevestigd door de uitgevoerde onderzoeken in 2017 en 2022.

2.4

Deellocaties Op basis van het uitgevoerde vooronderzoek kan de onderzoekslocatie worden opgesplitst in drie deellocaties namelijk: Bosschebaan 27, De Bunders Noord en De Bunders Zuid. Omdat deze locaties deels zijn onderzocht zijn De Bunders Noord en De Bunders Zuid verder opgedeeld. Binnen de onderzoekslocatie zijn twaalf druppelzones aan te duiden bij (voormalige) asbestverdachte daken zonder dakgoot. Deze druppelzones zijn verdacht ten aanzien van asbest (in de toplaag) en PCB’s (in de bovengrond). Tot slot zijn in en om de onderzoekslocatie negen watergangen aanwezig. De ligging van de deellocaties is globaal weergeven in afbeelding 2. In tabel 2 zijn de kenmerken van de deellocaties samengevat. Als gevolg van de plangrenswijziging in versie 2 zijn een aantal deellocaties toegevoegd aan de afbeelding en de tabel. Het betreft de watergangen 10 t/m 15 en de Bunderstraat. Daarnaast is het perceel van De Bunders Zuid-D met circa 1.250 m2 uitgebreid. De watergangen en de Bunderstraat worden in paragraaf 2.4.6 besproken.

Afbeelding 2: Ligging deellocaties Tabel 2: Kenmerken deellocaties Deellocatie Bosschebaan 27 Dakgoot 1 Dakgoot 2 Dakgoot 3 Dakgoot 4 Dakgoot 5 Dakgoot 6 Dakgoot 7 Dakgoot 8 Dakgoot 9 Dakgoot 10 Dakgoot 11 Dakgoot 12 De Bunders Noord-A De Bunders Noord-B De Bunders Zuid-A De Bunders Zuid-B De Bunders Zuid-C De Bunders Zuid-D Watergang 1 Watergang 2 Watergang 3 Watergang 4 Watergang 5 Watergang 6 Watergang 6 Watergang 7 Watergang 8 Watergang 9

Onderzocht Onderzocht Onderzocht Onderzocht Onderzocht Onderzocht Onderzocht Onderzocht Onderzocht Onderzocht Onderzocht Onderzocht Niet onderzocht Niet onderzocht Onderzocht Niet onderzocht Niet onderzocht Onderzocht Niet onderzocht Onderzocht Niet onderzocht Niet onderzocht Niet onderzocht Niet onderzocht Niet onderzocht Niet onderzocht Niet onderzocht Niet onderzocht Niet onderzocht Niet onderzocht

Verdacht Onverdacht Verdacht Verdacht Verdacht Verdacht Verdacht Verdacht Verdacht Verdacht Verdacht Verdacht Verdacht Verdacht Onverdacht Onverdacht Onverdacht Onverdacht Onverdacht Onverdacht Onverdacht Onverdacht Onverdacht Onverdacht Onverdacht Onverdacht Onverdacht Onverdacht Onverdacht Onverdacht

lengte 85 m 60 m 60 m 45 m 20 m 20 m 70 m 70 m 80 m 90 m 7m 7m 200 m 265 m 180 m 30 m 165 m 230 m 115 m 225 m 72 m 200 m

Breedte 1m 1m 1m 1m 1m 1m 1m 1m 1m 1m 1m 1m -

Oppervlakte 12.070 m2 85 m2 60 m2 60 m2 45 m2 20 m2 20 m2 70 m2 70 m2 80 m2 90 m2 7 m2 7 m2 31.657 m2 20.839 m2 9.515 m2 3.650 m2 14.130 m2 5.968 m2 -

Deellocatie Watergang 10 Watergang 11 Watergang 12 Watergang 13 Watergang 14 Watergang 15 Bunderstraat

Onderzocht Niet onderzocht (aanvulling versie 2) Niet onderzocht (aanvulling versie 2) Niet onderzocht (aanvulling versie 2) Niet onderzocht (aanvulling versie 2) Niet onderzocht (aanvulling versie 2) Niet onderzocht (aanvulling versie 2) Niet onderzocht (aanvulling versie 2)

Verdacht Onverdacht

lengte 250 m

Breedte -

Oppervlakte -

Onverdacht

75 m

Onverdacht

70 m

Onverdacht

15 m

Onverdacht

25 m

Onverdacht

215 m

Verdacht

770 m

In de hierna volgende paragrafen wordt voor de verschillende deellocaties nader ingegaan op mogelijke vervolgstappen.

2.4.1

Onderzochte terreindelen In 2022 is een deel van de onderzoekslocatie onderzocht. Het gaat om de deellocaties; Bosschebaan 27, dakgoten 1 t/m 10, De Bunders Noord-A, De Bunders Zuid-B en De Bunders Zuid D. Hierbij zijn, met uitzondering van de dakgoten 1 en 4 (zie paragraaf 2.14), geen verontreinigingen aangetroffen. Plaatselijk is wel PCB aangetoond boven de achtergrondwaarde. De aangetroffen gehalten aan PCB vormen geen belemmering voor de voorgenomen ontwikkeling. De aangetroffen verontreinigingen met asbest vormt eveneens geen belemmering, mits deze tijdig wordt gesaneerd. Ter plaatse van dakgoten 1 en 4 is sprake van een ernstig geval van bodemverontreiniging en is sanering (conform BRL6000 en BRL7000) noodzakelijk. De sanering dient te worden uitgevoerd voordat de stallen gesloopt worden. Dit om te voorkomen dat de asbestverontreiniging tijdens de sloop wordt omgewoeld dan wel verplaatst. Bij dakgoten 2, 3, 5, 6, 7, 8, 9 en 10 is onvoldoende onderzoek uitgevoerd. Strikt genomen is hier aanvullend onderzoek nodig. In overleg met bevoegd gezag kan overwogen worden om de betreffende druppelzones als sterk verontreinigd, met asbest, te beschouwen en ze direct mee te nemen in de sanering van dakgoten 1 en 4. We adviseren om bij sanering de putbodems en -wanden (indien van toepassing) behalve op asbest ook uit te keuren op PCB’s.

2.4.2

Niet onderzochte terreindelen Een aantal terreindelen zijn nog niet onderzocht, namelijk; De Bunders Noord-B, De Bunders Zuid-A, De Bunders Zuid-C, dakgoten 11 en 12 en de watergangen. Op basis van het uitgevoerde vooronderzoek en kijkend naar de resultaten van het onderzoek uit 2022, waarbij nabijgelegen terreinen met vergelijkbaar gebruik en historie zijn onderzocht, worden binnen deze delen geen verontreinigingen verwacht. Ter plaatse van deze terreindelen mag aangenomen worden dat de bodemkwaliteit overeenkomt met de bodemkwaliteitskaart, namelijk klasse landbouw/natuur. Het uitgevoerde vooronderzoek in combinatie met de bodemkwaliteitskaart is in principe voldoende voor de ontwikkeling van de locatie. Echter gelet op het feit dat tot nu toe alle te ontwikkelen locaties zijn onderzocht adviseren wij, in het kader van consistentie, om ook ter plaatse van deze terreinen verkennend bodemonderzoek uit te voeren. Binnen de niet onderzochte terreindelen zijn twee asbestverdachte dakgoten aanwezig. Omdat hier sprake kan zijn van een asbestverontreiniging in de toplaag, en mogelijk ook een verontreiniging met PCB’s (in de toplaag, 0,1 m -mv), is hier een verkennend asbestonderzoek nodig.

2.4.3

Waterbodems In en om de onderzoekslocatie zijn watergangen aanwezig. Deze zijn niet meegenomen in het vooronderzoek. Indien de watergangen in de toekomst worden aangepast (verlegd, gedempt, verbreed etc.) dan is verkennend waterbodemonderzoek noodzakelijk.

