Ruimtelijke onderbouwing Lange Kruisdelstraat 5c Heeswijk-Dinther
Tekst van het document
Ruimtelijke onderbouwing
Lange Kruisdelstraat 5c te Heeswijk-Dinther
Colofon
Projectlocatie:
Lange Kruisdelstraat 5c 5473 KG Heeswijk-Dinther
Datum:
14-07-2022 Aangevuld 31-01-2023 Aangepast 25-04-2023 Aangepast 22-01-2024
Opgesteld door:
Van Dun & Van Gerwen BV Heijtmorgen 10 5375 AN Reek T. 0486 450 160 E. info@vandun-vangerwen.nl I. www.vandun-vangerwen.nl
Projectnummer:
01048.005/ MvG
2 van 49
Inhoudsopgave 1.
2.
3.
Inleiding ........................................................................................................................ 5 1.1.
Aanleiding en doel .......................................................................................................... 5
1.2.
Ligging projectlocatie...................................................................................................... 5
1.3.
Geldend planologisch regime........................................................................................... 6
1.4.
Procedure ...................................................................................................................... 6
1.5.
Leeswijzer...................................................................................................................... 7
Planbeschrijving ............................................................................................................ 8 2.1.
Ruimtelijke structuur ...................................................................................................... 8
2.2.
Bestaande situatie .......................................................................................................... 9
2.3.
Beoogde situatie ............................................................................................................ 9
Beleidskader ................................................................................................................ 12 3.1.
Rijksbeleid ................................................................................................................... 12
3.1.1. 3.1.2. 3.1.3. 3.2.
Provinciaal beleid ......................................................................................................... 13
3.2.1. 3.2.2. 3.2.3. 3.3.
Omgevingsvisie Noord-Brabant .............................................................................. 13 Structuurvisie 2010 – partiële herziening 2014 ........................................................ 13 Interim Omgevingsverordening Noord-Brabant ....................................................... 14
Gemeentelijk beleid ...................................................................................................... 17
3.3.1. 3.3.2. 3.3.3. 3.3.4. 4.
Nationale Omgevingsvisie ...................................................................................... 12 Besluit algemene regels ruimtelijke ordening .......................................................... 12 Ladder duurzame verstedelijking ............................................................................ 12
Structuurvisie Bernheze ......................................................................................... 17 Ontwerp omgevingsvisie Bernheze 2040 ................................................................. 18 Bestemmingsplan .................................................................................................. 19 Woonvisie ............................................................................................................. 20
Milieuhygiënische en planologische aspecten ............................................................. 22 4.1.
Milieueffectrapportage en vormvrije m.e.r.-beoordeling .................................................. 22
4.2.
Waterhuishouding ........................................................................................................ 22
4.2.1. 4.2.2. 4.2.3. 4.3.
Waterrelevant beleid ............................................................................................. 22 Bestaande waterhuishoudkundige situatie .............................................................. 24 Beoogde waterhuishoudkundige situatie ................................................................. 24
Natuur ......................................................................................................................... 25
4.3.1. 4.3.2.
Natuurnetwerk Nederland (NNN) ........................................................................... 25 Wet natuurbescherming ........................................................................................ 26
4.4.
Bodemkwaliteit............................................................................................................. 30
4.5.
Cultuurhistorie, aardkunde en archeologie ..................................................................... 30
4.5.1. 4.5.2.
Cultuurhistorie en aardkunde ................................................................................. 30 Archeologie .......................................................................................................... 33
4.6.
Bedrijven en milieuzonering .......................................................................................... 33
4.7.
Geur ............................................................................................................................ 35
4.7.1. 4.7.2.
Individuele hinder ................................................................................................. 35 Woon- en leefklimaat ............................................................................................ 36
3 van 49
4.7.3. 4.8.
Luchtkwaliteit ............................................................................................................... 37
4.8.1. 4.8.2. 4.9.
Effecten op luchtkwaliteit nieuwe bedrijfswoning .................................................... 37 Woon- en leefklimaat nieuwe bedrijfswoning .......................................................... 38
Geluid .......................................................................................................................... 40
4.9.1. 4.9.2.
Wegverkeerslawaai ............................................................................................... 40 Omgekeerde werking ............................................................................................ 40
4.10.
Verkeer en parkeren ................................................................................................. 40
4.11.
Externe veiligheid ..................................................................................................... 41
4.11.1. 4.11.2.
5.
Gevolgen omliggende agrarische bedrijven ............................................................. 37
Regelgeving .......................................................................................................... 41 Toetsing aan beleid ............................................................................................... 42
4.12.
Technische infrastructuur .......................................................................................... 44
4.13.
Volksgezondheid ....................................................................................................... 44
4.14.
Spuitzones ............................................................................................................... 45
4.15.
Hoogspanningslijnen ................................................................................................. 45
ECONOMISCHE UITVOERBAARHEID ........................................................................... 46 5.1.
Projectopzet ................................................................................................................. 46
5.2.
Financiële haalbaarheid ................................................................................................ 46
5.3.
Anterieure overeenkomst .............................................................................................. 46
5.4.
Kostenverhaal .............................................................................................................. 46
6.
Planologische afweging ............................................................................................... 47
7.
Bijlagen ........................................................................................................................ 48
4 van 49
1. Inleiding In dit hoofdstuk komen de aanleiding en het doel, de ligging van de projectlocatie, het geldend planologisch regime en de procedure aan bod. Daarnaast is in dit hoofdstuk een leeswijzer opgenomen. 1.1. Aanleiding en doel Op 24 december 2021 is een aanvraag omgevingsvergunning ingediend voor het bouwen van een agrarische bedrijfswoning met bijgebouw aan de Lange Kruisdelstraat 5c te Heeswijk-Dinther. Bij de beoordeling van deze aanvraag is opgemerkt dat de activiteit ‘Handelen in strijd met de regels ruimtelijke ordening’ onderdeel uit dient te maken van dit project, omdat het bestemmingsplan binnen het bouwblok geen agrarische bedrijfswoning toelaat. Derhalve wordt de activiteit ‘handelen in strijd met ruimtelijke regels’ toegevoegd aan de aanvraag en is deze ruimtelijke onderbouwing opgesteld. 1.2. Ligging projectlocatie De kadastrale gegevens van de locatie waar de beoogde bedrijfswoning gesitueerd wordt is: Gemeente Heeswijk-Dinther, sectie F, nummer 1343. De projectlocatie is gelegen in het buitengebied van de gemeente Bernheze, op een afstand van circa 1 kilometer ten oosten van de bebouwde kom van Heeswijk-Dinther. De omgeving van de Lange Kruisdelstraat 5c te Heeswijk-Dinther wordt gekenmerkt door agrarische gronden en agrarische bedrijven. Onderstaande afbeelding geeft de ligging van de projectlocatie in de omgeving weer.
HeeswijkDinther
Afbeelding 1 ligging Lange Kruisdelstraat 5c te Heeswijk-Dinther in omgeving, locatie is aangegeven met een rode punt (bron: ruimtelijkeplannen.nl)
5 van 49
1.3. Geldend planologisch regime Voor de locatie aan de Lange Kruisdelstraat 5c te Heeswijk-Dinther zijn de bestemmingsplannen vigerend: - Buitengebied Bernheze 2012-1 (vastgesteld 28-05-2015); - Buitengebied Bernheze (vastgesteld 26-06-2012).
volgende
De locatie is gelegen binnen de enkelbestemming ‘Agrarisch – Landbouwontwikkelingsgebied’, zie afbeelding 2. Conform artikel 4.2.1 lid a en b is het niet toegestaan om binnen het bouwvlak een bedrijfswoning op te richten.
