Programmanbegroting 2022-2025

Heesch | 28 september 2021

Programmabegroting 2022-2025 Gemeente Bernheze

Inhoudsopgave Aanbiedingsbrief

3

Begroting in één oogopslag

5

Global Goals

6

Deel 1: Programmaplan 2022 - 2025

8

Bestuur en ondersteuning Veiligheid Verkeer, vervoer en waterstaat Economie Onderwijs Sport, cultuur en recreatie Sociaal domein Volksgezondheid en milieu Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting en onvoorzien

9 15 20 24 34 37 45 61 72 85

Deel 2: Paragrafen

92

A. Lokale heffingen B. Weerstandsvermogen en risicobeheersing C. Kapitaalgoederen D. Financiering E. Bedrijfsvoering F. Verbonden partijen G. Grondbeleid H. Subsidies

93 104 117 124 126 136 148 155

Deel 3: Financiële begroting

159

Overzicht van baten en lasten Meerjarenbegroting

160 183

Bijlage 1 – Overzicht baten en lasten per taakveld

199

pagina 2

Aanbiedingsbrief Beste leden van de gemeenteraad, Drie jaar geleden zijn we deze bestuursperiode gestart met het Bestuursprogramma ‘Samen voor Bernheze, 2018-2022’. Bij de kadernota 2022 uitten we onze verbazing over hoe de wereld, vergeleken met die start, er op dat moment uitzag. Inmiddels zijn de maatregelen versoepeld en heeft de Rijksoverheid aangekondigd nagenoeg alle steunpakketten stop te zetten. Wat dit alles voor de toekomst betekent, moet nog blijken. We hebben hier echter alle vertrouwen in omdat we bij onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke instellingen nog steeds een enorme veerkracht en inzet zien om te blijven werken aan de thema’s die voor Bernheze belangrijk zijn. Bernheze heeft een financieel solide positie. Het is ons gelukt om weinig tot geen bezuinigingen door te voeren. Daar staat een matige lastenverzwaring van twee procent extra onroerendezaakbelasting tegenover, exclusief een kleine correctie voor inflatie. Verder kost deze begroting onze inwoners niets extra. We kunnen dit zo doen omdat we positieve resultaten uit het verleden gebruiken voor incidentele uitgaven en voor investeringen in voorzieningen en infrastructuur. Dit gaat om zes miljoen euro. Ook op de langere termijn hebben we een sluitend meerjarenperspectief.

Wel maken we ons zorgen over de herijking van het gemeentefonds waardoor we risico lopen op een structurele korting van 1,2 miljoen euro. Dit kan stevige gevolgen hebben voor Bernheze. Deze effecten hebben we nog niet meegenomen omdat we nog onvoldoende zekerheid hebben over de bedragen. We zijn daarom trots dat we in dit laatste jaar van de bestuursperiode een sluitende begroting kunnen presenteren. Het grootste deel van het Bestuursprogramma ‘Samen voor Bernheze’ is daarmee uitgevoerd en dat vormt een degelijk fundament voor de volgende bestuursperiode. Dit betekent dat we blijven investeren in wonen met het opstellen van een nieuwe woonvisie. We leggen daarbij nadrukkelijk de verbinding met stakeholders die kunnen bijdragen aan het oplossen van vraagstukken, verduurzaming van de woningvoorraad en het sociale domein (wonen en zorg). Ook werken we aan een duurzame toekomst voor de Wildhorst en de Maashorst en voeren we de visies op recreatie&toerisme en erfgoed uit. We nemen onze verantwoordelijkheid bij de opvang van statushouders en asielzoekers. De transitie in de landbouw blijft een maatschappelijk actueel en soms weerbarstig onderwerp. Bernheze is daar nauw bij betrokken en begeleidt onder meer initiatieven van agrariërs/ondernemers in het buitengebied. We stellen hierbij een gebiedsgerichte aanpak van het buitengebied steeds meer centraal.

De voorbereidingen voor de Omgevingswet lopen door en met ons proces Vergunningen, Toezicht en Handhaving geven we prioriteit aan landbouw/stoppende agrariërs, woningbouw, huisvesting arbeidsmigranten en openbare orde & veiligheid.

pagina 3

We blijven werken aan de integrale toegang; in februari 2021 zijn we gestart met Wegwijzer Bernheze en we doen onderzoek naar het integreren van de jeugdprofessionals en de regisseur Wegwijzer. Ook voor de jeugd hebben we aandacht zowel op het vlak van preventie, behandeling als onderwijs. Duurzaamheid en energietransitie blijven onze aandacht houden. We gaan meer duurzaamheidsleningen verstrekken, voeren de duurzame energie-agenda uit en zijn alert opgaven te verbinden aan de Regionale Energiestrategie. Over de motie ‘Duurzaam doen’ leggen we de gemeenteraad een apart voorstel voor. We streven naar een vitale en duurzame economie die inspeelt op de veranderende samenleving en arbeidsmarkt. We richten ons daarbij op de centra, bedrijventerreinen en buitengebied. Een aantal straten krijgt een reconstructie waarbij we maatregelen tegen wateroverlast, verdroging en hittestress nemen. Voor het herprioriteren van reconstructies stellen we in samenspraak met de commissie Ruimtelijke zaken een objectief afwegingskader infrastructurele werken op. Het resultaat van de herprioritering komt in de kadernota 2023. In ons bestuursprogramma zeiden we al dat we onze doelen willen we bereiken in nauwe samenwerking met onze maatschappelijke partners, met ondernemers en met de inwoners van onze gemeente.

We willen daarbij de komende jaren meer gebruik maken van nieuwe (digitale) vormen van inwonersparticipatie en participatief werken. Ook werken we aan een herijking van ons inwonersparticipatiebeleid. De coronacrisis heeft veel gevergd van onze inwoners, bedrijven en maatschappelijke instellingen. We zagen dat sommige groepen daarbij onevenredig zwaar getroffen zijn. We hebben ons daar rekenschap van gegeven door waar nodig op allerlei vlakken extra (naast de steunpakketten vanuit de Rijksoverheid) te faciliteren. Ook nu de maatregelen versoepelen en de economische vooruitzichten goed zijn houden we aandacht voor deze groepen. Dit alles kunnen we alleen realiseren met een organisatie die op orde is en een goede dienstverlening biedt aan onze inwoners. Zowel nu als in de toekomst. Inmiddels zijn we op 1 juni gestart met een nieuw organisatieconcept in een aangepaste organisatiestructuur. We zorgen daarmee voor meer coördinatie en sturing, actualiseren ons human resourcebeleid en investeren in capaciteit en kwaliteit. De voordelen van het hybride werken combineren we met het onderzoek naar de toekomst van het gemeentehuis (combinatie de Pas, bibliotheek en de Eijnderic). We kijken uit naar de bespreking van uw reacties op deze begroting. Het college van burgemeester en wethouders.

pagina 4

Begroting in één oogopslag

pagina 5

Global Goals Wat willen we bereiken? In 2015 hebben de lidstaten van de Verenigde Naties de agenda met Global Goals for Sustainable Development aangenomen. Tot 2030 werken alle lidstaten aan deze gezamenlijke agenda. Ook gemeenten hebben hier een rol in te vervullen, omdat veel van de doelen raakvlakken hebben met opgaven van lokale overheden. De 17 Global Goals staan hieronder.

De gemeente Bernheze ziet de raakvlakken tussen de Global Goals en onze opgaven ook, en wil graag een Global Goals gemeente zijn. Dat betekent dat we bij ons beleid rekening houden met de uitgangspunten van de Global Goals. In de komende jaren gaan we de Global Goals implementeren in onze gemeente. Ze worden dan onderdeel van onze ambtelijke processen. Onze planning- en controlcyclus is het eerste proces waarin we de Global Goals integreren. In deze programmabegroting staat bij elk onderwerp aan welke Global Goal we werken. De Global Goals sluiten goed aan bij onze ambitie om onze beleidsvoornemens en beleidsuitvoering te koppelen aan het bereiken van maatschappelijke effecten. De gemeente Bernheze ziet de raakvlakken tussen de Global Goals en onze opgaven ook, en wil graag een Global Goals gemeente worden. We richten ons daarbij specifiek op de volgende Global Goals (en zonder de andere daarbij te vergeten) aangezien die sterk gerelateerd zijn aan onze strategische thema’s: -

doel 2, voedselzekerheid & voedselproductiesystemen,

pagina 6

-

doel 3, gezonde levens.