2.4.4

Gedempte sloten. In paragraaf 2.4 en tabel 2 zijn gedempte sloten niet apart vermeld, maar deze zijn wel aanwezig binnen de nog te onderzoeken deellocaties. Over het algemeen worden gedempte sloten als verdachte locaties gezien. Bodemonderzoek naar gedempte sloten is problematisch omdat de exacte ligging vaak niet bekend is en historische kaarten niet nauwkeurig genoeg zijn. In een gebied zoals deze met verschillende sloot patronen in verschillende perioden rijst daarnaast ook nog de vraag welke sloten het meest verdacht zijn. Om gedempte sloten in het veld op te sporen zullen daarom op meerdere plaatsen boringen uitgevoerd moeten worden in raaien loodrecht op de vermoedelijke sloot. Daarbij komt dat als de sloten gedempt zijn met gebiedseigen grond ze lastig te herkennen zijn in de boringen. Een betere methode voor het opsporen van gedempte sloten is het graven van proefsleuven echter dit is een kostbare methode. Uit het vooronderzoek zijn geen aanwijzingen naar voren gekomen dat de voormalige sloten gedempt zijn met afval, puin en/of verontreinigd slib. Naar verwachting zijn de sloten gedempt met gebiedseigen grond. Dit lijkt te worden bevestigd door de onderzoeken uit 2017 en 2022 (Zie De Bunders te Heesch, Bodem vooronderzoek, Kragten B.V., MIL23.073, d.d. 26-92023). Aanvullend bodemonderzoek ter plaatse van de gedempte sloten achten wij dan ook niet noodzakelijk.

2.4.5

Verbindingsweg De verbindingsweg, ten zuiden van de onderzoekslocatie, valt buiten de onderzoekslocatie. Vanwege het aanwezige puin is de weg verdacht met betrekking tot asbest. Indien hier in de toekomst werkzaamheden zijn voorzien adviseren wij om ter plaatse een verkennend asbestonderzoek uit te voeren.

2.4.6

Watergangen 10 t/m 15 en Bunderstraat (versie 2) Aan de westzijde van het plangebied vallen de Bunderstraat en de daar langs gelegen watergangen in versie 2 binnen het plangebied. De watergangen zijn niet verdacht op mogelijke verontreinigingen, maar de Bunderstraat (met name de bermen) kan vanwege het gebruik wel verontreinigd zijn. Als gevolg van afspoeling kunnen in de bermen verhoogde gehalten aan zware metalen, PAK en minerale olie worden verwacht. Indien ter plaatse van de watergangen en/of de weg grondroerende werkzaamheden worden uitgevoerd kan het, ten behoeve van het grondverzet dan wel de ARBO, noodzakelijk zijn om verkennend (water-)bodemonderzoek uit te voeren. Indien asfalt wordt gefreesd en afgevoerd zal ook een asfaltonderzoek nodig zijn. Omdat deze watergangen en de Bunderstraat in versie 2 zijn toegevoegd, ruim na uitvoeren van de veld- en laboratorium werkzaamheden, zijn de watergangen en de weg nog niet onderzocht.

OPZET (WATER-)BODEMONDERZOEK

3.1

Verkennend bodem- en asbestonderzoek (NEN5740 en NEN5707) Op basis van het vooronderzoek is de onderzoekslocatie op te delen in 29 deellocaties, waaronder 9 watergangen en 12 druppelzones van asbestdaken. Een groot deel van deze deellocaties is reeds in 2022 onderzocht. Onderstaande onderzoeksopzet is van toepassing op de nog niet onderzochte deellocaties. Hierbij moet opgemerkt worden dat een aantal druppelzones niet volledig zijn onderzocht. In deze onderzoeksopzet is ervan uitgegaan dat deze ook niet onderzocht worden maar als asbestverdacht direct worden meegenomen in de uit te voeren sanering. Het bodemonderzoek wordt uitgevoerd conform de NEN5740 met een strategie voor een onverdachte locatie. Het onderzoek in de druppelzones van de asbestdaken wordt uitgevoerd conform de NEN5707. In verband met mogelijke PCB verontreiniging bij druppelzones van asbestverdachte daken worden de gaten doorgeboord tot 1,0 m -mv en worden de boven- en ondergrond geanalyseerd op het standaard NEN-pakket. Tabel 3

Opzet milieukundig onderzoek

Deellocatie De Bunders Noord-B

Aantal Boringen en peilbuizen Uit te voeren analyses* 17 x 0,5 m -mv 3 x NEN-bovengrond (incl. PFAS)** 4 x 2,0 m -mv 2 x NEN-ondergrond 3 x Peilbuis 3 x NEN-grondwater De Bunders Zuid-A 9.515 m2 ONV-NL 14 x 0,5 m -mv 3 x NEN-bovengrond (incl. PFAS)** (NEN5740) 4 x 2,0 m -mv 2 x NEN-ondergrond 2 x Peilbuis 2 x NEN-grondwater De Bunders Zuid-C 14.130 m2 ONV-NL-GR 17 x 0,5 m -mv 3 x NEN-bovengrond (incl. PFAS)** (NEN5740) 4 x 2,0 m -mv 2 x NEN-ondergrond 3 x Peilbuis 3 x NEN-grondwater Dakgoot 11 7 m2 VED-HE 2 x asbest inspectiegat doorgeboord 1 x NEN-bovengrond (NEN5707) tot 1,0 m -mv 1 x Asbest in grond (toplaag) Dakgoot 12 7 m2 VED-HE 2 x asbest inspectiegat doorgeboord 1 x NEN-bovengrond (NEN5707) tot 1,0 m -mv 1 x Asbest in grond (toplaag) *) NEN (landbodem): Zware metalen (barium, cadmium, kobalt, koper, kwik, lood, molybdeen, nikkel, zink), PAK’s, PCB’s en minerale olie; PFAS: 30 PFAS verbindingen conform de advieslijst van 12 juli 2019. **) De locatie is onverdacht ten aanzien van PFAS. Om dit te toetsen worden enkele monsters aanvullend geanalyseerd. Omdat PFAS uitsluitend via atmosferische depositie in het plangebied kan komen, wordt in de eerste instantie alleen de bovengrond aanvullend geanalyseerd op PFAS.

3.2

Omvang 20.839 m2

Strategie ONV-NL-GR (NEN5740)

Waterbodemonderzoek Binnen en rondom de deellocaties zijn in totaal 9 watergangen aanwezig. Hoewel nog geen werkzaamheden ter plaatse van deze watergangen bekend zijn, is door de opdrachtgever verzocht deze wel al te onderzoeken. Ter plaatse van deze watergangen wordt daarom een verkennend waterbodemonderzoek conform de NEN5720 uitgevoerd. Tabel 4 Opzet Waterbodemonderzoek Deellocatie

Lengte

Strategie

Watergang 1

200 m

LN (NEN5720)

Watergang 2

265 m

LN (NEN5720)

Watergang 3

180 m

LN (NEN5720)

Watergang 4

30 m

LN (NEN5720)

Watergang 5

165 m

LN (NEN5720)

Watergang 6

230 m

LN (NEN5720)

Watergang 7

115 m

LN (NEN5720)

Aantal Boringen en peilbuizen 10 boringen tot 0,5 m in de vaste waterbodem 10 boringen tot 0,5 m in de vaste waterbodem 10 boringen tot 0,5 m in de vaste waterbodem 10 boringen tot 0,5 m in de vaste waterbodem 10 boringen tot 0,5 m in de vaste waterbodem 10 boringen tot 0,5 m in de vaste waterbodem 10 boringen tot 0,5 m in de vaste waterbodem

