Programmabegroting 2025-2028

We in 2028 verwachten dat de incidentele middelen uit het Maatschappelijk Ondersteuningsfonds zijn uitgeput. In samenhang met het de eerdere middelen van het MAB gaan we kijken hoe we tot een goede samenvoeging kunnen komen voor deze beide middelen. 6. We toewerken naar de inwerkingtreding van de Wet aanpak meervoudige problematiek sociaal domein (Wams) (controversieel verklaard). Deze wet heeft o.a. impact op processen waar gegevens worden gedeeld tussen verschillende partijen over één inwoner en daarmee de Integrale Toegang waarvan team Wegwijzer onderdeel is.

Wat mag het kosten? Onderwerp

Bron: MJB of Nieuw

Jaar

Bedrag (in €)

Incidenteel/ Structureel/ Investering

Wmo-consulent (1,0 fte)

MJB

2025

91.000

Structureel

Ophoging werkbudget Wegwijzer (daar waar reguliere wetgeving niet toereikend is. MAB

MJB

2028

15.000

Structureel

budget is in 2024 opgenomen binnen Toegang Wegwijzer)

Zorg en ondersteuning 0 tot 100 jaar Jeugdhulp We willen dat iedere jeugdige de kans krijgt om gezond en veilig op te groeien en zich te ontwikkelen naar zelfstandigheid. Wanneer jeugdigen en of hun ouders en opvoeders hierbij pagina 31

ondersteuning nodig hebben bieden we deze hulp. De meest kwetsbare jeugdigen en gezinnen kunnen rekenen op een integrale aanpak waarbij verbindingen worden gelegd met andere gemeentelijke domeinen zoals schuldhulpverlening, wonen, WMO, participatie. Helaas hebben steeds meer jeugdigen ondersteuning van specialistische jeugdhulp. We willen een beweging maken van de inzet van specialistische jeugdhulp naar het méér gebruik maken van ondersteuning en hulp welke in de gemeenten aan de pedagogische basis te vinden is. In het “gewone leven” dus. De richting die we op willen met de jeugdhulp wordt mede richting gegeven door landelijke en regionale plannen en programma’s. De Landelijke Hervormingsagenda (LHA), het Toekomstscenario Jeugd- en Gezinsbescherming, het gezond en actief leven akkoord (GALA) het Integraal Zorgakkoord (IZA). Het regionaal beleidsprogramma 2024 e.v. focust onder andere op het meer thuis of in een gezinsgerichte setting organiseren van jeugdhulp.

Visie op (kleinschalig) verblijf ontwikkelen We stellen een visie op Verblijf op en zijn met onze zorgaanbieders voor verblijf in gesprek hoe we verblijfplekken kunnen ombouwen naar kleinschalig verblijf. Dit heeft natuurlijk ook consequenties voor personeel, zeker in een krappe arbeidsmarkt en de tarieven voor deze vormen van verblijf zijn hoger. We rekenen specialistische jeugdhulp af op basis van realisatie, dus we kunnen de kostenstijging niet voorspellen, maar weten wel dat deze hoger zal zijn.

Lokale toegang en teams verder ontwikkelen. De Landelijke Hervormingsagenda stelt ook eisen aan de lokale toegang. Deze eisen zijn complex en zeer divers (van voorliggend en preventief naar kennis over veiligheid en bijvoorbeeld complexe scheidingen). Samen met ONS Welzijn bepalen we waar we nu staan en waarop we nog extra moeten investeren. We willen met het extra budget ruimte creëren in onze lokale teams om opleidingen te volgen en ruimte te bieden om te leren werken met de nieuwe systematieken. Het extra budget kan ook worden ingezet om beter zichtbaar te zijn in de wijken en voorliggend hulp te kunnen bieden aan gezinnen. We willen dit budget dus gebruiken om de formatie van de lokale teams uit te breiden zodat de professionals beter in staat zijn alle taken waar ze verantwoordelijk voor zijn, goed uit te voeren.(Tijdelijk) kwetsbare jongeren ondersteunen in de overgang van18naar 18+. De integrale aanpak voor kwetsbare jongeren (16-27 jaar) vanuit de ‘Big 5’ (wonen, school & werk, inkomen, steunend & positief netwerk, zorg & welzijn en de juiste ondersteuning bij de overgang van 18- naar 18+ zijn zowel landelijke als lokale aandachtspunten. We zijn hiermee in 2023 gestart, maar heeft nog verdere uitwerking, afspraken en opleiding nodig in de opvolgende jaren tot en met 2027.