-

doel 11, steden en dorpen inclusief, veilig, veerkrachtig en duurzaam en

Hoe weten we dat? In onze begroting 2021 zijn we gestart met het implementeren van de Global Goals. Op deze manier maken we een lokale vertaling van de Global Goals. Aan de hand van de planning- en controlcyclus meten we regelmatig of we voldoen aan de doelen (maatschappelijke effecten) die we ons hebben gesteld.

Wat gaan we daarvoor doen? In 2021 zijn we gestart met het opnemen van de Global Goals in onze begroting. Op deze manier leggen we een basis om inzicht te geven in de samenhang tussen doelen en activiteiten van de gemeente en de Global Goals. Ook bij het maken van nieuw beleid (beleidsnota) maken we een koppeling naar de Global Goals. We zijn bezig met het opnieuw vormgeven van de instrumenten in de planning- en controlcyclus, we passen de Global Goals daarbij in. Uiteindelijk zijn we naar verwachting bij de volgende bestuursperiode klaar om het bestuursprogramma volledig in te richten op basis van de Global Goals. Verder onderzoeken we de mogelijkheden voor het oprichten van een werkgroep waarvan ook inwoners lid zijn. We willen op deze manier het potentieel van inwoners, ondernemers en instellingen meer te benutten bij het implementeren van de Globals Goals in Bernheze. In deze programmabegroting is elk onderwerp gekoppeld aan de Globals Goals die daarop van toepassing zijn. We gaan deze koppeling de komende jaren verder aanscherpen.

pagina 7

Deel 1: Programmaplan 2022 - 2025 In de tabellen is per voornemen aangegeven wat de bron van de uitgaven is. Hieronder een korte toelichting van de diverse bronnen: - VERVANGING : Noodzakelijk in verband met instandhouding - WETTELIJK : Medebewindtaken en wettelijke verplichting - MJB : Opgenomen in de meerjarenbegroting 2022-2024 - NIEUW : Toevoeging t.o.v. de meerjarenbegroting 2022-2024

pagina 8

Bestuur en ondersteuning Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? Investering gemeentehuis in combinatie met De Pas, de Bibliotheek en de Eijnderic Wat willen we bereiken? Al jaren hebben wij een beleid voor plaats- en tijdsonafhankelijk werken. Door de corona-crisis heeft deze ontwikkeling een vlucht genomen en werken bijna al onze medewerkers thuis. Het perspectief op goed werkgeverschap verandert door het massaal thuiswerken in corona-tijden. Het faciliteren van de combinatie van thuis- en op kantoor werken wordt onderdeel van goed werkgeverschap (Global Goal 8). Vanuit organisatieperspectief zien we dat met deze combinatie winst te behalen valt. Zo kunnen we het gemeentehuis anders inrichten en inzetten, om beter aan te sluiten bij zowel de behoefte van onze inwoners als onze medewerkers. Het gemeentehuis wordt dan meer een plaats van persoonlijk aandacht en ontmoeting. Tegelijkertijd faciliteren we onze medewerkers om thuis vooral efficiënt en geconcentreerd individueel te werken. We vinden goede voorzieningen voor onze medewerkers belangrijk, zodat zij vitaal blijven en zich duurzaam in kunnen zetten voor onze gemeente (Global Goal 3). Na de corona-crisis zal de combinatie van thuis en op het gemeentehuis werken onderdeel blijven van onze werkwijze.

Dit vraagt om het opnieuw bekijken van het gebruik van ons gemeentehuis als werkplek, maar ook van de eigen woning als werkplek voor medewerkers. Het biedt ook kansen om op nieuwe manieren het contact met inwoners, ondernemers en samenwerkingspartners te faciliteren. Het gemeentehuis wordt dan meer een plek van ontmoeten en samenwerken, en vervult minder een traditionele kantoorfunctie. Daarbij zien we grote meerwaarde om dit in combinatie met De Pas, de Bibliotheek en de Eijnderic te doen. Bij de besluitvorming rondom De Nieuwe Instelling (DNI) in 2020 is besloten een pas op de plaats maken, om De Pas ruimte te geven om de exploitatiekosten omlaag te brengen. De kans doet zich echter voor om De Misse 2, 4 en 6 in onderlinge samenhang te bezien. Het gemeentehuis wordt met name tijdens kantooruren op werkdagen benut. In de avonden en de weekenden wordt het gebouw minimaal gebruikt. Bij het gemeenschapshuis is het veelal andersom: gebruik in de avonden/weekenden en tijdens kantooruren minder gebruik. Beide gebouwen moeten onderhouden worden, vragen schoonmaak, kennen afschrijving, kosten energie en hebben zelfde faciliteiten. Dat leidt tot onnodige kosten. Door gebouwen te integreren en ruimten te delen wordt een ruimte overdag gebruikt voor ambtelijk overleg en ’s-avonds door een vereniging.

pagina 9

Door de drie gebouwen in onderlinge samenhang te bezien is een efficiënte verbeterslag en substantiële kostenreductie en/of inkomstenverhoging mogelijk. Immers, door het benutten van de gedeeltelijke leegstand en multifunctioneel gebruik van ruimten ontstaan besparingen, verhuuren/of verkoopmogelijkheden. Met een herinrichting van de gebouwen, reshuffeling van het gebruik, het vernieuwen van installaties en het multifunctioneel benutten van de ruimten kan een vernieuwd integraal samengesteld pand ontstaan, dat beter aansluit bij het beoogde gebruik en worden de structurele kosten gereduceerd.

Wat gaan we daarvoor doen? In 2021 starten we met hybride werken als onderdeel van de doorontwikkeling van de organisatie. Dit zal verder zijn beslag krijgen in 2022. Daarnaast wordt begin 2022 een plan aan uw raad voorgelegd waarin de drie gebouwen tot één Huiskamer van Heesch worden samen gevoegd. Daarin zal ook het nieuwe kantoorconcept worden meegenomen. Dit plan wordt met alle stakeholders vorm gegeven, de gemeente heeft de regie op het project. Belangrijk onderdeel van het plan zal de financiële onderbouwing zijn. Een dergelijk plan heeft enkele jaren nodig voordat het helemaal gerealiseerd is, maar we kunnen in de tussentijd tijdelijk maatschappelijke partijen huisvesten in de vrije ruimte en vrij te spelen ruimten. Er kan worden gesteld dat de kantoorruimten in De Pas qua vloeroppervlakte voor andere doeleinden zijn in te zetten, bv ten behoeve van de Eijnderic en/of schoolbestuur. Het kan een gezond uitgangspunt zijn om deze ruimten voor de korte termijn vrij te spelen en anderszins te benutten.

Wat mag het kosten? In 2021 verkennen we de mogelijkheden en komen tot een plan. We vragen daarom voor 2022 een structurele bijdrage voor zowel het herinrichten van het gemeentehuis als het faciliteren van thuiswerken. De nu gevraagde bijdragen zijn gebaseerd op vergelijkbare investeringen in het verleden. Met de uitkomsten van het nog uit te werken plan kunnen wij de bedragen begin 2022 nauwkeuriger onderbouwen. Voor de herinrichting van het gemeentehuis gaan we nu uit van een structurele ophoging van het budget van € 10.000,- per jaar. Dit gaat om een investering van € 100.000,- die in tien jaar wordt afgeschreven. Voor het faciliteren van het thuiswerken gaan we uit van een structurele ophoging van € 22.000,- van het budget voor vervanging van bureaus en bureaustoelen. We denken dat een verdubbeling van het budget niet nodig is, want we zullen niet voor elke medewerker zowel op kantoor als thuis een werkplek moeten faciliteren. In sommige gevallen zal er overlap zijn. Bovendien willen we niet dat grote aantallen medewerkers blijvend volledig thuiswerken en geen verbinding meer hebben met het gemeentehuis.

pagina 10

Voor de investering in het gebouw De Misse 4 (huisvesting Stg. De Pas) verwijzen wij u naar het programma Sociaal domein. Voor de geïntegreerde aanpak van de drie gebouwen wordt in 2022 een raadsvoorstel gemaakt, inclusief de financiële dekking.

Wat mag het kosten? Onderwerp

Bron

Jaar

Bedrag (in €)

Incidenteel/ Structureel/ Investering

Aanpassen werkruimtes gemeentehuis (meer overleg en/of samenwerkingsruimtes, etc. Uit bestemmingsreserve afschrijvingslasten

Nieuw

2022

100.000

Investering

Nieuw

2022

- 100.000

Investering

Faciliteren thuiswerken

Nieuw

2022

22.000

Structureel

Wet open overheid Global Goals:

Wat willen we bereiken? De Wet Open Overheid (Woo) is de opvolger van Wet openbaarheid van bestuur (Wob). De wet is bedoeld om onder andere de gemeentelijke organisatie meer transparant te maken en deze wet moet ervoor zorgen dat overheidsinformatie beter vindbaar en toegankelijk word. De invoering van de wet zal gefaseerd gebeuren.