Uit te voeren analyses* 1 x STAPS pakket + PFAS; slib 1 x STAPS pakket + PFAS; vaste bodem 1 x STAPS pakket + PFAS; slib 1 x STAPS pakket + PFAS; vaste bodem 1 x STAPS pakket + PFAS; slib 1 x STAPS pakket + PFAS; vaste bodem 1 x STAPS pakket + PFAS; slib 1 x STAPS pakket + PFAS; vaste bodem 1 x STAPS pakket + PFAS; slib 1 x STAPS pakket + PFAS; vaste bodem 1 x STAPS pakket + PFAS; slib 1 x STAPS pakket + PFAS; vaste bodem 1 x STAPS pakket + PFAS; slib 1 x STAPS pakket + PFAS; vaste bodem

Deellocatie

Lengte

Strategie

Aantal Boringen en Uit te voeren analyses* peilbuizen Watergang 8 225 m LN (NEN5720) 10 boringen tot 0,5 m in de 1 x STAPS pakket + PFAS; slib vaste waterbodem 1 x STAPS pakket + PFAS; vaste bodem Watergang 9 72 m LN (NEN5720) 10 boringen tot 0,5 m in de 1 x STAPS pakket + PFAS; slib vaste waterbodem 1 x STAPs pakket + PFAS; vaste bodem *STAPs-pakket (waterbodem): Zware metalen (barium, cadmium, kobalt, koper, kwik, lood, molybdeen, nikkel, zink), PAK’s, PCB’s en minerale olie, PFAS: 30 PFAS verbindingen conform de advieslijst van 12 juli 2019 (Bodem+).

Afbeelding 3: Ligging te onderzoeken watergangen en percelen.

VELDWERK

4.1

Uitvoering, kwaliteitsborging en onafhankelijkheid Het veldwerk zoals vermeld in hoofdstuk 3, is uitgevoerd op 25, 26 en 27 oktober 2023, door een ervaren en gecertificeerde veldwerker van BodemBasics, onder certificaat NC-SIK-20330. Het veldwerk is uitgevoerd conform de BRL 2000 en bijbehorend protocol 2001, 2002, 2003 en 2018 (zie literatuurlijst). Kragten en haar onderaannemers aanvaarden uitsluitend opdrachten komend van buiten de eigen organisatie en verklaren geen enkel belang te hebben bij de resultaten van het onderzoek. Het veldwerkverslag en de conformiteitsverklaring van het veldwerk zijn opgenomen in bijlage 8.

4.2

Resultaten veldwerk

4.2.1

Bodemopbouw In totaal zijn 164 boringen uitgevoerd (74 in de landbodem en 90 in de waterbodem), variërend in diepte van minimaal 0,5 tot maximaal 2,5 m -mv. De boringen zijn zintuiglijk onderzocht en beschreven in boorprofielen. De situering van de uitgevoerde boringen is weergegeven in bijlage 2, de boorprofielen zijn opgenomen in bijlage 3. In bijlage 7 zijn enkele foto’s opgenomen. Uit de boringen blijkt dat de bodem (zowel land- als waterbodem) nagenoeg geheel bestaat uit matig fijn, matig siltig zand.

4.2.2

Zintuiglijke waarnemingen In het opgeboorde materiaal zijn geen onnatuurlijke bijmengingen waargenomen. Er zijn geen asbestverdachte materialen waargenomen.

4.2.3

Maaiveldinspectie Het verkennend asbestonderzoek is uitgevoerd om na te gaan of ter plaatse van het schuurtje met asbestverdacht dak in de druppelzone van het dak asbest in de bodem terecht is gekomen. Afbeelding 4 toont het schuurtje. Zoals te zien op de foto heeft het schuurtje een asbestverdacht dak zonder dakgoot. Aan de kopse kanten van het schuurtje staan losse asbestverdachte platen. Door de begroeiing en de regenval was aan het maaiveld geen asbestverdacht materiaal waarneembaar.

Afbeelding 4: Schuurtje met asbestverdacht dak

4.2.4

Inspectiegaten Ten behoeve van het asbestonderzoek ter plaatse van de druppelzones van het schuurtje in totaal vier inspectiegaten gegraven (101 t/m 104). Vanwege het aantreffen van asbestverdachte platen tegen de kopse kanten van het schuurtje zijn aanvullend twee extra gaten gegraven (105 en 106). De gaten hebben een oppervlakte van minimaal 0,3 x 0,3 m en zijn gegraven tot een diepte van minimaal 0,5 m -mv. Na het graven van de gaten zijn deze doorgeboord tot 1,0 m -mv. Tijdens de visuele inspectie van de vrijkomende materialen is géén asbestverdacht materiaal aangetroffen. De veldwerkformulieren van het asbestonderzoek zijn opgenomen in bijlage 8. De foto’s van de inspectiegaten zijn opgenomen in bijlage 7. In tabel 5 zijn de resultaten van het veldwerk van het asbestonderzoek vermeld. Tabel 5

Resultaten veldwerk asbestonderzoek

Inspectiegat: 101 102 103 104 105 106

Bemonsterd traject (m -mv): 0,0 – 0,1 0,1 – 0,5 0,0 – 0,1 0,1 – 0,5 0,0 – 0,1 0,1 – 0,5 0,0 – 0,1 0,1 – 0,5 0,0 – 0,5 0,0 – 0,5

Verdacht of onverdacht Verdacht Onverdacht Verdacht Onverdacht Verdacht Onverdacht Verdacht Onverdacht Verdacht Onverdacht

Hoofdbestanddeel: Zand Zand Zand Zand Zand Zand Zand Zand Zand Zand

Percentage puin/bijmenging: 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0%

Asbest verdacht materiaal: Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee

Samengevoegd tot mengmonster: Amm1 Amm2 Amm1 Amm2 Amm1 Amm2 Amm1 Amm2 Amm3 Amm3

4.3

Monsterselectie Op basis van de resultaten van het veldwerk zijn grondmengmonsters samengesteld. In tabel 6 is deze mengmonstersamenstelling weergegeven. Vanwege de bodemopbouw binnen de onderzoekslocatie is één mengmonster meer geanalyseerd dan voorafgaand gepland. Tabel 6: Monsterselectie. Analysemonster mm1