Afbeelding 2 uitsnede verbeelding bestemmingsplan 'Buitengebied Bernheze 2012-1'
1.4. Procedure Voor het gewenste initiatief is gekozen om een omgevingsvergunning aan te vragen voor het handelen in strijd met regels ruimtelijke ordening. De basis is hiervoor gelegd in artikel 2.1, eerste lid, onder c, juncto artikel 2.12, eerste lid, sub a, onder 3 o van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo). Blijkens artikel 3.10 Wabo is op de voorbereiding van een omgevingsvergunning met de uitgebreide procedure afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) van toepassing. Dit houdt in dat een ontwerpbeschikking van de omgevingsvergunning gedurende 6 weken voor een ieder ter inzage wordt gelegd. Tijdens deze periode van 6 weken kan een ieder hun zienswijzen kenbaar maken. Gedurende de inzagetermijn ligt de ontwerpbeschikking inclusief eventuele bijlagen ter inzage. Nadat er een definitieve beschikking is verleend, waarbij eventuele zienswijzen in acht worden genomen, wordt het opnieuw 6 weken ter inzage gelegd. Binnen deze 6 weken kunnen belanghebbenden en een ieder die tijdig zienswijzen kenbaar hebben gemaakt bij het ontwerp beroep indienen bij de Rechtbank Oost-Brabant. Daarna volgt eventueel nog de mogelijkheid om hoger beroep aan te tekenen bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Als er geen beroep wordt ingesteld, dan is de beschikking na afloop van de beroepsperiode onherroepelijk.
6 van 49
1.5. Leeswijzer In deze ruimtelijke onderbouwing is in het eerste hoofdstuk een inleiding op het initiatief gegeven, waarin de aanleiding, het doel, de ligging van de projectlocatie, het geldend planologische regime en de te doorlopen procedure zijn beschreven. In hoofdstuk 2 worden de bestaande en beoogde situatie omschreven. Het van toepassing zijnde provinciaal en gemeentelijk beleid wordt uiteengezet in hoofdstuk 3. Hierna worden in hoofdstuk 4 de milieu-hygiënische en planologische aspecten beschreven en in hoofdstuk 5 de economische uitvoerbaarheid. In het laatste hoofdstuk wordt een afweging gemaakt van de planologische aanvaardbaarheid van de ontwikkeling.
7 van 49
2. Planbeschrijving In dit hoofdstuk is een beschrijving gegeven van de omgeving waarin het plangebied zich bevindt. De beschrijving richt zich op de huidige structuren, kenmerken en waarden van het plangebied en omgeving. Verder worden de bestaande en beoogde situatie beschreven. Hierin komt naar voren welke veranderingen er plaatsvinden binnen de projectlocatie. 2.1. Ruimtelijke structuur Het plangebied is gesitueerd aan de Lange Kruisdelstraat op een afstand van circa 1 kilometer ten oosten van de kern Dinther, in het buitengebied van de gemeente Bernheze. De omgeving van de Lange Kruisdelstraat 5c te Heeswijk-Dinther wordt gekenmerkt door agrarische gronden en agrarische bedrijven. Afbeelding 3 geeft de ligging van de projectlocatie in de omgeving weer.
Afbeelding 3 weergave initiatieflocatie (bron: www.ruimtelijkeplannen.nl)
De Hoog-Beugt loopt van west naar oost en dient vooral als een verbindingsweg tussen de dubbelkern Heeswijk-Dinther en de kern Veghel. Daarnaast ontsluit de Hoog-Beugt enkele zijwegen, waaronder de Lange Kruisdelstraat, waarmee de Hoog-Beugt vooral dienstdoet als ontsluitingsweg voor de bestaande functies van deze zijwegen. De Lange Kruisdelstraat bevindt zich in de buurt Hazelberg 1. De Lange Kruisdelstraat heeft een groen karakter en bestaat voornamelijk uit woon- en agrarische functies, waarbij het gedeelte tussen de Hoog-Beugt en de Hogeweg enkel bestaat uit woonfuncties en het gedeelte na de Hogeweg bestaat 1
Hazelberg vormde een ontginningseiland in de woeste broeklanden tussen Dinthers en Veghels grondgebied. Het gehucht zelf ontstond binnen de grenzen van Dinther, maar ook in Veghel werden in 1426 goederen aangeduid als liggende 'by die hazelberch'. In latere eeuwen werden de broeklanden rondom Hazelberg ontgonnen, evenals het oude ven op de grens tussen Veghel en Dinther. (bron: Wikipedia)
8 van 49
uit voornamelijk agrarische functies. In de straat Lange Kruisdelstraat staan weinig huizen, waarbij het gedeelte tussen de Hoog-Beugt en de Hogeweg bestaat uit (gerenoveerde) boerderijen. Het gemiddelde bouwjaar van de huizen in de straat Lange Kruisdelstraat is 1985. Het meest recent gebouwde huis in de straat stamt uit 2019. De oudste woning in de straat Lange Kruisdelstraat is 91 jaar oud en heeft als bouwjaar 1932. Er liggen in Bernheze drie ‘voormalige’ landbouwontwikkelingsgebieden (LOG’s), te weten aan de Grolderse weg, in Loosbroek Noordoost en de Hazelbergsche Broek. De locatie aan de Lange Kruisdelstraat is gelegen in de het Hazelbergsche Broek. De natuur‐ en landschapswaarden in deze gebieden zijn van een lagere kwaliteit dan in andere delen van de gemeente, wat er toe maakt dat deze gebieden zich beter lenen voor ontwikkeling van de (intensieve) landbouw. 2.2. Bestaande situatie Aan de Lange Kruisdelstraat 5c te Heeswijk-Dinther is een paardenhouderij gevestigd die zich richt op het fokken van paarden en op embryotransplantatie. Er worden eigen paarden gefokt en afgericht en het bedrijf beschikt over hengsten in opfok die (inter)nationaal hoog aangeschreven staan. Het fokken, trainen, africhten en het keuringsklaar maken van de paarden gebeurd door de ondernemer.
Op dit moment beschikt het bedrijf over een geaccepteerde melding in het kader van het Activiteitenbesluit milieubeheer voor het houden van 85 volwassen paarden. De aard van het bedrijf brengt met zich mee dat er continu toezicht noodzakelijk is. Op dit moment zijn 75 merries aanwezig. Deze merries worden op het bedrijf ontvangen en drachtig gemaakt middels embryotransplantatie. Gedurende de dracht en tijdens het veulenen vergen de merries 24/7 aandacht. De veulens worden onregelmatig geboren zodat het geboorteproces zich over een lange(re) periode uitstrekt. Bij complicaties moet er direct worden ingegrepen. Met name merries die voor de eerste maal een veulen krijgen kunnen met de vulva tegen de boxwand gaan liggen zodat het veulen er niet uit kan. Maar ook nadat de veulens zijn geboren is er permanent toezicht vereist en moeten de veulens in de hand genomen worden. De omvang van de paarden vereist veel inzet. Daarnaast worden de eigen paarden verzorgd. Al met al een arbeidsintensieve bedrijfsvoering die uitsluitend vanuit een ter plaatse aanwezige woning verantwoord kan worden uitgevoerd. Op de bedrijfslocatie worden bovendien ‘kostbare’ paarden gehouden, maar worden ook aanverwante ‘kostbare’ zaken opgeslagen zoals diepgevroren sperma, halsters etc. Indien geen toezicht aanwezig is, is de locatie zeer inbraakgevoelig.
De AAB (Adviescommissie Agrarische Bouwaanvragen) heeft in 2018 in een advies aangegeven dat zij het voorstelbaar zouden achten een tijdelijke woonunit toe te staan op het perceel aan de Lange Kruisdelstraat 5c te Heeswijk-Dinther. Daarbij is aangegeven dat na een periode van 5 jaar beoordeeld kan worden of de aanwezige bedrijfsvoering op dat moment volwaardig is, dan wel op korte termijn kan worden om een volwaardige permanente bedrijfswoning mogelijk te maken. 2.3. Beoogde situatie In verband met het noodzakelijke toezicht en de doorgroei van afgelopen jaren naar een volwaardig bedrijf is het de wens om een permanente bedrijfswoning te bouwen. Er is een nieuw AAB advies uitgebracht waaruit blijkt dat tegenwoordig sprake is van een volwaardig agrarisch bedrijf, zie Bijlage 2. Het voornemen is dan ook om de tijdelijke woonunit te vervangen voor een permanente bedrijfswoning. In afbeelding 4 is de bestaande agrarische bedrijfslocatie te zien met de beoogde locatie van de bedrijfswoning met bijbehorend bouwwerk.