Wat gaan we daarvoor doen? De volgende onderwerpen komen naar voren uit de wet: - documenten in 11 informatiecategorieën actief publiceren - de informatiehuishouding op orde brengen - informatie duurzaam toegankelijk maken. We willen binnen de gestelde termijn voldoen aan deze regelgeving. Een aantal informatiecategorieën worden al actief openbaar gemaakt, zoals wet- en regelgeving en beleidsregels. Voor overige onderdelen onderzoeken we welke procesaanpassingen en mogelijk systeemaanpassingen nodig zijn om te kunnen voldoen.

pagina 11

Wat mag het kosten? Via de algemene uitkering uit het gemeentefonds zijn in de meicirculaire voor de periode 20222026 incidentele middelen beschikbaar gesteld. Daarnaast ontvangen we vanaf 2022 ook structurele middelen. Deze middelen hebben we gereserveerd voor het doel waarvoor ze beschikbaar zijn gesteld.

Verkiezingen Global Goals:

Wat willen we bereiken? Vanaf 2022 gaan we bij verkiezingen digitale borden plaatsen. De belangrijkste reden om de houten borden te vervangen is duurzaamheid. Andere redenen zijn: geen vervuiling van openbare ruimte, veilig en weerbestendig, hoogwaardige uitstraling en volledige ontzorging van communicatie met de politieke partijen.

Wat gaan we daarvoor doen? Het is de bedoeling dat wij in 2022 een samenwerking aangaan met een externe partij. Na de gemeenteraadsverkiezingen wordt de samenwerking geëvalueerd en bekeken of de samenwerking verlengd wordt.

Wat mag het kosten? De prijs voor de eenmalige samenwerking is ongeveer € 1.150,- per trotter (mobiel billboard). In elke kern komt in het centrum één trotter te staan. De totale kosten zijn dus ongeveer € 5.750,-. Omdat de externe partij de borden plaatst en het drukwerk verzorgt, is de gemeente alleen verplicht om het beeldmateriaal aan te leveren. Onderwerp

Verkiezingsborden

Bron

Jaar

Vervanging

2022

Bedrag (in €) 5.750

Incidenteel/ Structureel/ Investering Incidenteel

pagina 12

Verbonden partijen Hier geven we weer in hoeverre onze verbonden partijen bijdragen aan de doelstelling van dit programma. We noemen hier alleen de gemeenschappelijke regelingen omdat dit wettelijk verplicht is. Andere verbonden partijen laten we hier buiten beschouwing. De verbonden partijen hebben we ook toegelicht in de paragraaf Verbonden partijen.

Brabants Historisch Informatiecentrum (BHIC) Het Brabants Historisch Informatiecentrum (BHIC) voert voor Bernheze en de andere deelnemende gemeenten en waterschappen wettelijk verplichte taken uit op het gebied van archiefbeheer, ordening, controle en –ontsluiting. Binnen de mogelijkheden werkt het BHIC aan het beleidsdoel ‘meer publiek, meer divers publiek’. Dit sluit aan bij onze doelstelling om cultuur, in dit geval het papieren en digitale erfgoed van de gemeente, gemakkelijk toegankelijk te maken voor belangstellenden. Rondom het BHIC spelen de afgelopen jaren weinig bijzonderheden. Het BHIC is landelijk een van de koplopers in de digitaal ontsloten historische naslag.

Belastingsamenwerking Oost-Brabant (BSOB) De BSOB is een regionaal samenwerkingsverband dat zich richt op het gezamenlijk innen van belastingen. Het doel is de kwaliteit, dienstverlening, efficiency en continuïteit van de waardering, heffing en inning van lokale belastingen te verbeteren.

Beleidsindicatoren De beleidsindicatoren behorend tot dit programma zijn opgenomen in paragraaf E. Bedrijfsvoering.

Wat mag het kosten? Lasten Nr.

Omschrijving taakveld

0.1

Bestuur

0.2

Burgerzaken

0.3

Beheer overige gebouwen en gronden incl. Heesch West

0.4 0.5 0.61

OZB woningen

0.62 0.64 0.7

Alg. uitkering en overige uitkeringen GF

0.8

Overige baten en lasten

Baten

2020

2021

2022

2020

2021

2022

1.814.023

1.875.639

1.883.363

693.810

1.029.356

950.997

333.610

478.858

485.083

477.462

510.480

197.860

553.161

832.649

490.859

Overhead Treasury

7.973.455

9.074.628

9.255.466

164.459

81.807

93.286

2.742.732

17.212

20.065

26.782

36.038

36.038

510.777

488.180

463.471

4.543.103

4.687.395

4.949.003

OZB niet-woningen

2.819.411

2.873.525

2.949.341

Belastingen overig

33.694

26.195

29.200

42.990.752 43.407.397 45.765.159 108.397

121.983

103

pagina 13

Lasten 0.9

Vennootschapsbelasting

0.10

Baten

103.596

245.816

Dotaties reserves programma 0

3.637.795

373.627

Totaal

17.953.650 13.723.335 13.070.855 58.599.254 54.093.070 55.443.507

177.650

7.134.179

1.669.206

645.538

Meerjarig Lasten

Baten

Nr.

2022

2023

2024

2025

2022

2023

0.1

1.883.363

1.890.668

1.871.657

1.894.795

2024

2025

0.2

950.997

964.694

962.985

0.3

197.860

205.007

206.108

983.574

485.083

493.572

501.716

510.747

207.826

490.859

490.859

490.859

490.859

0.4

9.255.466

9.392.856

0.5

20.065

20.404

9.628.291

9.862.059

93.286

94.292

95.887

97.681

20.595

20.835

36.038

36.038

36.038

36.038

0.61

463.471

471.582

479.363

487.992

4.949.003

5.250.007

5.530.332

5.806.758

0.62

2.949.341

3.065.779

3.183.730

3.310.991

0.64

29.200

29.200

29.200

29.200

45.765.159

45.644.615

46.162.358

47.052.628

0.7 0.8

121.983

196.304

416.465

546.616

0.9 0.10

177.650

324.586

248.307

146.884

645.538

475.971

25.471

8.471

Totaal

13.070.855

13.466.101

13.833.771

14.150.581

55.443.507

55.580.333

56.055.591

57.343.373

Brondocumenten programma Bestuur en ondersteuning -

Uitwerking positionering & visie dienstverlening Bernheze (april 2021) Financiële verordening gemeente Bernheze (art. 212 gemeentewet) (10 december 2020) Controleverordening (art. 213 gemeentewet) (16 december 2010) Nota reserves en voorzieningen (24 september 2020) Bestuursprogramma ‘Samen voor Bernheze’ 2018-2022

pagina 14

Veiligheid Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? Openbare orde en veiligheid Global Goals:

Wat willen we bereiken? Een aantrekkelijke gemeente waar inwoners zich veilig voelen om te kunnen wonen, werken en recreëren. Hoe weten we dat? - We houden vast aan de 7,8 die onze inwoners in de burgerpeiling veiligheid en leefbaarheid aan sociale veiligheid geven. - We monitoren incidentcijfers van veiligheidspartners.

Wat gaan we daarvoor doen? -

-

We herijken jaarlijks de prioriteiten die opgenomen zijn in het Uitvoeringsprogramma Integrale Veiligheid 2019-2022. De prioriteiten zijn nu: high impact crimes (zoals woninginbraken), woonoverlast, ondermijning bedrijventerreinen en buitengebied, jeugdoverlast, alcohol en drugsgebruik, de Veiligheidsregio en de aanpak van ondermijning in brede zin. We stimuleren burgerparticipatie, denk hierbij onder andere aan het inzetten van de buurtwacht bij veiligheidsproblemen en het verder ontwikkelen van buurtWhatsAppgroepen. We geven uitvoering aan de ontwikkelagenda van de veiligheidsregio, met nu als prioriteit het verbeteren van het samenspel tussen gemeenten en veiligheidsinformatie samenbrengen en delen. De thema’s worden jaarlijks herijkt en meegenomen in de kadernota en programmabegroting.

We nemen deel aan de risico-inventarisatie voor grotere evenementaanvragen met de focus op openbare orde en stellen beheersmaatregelen voor.

pagina 15

Opstellen horecavisie Global Goals:

Wat gaan we daarvoor doen? We stellen een horecavisie op. Deze dient ook als richtinggevend kader voor het opstellen/beoordelen van ruimtelijke plannen. Deze visie hangt daarmee ook samen met de omgevingsvisie. Het opstellen van de horecavisie combineren we met de evenementenvisie (zie programma Economie).