Traject (m -mv) 0,00 - 0,50

mm2

0,00 - 0,50

mm3

0,00 - 0,50

mm4

0,50 - 1,50

mm5

0,50 - 1,50

mm6

0,00 - 0,50

mm7

0,00 - 0,50

mm8

0,00 - 0,50

mm9

0,50 - 1,50

mm10

0,50 - 1,50

mm11

0,00 - 0,50

mm12

0,00 - 0,50

mm13

0,00 - 0,50

mm14

0,50 - 1,50

mm15

0,50 - 1,50

Deelmonsters

Analysepakket

Grondsoort/motivatie

01 (0,00 - 0,50), 02 (0,00 - 0,50) 03 (0,00 - 0,40), 03 (0,40 - 0,50) 04 (0,00 - 0,50), 05 (0,00 - 0,50) 06 (0,00 - 0,40), 06 (0,40 - 0,50) 07 (0,00 - 0,50), 08 (0,00 - 0,50) 09 (0,00 - 0,50), 10 (0,00 - 0,40) 10 (0,40 - 0,50), 11 (0,00 - 0,50) 13 (0,00 - 0,50), 14 (0,00 - 0,50) 15 (0,00 - 0,50), 16 (0,00 - 0,50) 17 (0,00 - 0,50), 18 (0,00 - 0,50) 19 (0,00 - 0,50), 20 (0,00 - 0,50) 03 (0,50 - 1,00), 03 (1,00 - 1,50) 06 (0,50 - 1,00), 06 (1,00 - 1,50) 09 (0,50 - 1,00), 09 (1,00 - 1,50) 14 (0,50 - 1,00), 14 (1,00 - 1,50) 17 (0,50 - 1,00), 17 (1,00 - 1,50) 20 (0,50 - 1,00), 20 (1,00 - 1,50) 21 (0,00 - 0,50), 22 (0,00 - 0,50) 23 (0,00 - 0,50), 24 (0,00 - 0,50) 25 (0,00 - 0,50), 26 (0,00 - 0,50) 27 (0,00 - 0,30), 28 (0,00 - 0,50) 29 (0,00 - 0,50), 30 (0,00 - 0,50) 31 (0,00 - 0,50), 32 (0,00 - 0,50) 33 (0,00 - 0,50), 34 (0,00 - 0,50) 35 (0,00 - 0,50), 36 (0,00 - 0,50) 37 (0,00 - 0,50) 38 (0,00 - 0,50), 39 (0,00 - 0,50) 40 (0,00 - 0,50), 41 (0,00 - 0,50) 42 (0,00 - 0,50), 43 (0,00 - 0,50) 44 (0,00 - 0,50) 23 (0,50 - 1,00), 23 (1,00 - 1,50) 26 (0,50 - 1,00), 26 (1,00 - 1,50) 28 (0,50 - 1,00), 28 (1,00 - 1,50) 33 (0,50 - 1,00), 33 (1,00 - 1,50) 34 (0,50 - 1,00), 34 (1,00 - 1,50) 37 (0,50 - 0,70), 37 (0,70 - 1,00) 40 (0,50 - 1,00), 40 (1,00 - 1,50) 45 (0,00 - 0,50), 48 (0,00 - 0,50) 50 (0,00 - 0,50), 55 (0,00 - 0,50) 60 (0,00 - 0,50), 61 (0,00 - 0,50) 65 (0,00 - 0,50), 66 (0,00 - 0,50)

46 (0,00 - 0,50), 47 (0,00 - 0,50) 49 (0,00 - 0,50), 51 (0,00 - 0,50) 52 (0,00 - 0,50), 53 (0,00 - 0,50) 54 (0,00 - 0,50), 56 (0,00 - 0,50) 57 (0,00 - 0,50), 58 (0,00 - 0,50) 59 (0,00 - 0,50), 62 (0,00 - 0,50) 63 (0,00 - 0,50), 64 (0,00 - 0,50) 67 (0,00 - 0,50), 68 (0,00 - 0,50) 48 (0,50 - 1,00), 48 (1,00 - 1,50) 55 (0,50 - 1,00), 55 (1,00 - 1,50) 65 (0,50 - 1,00), 65 (1,00 - 1,50) 49 (0,50 - 1,00), 49 (1,00 - 1,50) 56 (0,50 - 1,00), 56 (1,00 - 1,50) 57 (0,50 - 1,00), 57 (1,00 - 1,50) 64 (0,50 - 1,00), 64 (1,00 - 1,50)

STAP1 + PFAS

Bovengrond

STAP1 + PFAS

Bovengrond

STAP1 + PFAS

Bovengrond

STAP1

Ondergrond

STAP1

Ondergrond

STAP1 + PFAS

Bovengrond

STAP1 + PFAS

Bovengrond

STAP1 + PFAS

Bovengrond

STAP1

Ondergrond

STAP1

Ondergrond

STAP1 + PFAS

Bovengrond

STAP1 + PFAS

Bovengrond

STAP1 + PFAS

Bovengrond

STAP1

Ondergrond

STAP1

Ondergrond

Analysemonster mm16

Traject (m -mv) 0,00 - 0,50

mm17

0,50 - 1,00

mmwb1

0,00 - 0,50

mmwb2

0,15 - 0,65

mmwb3

0,39 - 0,95

mmwb4

0,00 - 0,50

mmwb5

0,00 - 0,50

mmwb6

0,00 - 0,76

mmwb7

0,11 - 0,78

mmwb8

0,11 - 0,90

mmwb9

0,00 - 0,50

Deelmonsters

Analysepakket

Grondsoort/motivatie

101 (0,00 - 0,50), 102 (0,00 - 0,50) 103 (0,00 - 0,50), 104 (0,00 - 0,50) 101 (0,50 - 1,00), 102 (0,50 - 1,00) 103 (0,50 - 1,00), 104 (0,50 - 1,00) W10 (0,00 - 0,50), W11 (0,00 - 0,50) W12 (0,00 - 0,50), W13 (0,00 - 0,50) W14 (0,00 - 0,50), W15 (0,00 - 0,50) W16 (0,00 - 0,50), W17 (0,00 - 0,50) W18 (0,00 - 0,50), W19 (0,00 - 0,50) W20 (0,15 - 0,65), W21 (0,15 - 0,65) W22 (0,15 - 0,65), W23 (0,15 - 0,65) W24 (0,15 - 0,65), W25 (0,15 - 0,65) W26 (0,15 - 0,65), W27 (0,15 - 0,65) W28 (0,15 - 0,65), W29 (0,15 - 0,65) W30 (0,39 - 0,89), W31 (0,40 - 0,90) W32 (0,43 - 0,93), W33 (0,42 - 0,92) W34 (0,43 - 0,93), W35 (0,45 - 0,95) W36 (0,42 - 0,92), W37 (0,43 - 0,93) W38 (0,43 - 0,93), W39 (0,41 - 0,91) W40 (0,00 - 0,50), W41 (0,00 - 0,50) W42 (0,00 - 0,50), W43 (0,00 - 0,50) W44 (0,00 - 0,50), W45 (0,00 - 0,50) W46 (0,00 - 0,50), W47 (0,00 - 0,50) W48 (0,00 - 0,50), W49 (0,00 - 0,50) W50 (0,00 - 0,50), W51 (0,00 - 0,50) W52 (0,00 - 0,50), W53 (0,00 - 0,50) W54 (0,00 - 0,50), W55 (0,00 - 0,50) W56 (0,00 - 0,50), W57 (0,00 - 0,50) W58 (0,00 - 0,50), W59 (0,00 - 0,50) W60 (0,14 - 0,64), W61 (0,16 - 0,66) W62 (0,22 - 0,72), W63 (0,26 - 0,76) W64 (0,23 - 0,73), W65 (0,09 - 0,59) W66 (0,00 - 0,50), W67 (0,00 - 0,50) W68 (0,00 - 0,50), W69 (0,00 - 0,50) W70 (0,11 - 0,61), W71 (0,16 - 0,66) W72 (0,22 - 0,72), W73 (0,25 - 0,75) W74 (0,25 - 0,75), W75 (0,28 - 0,78) W76 (0,28 - 0,78), W77 (0,25 -

0,75) W78 (0,26 - 0,76), W79 (0,24 - 0,74) W80 (0,11 - 0,61), W81 (0,23 - 0,73) W82 (0,24 - 0,74), W83 (0,25 - 0,75) W84 (0,26 - 0,76), W85 (0,38 - 0,88) W86 (0,40 - 0,90), W87 (0,39 - 0,89) W88 (0,35 - 0,85), W89 (0,37 - 0,87) W90 (0,00 - 0,50), W91 (0,00 - 0,50) W92 (0,00 - 0,50), W93 (0,00 - 0,50) W94 (0,00 - 0,50), W95 (0,00 - 0,50) W96 (0,00 - 0,50), W97 (0,00 - 0,50) W98 (0,00 - 0,50), W99 (0,00 - 0,50)

STAP1

Ondergrond

STAP1

Ondergrond

STAPs + PFAS

Vaste waterbodem

STAPs + PFAS

Vaste waterbodem

STAPs + PFAS

Vaste waterbodem

STAPs + PFAS

Vaste waterbodem

STAPs + PFAS

Vaste waterbodem

STAPs + PFAS

Vaste waterbodem

STAPs + PFAS

Vaste waterbodem

STAPs + PFAS

Vaste waterbodem

STAPs + PFAS

Vaste waterbodem

4.4

Grondwateronderzoek

4.4.1

Plaatsen peilbuizen Voor het bemonsteren van het grondwater zijn in totaal 8 peilbuizen geplaatst (boringen 09, 20, 23, 33, 40, 48, 57 en 65). Tijdens het veldwerk (25 t/m 27 oktober 2023) is het grondwater aangetroffen op een diepte van circa 0,7 á 1,0 m -mv. De filterstelling van de peilbuis en de diepte waarop het grondwater tijdens het plaatsen van de peilbuizen is aangetroffen, is samengevat in tabel 7.