9 van 49
Afbeelding 4 bestaande luchtfoto, locatie beoogde bedrijfswoning en bijbehorend bijgebouw omkaderd
De bedrijfswoning zal een maximale inhoud hebben van 750 m³. De oppervlakte van de woning zal 115 m² bedragen. Daarnaast zullen nog een bijbehorend bijgebouw van 50 m² en een carport van 37,4 m² gerealiseerd worden. Afbeelding 5 laat de beoogde inrichting van de nieuwe bedrijfswoning op het perceel zien. Er zal tevens een nieuwe inrit worden gerealiseerd.
Afbeelding 5 inrichtingsschets
In de beoogde situatie zullen geen wijzigingen plaatsvinden in de dierbezetting en/of de huisvestingssystemen van de bestaande paardenhouderij. Door de nieuwe bedrijfswoning met bijbehorende bouwwerken te combineren met een zorgvuldige landschappelijke inpassing zal de beoogde ontwikkeling bijdragen aan een verbetering van de omgevingskwaliteit.
10 van 49
Afbeelding 6 landschappelijke inpassing
In bijlage 1 is het landschappelijk inpassingsplan op schaal opgenomen. Binnen twee jaar na het onherroepelijk worden van de omgevingsvergunning voor het onderdeel ‘bouwen’ zal de tijdelijke woning worden verwijderd. Dit mag tevens als voorwaarde bij de omgevingsvergunning worden gesteld.
11 van 49
3. Beleidskader In dit hoofdstuk wordt het relevante beleid uiteengezet. Het initiatief wordt getoetst aan het rijks, provinciaal en gemeentelijk beleid. 3.1. Rijksbeleid
3.1.1.
Nationale Omgevingsvisie
De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) is op 11 september 2020 vastgesteld en in werking getreden. In de NOVI geeft het Rijk een langetermijnvisie op de toekomstige ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland. De NOVI stelt daarbij een nieuwe aanpak voor: integraal, samen met andere overheden en maatschappelijke organisaties, en met meer regie vanuit het Rijk. Met steeds een zorgvuldige afweging van belangen wil men werken aan de volgende prioriteiten: 1. Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie 2. Duurzaam economisch groeipotentieel 3. Sterke en gezonde steden en regio’s 4. Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied Verder heeft men in de Uitvoeringsagenda Nationale Omgevingsvisie 2021-2024 een aantal voorlopige NOVI-gebieden geselecteerd. Het Rijk is van plan om hier samen met de regio, met een focus op de brede ruimtelijke-fysieke opgaven: - Een extra impuls te geven aan grote transities, passend bij NOVI-prioriteiten; en - Een extra steun te geven aan de aanpak van grote, integrale fysieke opgaven, die essentieel zijn voor Nederland. Voorliggend plangebied is niet gelegen in een NOVI-gebied. Daarnaast past de ontwikkeling (de realisatie van een bedrijfswoning bij een agrarisch bedrijf) binnen de prioriteit met betrekking tot de toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Het plan is dus passend binnen de Nationale Omgevingsvisie.
3.1.2.
Besluit algemene regels ruimtelijke ordening
3.1.3.
Ladder duurzame verstedelijking
De wetgever heeft in de Wet ruimtelijke ordening (Wro), ter waarborging van de nationale of provinciale belangen, de besluitmogelijkheden van lagere overheden begrensd. Indien provinciale of nationale belangen dat met het oog op een goede ruimtelijke ordening noodzakelijk maken, kunnen bij of krachtens provinciale verordening respectievelijk bij of krachtens algemene maatregel van bestuur regels worden gesteld omtrent de inhoud van bestemmingsplannen. In het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro), beter bekend als de Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) Ruimte, zijn 13 nationale belangen opgenomen die juridische borging vereisen. Het Barro is gericht op doorwerking van de nationale belangen in gemeentelijke bestemmingsplannen. Het Barro is op 30 december 2011 deels in werking getreden en met enkele onderwerpen aangevuld per 1 oktober 2012. Het plangebied is niet gelegen in of nabij een gebied waarin het rijk een nationaal belang heeft aangewezen, derhalve heeft de AMvB Ruimte geen consequenties voor voorliggend plan. De ladder voor duurzame verstedelijking (art. 3.1.6 lid 2 Besluit ruimtelijke ordening) is ingericht voor een zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij alle ruimtelijke en infrastructurele besluiten waardoor de ruimte in stedelijke gebieden optimaal wordt benut.
De ladder moet verplicht worden toegepast bij ruimtelijke besluiten die een nieuwe stedelijke ontwikkeling (wonen, werken, detailhandel en overige stedelijke voorzieningen) mogelijk maken. Op 1 juli 2017 is het Besluit ruimtelijke ordening gewijzigd, waarbij een nieuwe Laddersystematiek geldt. De Ladder is onder andere van toepassing op plannen voor wonen, die worden aangemerkt als nieuwe stedelijke ontwikkeling. Op basis van jurisprudentie blijkt echter dat de realisatie van één of enkele woningen niet gezien wordt als een stedelijke ontwikkeling zoals gedefinieerd in het Bro. De realisatie van een bedrijfswoning op de locatie Lange Kruisdelstraat 5c wordt niet gezien als een
12 van 49
stedelijke ontwikkeling. Dit betekent dat in onderhavig plan niet verder aan de Ladder behoeft te worden getoetst. 3.2. Provinciaal beleid Het geldende ruimtelijke beleid van de provincie Noord-Brabant is omschreven in de Omgevingsvisie en de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant.
3.2.1.
Omgevingsvisie Noord-Brabant
De provincie Noord-Brabant heeft op 14 december 2018 de omgevingsvisie Noord-Brabant vastgesteld. De omgevingsvisie vindt zijn legitimatie in de Omgevingswet. Vanzelfsprekend staan de achterliggende doelen van de Omgevingswet dan ook centraal in de positiebepaling van de Brabantse Omgevingsvisie. Onder het motto ‘eenvoudig beter’, doelt de Omgevingswet op meer inzichtelijkheid, en een grotere voorspelbaarheid en gebruiksgemak van het Omgevingsrecht. Ook beoogt de wet meer bestuurlijke afwegingsruimte en een meer samenhangende benadering van de fysieke leefomgeving in beleid, besluitvorming en regelgeving. Het doel van de omgevingsvisie is om de kwaliteit van de leefomgeving voor alle Brabanders te verbeteren. De landbouw is een belangrijke economische factor die – mede door geïmporteerd veevoer – veel exporteert. Tegelijk heeft de landbouw als grootste ruimtegebruiker nog te veel een negatieve impact op de kwaliteit van de leefomgeving (bodem, water en lucht) en biodiversiteit en daarmee op het welbevinden van de Brabanders en het vestigingsklimaat. In de omgevingsvisie is niets specifiek over (agrarische) bedrijfswoningen opgenomen. Wel is opgenomen in de omgevingsvisie dat de provincie zich inzet voor een energie neutrale gebouwde omgeving in 2050.
De provincie zet zich in voor de transitie van onze woningvoorraad en andere gebouwen naar energie-neutraal, te beginnen met energiebesparing. Het beoogde initiatief sluit aan bij de omgevingsvisie, omdat door de aanleg van landschappelijke inpassing de kwaliteit van de leefomgeving zal verbeteren. Daarnaast zal slechts een agrarische bedrijfswoning mogelijk worden gemaakt. Voor onderhavig initiatief geldt dat er geen wijziging in dieraantallen of stalsystemen zal plaatsvinden waardoor de emissies van stikstof, fosfaat en overige stoffen die ten koste kunnen gaan van de leefomgevingskwaliteit niet toenemen. Voor nieuwbouw geldt sinds 1 juli 2018 een aardgasverbod. Dat betekent dat géén nieuwbouwhuis dat na die datum een vergunning heeft gekregen, op het aardgas mag worden aangesloten. Hierdoor sluit de beoogde ontwikkeling tevens aan bij de inzet voor een energie neutrale gebouwde omgeving. Het initiatief past dus binnen de uitgangspunten van de Omgevingsvisie voor Noord-Brabant.