Wat mag het kosten? Onderwerp

Opstellen horecavisie

Bron

Jaar

Vervanging

2022

Bedrag (in €) 20.000

Incidenteel/ Structureel/ Investering Incidenteel

Ondermijning Global Goals:

Wat willen we bereiken? Een integrale aanpak om de vermenging tussen de onder- en bovenwereld (ondermijning) te bestrijden en te voorkomen dat criminelen door de overheid worden gefaciliteerd. Op deze manier wordt de ondermijning van het lokale gezag teruggedrongen en het gevoel van veiligheid en leefbaarheid van inwoners vergroot. Hoe weten we dat? Ondermijnende criminaliteit laat zich moeilijk meten. De meest recente informatie kunnen we halen uit de, in het voorjaar van 2020, gehouden burgerpeiling veiligheid en leefbaarheid in het buitengebied en incidentcijfers van interne en externe partners.

pagina 16

Wat gaan we daarvoor doen? -

-

-

-

-

-

We investeren in bestuurlijke en ambtelijke bewustwording en meldingsbereidheid ten aanzien van signalen en risico’s in Bernheze. Ook betrekken we inwoners hier actief bij. We versterken onze informatiepositie om beter zicht te krijgen op de mate waarin ondermijnende criminaliteit voorkomt. (Denk hierbij bijvoorbeeld aan gebruik maken en koppelen van bestaande data.) We blijven inzetten op de verdere ontwikkeling van de ketensamenwerking. We doen dit onder andere samen met de politie, Openbaar Ministerie, Belastingdienst, Taskforce-RIEC BrabantZeeland (gericht op ondermijning) en andere overheidspartners. Maar ook de samenwerking met interne partners (zoals bijvoorbeeld Vergunningen, Toezicht en Handhaving, burgerzaken en Wegwijzer Bernheze) is van belang. Het Maasland Interventie Team (MIT) wordt vaker ingezet bij complexe handhavings- en ondermijningszaken. Nu is dit nog een pilot die we in 2021 hebben geevalueerd. Bij positieve resultaten is het de wens om het MIT vanaf 2022 structureel in te bedden in de organisatie. We ontwikkelen het Lokaal Signalen Overleg verder door. Dit is de plaats waar signalen uit Bernheze met elkaar gedeeld worden en dwarsverbanden worden gelegd tussen de verschillende interne domeinen. We werpen barrières op, bijvoorbeeld door het inzetten van bestuurlijke instrumenten, om te voorkomen dat we ondermijnende criminaliteit faciliteren.

Denk hierbij aan de toepassing van de Opiumwet en de wet BIBOB (tegengaan misbruik vergunningen). De aanpak van ondermijning in het buitengebied heeft de komende jaren onze focus. We doen dit samen met onze partners op basis van het Actieplan ondermijning 2021-2023. Voor de aanpak van mensenhandel ontwikkelen we in 2021-2022 regionaal beleid.

Zorg en veiligheid Global Goals:

Wat willen we bereiken? Een kleine groep inwoners wordt onvoldoende geholpen, waardoor zowel zij als de samenleving problemen en overlast hebben op het snijvlak van zorg en veiligheid. Daarom zetten we ons in voor een samenleving waarin iedereen geholpen kan worden, op zijn of haar manier. Daarmee trachten we erger te voorkomen en houden we de samenleving veilig.

pagina 17

Hoe weten we dat? Kwalitatief/kwantitatief onderzoek: jaarverslag Zorg- en Veiligheidshuis; evaluatiegesprekken met ketenpartners; inzichten opgedaan bij interventies rondom complexe casuïstiek.

Wat gaan we daarvoor doen? Er is gekozen om de volgende taken op het snijvlak van zorg en veiligheid op te pakken: - Met ingang van 1 februari 2021 is in het sociaal domein Wegwijzer Bernheze gestart. Een ingang voor alle gemeentelijke zorgvragen. In 2022 vindt een doorontwikkeling plaats om ook vragen op het snijvlak zorg en veiligheid daar hun ingang te laten vinden. - Het voeren van proces- en/of casusregie bij complexe zorg- en veiligheidscasuïstiek. - Afstemmen en samenwerken in onderwerpen die elkaar raken.

Verbonden partijen Hier geven we weer in hoeverre onze verbonden partijen bijdragen aan de doelstelling van dit programma. We noemen hier alleen de gemeenschappelijke regelingen omdat dit wettelijk verplicht is. Andere verbonden partijen laten we hier buiten beschouwing. De verbonden partijen hebben we ook toegelicht in de paragraaf Verbonden partijen.

Veiligheidsregio Brabant-Noord De Veiligheidsregio Brabant-Noord omvat Brandweer Brabant-Noord, de Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR) en Bevolkingszorg. In de veiligheidsregio werken zij met de 16 gemeenten en de GGD samen op het gebied van brandweerzorg, rampenbestrijding, crisisbeheersing, geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen en bevolkingszorg. Ook de Nationale Politie, de Meldkamer Oost-Brabant, het Waterschap Aa en Maas, het Waterschap De Dommel en het Regionaal Militair Commando-Zuid werken samen binnen de veiligheidsregio.

Zorg- en Veiligheidshuis Brabant Noordoost Het Zorg- en Veiligheidshuis Brabant Noordoost is een netwerksamenwerking waarin veiligheid, zorg en lokaal bestuur samenkomen voor de integrale aanpak van complexe problematiek. Het doel van de samenwerking is het terugdringen van overlast en recidive, waarbij wordt ingezet op gedragsverandering en verbetering van kwaliteit van het leven van de betrokkene(n).

Beleidsindicatoren In de volgende tabel geven we de verplichte indicatoren vanuit waarstaatjegemeente.nl weer. Om de cijfers van Bernheze te kunnen plaatsen hebben we daarnaast een referentiemeting opgenomen. We gebruiken hiervoor de gemiddelde waarde van gemeenten in de grootteklasse van 25.000 tot 50.000 inwoners.

pagina 18

Beleidsindicator

Jaar realisatie

Referentie

Bernheze

Verwijzingen halt (aantal per 1.000 jongeren)

2017 2018 2019 2020

12 11 12 10

9 8 15 4

Winkeldiefstallen (aantal per 1.000 inwoners)

2017 2018 2019 2020

1,0 1,0 1,1 Niet bekend

1,2 1,5 1,1 Niet bekend

Geweldsmisdrijven (aantal per 1.000 inwoners)

2017 2018 2019 2020

3,3 3,4 3,4 3,2

2,3 2,0 2,9 1,6

Diefstallen uit woningen (aantal per 1.000 inwoners)

2017 2018 2019 2020

2,2 2,0 1,9 Niet bekend

1,8 1,6 2,8 Niet bekend

Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte) (aantal per 1.000 inwoners)

2017 2018 2019 2020

4,7 4,2 4,6 4,9

3,1 2,8 3,1 2,9

Wat mag het kosten? Lasten

Baten

Nr.

Omschrijving taakveld

2020

2021

2022

1.1

Crisisbeheersing en brandweer

1.781.562

1.905.629

1.976.076

1.2

Openbare orde en veiligheid

551.293

724.790

724.816

0.10

Reserves programma 1

60.279

Totaal

2.393.134

2020 4.577

2021 3.210

2022 3.252

91.067 2.630.419

2.700.892

4.577

94.277

3.252

Meerjarig Lasten

Baten

Nr.

2022

2023

2024

2025

2022

1.1

1.976.076

2.010.831

2.043.857

2.080.567

1.2

724.816

761.351

747.044

745.809

3.252

2.700.892

2.772.182

2.790.901

2.826.376

3.252

0.10 Totaal

2023 3.309

2024

2025

3.364

3.425

3.364

3.425

28.000 31.309

Brondocumenten programma Veiligheid -

Beleidskader Integrale Veiligheid 2019-2022 (september 2018) Regionaal Beleidsplan Veiligheidsregio Brabant Noord 2020-2023 (mei 2019) Beleidsplan Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving Bernheze 2019-2022 (januari 2019) Beleid inzake bestuurlijk handhaving van art. 13B Opiumwet (december 2016) Algemene Plaatselijke Verordening Bernheze 2018 (maart 2018) Beleidsregel Wet Bibob gemeente Bernheze 2015 incl. eerste wijziging (januari 2019) Verordening wet gemeentelijke anti-discriminatievoorzieningen 2011 (september 2011)

pagina 19

Verkeer, vervoer en waterstaat Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? Beheer, openbare ruimte, mobiliteit algemeen Global Goals:

Wat willen we bereiken? Een prettige, veilige, schone, functionele en toekomstgerichte leefomgeving. Hoe weten we dat? Of de leefomgeving voldoet aan onze doelstellingen beoordelen we op basis van: - Inrichting: eisen aan de inrichting van de openbare ruimte zijn vastgelegd in diverse beleidsplannen, zoals het groenstructuurplan, beeldkwaliteitsplannen en richtlijnen van CROW (onafhankelijk kenniscentrum infrastructuur). - Functie: de functie van infrastructuur is vastgelegd in diverse beleidsplannen zoals bestemmingsplannen en het mobiliteitsplan. - Gebruik: dit kunnen we onder andere meten op basis van verkeerstellingen en visuele inspecties.