4.4.2

Monsterneming grondwater Ten behoeve van het milieukundig onderzoek is het grondwater in de peilbuizen bemonsterd op 6 november 2023. Voorafgaand aan de monsterneming zijn de peilbuizen afgepompt totdat stabiele veldmetingen werden vastgesteld. De resultaten van de veldmetingen zijn vermeld in tabel 7. Tabel 7: Veldmetingen grondwater d.d. 21 april 2023 Peilbuis (nr.)

09 20 23 33 40 48 57 65

Filterstelling (m -mv):

1,30 - 2,30 1,20 - 2,20 1,30 - 2,30 1,20 - 2,20 1,20 - 2,20 1,50 - 2,50 1,50 - 2,50 1,50 - 2,50

Grondwaterstand (m -mv) Ten tijde van plaatsen (25/27-102023)

Ten tijde van bemonsteren (6-11-2023)

0,7 0,8 0,7 0,7 1,0 1,0 1,0

0,50 0,50 0,65 0,52 0,52 0,60 0,55 0,53

Zuurgraad1) (pH)

Elektrisch geleidend vermogen 2) (EGV/EC, in µS/cm)

Troebelheid3) (NTU)

5,1 4,5 4,1 4,6 4,5 4,5 5,8 4,6

200 260 160 420 570 830 840 670

64,5 158 71,5 41,5 14,9 90,9 149 15,2

1) Een pH van 7 geldt als neutraal, een pH lager dan 7 als zuur en een pH hoger dan 7 als basisch. Grondwater is over het

algemeen (behalve op kalkhoudende gronden) licht zuur. 2) Het elektrisch geleidend vermogen is een maat voor de aanwezigheid van elektrolytische verontreinigingen in het grondwater (veelal veroorzaakt door zouten, in landbouwgebied meestal afkomstig uit meststoffen). Schoon, onbelast grondwater heeft een EC van circa 300 à 350. 3) Troebelheid van grondwater wordt over het algemeen veroorzaakt door zwevende deeltjes zoals klei en organische stof die (opgeloste) chemische verontreinigingen uit het grondwater aan zich kunnen binden. Dit kan bij analyse een vertekend beeld geven van de werkelijke (opgeloste) gehalten in het grondwater. Een verhoogde troebelheid (NTU >10) kan aldus een verklaring geven voor verhoogde gehalten aan organische verontreinigingen in het grondwater.

De genomen grondwatermonsters zijn in het laboratorium geanalyseerd op het standaard grondwaterpakket uit de NEN5740.

LABORATORIUMONDERZOEK

5.1

Algemeen Het laboratoriumonderzoek naar de chemische kwaliteit is uitgevoerd conform het Accreditatieschema AS3000 door een RvA-geaccrediteerd laboratorium (SGS Environmental Analytics B.V.). De monsters van de grond zijn op het laboratorium samengesteld tot mengmonsters. De mengmonsters zijn onderzocht op stoffen conform het standaardpakket NEN-pakket grond (9 zware metalen, PAK 10-VROM, 7 PCB’s en minerale olie). Daarnaast zijn de mengmonsters van de bovengrond ook onderzocht op PFAS (zie tabel 6). Voor het berekenen van de toetsingswaarden zijn van de mengmonsters tevens de gehalten aan lutum en humus bepaald. De monsters van het grondwater zijn geanalyseerd op het standaard NEN-pakket voor grondwater (9 Zware metalen, PAK’s, BTEXN, minerale olie en VOCl’s). De monsters van de waterbodems zijn op het laboratorium samengesteld tot negen mengmonsters. De mengmonsters zijn onderzocht op stoffen conform het standaard NEN-pakket voor waterbodems (9 zware metalen, PAK 10-VROM, 7 PCB’s en minerale olie). De monsters zijn daarnaast ook onderzocht op PFAS (zie tabel 6). Voor het berekenen van de toetsingswaarden is van de mengmonsters tevens de gehalten aan lutum en humus bepaald. Voor de afzonderlijke parameters uit de voornoemde pakketten wordt verwezen naar bijlage 5 (analysecertificaten) of bijlage 6 (toetsingstabellen).

5.2

Toetsingsnormen

5.2.1

Wet bodembescherming grond (BoToVa T12 en T13) T12: Beoordeling kwaliteit van grond volgens Wbb T13: Beoordeling kwaliteit van grondwater volgens Wbb Om vast te stellen of sprake is van bodemverontreiniging worden de analyseresultaten van de grond en het grondwater getoetst aan de Achtergrondwaarden (AW2000) dan wel Streefwaarden (voor grondwater) en de Interventiewaarden (I) uit de Regeling bodemkwaliteit en de Circulaire bodemsanering per 1 juli 2013. Een overschrijding van de AW2000 wordt beschouwd als een lichte verontreiniging, het overschrijden van de I (Interventiewaarde) als een sterke verontreiniging. Het overschrijden van de Interventiewaarde kan aanleiding zijn voor het uitvoeren van nader onderzoek. Barium Opgemerkt wordt dat voor barium de interventiewaarde voor grond en bagger is ingetrokken aangezien gebleken is dat deze interventiewaarden lager kunnen zijn dan het gehalte dat van nature in de bodem kan voorkomen. Barium hoeft alleen te worden getoetst als er vanwege antropogene activiteiten verhoogde bariumgehalten kunnen worden aangetroffen ten opzichte van de toetsingswaarde. De voormalige interventiewaarde voor barium in de grond bedraagt 920 mg/kg ds (voor standaardbodem).

5.2.2

Besluit bodemkwaliteit (Landbodem, indicatief, BoToVa T101; Waterbodem, BoToVa T101 en T103a) T101: Beoordeling kwaliteitsklassen van grond en baggerspecie bij toepassen op of in de landbodem T103a: Beoordeling kwaliteitsklassen van baggerspecie bij toepassen in een oppervlaktewaterlichaam Om een indicatie te krijgen van de hergebruiksmogelijkheden van de vrijkomende grond en/of waterbodem worden de analyseresultaten getoetst aan de kwaliteitsklassen van grond en baggerspecie bij toepassen op of in de landbodem (Landbouw/natuur, wonen, industrie, matig verontreinigd en sterk verontreinigd)

Voor het toepassen van de waterbodem in oppervlaktewater zijn de waterbodemmonsters getoetst aan de kwaliteitsklassen van baggerspecie bij toepassen in oppervlaktewaterlichamen. Waterbodems kunnen voldoen aan de klassen; niet verontreinigd, licht verontreinigd, matig verontreinigd en/of sterk verontreinigd. Waterbodems die als sterk verontreinigd worden beoordeeld zijn niet toepasbaar. Ten aanzien van de landbodem dient opgemerkt te worden dat met deze toetsingen het onderhavige onderzoek niet gelijkwaardig is aan een partijkeuring en derhalve geen erkend bewijsmiddel is in het kader van het Bbk. Voor de waterbodem zijn de toetsingen wel gelijk aan een partijkeuring. N.B. de oplevering van de Omgevingswet-toetsingen in de service BoToVa is vertraagd en derhalve nog niet beschikbaar. De resultaten van de oorspronkelijke toetsingen (T1: Beoordeling kwaliteit van grond en bagger bij toepassing op of in de bodem en T3: Beoordeling kwaliteit van bagger en ontvangende bodem bij toepassing in een oppervlaktewaterlichaam) zijn in tabellen 9 en 11 handmatig omgezet conform de memo “BoToVa wijzigingen Omgevingswet” (Rijkswaterstaat, d.d. 28-11-2023). Deze memo is als aanvulling bijgevoegd in bijlage 5. De toetsingen in bijlage 5 zijn nog de oorspronkelijke toetsingen.