3.2.2.
Structuurvisie 2010 – partiële herziening 2014
De Structuurvisie 2010 – partiële herziening 2014 (Sv 2014) betreft een herziening van de op 1 oktober 2010 vastgestelde Structuurvisie ruimtelijke ordening. De partiële herziening is door Provinciale Staten van Noord-Brabant op 7 februari 2014 vastgesteld en in werking getreden op 19 maart 2014. De Structuurvisie geeft de hoofdlijnen van het provinciaal ruimtelijk beleid tot 2025 weer (met een doorkijk naar 2040). De visie is bindend voor het ruimtelijk handelen van de provincie. Het is de basis voor de wijze waarop de provincie de instrumenten inzet die de Wet ruimtelijke ordening biedt. De genoemde visie is vertaald in de regels van de Verordening ruimte Noord-Brabant en Interim omgevingsverordening Noord-Brabant. Daarnaast ondersteunt de structuurvisie het beleid op andere provinciale beleidsterreinen, zoals het economisch-, mobiliteits-, sociaal-, cultureel-, milieu- en natuurbeleid. Volgens de structurenkaart, zie onderstaande afbeelding, ligt het plangebied in het gemengd landelijk gebied. In het gemengde landelijke gebied vindt een vermenging van functies plaats. Naast het gebruik van de gronden ten behoeve van de land- en tuinbouw, is er ook plaats voor natuur, water, recreatie, toerisme en kleinschalige stedelijke functies. Omdat de locatie in het gemengde landelijk gebied ligt, hanteert de provincie het multifunctionele gebruik als uitgangspunt.
13 van 49
Ter plaatse wordt een paardenhouderij geëxploiteerd, waarbij ten behoeve van de bedrijfsvoering een bedrijfswoning noodzakelijk is. Het bedrijf is onderdeel van een multifunctioneel gebied. Er vinden naast agrarische bedrijvigheid ook toerisme, kleinschalige stedelijke functies, waterfuncties, natuur en recreatie plaats. Het initiatief past daarom binnen de uitgangspunten van de Sv 2014.
Afbeelding 7 uitsnede structurenkaart Sv 2014 (bron: www.ruimtelijkeplannen.nl)
3.2.3.
Interim Omgevingsverordening Noord-Brabant
De Interim omgevingsverordening (Iov) betreft een samenvoeging van verschillende regelingen op provinciaal niveau met betrekking tot de fysieke leefomgeving. Dit betekent dat de regels betrekking hebben op milieu, natuur, ruimtelijke ordening, water, bodem en wegen. De Iov is daarbij een eerste stap op weg naar een definitieve omgevingsverordening, die op grond van de op handen zijnde Omgevingswet moet worden vastgesteld en die verplicht is voor provincies. De Iov is opgesteld vanuit een doelgroepenbenadering. Dit is ook het systeem dat de Omgevingswet, en de daaronder liggende wetgeving, hanteert. Dit betekent dat de regels in de Iov zijn gegroepeerd in hoofdstukken waarbij de doelgroep van de regel, de zogenaamde normadressaat, leidend is. Regels waar gemeenten bij vaststelling van een bestemmingsplan rekening mee moeten houden zijn opgenomen in hoofdstuk 3. Deze regels zijn in de vorm van instructieregels opgenomen waarbij de verschillende niveaus zijn opgedeeld in meerdere afdelingen. Voor elke ruimtelijke ontwikkeling geldt dat toepassing moet worden gegeven aan de basisprincipes voor een evenwichtige toedeling van functies zoals deze zijn opgenomen in paragraaf 3.1.2. Voor het overige dient getoetst te worden aan de regels die van toepassing zijn op het werkingsgebied waarin de projectlocatie ligt.
In dit geval ligt de projectlocatie in de werkingsgebieden ‘Landelijk gebied’, ‘Gemengd landelijk gebied’ en ‘Stalderingsgebied’, zie afbeelding 8.
14 van 49
Afbeelding 8 uitsnede kaart werkingsgebieden Iov, beoogde locatie bedrijfswoning met plusteken aangeduid
Er wordt niet getoetst aan de regels omtrent ‘stalderen’, omdat de ontwikkeling niet leidt tot een nieuw dierenverblijf. Voor het realiseren van een bedrijfswoning in landelijk gebied dient getoetst te worden aan artikel 3.68 van de Iov. Hierna wordt achtereenvolgens aan de relevante artikelen van de Iov getoetst. Basisprincipes voor een evenwichtige toedeling van functies (paragraaf 3.1.2) Onder een evenwichtige toedeling van functies wordt verstaan dat invulling wordt gegeven aan een goede omgevingskwaliteit met een veilige, gezonde leefomgeving. Hiervoor moet rekening worden gehouden met: ▪ zorgvuldig ruimtegebruik; ▪ de waarden in een gebied door toepassing van de lagenbenadering; ▪ meerwaardecreatie. Deze aspecten zijn in de Iov nader uitgewerkt in de artikelen 3.6 t/m 3.8. Daarnaast geldt voor ontwikkelingen in het landelijk gebied ook dat er sprake moet zijn van kwaliteitsverbetering (zie artikel 3.9). Deze artikelen worden hieronder nader toegelicht. Zorgvuldig ruimtegebruik (artikel. 3.6) Conform artikel 3.6 houdt zorgvuldig ruimtegebruik in dat in beginsel gebruik wordt gemaakt van een bestaand ruimtebeslag. Een bestaand ruimtebeslag ligt binnen het werkingsgebied ‘Stedelijk gebied’ of een bestaand bouwperceel.
Wanneer er sprake is van een stedelijke ontwikkeling dient toepassing te worden gegeven aan artikel 3.1.6, tweede lid, van het Besluit ruimtelijke ordening (ladder voor duurzame verstedelijking). Alle gebouwen, bijbehorende bouwwerken en ander permanente voorzieningen dienen te worden geconcentreerd binnen een bouwperceel. De bedrijfswoning wordt gerealiseerd binnen het bestaande agrarische bouwvlak en dus binnen een bestaand bouwperceel. De beoogde ontwikkeling betreft geen nieuwe stedelijke ontwikkeling als bedoeld in artikel 1.1.1 onder i van het Bro, waardoor de Ladder voor duurzame verstedelijking niet hoeft te worden toegepast. De bedrijfswoning en het bijbehorend bijgebouw zullen worden geconcentreerd binnen het bestaande agrarische bouwvlak. Er wordt derhalve voldaan aan de voorwaarden voor een zorgvuldig ruimtegebruik.
15 van 49
Toepassing van de lagenbenadering (artikel 3.7) De toepassing van de lagenbenadering omvat het effect van de ontwikkeling op verschillende lagen. Hierbij dient onderzocht te worden wat de effecten zijn op: ▪ de ondergrond ▪ de netwerklaag ▪ de bovenste laag Met het effect op de ondergrond worden o.a. de aspecten bodem, grondwater en archeologische waarden bedoeld. De netwerklaag omvat aspecten zoals infrastructuur, natuurnetwerk, energienetwerk, waterwegen waaronder een goede, multimodale afwikkeling van het personen- en goederenvervoer. In de beschouwing van de bovenste laag dienen aspecten zoals cultuurhistorische en landschappelijke waarden, de omvang van de functie en de bebouwing, de effecten op bestaande en toekomstige functies, de effecten op volksgezondheid, veiligheid en milieu aan bod te komen. Hierbij dient te worden gekeken naar het verleden, heden en toekomst. De beoogde ontwikkeling mag geen negatieve effecten hebben op de waarden in de omgeving en dient ook in de toekomst geen beperkingen op te leveren voor de omgeving. De toetsing van de gevolgen van het initiatief op bovengenoemde aspecten is uitgebreid uiteengezet in hoofdstuk 4 van deze toelichting. Meerwaardecreatie (artikel 3.8) Het aspect meerwaardecreatie omvat een evenwichtige benadering van de economische, ecologische en sociale aspecten die in een gebied en bij een ontwikkeling zijn betrokken.