Wat gaan we daarvoor doen? We leggen openbare ruimten aan en beheren deze. Onder nieuwe aanleg verstaan we nieuwe wijken en nieuwe infrastructuur. Als vorm, gebruik en functie niet meer in overeenstemming met elkaar zijn, is er sprake van een knelpunt. Er zijn dan grootschalige maatregelen nodig zoals een reconstructie. Binnen de reconstructie wordt getracht de gewijzigde functie of gebruik een plaats te geven. Met reconstructie wordt eenzelfde situatie bereikt als met nieuwe aanleg. Onder beheren verstaan we: - onderhouden: eenvoudige cyclische maatregelen om de levensduur te garanderen; - repareren; eenvoudige maatregelen om de levensduur beperkt te verlengen; - renoveren: ingrijpende maatregel waarmee dezelfde situatie wordt bereikt als met nieuwe aanleg.

pagina 20

De in het bestuursprogramma opgenomen maatregelen voor mobiliteit zijn in voorbereiding of in uitvoering. Bij nieuwe aanleg en reconstructie betrekken we bewoners actief. In 2022 gaan we aan de slag met het opstellen van een Leidraad inrichting Openbare ruimte. In deze leidraad worden handvatten hoe we de inrichting van de openbare ruimte willen vormgeven. Activiteiten voor onderhoud, repareren en renoveren Renovatie: vervangen en verduurzaming openbare verlichting In het beleidsplan openbare verlichting is de ambitie uitgesproken om bij de renovatie of vervanging van de openbare verlichting te kiezen voor duurzame, dimbare ledverlichting. Activiteiten voor reconstructie Reconstructie: Traverse Heeswijk-Dinther We willen met de herinrichting van de Traverse een functionele, veilige en gezonde leefomgeving bereiken waarbij de bereikbaarheid voor alle vervoerwijzen gewaarborgd is. De nieuwe inrichting moet aansluiten bij de huidige behoefte. Gelijktijdig met de herinrichting van de openbare ruimte leggen we ook regenwatervoorzieningen aan, om wateroverlast op te lossen en te voorkomen. Daarnaast nemen we ook maatregelen tegen verdroging en hittestress, door waar mogelijk minder verharding aan te leggen (ontharden) en daardoor ruimte te creëren voor groen en water.

Stelpost infrastructurele werken Voor de infrastructurele werken heeft de raad door middel van een motie gevraagd om wederom de integrale afweging te maken in deze nota. Het gaat om de volgende infrastructurele aanpassingen met een investeringswaarde van € 3.069.000,-: Ploeg-Leharstraat, Peelstraat, Schoonstraat, Gouverneursweg, Loosbroeksestraat, De Nieuwe Erven, Weijen en Korenstraat. Daarnaast inventariseerden we ook aanvullende wensen voor herinrichting Laar en herinrichting Plein te Nistelrode (€ 1.345.000,-). De investering voor deze infrastructurele werken bedraagt € 4,4 miljoen. Voor deze prioritering gaat het college in samenspraak met de commissie Ruimtelijke zaken een objectief afwegingskader opstellen. Met het afwegingskader wil het college projecten binnen de leefomgeving, objectief, prioriteren op basis van: - Verkeerveiligheid - Kwaliteit bestaande verhardingen/inrichting - Klimaatadaptatie / Energietransitie ingrepen - Kwaliteit bestaand groen en relatie tot groenstructuurplan - Planning rioolvervangingen - Ruimtelijke ontwikkelingen

pagina 21

Het resultaat verwerken we in de kadernota 2023-2026 waardoor het vooralsnog volstaat om in de begroting van 2022 een stelpost van € 1 miljoen op te nemen. Nieuwe aanleg Nieuwe aanleg: bereikbaarheid Weijen-West met centrum We willen de bereikbaarheid van het centrum van Nistelrode vanuit Weijen-West verbeteren. Door een extra verbinding van deze woonwijk met de doorgaande weg Weijen wordt het kruispunt LaarHeuvelstraat ontlast. Ontsluitingsweg Retsel HD De investeringskosten hiervan bedragen naar schatting € 3,2 miljoen met een plus of min van 30%. Momenteel loopt er een extern onderzoek naar de nut en noodzaak van een dergelijke ontsluitingsweg. In december zullen de resultaten van dit extern onderzoek gedeeld worden met de Raad.

Wat mag het kosten? Onderwerp

Bron

Jaar

Vervanging Vervanging Vervanging Vervanging

2022 2023 2024 2022

42.200 42.200 42.200 - 42.200

Investering Investering Investering Investering

Vervanging en verduurzaming openbare verlichting – armaturen o.b.v. uitvoeringsplan Uit bestemmingsreserve afschrijvingslasten

Vervanging

2022

20.000

Investering

Vervanging

2022

- 20.000

Investering

Besparing energiekosten openbare verlichting a.g.v. verduurzaming

Vervanging

2022

- 14.000

Structureel

Uit bestemmingsreserve afschrijvingslasten

MJB MJB MJB

2022 2023 2022

1.500.000 1.325.000 - 1.500.000

Investering Investering Investering

Stelpost investeringen infrastructurele werken

MJB/Nieuw

2024

1.000.000

Investering

Bereikbaarheid Weijen-West met centrum Uit bestemmingsreserve afschrijvingslasten

MJB MJB

2022 2022

50.000 - 50.000

Investering Investering

Vervanging vervoersmiddelen (5 auto’s) Uit bestemmingsreserve afschrijvingslasten

Vervanging Vervanging

2022 2022

106.000 - 106.000

Investering Investering

Vervanging 2 vrachtauto’s

Vervanging

2025

150.000

Investering

VW up auto Uit reserve nog nader te bestemmen

Vervanging Vervanging

2025 2025

13.000 - 13.000

Incidenteel Incidenteel

Vervanging en verduurzaming openbare verlichting – masten o.b.v. uitvoeringsplan Uit bestemmingsreserve afschrijvingslasten

Traverse Heeswijk-Dinther

Bedrag (in €)

Incidenteel/ Structureel/ Investering

Wat mag het kosten? Lasten

Baten

Nr.

Omschrijving taakveld

2020

2021

2022

2.1

Verkeer en vervoer

3.961.507

4.335.942

4.077.125

2.2

Parkeren

3.100

19.520

2.5

Openbaar vervoer

11.991

2.697

2020

2021

2022

666.435

392.635

291.101

2.732

pagina 22

Lasten 0.10

Baten

Reserves programma 2 Totaal

3.976.598

4.358.159

4.079.857

106.915

170.063

30.359

773.350

562.698

321.460

Meerjarig Lasten

Baten

Nr.

2022

2023

2024

2025

2022

2023

2024

2025

2.1

4.077.125

4.144.822

4.188.541

4.240.865

291.101

294.736

298.224

302.091

2.732

2.780

2.826

2.877 30.359

30.359

30.359

30.359

321.460

325.095

328.583

332.450

2.2 2.5 0.10 Totaal

4.079.857

4.147.602

4.191.367

4.243.742

Brondocumenten programma Verkeer, vervoer en waterstaat -

Duurzaam Mobiliteitsplan Bernheze 2016-2022 (mei 2016) Beleidsplan Openbare Verlichting 2017-2020 (november 2016) Beleidsplan Civiele Kunstwerken (juli 2018) Beleidsnotitie adaptief wegbeheer (juli 2018)

pagina 23

Economie Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? Vitale en duurzame economie Global Goals:

Wat willen we bereiken? Een duurzame en vitale economie voor Bernheze. We streven naar een toekomstbestendige economie in Bernheze die inspeelt op de veranderende samenleving en arbeidsmarkt. Daarvoor creëren we voor onze ondernemers en burgers een aantrekkelijk klimaat voor werken en wonen, waarin ruimte is voor ondernemen. Hoe weten we dat? Onze Indicatoren zijn: Indicator

2018

2020

2022

2024

Cijfer voor mkb-vriendelijkste gemeente

6,1

6,3

6,5

6,7

8%

21%

26%

6

8

10

Percentage zonnepanelen op bedrijfsdaken Aantal PSO-gecertificeerde bedrijven (PSO: keurmerk/norm voor sociaal ondernemen)