5.2.3

Handelingskader PFAS De gehalten aan PFAS worden getoetst aan de landelijke achtergrondwaarden voor ‘landbouw/natuur’ en aan de toepassingswaarden voor de bodemfuncties ‘Wonen’ en ‘Industrie’ (voor de toepassing op landbodem) zoals vermeld in het ‘Handelingskader PFAS in grond en baggerspecie, geactualiseerde versie d.d. 29 december 2023’. De toepassingen en bijbehorende toepassingswaarden zijn opgenomen in tabel 8. Tabel 8: Toetswaarden PFAS (bron: Handelingskader PFAS, 29-12-2023) Categorie

Toepassingssituatie

Toepassingswaarde (µg/kg d.s.) Op de landbodem

4.1

Grond en baggerspecie toepassen Bodemkwaliteitsklasse Wonen of industrie

Bodemfunctieklasse Wonen of industrie

Landbouw/natuur

Wonen of industrie

Landbouw/natuur, wonen of industrie

Landbouw/natuur

PFOS = 3 PFOA = 7 Overige PFAS = 3 PFOS = 1,4 PFOA = 1,9 Overige PFAS = 1,4 PFOS = 1,4 PFOA = 1,9 Overige PFAS = 1,4

Voor toepassing in oppervlaktewateren gelden de volgende toepassingswaarden: Toepassen in Rijkswater = PFAS: 0,8 µg/kg d.s. en PFOS: 3,7 µg/kg d.s. Toepassen in Overig water = PFAS: 0,8 µg/kg d.s. en PFOS: 1,1 µg/kg d.s.

5.3

Resultaten De resultaten van de laboratoriumanalyses zijn gerapporteerd in analysecertificaten die zijn opgenomen in bijlage 4. In bijlage 5 zijn de uitgevoerde toetsingen opgenomen voor de NEN parameters. Afwijkingen laboratorium Op de certificaten zijn geen afwijkingen vermeld.

5.3.1

NEN parameters In tabel 9 zijn de toetsingsresultaten van de grond- en waterbodemmengmonsters weergegeven. Het oordeel voor de Bbk toetsing (T1) is exclusief PFAS-toetsing.

Tabel 9 Toetsingsresultaten grond Analysemonster: mm1 mm2 mm3

Traject (m -mv): 0,00 - 0,50 0,00 - 0,50 0,00 - 0,50

mm4 mm5 mm6

0,50 - 1,50 0,50 - 1,50 0,00 - 0,50

mm7

0,00 - 0,50

mm8

0,00 - 0,50

mm9 mm10 mm11

0,50 - 1,50 0,50 - 1,50 0,00 - 0,50

mm12

0,00 - 0,50

mm13

0,00 - 0,50

mm14 mm15 mm16 mm17 mmwb1

0,50 - 1,50 0,50 - 1,50 0,00 - 0,50 0,50 - 1,00 0,00 - 0,50

mmwb2

0,15 - 0,65

mmwb3

0,39 - 0,95

mmwb4

0,00 - 0,50

mmwb5

0,00 - 0,50

mmwb6

0,00 - 0,76

mmwb7

0,11 - 0,78

mmwb8

0,11 - 0,90

mmwb9

0,00 - 0,50

Meetpunten: 01, 02, 03, 04, 05, 06 07, 08, 09, 10, 11 13, 14, 15, 16 17, 18, 19, 20 03, 06, 09 14, 17, 20 21, 22, 23, 24 25, 26, 27, 28 29, 30 31, 32, 33, 34 35, 36, 37 38, 39, 40, 41 42, 43, 44 23, 26, 28 33, 34, 37, 40 45, 48, 50, 55 60, 61, 65, 66 46, 47, 49, 51 52, 53, 54, 56 57, 58, 59, 62 63, 64, 67, 68 48, 55, 65 49, 56, 57, 64 101, 102, 103, 104 101, 102, 103, 104 W10, W11, W12, W13, W14, W15, W16, W17, W18, W19 W20, W21, W22, W23, W24, W25, W26, W27, W28, W29 W30, W31, W32, W33, W34, W35, W36, W37, W38, W39 W40, W41, W42, W43, W44, W45, W46, W47, W48, W49 W50, W51, W52, W53, W54, W55, W56, W57, W58, W59 W60, W61, W62, W63, W64, W65, W66, W67, W68, W69 W70, W71, W72, W73, W74, W75, W76, W77, W78, W79 W80, W81, W82, W83, W84, W85, W86, W87, W88, W89 W90, W91, W92, W93, W94, W95, W96, W97, W98, W99

Wbb (BoToVa, T12) > AW2000 >I -

Bbk (BoToVa, T101) Op of in landbodem Landbouw/natuur Landbouw/natuur Landbouw/natuur

Bbk BoToVa T103a In oppervlaktewater nvt nvt nvt

Landbouw/natuur Landbouw/natuur Landbouw/natuur

nvt nvt nvt

Landbouw/natuur

nvt

Landbouw/natuur

nvt

Landbouw/natuur Landbouw/natuur Landbouw/natuur

nvt nvt nvt

Landbouw/natuur

nvt

Landbouw/natuur

nvt

PCB

Landbouw/natuur Landbouw/natuur Landbouw/natuur Landbouw/natuur Landbouw/natuur*

nvt nvt nvt nvt Licht verontreinigd*

Landbouw/natuur

Niet verontreinigd

Landbouw/natuur

Niet verontreinigd

Zink, Cadmium, PAK -

Industrie*

Licht verontreinigd*

Landbouw/natuur*

Niet verontreinigd*

PCB

Industrie

Licht verontreinigd

Landbouw/natuur

Niet verontreinigd

Landbouw/natuur

Niet verontreinigd

Landbouw/natuur

Niet verontreinigd

* in verband met verhoogde PFAS gehalten in deze monsters, geldt voor deze monsters andere hergebruiksklassen. Deze zijn vermeld in tabel 11

5.3.2

PFAS De analyseresultaten van PFAS zijn getoetst aan de normen zoals vermeld in paragraaf 5.2.3. De toetsing is opgenomen in bijlage 6 In tabel 10 zijn de toetsresultaten samengevat.

Tabel 10: Toetsingsresultaten grond Analysemonster:

Traject (m -mv):

Meetpunten:

Toetsing aan: Bepalingsgrens

mm1 mm2 mm3 mm6 mm7 mm8 mm11

0,00 - 0,50 0,00 - 0,50 0,00 - 0,50 0,00 - 0,50 0,00 - 0,50 0,00 - 0,50 0,00 - 0,50

mm12

0,00 - 0,50

mm13

0,00 - 0,50

mmwb1 mmwb2 mmwb3 mmwb4 mmwb5 mmwb6 mmwb7 mmwb8 mmwb9

0,00 - 0,50 0,15 - 0,65 0,39 - 0,95 0,00 - 0,50 0,00 - 0,50 0,00 - 0,76 0,11 - 0,78 0,11 - 0,90 0,00 - 0,50

01 t/m 06 07 t/m 11 13 t/m 20 21 t/m 30 31 t/m 37 38 t/m 44 45, 48, 50, 55, 60, 61, 65, 66 46, 47, 49, 51, 52, 53, 54, 56 57, 58, 59, 62, 63, 64, 67, 68 W10 t/m W19 W20 t/m W29 W30 t/m W39 W40 t/m W49 W50 t/m W59 W60 t/m W69 W70 t/m W79 W80 t/m W89 W90 t/m W99

Voldoet niet Voldoet niet Voldoet niet Voldoet niet Voldoet niet Voldoet niet Voldoet niet