Het biedt de mogelijkheid om opgaven en ontwikkelingen te combineren, waardoor er meerwaarde ontstaat. Daarnaast ontstaat een bijdrage aan andere opgaven en belangen dan die rechtstreeks met de ontwikkeling gemoeid zijn. In dit bestemmingsplan wordt meerwaarde gecreëerd door de nieuwe bedrijfswoning te combineren met een goede landschappelijke inpassing. Kwaliteitsverbetering (artikel 3.9) Een bestemmingsplan in landelijk gebied moet gepaard gaan met een fysieke verbetering van het landschap. Daarnaast moet worden aangetoond hoe deze fysieke verbetering financieel, juridisch en feitelijk wordt verzekerd. Een verbetering kan o.a. bestaan uit een landschappelijke inpassing, behoud of herstel van cultuurhistorisch waardevolle bebouwing of terreinen, het slopen van bebouwing of aanleggen van extensieve recreatieve mogelijkheden. Deze vormen van kwaliteitsverbetering moeten worden geborgd in het bestemmingsplan. Over de exacte invulling van de kwaliteitsverbetering zijn in het regionaal ruimtelijk overleg tussen gemeenten en provincie afspraken gemaakt. Binnen de gemeente Bernheze is het afsprakenkader van de regio Noordoost-Brabant (d.d. 2 december 2015) van toepassing.
In het afsprakenkader is de nieuwbouw van een bedrijfswoning aangemerkt als een categorie 3 ontwikkeling, wat betekent dat voor de beoogde ontwikkeling een financiële berekening moet worden gemaakt om de waardevermeerdering van de gronden te bepalen. 20% van deze waardevermeerdering moet worden geïnvesteerd in het landschap. In Bijlage 5 is de berekening kwaliteitsverbetering opgenomen voor de beoogde ontwikkeling. Uit deze berekening blijkt dat voldoende wordt geïnvesteerd in het landschap. De aanleg en instandhouding van deze landschappelijke inpassing kan feitelijk en juridisch worden verzekerd door het als voorwaarde bij de omgevingsvergunning op te nemen. De beoogde ontwikkeling is derhalve in overeenstemming met artikel 3.9 van de Iov. Wonen in landelijk gebied (artikel 3.68) In artikel 3.68 is opgenomen dat binnen het landelijk gebied slechts bestaande burger- en bedrijfswoningen zijn toegestaan. In artikel 3.70 onder lid 1 is opgenomen dat in afwijking van artikel 3.68 wel kan worden voorzien in de nieuwbouw van één bedrijfswoning binnen het bouwperceel als de
16 van 49
toelichting een verantwoording bevat dat aan onderstaande voorwaarden wordt voldaan. Er wordt hieronder aan deze voorwaarden getoetst:
a. de noodzaak vanwege de aard van de bedrijfsvoering aanwezig is;
De aard van het bedrijf brengt met zich mee dat er continu toezicht noodzakelijk is. Op het bedrijf kunnen 85 volwassen paarden gehouden worden. Deze merries worden op het bedrijf ontvangen en drachtig gemaakt middels embryotransplantatie. Gedurende de dracht en tijdens het veulenen vergen de merries 24/7 aandacht. De veulens worden onregelmatig geboren zodat het geboorteproces zich over een lange(re) periode uitstrekt. Bij complicaties moet er direct worden ingegrepen. Met name merries die voor de eerste maal een veulen krijgen kunnen met de vulva tegen de boxwand gaan liggen zodat het veulen er niet uit kan. Maar ook nadat de veulens zijn geboren is er permanent toezicht vereist en moeten de veulens in de hand genomen worden. De omvang van de paarden vereist veel inzet. Daarnaast worden de eigen paarden verzorgd. Al met al een arbeidsintensieve bedrijfsvoering die uitsluitend vanuit een ter plaatse aanwezige woning verantwoord kan worden uitgevoerd. Bovendien worden op de bedrijfslocatie ‘kostbare’ paarden gehouden worden aanverwante ‘kostbare’ zaken opgeslagen zoals diepgevroren sperma, halsters etc. Indien geen toezicht aanwezig is, is de locatie zeer inbraakgevoelig.
Op basis van de bedrijfsvoering en de verstrekte bedrijfsgegevens van het bedrijf is de Adviescommissie Agrarische Bouwaanvragen van oordeel dat de bedrijfsvoering aan de Lange Kruisdelstraat 5c de bedrijfsvoering van een volwaardig bedrijf betreft, zie Bijlage 2. Hier blijkt tevens uit dat de bedrijfswoning noodzakelijk is, aangezien sprake is van een volwaardig bedrijf.
b. de noodzaak van deze nieuwbouw niet het gevolg is van een eerder aanwezige, inmiddels afgestoten bedrijfswoning.
Er is niet eerder een bedrijfswoning aanwezig geweest. Er is dus ook geen sprake van een eerder afgestoten bedrijfswoning. Er is nu op de agrarische bedrijfslocatie aan de Lange Kruisdelstraat 5c te Heeswijk-Dinther enkel sprake van een tijdelijke woonunit, welke vervangen zal worden door de bedrijfswoning. Conclusie In deze paragraaf is de beoogde ontwikkeling getoetst aan de regels zoals gesteld in de Interim Omgevingsverordening Noord-Brabant. Zoals blijkt uit deze ruimtelijke onderbouwing kan worden voldaan aan de voorwaarden die gelden voor het realiseren van een agrarische bedrijfswoning. 3.3. Gemeentelijk beleid Het gemeentelijk beleid is omschreven in de gemeentelijke structuurvisie en het bestemmingsplan.
3.3.1.
Structuurvisie Bernheze
De gemeenteraad van de gemeente Bernheze heeft op 1 februari 2010 de Structuurvisie Bernheze vastgesteld. De Structuurvisie Bernheze geeft een samenhangend beeld van de gewenste ruimtelijke ontwikkeling van de hele gemeente. De structuurvisie is een visie op hoofdlijnen en vormt daarmee een belangrijk (toetsing)kader voor het initiëren, beoordelen, afwegen en vaststellen van nieuwe ruimtelijke plannen, zoals bestemmingsplannen, wijzigingsplannen en projecten. In de structuurvisie staan de belangrijkste ruimtelijke ontwikkelingen beschreven voor de komende jaren. Onderdeel van de Structuurvisie Bernheze 2010 is het Ruimtelijk Casco. Het Ruimtelijk Casco betreft het ontwikkelingskader voor de gemeente Bernheze en vormt een casco voor concrete projecten en plannen. Het Ruimtelijk Casco bestaat uit een kaartbeeld en toelichting. De locatie Lange Kruisdelstraat 5c heeft op de Ruimtelijke Cascokaart de aanduidingen ‘LOG’ en ‘Open landschap’, zie afbeelding 9
17 van 49
Projectlocatie Afbeelding 9 uitsnede kaart structuurvisie Bernheze
In het landbouwontwikkelingsgebied (LOG) bestaan mogelijkheden voor de ontwikkeling van intensieve veehouderijbedrijven. Uitbreiding en herplaatsing van de intensieve veehouderij is toegestaan. Een vereiste is dat hierbij de draagkracht van dat gebied niet overschreden wordt. Binnen de LOG’s vervullen de intensieve veehouderijbedrijven de belangrijkste functie. Intensieve veehouderijbedrijven zijn hier grootschaliger of hebben de kans om grootschaliger te worden dan buiten de LOG’s. Zowel qua oppervlakte als qua hoogte zullen intensieve veehouderijbedrijven hier omvangrijker zijn dan er buiten. Het aspect landschap dient niet uit het oog te worden verloren. Een goede landschappelijke inpassing van bedrijven is van groot belang. Binnen het LOG komen geen nieuwe, andere functies voor. Nieuwe woningen en niet-agrarische bedrijven (waaronder ook recreatiebedrijven) leveren immers beperkingen op voor de ontwikkeling van de intensieve veehouderij. Centraal in de gemeente is sprake van een open landschap. Dit gebied, dat deels bestaat uit jonge ontginningen, kent een grootschalige, rationele verkaveling ten behoeve van de landbouw. Langs de wegen is plaatselijk opgaande beplanting aanwezig, maar verder wordt het gebied gekarakteriseerd door een grote mate van openheid. Hier is relatief weinig bebouwing los van de dorpen aanwezig.
