SP_algemene beschouwingen_Kadernota 2024-2027

SP Bernheze: Algemene beschouwing kadernota 2024-2027 Beste collega’s, college van B&W, toehoorders op de tribune en luisteraars thuis. Voor ons ligt de kadernota 2024-2027. Wat gaan we de komende jaren doen. Centraal staat de vraag die het collega aan alle partijen in de raad heeft voorgelegd. Wat gaan we wel doen en wat niet. Want wel duidelijk is. Niet alles kan. Per thema uit de kader nota zal de SP Bernheze ingaan op het geen voorligt en tevens prioriteiten aangeven. Maar vooral na bekend worden van de data uit de meicirculaire van dit jaar kunnen keuzes pas definitief worden. De SP Bernheze informeerde al eerder naar de gevolgen voor de begroting 2024 van de sterk gestegen inflatie. Dit in relatie tot de gezamenlijke regelingen waar we in zitten. Verder heeft ook de nieuwe cao voor de ambtenaren flinke financiële consequenties. Allemaal zaken die onderdeel van de totale begroting zijn. Gezien het groot aantal ambities uit het bestuursakkoord is prioritering aan de orde. 1. Leefbare kernen. De leefbaarheid van de Bernhezer kernen staat centraal wat de SP betreft. Het is immers de basis voor een gezonde en zorgzame samenleving. Er staan veel vervangingen, verduurzaming, renovatie en reconstructies op de rol. De SP is van mening dat hier door experts gekeken moet worden naar wat urgent is en wat ook later kan. Verduurzaming verdraagt in de ogen van de SP geen uitstel.

Hierbij is ook vergroening en verbetering van biodiversiteit een hoge prioriteit voor de SP Bernheze. Vervanging en renovatie kan gefaseerd worden. 2. Gezonde en zorgzame gemeente. De zorg voor de kwetsbare mensen blijft centraal voor de SP. Hier past geen uitstel van investeringen en ook kan daar niet bezuinigd worden. Bernheze is een sociale en solidaire gemeente en laat kwetsbare mensen niet in de steek. Om te voorkomen dat er financiële gaten vallen heeft Bernheze in 2023 niet alle financiële ruimte benut. Het niet bestede gedeelte van 2023 kan nu ingezet worden in 2024 en 2025 op dit themadeel. Derhalve geen bezuinigingen op het sociaal domein wat de SP betreft. Verder is het ook een grote meevaller dat de regering in Den Haag besloten heeft de bezuinigingen op de jeugdzorg uit te stellen. Laten we maar uitgaan van afstel. Immers de problematiek met betrekking tot jongeren wordt enkel groter. 3. Klimaatbestendig, biodivers en circulair Hier ligt een grote opgave dat is duidelijk. Maar de SP ziet hier een voortrekkersrol voor landelijke overheid. Het uitgangspunt is hier lokaal doen wat lokaal mogelijk is. Met name inzetten op de 3 r-en. Reduce, Rethink en Refuse. Daar waar het kan inwoners en bedrijven faciliteren zonder dat het direct ten koste gaat van de begroting.

Door kritisch naar de uitgaven te kijken voor het programma energietransitie zijn hier wel besparingen mogelijk. 4. Duurzame landbouw en economie Landelijk is er veel te doen op gebied transitie in de landbouw. Het zal duurzamer, emissiearmer en schoner moeten. Bedrijven die willen omschakelen hebben hulp nodig. Die hulp blijft Bernheze bieden wat de SP betreft. Ondernemers die van goede wil zijn verdienen een luisterend oor en steun in het proces naar een nieuwe vorm van ondernemen. Met name het verder uitbreiden van bedrijven met een PSO certificering blijft belangrijk voor de

SP Bernheze. Het ingezette beleid continueren. Wat de SP Bernheze betreft kan de evaluatie van de geurverordening achterwege blijven in dit domein. Realiseren van ruiter- en menroutes kan gefaseerd worden en de verbetering van de fietsroutes pas uitvoeren nadat er gekeken is of die echt noodzakelijk zijn. 5. Weerbare en veilige samenleving. In regionaal verband blijven inzetten op tegengaan van ondermijning. De samenleving moet kunnen rekenen op de overheid in die zin. Het vertrouwen in de overheid is broos door de toeslagenaffaire, de coronacrisis en het voorslepende dossier van de aardgasschade in Groningen. Dat straalt ook af op de lokale politiek. Belangrijk om je te blijven tonen aan de samenleving als betrokken en betrouwbaar bestuur. De beperkte middelen die ingezet worden komen niet in aanmerking voor bezuinigen of uitstellen. 6. Dienstverlening en sterke organisatie Terug naar de kern en de basis op orde. Doen wat noodzakelijk is. Geen franjes aan het tapijt laten zitten wat d SP betreft. Door slimme ict technologie zijn zeker kostenbesparingen mogelijk. Een inkoopfunctionaris,, die goed functioneert, kan zijn inzet vele malen terugverdienen. Huisvesting van de Misse 2, 4 en 6 vraag om stevig doorpakken om nu snel kostenreductie te realiseren door de ruimtes optimaal te benutten. Leegstand en elders ruimte huren is uit den boze.

Een investering gaat als kosten wel voor de baten uit. Maar dat is geen probleem wat de SP Bernheze betreft. Bij vervangingen van (vracht)auto’s kan gekeken worden naar de technische levensduur. Is die nog niet verstreken dan kan het voertuig mogelijk ook nadat de economische levensduur voorbij is nog ingezet blijven. Vervanging kan dan tijdelijk achterwege blijven. 7. Financiën De vermogenspositie van Bernheze is onverkort goed. 23,9 miljoen aan vrij te besteden reserves en nog 21 miljoen aan geoormerkte reserves. Hoeveel de financiële polsstok tekort is om alles uit de kadernota te honoreren zal blijken nadat de informatie uit de meicirculaire verwerkt is. Verder zal de meevaller van de uitgestelde bezuinigingen op de jeugdzorg ook verwerkt moeten worden richting begroting. Verder is het wachten op meer duidelijkheid over de opgevoerde PM posten in de begroting. De SP Bernheze heeft in deze algemene beschouwing aangegeven waar ruimte ligt om te bezuinigen of te temporiseren. Gezien de forse inflatie die na de Ukraine oorlog opkwam is een wat sterkere stijging van de lokale lastendruk niet te vermijden. Zorgelijk is wel het feit dat de grootste stijging bij de gebruikers van woningen ligt. Dat zijn de huurders van woningen. Vaak wel de groep die het toch al moeilijk heeft. Mensen komen snel in de schulden terecht.

Goed om deze doelgroep actief te informeren over de mogelijkheden met betrekking tot kwijtschelding van lokale lasten.