PFAS 1,4 en PFOA 1,9 Voldoet Voldoet Voldoet Voldoet Voldoet Voldoet Voldoet

PFAS 3,0 en PFOA 7,0 Voldoet Voldoet Voldoet Voldoet Voldoet Voldoet Voldoet

PFAS 0,8 en PFOS 1,1 Voldoet Voldoet Voldoet Voldoet Voldoet Voldoet Voldoet

PFAS 0,8 en PFOS 3,7 Voldoet Voldoet Voldoet Voldoet Voldoet Voldoet Voldoet

Voldoet niet

Voldoet

Voldoet niet

Voldoet

Voldoet niet Voldoet Voldoet niet Voldoet niet Voldoet niet Voldoet niet Voldoet niet Voldoet niet Voldoet niet

Voldoet niet Voldoet Voldoet Voldoet Voldoet niet Voldoet Voldoet Voldoet Voldoet

Voldoet Voldoet Voldoet Voldoet Voldoet Voldoet Voldoet Voldoet Voldoet

Voldoet niet Voldoet Voldoet Voldoet niet Voldoet niet Voldoet Voldoet Voldoet Voldoet

Voldoet Voldoet Voldoet Voldoet niet Voldoet niet Voldoet Voldoet Voldoet Voldoet

In nagenoeg alle op PFAS geanalyseerde grond- en waterbodemmonsters zijn gehalten aan PFAS gemeten groter dan de bepalingsgrens (0,1 µg/kg d.s.). Dit is conform verwachting. In de grondmengmonsters worden geen gehalten aangetroffen groter dan de toetswaarden uit het Handelingskader PFAS. In de waterbodemmonsters mmwb1, mmwb4 en mmwb5 worden wel enkele toetsnormen overschreden. Dit beperkt de hergebruiksmogelijkheden van deze waterbodems enigszins. In onderstaande tabel 11 zijn de toepassingsklassen weergegeven. Tabel 11: Toepassingsklasse o.b.v. PFAS gehalten Analysemonster: mmwb1

Traject (m -mv): 0,00 - 0,50

Meetpunten: W10 t/m W19

Hergebruik Op of in landbodem Wonen

mmwb4 mmwb5

0,00 - 0,50 0,00 - 0,50

W40 t/m W49 W50 t/m W59

Industrie Wonen

Hergebruik In oppervlaktewater Sterk verontreinigd in overig water, matig toepasbaar in Rijkswateren Sterk verontreinigd Sterk verontreinigd

De hogere PFAS gehalten in monsters mmwb1, mmwb4 en mmwb5 zijn mogelijk te relateren aan de ligging van de onderzochte watergangen langs een weg. Omdat de wegen verhard zijn is er meer afspoeling van stoffen naar de naastgelegen sloten dan vanuit de onverharde terreindelen, waardoor in de sloten langs deze wegen hogere gehalten te verwachten zijn.

5.3.3

Grondwater In onderstaande tabel 12 zijn de analyseresultaten van de grondwatermonsters opgenomen. Tabel 12: Toetsingsresultaten grondwater Peilbuis 09 20 23 33 40 48 57 65

Filterdiepte (m -mv) 1,30 - 2,30 1,20 - 2,20 1,30 - 2,30 1,20 - 2,20 1,20 - 2,20 1,50 - 2,50 1,50 - 2,50 1,50 - 2,50

>Streefwaarde

> Tussenwaarde

> Interventiewaarde

Cadmium (0,13), Kwik (0,16) Nikkel (0,03), Barium (0,01) Nikkel (0,07), Koper (0,23), Cadmium (0,01), Barium (0,08) Nikkel (0,17), Cadmium (0,46), Barium (0,1) Koper (0,13), Barium (0,04) Koper (0,3), Cadmium (0,09), Barium (0,12)

Koper (0,72) Nikkel (0,87) Zink (0,61) Zink (0,54)

Koper (1,1) Koper (1,58) -

De aangetroffen gehalten aan zware metalen komen overeen met de verwachting op basis van eerder uitgevoerde onderzoeken (zie vooronderzoek MIL23.073) en zijn van nature aanwezige verhoogde gehalten.

5.3.4

Asbest Tijdens het veldwerk is in de grove fractie (>20 mm) van grond van de inspectiegaten geen asbestverdacht materiaal aangetroffen. Tijdens de visuele inspectie zijn mengmonsters (zie tabel 5) gemaakt van de fijne fractie (<20 mm). Van elk monster is in het laboratorium het gehalte aan asbest in de fijne fractie (<20 mm) vastgesteld. Het analyserapport is opgenomen in bijlage B4. In tabel 13 zijn de resultaten per inspectiegat vermeld. Tabel 13: Resultaten asbestonderzoek Inspectiegat:

Monsternummer

Hoofdbestanddeel:

Percentage puin:

Asbest Asbestgehalte in Totaal* gehalte plaatmateriaal fractie <20 mm: aan asbest (fractie >20mm) (mg/kg) (mg/kg) 101, 102, 103, 104 Amm1 Zand 0% Nee 73,7 73,7 101, 102, 103, 104 Amm2 Zand 0% Nee 13,6 13,6 105, 106 Amm3 Zand 0% Nee 20,3 20,3 *Het totaal gewogen gehalte aan asbest is gebaseerd op de gehalten in de grove fractie (>20mm) en in de fijne fractie (<20mm).

In monsters Amm1 en Amm2 zijn asbestvezels kleiner dan 0,500 µm aangetroffen. Omdat respirabele vezels met het regenwater op het maaiveld terechtkomen en daardoor voornamelijk in de toplaag aanwezig zijn en in mindere mate in de diepere grondlagen doordringen, is alleen het monster Amm1 middels een SEM analyse onderzocht. Uit de SEM analyse blijkt dat er een gewogen gehalte van 29 mg/kg d.s. aan respirabele asbestvezels aanwezig zijn in monster Amm1. Dit gehalte is op het analyse certificaat en in tabel 13 al verwerkt in het totaal gewogen gehalte asbest van 73,7 mg/kg d.s. Uit de asbest analyses blijkt dat rondom het schuurtje asbest aanwezig is in de bodem. In de toplaag (0,0 – 0,1 m -mv) is het hoogste gehalte aangetroffen. Het gewogen gehalte in dit monster (Amm1) is lager dan de interventiewaarde voor asbest (100 mg/kg d.s.) maar is hoger dan de norm voor nader onderzoek (50 mg/kg d.s.). Dit betekent dat er aanleiding is voor het uitvoeren van naderonderzoek. In hoofdstuk 6 wordt dit nader besproken.

BESPREKING RESULTATEN EN CONCLUSIES

6.1

NEN parameters Landbodem (grond) In geen van de grondmengmonsters zijn verhoogde gehalten aan zwarte metalen, PAK, PCB en/of minerale olie aangetroffen. Dit komt overeen met de verwachtingen op basis van de bodemkwaliteitskaart en het uitgevoerde vooronderzoek. Op basis van de indicatieve toetsing aan de normen uit het Besluit Bodemkwaliteit voldoet de bodem aan Landbouw/natuur. Grondwater In het grondwater zijn licht tot sterk verhoogde gehalten aan zware metalen aangetoond. Dit komt overeen met de resultaten van grondwateronderzoek uit het verleden. De verhoogde gehalten aan zware metalen hebben een natuurlijke oorsprong. Waterbodem In de onderzocht sloten is geen slib aanwezig. In de onderzochte vaste waterbodem zijn plaatselijk licht verhoogde gehalten aan cadmium, zink, PAK en/of PCB aangetroffen. Op basis van de toetsing aan de normen uit het Besluit Bodemkwaliteit zijn de meeste waterbodems niet verontreinigd. De waterbodems met verhoogde gehalten (mmwb4 en mmwb5) voldoen voor de NEN parameters bij toepassing op landbodem aan Industrie en bij toepassing in oppervlaktewater zijn deze licht verontreinigd. Mengmonster mmwb1 is bij toepassing in oppervlaktewater licht verontreinigd maar voldoet bij toepassing op of in de landbodem aan landbouw/natuur.