Tot slot zetten we in op het in stand houden van de verbinding tussen jeugdhulp en onderwijs, om snel hulp te verlenen aan gezinnen en kinderen. Instandhouding vloeit voort uit een wettelijke taak. Dit met name op basis van Jeugdwet en Landelijke Hervormingsagenda.

pagina 32

Wat mag het kosten? Onderwerp

Integrale aanpak kwetsbare jongeren 16 - 27 jaar

Uit reserve transities

Bron: MJB of Nieuw MJB MJB MJB MJB MJB MJB

Jaar

2025 2026 2027 2025 2026 2027

50.000 50.000 50.000 -50.000 -50.000 -50.000

Incidenteel/ Structureel/ Investering Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel

MJB MJB

2025 2026

50.000 50.000

Structureel Structureel

Hervormingsagenda consequenties voor onze lokale toegang. (was in de kadernota volledig opgenomen in 2025)

Bedrag (in €)

Ontwikkelingen Wmo-voorzieningen We willen onze inwoners op een veilige manier en verantwoorde manier zo lang mogelijk thuis laten wonen. We gaan voor goede ondersteuning aan de onze inwoners wanneer zij dit nodig hebben. Daarbij hebben we te maken met vergrijzing en diverse (landelijke) aspecten waar we rekening mee moeten houden, zoals de krapte op de arbeidsmarkt, de inkomensafhankelijke eigen bijdrage en de ontwikkeling van passende alternatieven binnen de Wmo. De krapte op de arbeidsmarkt is nog steeds een feit en heeft invloed op de Wmo-ondersteuning die wij aan onze inwoners kunnen geven. De druk op de werkenden is groot waardoor we bij gecontracteerde partners ook het ziekteverzuim zien groeien en aanbieders een steeds grotere moeite krijgen om geïndiceerde ondersteuning onverkort te leveren. We hebben in dit licht aandacht voor kwetsbare inwoners. In 2026 staat de inkomensafhankelijke eigen bijdrage Wmo op de agenda. Mogelijk dat dit financiële consequenties heeft voor de gemeente, hoogte hiervan is nog niet duidelijk. We ontwikkelen passende alternatieven (voor (dure) zorg in natura) door. Zo is per 1 januari 2024 in de Nadere regels maatschappelijke ondersteuning gemeente Bernheze 2024 een algemene voorziening hulp bij huishouden opgenomen. De financiële consequenties hiervan worden in de loop van 2024 duidelijk en kunnen voor 2025 en verder meegenomen worden.

Om onze ondersteuning goed in kaart te hebben en te houden is het belangrijk om hier voldoende en goede cijfers over te hebben. Samen met (regio)gemeentes ontwikkelen we de Wmocliëntervaringsonderzoeken en de Wmo-monitor verder door.

Wat mag het kosten? Onderwerp

Bron: MJB of Nieuw

Jaar

Bedrag (in €)

Incidenteel/ Structureel/ Investering

GR-KCV

Nieuw

2025

pm

Structureel

Inkomensafhankelijke eigen bijdrage Wmo

Nieuw

2026

pm

Structureel

pagina 33

Ontwikkelingen Beschermd Wonen en vergroten weerbaarheid inwoners Vanuit de Wmo zien we landelijke en regionale ontwikkelingen met een lokale impact. Door de toename van dak- en thuisloosheid, onder andere door woningtekort, raakt de maatschappelijke opvang (regionale vangnet centrumregeling) overvol. Daarom is regionaal afgesproken dat mensen die op straat komen zonder begeleidingsnoodzaak of complexe problematiek, in de eigen gemeente huisvesting moeten krijgen. Een kleine groep inwoners heeft zodanige complexe problematiek waardoor zij voor overlast kunnen zorgen. Het aanpakken van deze problematiek zit op het snijvlak van zorg en veiligheid. Voor zowel de persoon in kwestie, naasten als de directe leef-en woonomgeving zetten we ons in voor een samenleving waarin iedereen geholpen kan worden op basis van bereidheid. Vanaf 1 januari 2024 is de gemeente geleidelijk financieel verantwoordelijk voor Beschermd Wonen ten gevolge van doordecentralisatie van deze verantwoordelijkheid naar de gemeente. Wij zetten de samenwerking in de regio ook na doordecentralisatie voort. Zo borgen we beschikbare en passende specialistische zorg voor onze inwoners en sturen we gezamenlijk op de ketensamenwerking tussen het sociaal domein, het medisch domein en het veiligheidsdomein.