De grootschalige openheid voegt een kwaliteit toe aan het landschap en dient om die reden geconserveerd te worden. Verdichting van het landschap moet zoveel mogelijk worden voorkomen. Om het open landschap te behouden worden de bedrijfswoning en het bijbehorende bijgebouw zo dicht mogelijk tegen het bestaande agrarische bedrijfsgebouw geplaatst. Binnen het landbouwontwikkelingsgebied mogen geen nieuwe functies worden mogelijk gemaakt die de ontwikkeling van veehouderijen zouden kunnen beperken. Uit de toetsing in paragraaf 4.6 en 4.7 van deze ruimtelijke onderbouwing blijkt dat omliggende bedrijven niet belemmerd worden in hun ontwikkelingsmogelijkheden door de nieuwe bedrijfswoning aan de Lange Kruisdelstraat 5c te Heeswijk Dinther. Er zijn geen plannen om de paardenhouderij te wijzigen. Het initiatief is derhalve passend binnen de Structuurvisie Bernheze.
3.3.2.
Ontwerp omgevingsvisie Bernheze 2040
De gemeenteraad van de gemeente Bernheze heeft op 28 september 2023 het Ontwerp-omgevingsvisie Bernheze 2040 vastgesteld. De omgevingsvisie Bernheze 2040 is een richtinggevende visie voor de fysieke leefomgeving. Nieuwe initiatieven worden getoetst op basis van deze omgevingsvisie. Met deze omgevingsvisie wil de gemeente de kwaliteit van de leefomgeving behouden en versterken. Daarvoor worden de volgende aanknopingspunten gehanteerd om slim met de ruimte om te gaan: - Kenmerken en identiteit van het gebied centraal stellen; - Meervoudig ruimtegebruik, waar het kan; - Voorkomen van afwenteling.
18 van 49
De kern van de omgevingsvisie bestaat uit de uitwerking in vijf strategische thema’s. In deze uitwerking worden de opgaven vertaald naar ambities en doelen. De vijf thema’s zijn: - Gezonde leefomgeving. Een gezonde leefomgeving bevordert de fysieke, sociale en mentale gezondheid van inwoners en nodigt uit tot activiteit voor jong en oud; - Leefbare kernen. Passende woningen, duurzame mobiliteit, veiligheid, voldoende voorzieningen en een levendige gemeenschap; - Klimaatbestendig en (herstel) biodiversiteit. Schoner water, herstel biodiversiteit, minder wateroverlast, droogte en hittestress; - Vitale en duurzame landbouw & economie. Gezondheid als randvoorwaarde, meer kringlooplandbouw, schone energie en circulaire economie; - Kwaliteit landschap & erfgoed. Versterken cultuurhistorie, beschermen en behouden landschappelijke waarden, kwaliteit openbare ruimte. Volgens het ontwerp omgevingsvisie is de locatie gelegen in de gebiedsindeling ‘Beeklandschap’. Onderhavige ontwikkeling voorziet in de realisatie van een éérste bedrijfswoning ten behoeve van een jonge onderneming. De realisatie van de woning draagt bij aan het ondernemersklimaat van het bedrijf. Het gehele plangebied wordt tevens landschappelijk ingepast in de omgeving.
Op deze wijze draagt onderhavige ontwikkeling bij aan de thema’s gezonde leefomgeving, vitale en duurzame landbouw en economie en kwaliteit van landschap en erfgoed. Onderhavige ontwikkeling is passend in het gestelde beleid in de omgevingsvisie Bernheze 2040.
3.3.3.
Bestemmingsplan
Zoals al in de inleiding van deze toelichting beschreven zijn voor de projectlocatie de bestemmingsplannen ‘Buitengebied Bernheze’ en ‘Buitengebied Bernheze 2012-1’ geldend. Hier zijn de volgende aanduidingen opgenomen, zie afbeelding 2: ▪ Enkelbestemming: Agrarisch – Landbouwontwikkelingsgebied; ▪ Bouwvlak Conform artikel 4.2.1 lid a en b is het niet toegestaan om binnen het bouwvlak een bedrijfswoning op te richten. In artikel 4.9.1 onder e is het onder voorwaarden mogelijk om ter plaatse van de aanduiding ‘agrarisch bedrijf’ of ‘intensieve veehouderij’ een eerste bedrijfswoning op te richten. Er is op de locatie aan de Lange Kruisdelstraat 5c te Heeswijk-Dinther geen aanduiding ‘agrarisch bedrijf’ of ‘intensieve veehouderij’ opgenomen. Toch is voor de volledigheid getoetst of voldaan kan worden aan de voorwaarden die in artikel 4.9.1 onder e zijn gesteld voor het oprichten van een eerste bedrijfswoning:
1. uit een verkregen advies van een agrarisch deskundige is gebleken dat de locatie waar een woning wordt opgericht een volwaardig agrarisch bedrijf betreft;
Uit het AAB advies blijkt dat ter plaatse van de Lange Kruisdelstraat 5c te Heeswijk-Dinther sprake is van een volwaardig agrarisch bedrijf, zie Bijlage 2.
2. de realisatie van de bedrijfswoning gepaard gaat met een aantoonbare en uitvoerbare fysieke verbetering van de aanwezige of potentiële kwaliteiten van bodem, water, natuur, landschap, of cultuurhistorie of van extensieve recreatieve mogelijkheden van de projectlocatie;
De realisatie van de bedrijfswoning gaat gepaard met een zorgvuldige landschappelijke inpassing, zie Bijlage 1.
3. op gronden gelegen ter plaatse van de aanduiding 'groenblauwe mantel' de realisatie van de bedrijfswoning uitsluitend is toegestaan, indien een positieve bijdrage wordt geleverd aan de bescherming en ontwikkeling van de onderkende ecologische, hydrologische en landschappelijke waarden en kenmerken; Niet van toepassing, de locatie is niet gelegen in de ‘groenblauwe mantel’.
19 van 49
4. de regels in 4.2.2 in acht genomen worden;
In artikel 4.2.2 van het bestemmingsplan zijn de bouwregels opgenomen voor een bedrijfswoning, bijgebouwen bij de bedrijfswoning en bouwwerken, geen gebouwen zijnde. De regels die gelden voor bedrijfswoningen en vrijstaande bijgebouwen bij de bedrijfswoning zijn hieronder opgenomen:
De goothoogte van de bedrijfswoning bedraagt 2,9 meter en de bouwhoogte circa 8,75. De inhoud bedraagt maximaal 750 m³. De afstand van het bijgebouw tot aan de voorgevelrooilijn bedraagt meer dan 2 meter, de afstand tot de zijdelingse perceelsgrens bedraagt meer dan 5 meter en de afstand tot aan de bestemming verkeer bedraagt meer dan 15 meter. Er wordt dus aan de voorwaarden van de bedrijfswoning voldaan. Het vrijstaande bijgebouw heeft een oppervlakte van maximaal 100 m² (50 m²). De goothoogte bedraagt 2,5 meter en de bouwhoogte zal niet meer dan 6 meter bedragen. Er wordt ook voldaan aan de genoemde afstanden tot aan de zijdelingse perceelsgrens, de bedrijfswoning en de voorgevelrooilijn. De carport wordt vergunningvrij mogelijk gemaakt. Er wordt dus voldaan aan de regels die in artikel 4.2.2 zijn opgenomen.
5. een aanduiding 'aantal bedrijfswoningen' wordt opgenomen;
De omgevingsvergunning zal worden verleend voor het realiseren van één agrarische bedrijfswoning. Op deze wijze is het aantal bedrijfswoningen geborgd.