6.2

PFAS Conform de verwachting blijkt uit het uitgevoerde bodemonderzoek dat ter plaatse van de onderzoekslocatie PFAS aanwezig is in de bodem. Als gevolg van atmosferische depositie zijn in de monsters gehalten aan PFAS aangetroffen boven de bepalingsgrens. Voor de landbodems zijn de aangetroffen gehalten lager dan de toepassingswaarden uit het handelingskader PFAS. Voor de waterbodems van mengmonsters mmwb1, mmwb4 en mmwb5 worden wel de toetsnormen overschreden waardoor de hergebruiksmogelijkheden zijn beperkt.

6.3

Asbest Ter plaatse van perceel F519 staat een schuurtje met een asbesthoudend dak. Tijdens het veldonderzoek bleken er ook asbestverdachte platen tegen de kopse kanten te staan. Uit het uitgevoerde asbest onderzoek blijkt dat er in de bodem rondom het schuurtje asbest aanwezig is, met name in de toplaag (0,0 – 0,1 m -mv). In de toplaag is een asbestgehalte van 73,7 mg/kg d.s. geconstateerd. Dit gehalte is kleiner dan de interventiewaarde (100 mg/kg d.s.), maar groter dan de norm voor het uitvoeren van nader onderzoek (50 mg/kg d.s.). Dat betekent dat er aanleiding is voor het uitvoeren van een nader asbestonderzoek.

Disclaimer: Het onderzoek is door Kragten met grote zorgvuldigheid uitgevoerd volgens de eisen die hieraan worden gesteld vanuit de NEN-onderzoeksnormen, beoordelingsrichtlijnen en veldwerkprotocollen. De resultaten van het milieukundig (water-)bodemonderzoek zijn evenwel gebaseerd op een beperkt aantal boringen en analyses. Vanwege de steekproefsgewijze monsterneming kunnen verontreinigingen van zeer beperkte omvang (zoals olielekkages of verborgen afvalstorten) onopgemerkt blijven. Kragten is niet aansprakelijk voor de mogelijke aanwezigheid van kleinschalige verontreinigingen die met het uitvoeren van een milieukundig onderzoek niet opgemerkt worden.

AANBEVELINGEN

7.1

Landbodems Ter plaatse van de akkers en weilanden zijn zowel in de boven- als in de ondergrond geen verhoogde gehalten aan zware metalen, PAK, PCB, minerale olie en/of PFAS aangetroffen. De bodem voldoet indicatief aan Landbouw/natuur. De bodemkwaliteit is daarom geen belemmering voor de voorgenomen nieuwbouw. Bij grondverzet adviseren wij om gebruik te maken van de bodemkwaliteitskaart, inclusief voorliggend onderzoek, als bewijsmiddel voor de kwaliteit van de grond.

7.2

Waterbodems Binnen en rondom de onderzoekslocatie liggen diverse watergangen. Mogelijk dat ter plaatse van deze watergangen ingrepen plaatsvinden (aanpassen, dempen, etc.). Uit het waterbodemonderzoek blijkt dat in de meeste waterbodems geen verhoogde gehalten zijn aangetoond. De betreffende waterbodems zijn niet verontreinigd. In drie watergangen zijn wel verhoogde gehalten aangetroffen (PCB, PFAS, PAK, zink en cadmium). Het betreft de watergangen behorende bij mengmonsters mmwb1, mmwb4 en mmwb5 (W10 t/m W19, W40 t/m W49, W50 t/m W59). Door de verhoogde gehalten zijn de hergebruiksmogelijkheden van deze waterbodems beperkt. Indien de waterbodems ontgraven worden en worden hergebruikt op of in de landbodem dan voldoen de vrijkomende waterbodems aan Wonen dan wel aan Industrie. Hergebruik in een ander oppervlaktewater is op basis van PFAS niet mogelijk.

7.3

Asbest Binnen de onderzoekslocatie is een schuurtje met asbestdak aanwezig. Op basis van het uitgevoerde verkennend asbestonderzoek overschrijdt het asbestgehalte in de toplaag (0,0 -0,1 m -mv) van de druppelzone de waarde voor het uitvoeren van nader bodemonderzoek. Gelet op de locatie is de bron van het asbest duidelijk. Bij asbestdaken kan asbest normaal gesproken aangetroffen worden tot 1,0 m buiten de druppelzone. Daarmee is de asbestverdachte locatie in te kaderen tot een zone van 1,0 m rondom het schuurtje. Gezien het kleine oppervlak (circa 50 m2) en omdat de verontreiniging voornamelijk in de toplaag aanwezig is, is de aangetroffen verontreiniging ingekaderd en is nader onderzoek weinig zinvol. We adviseren dan ook om geen nader onderzoek uit te voeren maar om de toplaag rondom het schuurtje, tegelijk met het slopen/verwijderen van het (asbest)schuurtje, te ontgraven en als verontreinigde grond af te voeren. Bij het ontgraven van de toplaag adviseren we bovendien om rekening te houden met eventuele laagten waar regenwater, en mogelijk dus ook asbestvezels, naar afstroomt en deze ook als asbestverdachte grond te ontgraven. We adviseren om minimaal de toplaag te verwijderen (buiten het schuurtje) in het gebied wat is aangegeven in afbeelding 5.

Afbeelding 5: Globale begrenzing te ontgraven asbesthoudende toplaag.

7.4

Grondwater Uit de analyses van de grondwatermonsters blijkt dat in het grondwater licht tot sterk verhoogde gehalten aan zware metalen aanwezig zijn. Deze (sterk) verhoogde gehalten aan zware metalen hebben naar alle waarschijnlijk een natuurlijke oorsprong. Er is derhalve geen aanleiding om nader onderzoek uit te voeren naar de verontreinigingen in het grondwater. De aangetroffen gehalten aan zware metalen kunnen mogelijk wel een belemmering zijn bij de onttrekking en lozing van het grondwater.

7.5

Watergangen 10 t/m 15 en Bunderstraat (versie 2) Ter plaatse van watergangen 10 t/m 15 en de Bunderstraat zijn vanwege de latere toevoeging geen onderzoeken uitgevoerd. Indien ter plaatse grondroerende werkzaamheden worden uitgevoerd adviseren we om voor die delen die het betreft een (water-)bodemonderzoek uit te voeren. Indien asfalt vrijkomt is ook een asfaltonderzoek conform de CROW210 nodig.

LITERATUURLIJST NEN-normen NEN5725: Bodem – Landbodem – Strategie voor het uitvoeren van milieuhygiënisch vooronderzoek (oktober 2017) NEN5707+C2: Bodem – Inspectie en monsterneming van asbest in bodem en partijen grond (december 2017) NEN5740+A1: Bodem – Landbodem – Strategie voor het uitvoeren van verkennend bodemonderzoek – onderzoek naar de milieuhygiënische kwaliteit van de bodem en grond (april 2017) CROW-publicaties CROW publicatie 400: Werken in of met verontreinigde bodem (december 2017) Beoordelingsrichtlijnen en veldwerkprotocollen BRL 2000: Veldwerk bij milieuhygiënisch bodem- en waterbodemonderzoek (versie 7) protocol 2001: Plaatsen van handboringen en peilbuizen, maken van boorbeschrijvingen, nemen van grondmonsters en waterpassen (versie 7.0) protocol 2002: Het nemen van grondwatermonsters (versie 7.0) protocol 2003: Veldwerk bij milieuhygiënisch waterbodemonderzoek (versie 7.0) protocol 2018: Maaiveldinspectie en monsterneming van asbest in bodem (versie 7.0) bemonstering PFAS-verbindingen in grond- en grondwater (Expertisecentrum PFAS d.d. juli 2019) Overige documenten Wet bodembescherming (Wbb) Besluit bodemkwaliteit (Bbk) Regeling bodemkwaliteit (Rbk) Geactualiseerd handelingskader PFAS d.d. 29 december 2023 (Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat)

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Bernheze&id=adc24a3c-557c-4f50-b9be-06a4dce327ed