Met de Wet aanpak meervoudige problematiek in het sociaal domein (Wams) en ontwikkelingen op Beschermd Wonen, Maatschappelijke Opvang en Maatschappelijke zorg en veiligheid komen nieuwe taken en rollen naar de gemeente toe vanuit de regio en het rijk. In 2024 onderzochten we hoe we hier invulling aan gaan geven. In 2025 verwachten we hier formatieve uitbreiding voor nodig te hebben. Deze formatieve uitbreiding is gedekt vanuit de financiële middelen Beschermd Wonen. Dat betekent dat: - We de (sociale) weerbaarheid van mensen vergroten en inzetten op het voorkomen van huiselijk geweld en kindermishandeling. - Alle inwoners in een onveilige situatie één lokale regievoerder en één veiligheidsplan hebben waarmee passende hulp wordt gerealiseerd. - We de capaciteit van de organisatie uitbreiden binnen de beschikbare middelen vanuit de decentralisatie Beschermd Wonen.

Wat mag het kosten? Onderwerp

Bron: MJB of Nieuw

Jaar

Bedrag (in €)

Incidenteel/ Structureel/ Investering

Wmo beschermd wonen (gemeentelijke en regionale uitvoering)

MJB

2024-2028

Rijksmiddelen

Structureel

Formatieve uitbreiding team Wegwijzer op thema Beschermd Wonen

Nieuw

2025

pm

Structureel

Implementatie AVE, opleidingskosten AVE, opleidingskosten TOP3

Nieuw

2025

pm

Incidenteel

pagina 34

Structurele (her)opleiding AVE/TOP3 consulenten

Nieuw

2026

pm

Structureel

Stichting Rechtswinkel De dienstverlening van de rechtswinkel en ONS welzijn zijn ondersteunend aan elkaar. En daarmee is de rechtswinkel een goede aanvulling in het geven van juridisch advies en ondersteuning aan inwoners in Bernheze. In 2025 geven we een eenmalige subsidie aan Stichting Rechtswinkel Bernheze voor juridische ondersteuning aan inwoners van gemeente Bernheze. Dat jaar bekijken we of de rechtswinkel voor structurele subsidie in aanmerking komt.

Wat mag het kosten? Onderwerp

Bron: MJB of Nieuw

Jaar

Stichting Rechtswinkel Bernheze (ten opzichte van de kadernota incidenteel in plaats van structureel)

Nieuw

2025

Bedrag (in €) 3.500

Incidenteel/ Structureel/ Investering Incidenteel

Gelijke kansen op onderwijs Evaluatie NPO-middelen ten behoeve van aanpak leerachterstanden In 2025 evalueren we de inzet van de tijdelijk ontvangen rijksmiddelen (tot augustus 2025 beschikbaar) voor de aanpak van leerachterstanden door corona (Nationaal Programma Onderwijs, hierna te noemen NPO).De NPO middelen zijn dusver ingezet voor cofinanciering van een Familiecontactpersoon op de basisscholen en de uitbreiding van de aansluitfunctionaris van ONS Welzijn op basis- en middelbare scholen. Leerlingen met opvoedings- en / of ondersteuningsvragen vragen veel van leerkrachten. Door externe expertise hierop in te zetten binnen scholen worden problemen tijdig gesignaleerd, krijgen jongeren sneller de hulp die ze nodig hebben en worden leerkrachten ondersteund en ontlast. Hierdoor nemen leerachterstanden van jongeren af, is het idee. We kijken op basis van de evaluatie in combinatie met andere ontwikkelingen vanuit de LHA (zoals verbinding passend onderwijs en jeugdhulp) of en op welke wijze de verbinding na deze periode vorm kunnen geven en kunnen financieren vanaf 2026.