Uit bovenstaande blijkt dat het realiseren van een agrarische bedrijfswoning niet past binnen het bestemmingsplan. Er kan wel worden voldaan aan de voorwaarden die zijn gesteld in artikel 4.9.1 onder e voor het mogelijk maken van een eerste bedrijfswoning. Deze wijzigingsbevoegdheid kan echter niet worden toegepast, omdat de locatie niet in de genoemde aanduidingen is gelegen. Uit de toetsing aan de voorwaarden uit artikel 4.9.1 blijkt wel dat het realiseren van de agrarische bedrijfswoning past binnen de uitgangspunten die de gemeente hanteert om een bedrijfswoning en bijbehorende bijgebouwen mogelijk te maken. Door middel van deze ruimtelijke onderbouwing is tevens aangetoond dat met het initiatief geen nadelige gevolgen ontstaan voor milieu, mens en leefomgeving, waaruit blijkt dat een omgevingsvergunning op grond van artikel 2.12 lid 1a onder 3° verleend kan worden.
3.3.4.
Woonvisie
Op 16 december 2021 heeft de gemeenteraad van Bernheze de woonvisie vastgesteld. In de woonvisie is opgenomen dat de gemeente Bernheze een vitaal landbouwgebied nastreeft. In het buitengebied is het wonen ondergeschikt aan de landbouw. Het programma is vooral een belangrijk uitgangspunt voor grotere locaties, waar differentiatie van belang is om zo meerdere doelgroepen te bedienen. Voor overige locaties is het tevens een richtsnoer,
20 van 49
waarbij maatwerk met het oog op haalbaarheid en de reeds bestaande woningvoorraad van de kern belangrijk is. In onderhavige situatie is sprake van maatwerk, waarbij de noodzaak voor de realisatie van een eerste bedrijfswoning bij een agrarisch bedrijf is aangetoond via een AAB-advies.
21 van 49
4. Milieuhygiënische en planologische aspecten Op grond van het bepaalde in het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) is het verplicht om inzicht te bieden in de relevante milieu-hygiënische en planologische aspecten. In dit hoofdstuk worden deze aspecten beschreven. 4.1. Milieueffectrapportage en vormvrije m.e.r.-beoordeling Een milieueffectrapportage (MER), en de bijbehorende procedure (m.e.r.), is een hulpmiddel om de belangen van het milieu volwaardig te betrekken bij de besluitvorming over plannen en projecten. Het gaat hierbij enkel om plannen en projecten die kunnen leiden tot initiatieven waarmee het milieu mogelijk nadelig kan worden beïnvloed. Voor de beoogde bedrijfswoning dient een omgevingsvergunning, met o.a. de activiteit projectafwijkingsbesluit, te worden verleend. Een omgevingsvergunning wordt in het kader van het Besluit milieueffectrapportage aangemerkt als een project. In hetzelfde besluit staat vervolgens beschreven wanneer een project onder de m.e.r.-plicht of m.e.r.-beoordelingsplicht valt. Een plan is kaderstellend voor een toekomstig m.e.r.- (beoordelings)plichtig besluit indien er sprake is van een overschrijding van de grenswaarden uit de C- of D-lijst van het Besluit m.e.r. Omtrent de te houden dieren en de huisvestingssystemen zullen op het agrarische bedrijf geen wijzigingen plaatsvinden.
Daarnaast betreft het realiseren van één agrarische bedrijfswoning geen stedelijk ontwikkelingsproject in de zin van het Besluit m.e.r. Daarbij is van belang dat sprake is van agrarisch gebied en dat het ruimtebeslag van de voorziene bebouwing ten behoeve van de bedrijfswoning beperkt is. Uit bovenstaande kan worden geconcludeerd dat er geen sprake is van een verplichting tot het opstellen van een MER. 4.2. Waterhuishouding Sinds 1 november 2003 is het verplicht om bij ruimtelijke ingrepen de watertoets toe te passen. Deze verplichting is wettelijk geregeld in het Besluit ruimtelijke ordening (Bro). Door middel van deze watertoets moet inzicht worden geboden in de effecten van het initiatief op de waterhuishouding. In het kader van de watertoets dient de gemeente voorafgaand aan de procedure het voornemen van de ruimtelijke ingreep aan het waterschap te verzenden. De gemeente en het waterschap kunnen afspraken maken over de wijze waarop het aspect water in het ruimtelijk plan is opgenomen. In deze waterparagraaf komen de volgende onderdelen aan bod: ▪ Beschrijving waterrelevant beleid; ▪ Bestaande waterhuishoudkundige situatie; ▪ Beoogde waterhuishoudkundige situatie.
4.2.1.
Waterrelevant beleid
De Europese Kaderrichtlijn Water (KRW) is vanaf 22 december 2000 van kracht. De KRW heeft als doel om te komen tot schone, ecologisch gezonde stroomgebieden, waarin water op een duurzame manier wordt gebruikt. Om dit doel te bereiken is een systematiek opgesteld die alle Europese lidstaten in de nationale wetgeving moeten implementeren en uitvoeren. De Nederlandse regering heeft invulling aan de KRW gegeven door middel van de Waterwet, die in werking is getreden op 22 december 2009. De Waterwet regelt het beheer van het oppervlakte- en grondwater en verbetert ook de samenhang tussen het waterbeleid en ruimtelijke ordening. De visies met betrekking tot het waterbeleid worden door de verschillende bestuurslagen in diverse plannen beschreven. Provincie Het beleid van de provincie Noord-Brabant richt zich op het bereiken en in stand houden van watersystemen die ruimte bieden aan een gezond leefmilieu voor mens, dier en plant. Daarbij zijn economische en ecologische ontwikkelingen met elkaar in evenwicht en is het hebben en houden van een veilige en bewoonbare provincie een randvoorwaarde. Dit beleid is vertaald in de Omgevingsvisie en Interim omgevingsverordening Noord-Brabant. De belangrijkste aspecten zijn:
22 van 49
▪ ▪ ▪
Een robuust en veerkrachtig water- en natuursysteem; Een betere waterveiligheid door preventie; Koppeling van waterberging en droogtebestrijding.
Zoals reeds uiteen is gezet in paragraaf 3.2.3 liggen er binnen de Iov geen werkingsgebieden voor wat betreft het aspect water op de projectlocatie. Er zijn derhalve geen voorwaarden waar in het kader van de Iov aan getoetst dient te worden. De wijze waarop de provincie omgaat met water, is beschreven in het Regionaal Water en Bodem Programma (2022-2027). Provinciale Staten hebben op 3 december 2021 het Regionaal Water en Bodem Programma (2022-2027) vastgesteld (RWP). Hiermee is de RWP de opvolger van het Provinciaal Milieu en waterplan (PMWP). Het RWP is op 22 december 2021 in werking getreden. Door middel van het RWP wordt beleid vastgesteld om te komen tot een klimaat robuust water en bodemsysteem in 2050, en zorg te dragen voor veilig, schoon en voldoende water en een vitale bodem in de provincie Noord-Brabant. Belangrijk uitgangspunt van het RWP is de Europese Kader Richtlijn Water (KRW) als een mijlpaal op weg naar een klimaatrobuust en veerkrachtig water- en bodemsysteem in 2050. In dit programma ligt de focus op zuinig zijn op water en de bodem, en het wateren bodemsysteem moet toegerust zijn op natte én droge tijden (systeemgericht). Vele generaties lang had het waterbeleid als doel wateroverlast te voorkomen en water zo snel mogelijk af te voeren. Inmiddels weten we dat het doel om moet; we moeten zuinig zijn op ons water en de bodem.