3

Basis hiervoor zijn statistieken van: Brabant Atlas/Etil Research Group, CBS, Locatus, LISA, KvK, Waarstaatjegemeente.nl, Benchmarkzonovermorgen.nl en PSO-Nederland.nl. Daarnaast gaan we indicatoren ontwikkelen binnen het actieprogramma (wordt opgesteld in 2021) bijbehorend aan de Economische Visie 2021-2026.

pagina 24

Wat gaan we daarvoor doen? Centra We willen vitale en leefbare centra in onze kernen, waar voldoende reuring is, mensen graag (langer) willen verblijven en waar voldoende onderscheidende voorzieningen aanwezig zijn. -

-

-

-

Doorzetten huidige concentratiebeleid: concentratie winkels in centra en waar mogelijk tegengaan van versnippering buiten centra. Functieverbreding: medewerking verlenen aan verbreding van winkelformules zoals blurring en shop in shop. Faciliteren plannen voor ruimte(behoefte) op centrale plaatsen waar ruimte is voor werk en ontmoeting, gericht op de grote en nog steeds groeiende doelgroep van zzp‘ers alsook voor startups. Waar mogelijk faciliteren van ‘third places’ en flexibele kantoren met ‘slimme’ combinaties van werken, ontmoeten en horeca. (Third places zijn ontmoetingsplekken, naast de first place thuis en de second place werk.) Versterken van het aantrekkelijke en gezonde verblijfsklimaat in de openbare ruimte en creëren van reuring. Door combinaties te maken met opgaven op het gebied van klimaatadaptatie, zoals het tegengaan van hittestress (bijvoorbeeld meer groen) en het tegengaan van verdroging (bijvoorbeeld wateropvang). In navolging van revitaliseringsprojecten in Heesch en Nistelrode zal ook de Traverse in Heeswijk-Dinther gerevitaliseerd worden. Fase I liep van 2020-2021 en fase II is gepland voor 2021-2022. Een leefbaar centrum is ook een veilig centrum. Daarom nemen we frequent deel aan overleggen van KVO-winkelgebied en van het Centrummanagement Heesch. (KVO: Keurmerk Veilig Ondernemen)

Bedrijventerreinen - Om ruimte te bieden voor ondernemen willen we lokale bedrijfsterreinen ontwikkelen en invullen. Dit zijn de Vismeerstraat (Cereslaan-West) en ’t Runneke. - Voor de Vismeerstraat (Cereslaan-West) en ’t Runneke verwachten we dat het bestemmingplan in de 1e helft 2022 wordt vastgesteld. Daarna zal het bouwrijp gemaakt worden en wordt de verkoop van de kavels verwacht eind 2022. - Verkennen nieuw te ontwikkelen bedrijventerrein in Heeswijk-Dinther (’t Retsel III) in 2021/2022. - Heesch West ontwikkelen als meest duurzame (regionale) bedrijventerrein, in samenwerking met gemeenten Den Bosch en Oss. In 2021 gaan we verder met de procedure voor de planontwikkeling waarin het (ontwerp)bestemmingsplan vaststellen gepland staat en het schrijven van het uitgifteprotocol. Economische zaken neemt deel aan het acquisitieteam van de Gemeentelijke Regeling (GR) Heesch West. Hier worden vraag en aanbod afgestemd en zaken zoals het uitgifteprotocol opgesteld.

pagina 25

-

-

Bij een goed vestigingsklimaat horen veilige bedrijventerreinen. Daarom nemen we deel aan overleggen van KVO-bedrijventerreinen samen met de ondernemers, ondernemersverenigingen zoals SOB, de politie en de brandweer. We begeleiden lokale/regionale bedrijven naar passende (bedrijven)terreinen en nemen deel aan de overleggen van de regionale samenwerking in Noordoost-Brabant over vraaggericht ontwikkelen en 1-loket. Deze gaan over de afstemming van vraag naar en aanbod van bedrijfskavels/terreinen/panden.

Buitengebied Kansen benutten in het buitengebied, waaronder die van de transitie van de landbouw. Dit doen we door te stimuleren dat ondernemers in het buitengebied tijdig in verbinding komen met elkaar en met ondernemers uit andere sectoren zoals de agrarische, recreatie & toerisme, zorg en duurzaamheid. Maar ook met relevante organisaties zoals ZLTO (land- en tuinbouw), ondernemersverenigingen (SOB) en Agrifood Capital (innovatie voedselsector). Zij kunnen ondersteunend zijn om tot (nieuwe) kansen te komen. Arbeidsmarkt Om de arbeidsmarkt toekomstbestendig te maken, willen we ons richten op een inclusieve arbeidsmarkt, onder andere door PSO-certificering (sociaal ondernemerschap te stimuleren bij bedrijven, zodat zoveel mogelijk mensen mee kunnen doen. Daarnaast willen we tekorten of juist overschot aan personeel tegengaan. Ook willen we een aantrekkelijk woon/vestigingsplaats zijn voor talent en jongeren. Daarnaast ondersteunen we initiatieven in het begeleiden en stimuleren van (jonge en startende) ondernemers, inclusief zzp’ers, zoals Starterssucces Oss/Bernheze (t/m 2022), zzp BOOST en OndernemersLift+. Dit is zeker van belang ten tijde van of kort na de corona-crisis.

Duurzaamheid - Om een goed vestigingsklimaat in de toekomst te behouden en verder te versterken is het van belang om een prettig verblijfs- en werkklimaat te creëren dat bovendien is gericht op de verduurzamingsopgave. We stimuleren ondernemers om zelf aan de slag gaan met deze opgave. Dit doen we door samen met de ondernemers verenigd binnen het SOB-subsidies aan te bieden op energiescans, maar tegelijkertijd ook te handhaven op het uitvoeren van verplichte zaken. Hierdoor wekken bedrijven uiteindelijk meer energie zelf op (zonnepanelen op daken) en besparen zo op hun energierekening en -vraag. - Nieuwe bedrijventerreinen zijn standaard gasloos. Economische Visie In de economische visie Van meer naar beter 2021-2026 zijn de speerpunten geformuleerd waar de gemeente op inzet en waar we mee aan de slag willen gaan. Om de uitvoering concreet te maken en in een planning te zetten, ontwikkelen we een 2021 een actieprogramma waarin concreet acties en indicatoren worden benoemd. Dit doen we uiteraard in overleg met onze collega’s en de partners in het economische veld.

pagina 26

Wat mag het kosten? Onderwerp

Bron

Jaar

Starterssucces Bernheze

MJB

2022

Bedrag (in €) 20.000

Incidenteel/ Structureel/ Investering Incidenteel

Vitale en duurzame arbeidsmarkt Global goals:

Wat gaan we daarvoor doen? Om de arbeidsmarkt toekomstbestendig te maken, willen we ons richten op een inclusieve arbeidsmarkt, onder andere door PSO-certificering (sociaal ondernemerschap) te stimuleren bij bedrijven, zodat zoveel mogelijk mensen mee kunnen doen. Daarnaast willen we tekorten of juist overschot aan personeel tegengaan. Ook willen we een aantrekkelijk woon/vestigingsplaats zijn voor talent en jongeren. Daarnaast ondersteunen we initiatieven in het begeleiden en stimuleren van (jonge en startende) ondernemers, inclusief zzp’ers, zoals Starterssucces Oss/Bernheze (t/m 2022), zzp BOOST en Ondernemerslift+. Dit is zeker van belang ten tijde van of kort na de coronacrisis

Heesch West Global Goals:

pagina 27

Wat willen we bereiken? We streven ernaar om binnen het samenwerkingsverband Heesch West van de GR Heesch West een regionaal bedrijventerrein te ontwikkelingen. Met het Masterplan is in 2017 onderzocht en vastgesteld in welke behoefte Heesch West voorziet. Hieruit is ontwikkeling van maximaal 80 hectare (netto) duurzaam bedrijventerrein voortgekomen met de doelsectoren waaronder logistiek, regionale verplaatsers en innovatieve duurzame concepten. De belangrijkste doelstelling is het behouden en ontwikkelen van de regionale economie en werkgelegenheid. In het voorjaar van 2021 is het profiel van Heesch West verbreed: - Op het westelijk deel van Heesch West (13,8 hectare) wordt de minimale kavelgrootte verlaagt van 1 hectare naar 5.000 m2; - Op Heesch West kan ruimte worden geboden aan bedrijvenclusters met gemeenschappelijke faciliteiten. Zo’n cluster moet op complexniveau voldoen aan het minimale oppervlakte criterium. Dit biedt mogelijkheden voor optimaal grondgebruik en schaalvoordelen, hetgeen mogelijk verder kan bijdragen aan de duurzame ambities. Het gaat om bedrijvenclusters die passen in het sectorprofiel van Heesch West; algemene bedrijfsverzamelgebouwen en/of zakelijke dienstverlening zijn niet toegestaan. - Naast regionale verplaatsers wordt ook ruimte geboden voor bedrijven in regionale topsectoren, zoals Life Sciences.