Doel van RWP: ▪ Voldoende water ▪ Schoon water ▪ Veilig water ▪ Vitale bodem ▪ Klimaatadaptatie Gemeenten en waterschappen dienen hun waterbeleid te baseren op de uitgangspunten die de provincie in hun RWP stelt. Waterschap Waterschap Aa en Maas is de beheerder van zowel de kwantiteit als de kwaliteit van het grond- en oppervlaktewater in de omgeving van de projectlocatie. Het waterbeheer is gericht op het duurzaam beheren van het watersysteem, waarbij uitgegaan wordt van een watersysteembenadering. In het waterbeheerplan 2022-2027 beschrijft Waterschap Aa en Maas de doelen voor zes jaar en hoe ze die doelen willen bereiken. Ook wordt beschreven hoe het waterschap inspeelt op veranderende omstandigheden, zoals klimaat. Daarnaast heeft het waterschap waar nodig nog toegespitst beleid en beleidsregels op de verschillende thema’s/speerpunten uit het waterbeheersplan en heeft het waterschap een eigen verordening; De Keur en de Legger. De Keur bevat gebods- en verbodsbepalingen met betrekking tot ingrepen die consequenties hebben voor de waterhuishouding en het waterbeheer. De legger geeft aan waar de waterstaatswerken plus bijbehorende beschermingszones liggen, aan welke afmetingen en vorm die moeten voldoen en wie onderhoudsplichtig is. Veelal is voor deze ingrepen een watervergunning van het waterschap benodigd.
In sommige gevallen vallen de werkzaamheden onder een Algemene regel. Dan kan er onder voorwaarden sprake zijn van vrijstelling van de vergunningsplicht. De Keur en de Algemene regels zijn te raadplegen via de site van waterschap Aa en Maas. Uit de Legger van het Oppervlaktewater blijkt dat langs de rand van de agrarische bedrijfslocatie een B-watergang loopt.
23 van 49
Afbeelding 10 uitsnede Legger AA en Maas Oppervlaktewater
4.2.2.
Bestaande waterhuishoudkundige situatie
4.2.3.
Beoogde waterhuishoudkundige situatie
In de bestaande waterhuishoudkundige situatie wordt het bedrijfsafvalwater en het afvalwater van de tijdelijke woonunit van huishoudelijke aard geloosd op het gemeentelijk riool. Voor het overige wordt er uit de inrichting enkel niet-verontreinigd hemelwater geloosd. Dit hemelwater is afkomstig van regenwater dat op de daken en erfverharding valt. Gemiddeld valt er jaarlijks 0,8 m³ niet-verontreinigd hemelwater per m² verhard oppervlak. Dit hemelwater wordt door middel van afschot van daken en erfverharding geloosd op omliggende perceelsloten. Op het bedrijf wordt aandacht besteed aan het schoonhouden van het verhard oppervlak. De erfverharding en de daken worden zo vaak als voor de goede orde noodzakelijk is schoon gehouden. Op het bedrijf vinden geen bijzondere activiteiten plaats die ertoe kunnen leiden dat er stoffen in aanraking kunnen komen met het hemelwater. Het nietverontreinigde hemelwater kan dus zonder problemen worden geloosd op de omliggende perceelsloten. In de beoogde waterhuishoudkundige situatie blijft het afvalwater van huishoudelijke aard geloosd worden op het gemeentelijk riool. De bedrijfswoning zal tevens worden aangesloten op het gemeentelijk riool. Verder zullen de beschermingszones ten opzichte van omliggende watergangen in acht worden genomen.
Binnen 5 meter van de watergang worden geen nieuwe obstakels, zijnde bebouwing dan wel landschapselementen, mogelijk gemaakt. Zoals aangegeven is waterschap Aa en Maas de beheerder van de kwaliteit en kwantiteit van het gronden oppervlaktewater binnen de projectlocatie. Door middel van de Keur van Waterschap Aa en Maas, die in werking is getreden op 1 januari 2019, kan worden bepaald bij welke ontwikkelingen mitigerende maatregen getroffen moeten worden. Deze mitigerende maatregelen kunnen onder andere bestaan uit het treffen van een retentievoorziening. De Keur van Waterschap Aa en Maas schrijft voor dat voor een toename van minder dan 500 m² verhard oppervlak geen mitigerende maatregelen nodig zijn. In de beoogde situatie zal de toename aan verhard oppervlak (150 m² woning + 50 m² bijgebouw + 37,4 m² + erfverharding) onder de 500 m2 verhard oppervlak uitkomen. Omdat er een toename van
24 van 49
verharding is van minder dan 500 m² dient er geen compenserende maatregel getroffen te worden om het hemelwater op te vangen. Gemeente Bernheze stelt ook eisen aan ontwikkelingen onder de 500m2. Er dient 20mm/m2 verharding (daken en terreinverhardingen) op eigen terrein geborgen te worden. In dit geval betreft het minimaal 4,75 m3. Dit zal in greppels/infiltratievoorzieningen plaatsvinden en niet op omliggende (bestaande) sloten. Hieruit kan worden geconcludeerd dat er ten aanzien van het aspect water geen belemmeringen zijn voor het initiatief. 4.3. Natuur Voorafgaand aan de beoogde wijziging dient onderzocht te worden of er sprake is van een aantasting van wettelijk beschermde natuurwaarden op basis van de groene wet- en regelgeving. Onderstaand zijn de diverse aspecten ten aanzien van natuurwaarden beschreven.
4.3.1.
Natuurnetwerk Nederland (NNN)
In de twintigste eeuw is veel Nederlandse natuur verdwenen. De overgebleven gebieden zijn vaak klein en liggen veelal ver uit elkaar. Hierdoor hebben bepaalde organismen moeite om gebieden te bereiken en zich er te handhaven, waardoor de diversiteit van planten, dieren en micro-organismen (de biodiversiteit) ook sterk achteruit gaat. Om de biodiversiteit te behouden en te versterken is het Natuurnetwerk Nederland opgericht. Het Natuurnetwerk Nederland is een netwerk van natuurgebieden en verbindingszones. Het Natuurnetwerk Nederland (NNN) is in de eerste plaats belangrijk als netwerk van leefgebieden voor veel planten en dieren. In het NNN liggen: ▪ Bestaande natuurgebieden, waaronder de 20 Nationale Parken; ▪ Gebieden waar nieuwe natuur aangelegd wordt; ▪ Landbouwgebieden, beheerd volgens agrarisch natuurbeheer; ▪ Ruim 6 miljoen hectare grote wateren: meren, rivieren, de kustzone van Noordzee en de Waddenzee; ▪ Alle Natura 2000-gebieden. Het Rijk heeft het algemene NNN-beleid in het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) vastgelegd. Op grond van artikel 2.10.2 van het Barro moeten provincies bij provinciale verordening de NNN-gebieden aanwijzen en nauwkeurig begrenzen. Op grond van artikel 2.10.3 Barro moeten zij ook de wezenlijke kenmerken en waarden van die gebieden vastleggen. Daarnaast wijzen de provincies de natuurdoelen in de NNN aan.
Elk NNN-gebied heeft een zogenaamd natuurdoel. Een natuurdoel beschrijft een bepaalde natuurkwaliteit en wordt gebruikt als een toetsbare doelstelling voor een natuurgebied. Natuur Netwerk Brabant (NNB) Vanaf 2014 zijn de provincies verantwoordelijke voor de begrenzing en de ontwikkeling van het NNN. De provincie Noord-Brabant heeft in zijn Interim omgevingsverordening (Iov) de gebieden opgenomen als Natuur Netwerk Brabant. Men wil in 2027 alle gaten in het netwerk hebben gedicht met nieuwe natuur. Ongeveer 90% van het Natuur Netwerk Brabant wordt gevormd door bestaande natuurgebieden. Tussen deze gebieden is men voornemens om verbindingen te leggen in de vorm van Ecologische verbindingszones. Door deze verbindingen tussen natuurgebieden kunnen dieren van het ene gebied naar het andere foerageren. De concrete ambities van de provincie Noord-Brabant staan in het Natuurbeheerplan Noord-Brabant 2016. De begrenzing van het netwerk is daarnaast ook opgenomen in de Iov. Het NNB kent geen specifiek beschermingsregime, anders dan via het ruimtelijke spoor. Conform de kaart ‘Natuur Netwerk Brabant’ van de Iov is binnen de projectlocatie geen NNB aanwezig, zie afbeelding 11. De beoogde ontwikkelingen hebben daarom geen invloed op de concrete ambities uit het Natuurbeheerplan 2016.