Hoe weten we dat? De locatie is ontwikkeld, binnen de bovenstaande kaders.

Wat gaan we daarvoor doen? -

-

We nemen actief deel aan de Gemeenschappelijke Regeling (GR). De GR verzorgt de voorbereiding van het ruimtelijk besluitvormingstraject. De grondgebiedgemeenten waarin het bedrijventerrein ligt, stellen het bestemmingsplan en bijbehorende documenten vast; Wij dragen de gronden die wij in opdracht van de GR hebben verworven over aan de GR; Vanaf 2022 geven we de kavels uit.

De Maashorst Global goals:

pagina 28

Wat willen we bereiken? -

Behouden en versterken van de kwaliteit van de natuur en recreatievoorzieningen in De Maashorst. Efficiënt samenwerken met Maashorstpartners binnen een nieuwe organisatiestructuur waarin de gemeente Maashorst het Maashorst Team heeft geïncorporeerd en wij diensten bij hen afnemen via een dienstverleningsovereenkomst.

Wat gaan we daarvoor doen? Doorontwikkelen van De Maashorst We blijven de Maashorst ontwikkelen tot een aantrekkelijk gebied, zowel vanuit natuurlandschappelijk, recreatief als economisch oogpunt. Uitgangspunten daarbij zijn samenwerking, een efficiënte organisatie en de één-loketgedachte. We gaan in 2021 in overleg met de nieuwe gemeente Maashorst over invulling van een DVO (dienstverleningsovereenkomst) hiervoor. Deze invulling moet ons als gemeente Bernheze duidelijkheid en comfort bieden, zowel qua inhoud als financieel. Natuureducatie vinden we belangrijk en willen we laagdrempelig voor onze inwoners beschikbaar houden. Het natuurcentrum op Slabroek speelt daarin een belangrijke rol. Onze inzet is dan ook om op deze plek het aanbod van natuureducatie te behouden. We gaan in 2021 in gesprek met de hierbij betrokken partners om samen te komen tot een gedragen plan. Voor het doorwikkelen van De Maashorst is een structureel budget opgenomen in de bestaande begroting van € 176.000,-. Door de overgang van een beleidsorganisatie naar een beheerorganisatie zien we de mogelijkheden de bijdrage te verminderen met € 25.000,-. De Maashorst duurzaam en integraal beheren De natuur en het landschap worden gevormd door natuurlijke processen en minder door menselijk beheer (procesnatuur).

Daarnaast zijn het duurzaam beheren van alle recreatieve voorzieningen en de veiligheid van bezoekers belangrijke uitgangspunten. Voor de bijdrage duurzaam en integraal beheer is een structureel budget opgenomen in de bestaande begroting van € 51.000,-.

Wat mag het kosten? Onderwerp

Bron

Jaar

Taakstelling bijdrage Maashorst doorontwikkeling organisatie

Nieuw

2022

Bedrag (in €) - 25.000

Incidenteel/ Structureel/ Investering Structureel

pagina 29

Toerisme & recreatie, diverse ontwikkelingen Global Goals:

Wat willen we bereiken? Ten aanzien van toerisme & recreatie willen we ons onderscheiden door kwalitatief hoogwaardig aanbod. Daarbij willen we vooral een aantrekkelijk recreatief uitloopgebied zijn voor de omliggende stedelijke omgeving, met mooie routenetwerken, aantrekkelijke horeca, prachtige cultuurhistorische plekken, mooie natuur en veel betrokkenheid van vrijwilligers die zich verbonden voelen met de streek (recreatievisie 2018-2022).

Wat gaan we daarvoor doen? Uitvoeren projecten recreatievisie 2018-2022 In 2020 hebben we, namens de Bernhezer recreatieondernemers en in samenwerking met belangenbehartigende organisaties, het marketingconcept Brabantse Juweeltjes ontwikkeld. Dit biedt een ‘paraplu’ waaronder recreatieondernemers en -organisaties zichzelf aan een breed publiek kunnen presenteren. Ook in 2022 zetten we in op marketing/promotie en informatievoorziening met gebruikmaking van dit concept. Daarnaast stimuleren we de samenwerking tussen, en kennisuitwisseling met recreatieve organisaties en ondernemers. De benodigde middelen zijn bij het vaststellen van de recreatievisie opgenomen in de begroting. Faciliteren toekomstvisie Abdij van Berne We werken mee aan het behoud van de abdij door de integrale ontwikkeling ervan te faciliteren. In 2019 is door de abdij een toekomstvisie opgesteld. Zowel de provincie als de gemeente stellen middelen beschikbaar voor de uitvoering van dat visieplan. Onze financiële bijdrage richt zich in ieder geval ook op het compenseren van mogelijke procedurekosten. Realiseren Unesco Geopark De Peelrandbreuk (van Roermond tot Heesch) moet uitgroeien tot een Unesco Global Geopark. Deze ambitie willen we samen met aanliggende gemeenten, waterschappen en provincies verwezenlijken. Hiervoor participeren we in het samenwerkingsverband Geopark Peelhorst en Maasvallei.

We besteden daarbij ook aandacht aan herstel van wijst (ijzerrijk grondwater). In 2021 vindt evaluatie plaats van de bestaande Geopark-samenwerking, en wordt de afweging gemaakt hoe verder te gaan. De verwachting is dat de samenwerking in ieder geval in 2022 nog zal doorlopen.

pagina 30

Project publiekskoepel sterrenwacht Halley Sterrenwacht Halley in Heesch is een begrip in de regio en ver daarbuiten. De vereniging richt zich op de beoefening en verbreiding van sterrenkundige wetenschap in populairwetenschappelijke zin. De publieksactiviteiten worden jaarlijks bezocht door gemiddeld 5.000 belangstellenden, waaronder veel leerlingen van het basis- en voortgezet onderwijs. Hiermee vervult Halley een prominente rol op zowel educatief als recreatief vlak voor Bernheze en omgeving. Halley staat voor de uitdaging om de 30 jaar oude grote koepel inclusief telescoop te ververvangen. De financiering gebeurt uit eigen middelen (met name ureninzet) en via het werven van sponsoren en mogelijke subsidieverstrekkers (met name voor materiaalkosten). Opstellen evenementenvisie Evenementen dragen bij aan de recreatieve aantrekkelijkheid en leefbaarheid van Bernheze. Maar niet alles kan en past overal. De huidige evenementennota is een handboek/leidraad voor organisatoren, maar bevat geen beleidsmatige keuzes. We stellen daarom een richtinggevend kader op, waarmee belangenafwegingen worden gemaakt tussen de recreatieve aantrekkelijkheid en de eventuele belasting van/voor de omgeving. Deze visie zal samenhangen met de omgevingsvisie. Net als de horecavisie heeft de evenementenvisie impact op de fysiek leefomgeving, en als zodanig hebben ze verbinding met de omgevingsvisie.

Middelen voor de evenementenvisie (€ 35.000,-) zijn al opgenomen in de begroting 2021. Echter vanwege het uitstellen van de Omgevingswet en de impact van de corona-crisis op de werkzaamheden van betrokken medewerkers, is het opstellen van de visie in 2021 niet haalbaar gebleken. Dat is nu voorzien in 2022. Het opstellen van de evenementenvisie combineren we met de horecavisie (zie programma Veiligheid).

Wat mag het kosten? Onderwerp

Bron

Jaar

Faciliteren toekomstvisie Abdij van Berne

MJB MJB MJB MJB

2022 2023 2022 2023

50.000 50.000 - 50.000 - 50.000

Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel

Realiseren Unesco Global Geopark

Nieuw

2022

10.000

Incidenteel

Uit reserve nog nader te bestemmen

Nieuw

2022

- 10.000

Incidenteel

Projectsubsidie/investeringsbijdrage publiekskoepel sterrenwacht Halley Uit reserve nog nader te bestemmen

Nieuw

2022

35.000

Incidenteel

Nieuw

2022

- 35.000

Incidenteel

Vervanging

2022

35.000

Incidenteel

Uit reserve nog nader te bestemmen

Opstellen evenementenvisie

Bedrag (in €)

Incidenteel/ Structureel/ Investering

Verbonden partijen Hier geven we weer in hoeverre onze verbonden partijen bijdragen aan de doelstelling van dit programma. We noemen hier alleen de gemeenschappelijke regelingen omdat dit wettelijk

pagina 31

verplicht is. Andere verbonden partijen laten we hier buiten beschouwing. De verbonden partijen hebben we ook toegelicht in de paragraaf Verbonden partijen.

Regionale samenwerking Noordoost-Brabant (RNOB) Er zijn uitdagingen die te groot zijn om als gemeente of waterschap alleen aan te gaan. Bijvoorbeeld omdat ze grenzen overschrijden, te ingewikkeld zijn of te duur zijn. Die opgaven vragen om een gezamenlijke aanpak. Regio Noordoost Brabant is daarvoor het platform. De regio heeft daarvoor ‘Richting 2030: samenwerkingsagenda overheden Noordoost-Brabant’ vastgesteld. Deze agenda is de agenda van de samenwerkende overheden, zestien gemeenten en twee waterschappen. De agenda focust zich op mobiliteit en ruimte, leefomgeving (onder andere klimaat en energie) en vestigingsklimaat. Wat we jaarlijks gaan doen leggen we vast in uitvoeringsplannen, zodat de uitvoering en stappen naar resultaat zichtbaar zijn. Onze ambitie is een slimme, veerkrachtige regio, op weg naar een circulaire economie. Een regio waarin ruimte blijft om te pionieren. Waarin hard wordt gewerkt en het leven nog steeds goed is. Een regio ook waarin stad en platteland in balans zijn, elkaar waarderen en elkaar ook nodig hebben. Een regio met sterke steden met een menselijke maat en een leefbaar platteland dat aan de basis staat van een duurzame, slimme en maatschappelijk houdbare voedselproductie. Onze opgaven vragen om een gezamenlijk handelingsperspectief en een opgavegerichte benadering, waarbij verschillende overheden op wisselende schaalniveaus samenwerken.

Ook is de samenwerking met ondernemers en kennisinstellingen hierbij van groot belang. Deze agenda sluit aan op de strategische agenda’s voor de stichting AgriFood Capital en die van Regio Noordoost-Brabant Werkt! (en vice versa). Dit zijn de agenda’s ter versterking van de economische structuur en het innovatievermogen van de regio en de arbeidsmarktaanpak.

Heesch West De gemeenschappelijke regeling Heesch West heeft als doel het ontwikkelen van een nieuw regionaal bedrijventerrein. In een ambitieuze, toekomstgerichte ontwikkeling biedt Heesch West ruimte aan middelgrote tot zeer grootschalige bedrijven, die elders in de regio geen passende huisvesting (meer) vinden. In belangrijke mate zijn dit bedrijven die nu al een regionale binding hebben en zich binnen onze regio willen doorontwikkelen. Heesch West versterkt het vestigingsklimaat voor Noordoost-Brabant door in te spelen op deze specifieke kwaliteiten. Het nieuwe terrein biedt vestigingsmogelijkheden voor nieuwe regionale en (inter)nationale ruimtevragers. Daarnaast zorgt Heesch West voor directe en indirecte werkgelegenheid voor de regio, waarvan een belangrijk deel in Oss woont of gaat wonen.

pagina 32

Beleidsindicatoren In de volgende tabel geven we de verplichte indicatoren vanuit waarstaatjegemeente.nl weer. Om de cijfers van Bernheze te kunnen plaatsen hebben we daarnaast een referentiemeting opgenomen. We gebruiken hiervoor de gemiddelde waarde van gemeenten in de grootteklasse van 25.000 tot 50.000 inwoners. Beleidsindicator

Jaar realisatie

Referentie

Bernheze

Functiemenging1

2017 2018 2019 2020

49,2 49,6 50,0 49,9

46,8 47,4 47,9 47,7

Het aantal vestigingen van bedrijven (aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar)

2017 2018 2019 2020

136,8 141,7 146,8 152,9

126,2 136,1 142,0 148,3

1) De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen.

Wat mag het kosten? Lasten Nr.

Omschrijving taakveld

2020

3.1

Economische ontwikkeling

115.206

73.848

70.731

6.400

10.243

6.086

3.2

Fysieke bedrijfsinfrastructuur

362.622

1.497.429

188.253

387.622

1.530.429

202.253

3.3

Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

107.543

107.256

111.086

13.663

23.896

24.207

3.4

Economische promotie

519.108

798.661

649.910

80.139

154.998

202.300

0.10

Reserves programma 3

39.500

19.000

14.000

43.782

178.666

10.000

1.143.979

2.496.194

1.033.980

531.606

1.898.232

444.846

2024

2025

Totaal

2021

Baten 2022

2020

2021

2022

Meerjarig Lasten Nr.

2022

2023

Baten 2024

2025

2022

2023

3.1

70.731

51.748

52.711

53.807

6.086

6.086

6.086

6.086

3.2

188.253

193.046

194.613

196.441

202.253

193.046

194.613

196.441

3.3

111.086

112.953

114.700

116.730

24.207

24.630

25.036

25.486

3.4

649.910

615.653

627.032

639.867

202.300

202.450

202.593

202.752

973.400

989.056

1.006.845

444.846

426.212

428.328

430.765

0.10 Totaal

14.000 1.033.980

10.000

Brondocumenten programma Economie -

Economische visie Bernheze “Van meer naar Beter” 2021-2026 (april 2021) Richting 2030: Samenwerkingsagenda overheden Noordoost-Brabant (maart 2020) Visie recreatie en toerisme Bernheze 2018-2022 (juli 2018) MaashorstManifest 2010 Natuurplan De Maashorst 2010 pagina 33

Onderwijs Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? Onderwijs Global Goals:

Wat willen we bereiken? Wij willen dat onze jongeren veilig en gezond opgroeien en zich kunnen ontwikkelen: - Kinderen zonder achterstand in het basisonderwijs. - Goede onderwijshuisvesting in de kernen. Indicator

Streven 2021 en verder

Aantal (anderstalige) kinderen NT2-onderwijs (NT2: Nederlands als tweede taal)

2019: 17 2020: 47

Afhankelijk van instroom

% absoluut verzuim (per 1.000 leerplichtigen)

1,2 (2016/2017)

< 1,2

% relatief verzuim (per 1.000 leerplichtigen) % voortijdig schoolverlaters (VSV) zonder startkwalificatie

8 (2018/2019)

<8

1,3% (2018/2019)

< 1,3%

Wat gaan we daarvoor doen? -

-

We voeren het in 2020 vastgestelde onderwijsachterstandenbeleid uit. Belangrijk onderdeel van dit beleid is de wettelijke uitbreiding van het uren aanbod voor de voor- en vroegschoolse educatie (VVE) naar 16 uur per week met aanbod in 4 kernen, het peuterspeelzaalwerk voor peuters van ouders die geen recht hebben op kinderopvangtoeslag in alle kernen en de taalbrigade die kinderen die korter dan 2 jaar in Nederland zijn en naar een Bernhezer basisschool gaan, ondersteunt bij het leren van de Nederlandse taal.. Nieuwbouw/renovatie van basisschool Op Weg in Vorstenbosch, zoals omschreven in het IHP (integraal huisvestingsplan). Renovatie/uitbreiding van basisschool De Toermalijn in Heesch, zoals in het IHP omschreven.

pagina 34

Wat mag het kosten? Onderwerp

Bedrag (in €)

Bron

Jaar

Incidenteel/ Structureel/ Investering

Voorbereidingskosten BS Op Weg Uit bestemmingsreserve afschrijvingslasten

Vervanging Vervanging

2022 2022

100.000 - 100.000

Investering Investering

Voorbereidingskosten BS Op Weg

Vervanging

2023

100.000

Investering

Nieuwbouw/renovatie BS Op Weg

Vervanging

2024

3.500.000

Investering

Renovatie/uitbreiding basisschool Toermalijn

Vervanging

2026

2.500.000

Investering

Nieuwbouw/renovatie basisschool Op Weg Vorstenbosch (incl. BENG (bijna energieneutrale) gebouwen):

Verbonden partijen Hier geven we weer in hoeverre onze verbonden partijen bijdragen aan de doelstelling van dit programma. We noemen hier alleen de gemeenschappelijke regelingen omdat dit wettelijk verplicht is. Andere verbonden partijen laten we hier buiten beschouwing. De verbonden partijen hebben we ook toegelicht in de paragraaf Verbonden partijen.

Regionaal Bureau Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten Brabant Noordoost (RBL BNO) Het RBL BNO voert voor gemeente Bernheze en de regio de wettelijk verplichte taken rond leerplicht en RMC uit. Het voorkomen en terugdringen van ongeoorloofd schoolverzuim, voortijdig schoolverlaten en langdurig thuiszitten is haar kerntaak.