Evaluatie onderwijskansenbeleid. Het onderwijskansenbeleid loopt tot en met 2024. Op basis van een evaluatie in 2024, verdere ontwikkelingen en in afstemming met ketenpartners stellen we het onderwijskansenbeleid bij. Belangrijkste pijlers van het huidige beleid zijn aanbod van voorschoolse educatie, peuterspeelzaalwerk, het bieden van taalondersteuning aan anderstalige leerlingen op de basisschool en het stimuleren van leesbevordering voor peuters.

pagina 35

We hebben het onderwijskansenbeleid met betrokken partijen geëvalueerd in 2024. Deze evaluatie gebruiken we als input voor bijstelling van het beleid 2025-2028. Tegelijkertijd zien we ontwikkelingen die van invloed zijn op het onderwijskansenbeleid die we in het nieuwe beleid willen meewegen, nl.: - Vanuit de hervormingsagenda jeugd wordt de verbinding tussen jeugdhulp en onderwijs steeds belangrijker, ook om onderwijsachterstanden en schooluitval tegen te gaan. - Er komen meer anderstalige kinderen die aanspraak maken op Voorschoolse Educatie en / of taalondersteuning op de basisschool. - Er wordt door het ministerie meer gestuurd op tegengaan van segregatie van peuters en bevorderen van integratie. Dit vraagt om zoveel mogelijk voorzieningen in de kernen. - Vanuit de wet Passend onderwijs wordt meer uitgegaan van inclusief onderwijs; waardoor meer leerlingen met een ondersteuningsvraag een plek zullen gaan krijgen op een reguliere school. Dit vraagt vanuit de gemeente (Jeugdwet, Wet Oke) en de school (passend onderwijs) om passende ondersteuning.

Wat mag het kosten? We kunnen nog geen uitsluitsel geven in kosten voor de verbinding tussen jeugdhulp- en onderwijs. Dit is afhankelijk van de volgende factoren: - Leerpunten uit de evaluatie NPO middelen; wat is echt nodig? - Regionale afspraken omtrent hervormingsagenda jeugd. - Mate waarin vanuit het rijk middelen beschikbaar stelt aan de scholen voor financiering van de verbinding met jeugdhulp (subsidie brugfunctionaris). - Mate waarin we een deel van de kosten kunnen dekken van bestaande budgetten zoals het onderwijskansenbeleid. Voor financiering van het onderwijskansenbeleid vanaf 2025 gaan we uit van de bestaande budgetten: Onderwerp

Bron: MJB of Nieuw

Jaar

Aansluiting jeugdhulp op school

Nieuw

2026

Onderwijskansenbeleid

MJB

2025-2028

Bedrag (in €)

Incidenteel/ Structureel/ Investering pm

Structureel

Bestaand budget

Structureel

Positieve gezondheid Positieve gezondheid richt zich op het versterken van de veerkracht van de mensen zelf en het vergroten van hun kwaliteit van leven. We zetten hierbij in op preventie. Daarnaast staan de komende jaren in het teken van de ontwikkelingen die het Integraal Zorg Akkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) met zich meebrengen. Deze twee akkoorden gaan veel van ons als gemeente en onze regio vragen.

pagina 36

We zetten collectieve preventieactiviteiten in voor het bevorderen van de gezondheid voor brede doelgroepen (ouderen, jongeren, volwassenen). We richten ons op terugdringen van het alcoholgebruik, overgewicht en roken/drugs omdat we verwachten hiermee de meeste gezondheidswinst te behalen. We zetten preventieactiviteiten in voor specifieke doelgroepen waarvan uit data van de GGD blijkt dat zij nu minder goede kansen hebben op een gezond leven (oudere, vrouwen, migranten, mensen met een lager inkomen en mensen met een lagere opleiding). We stimuleren een fysieke gezonde leefomgeving waarbij de functies, ontspannen, ontmoeten, spelen, sporten en natuur met elkaar worden verbonden zodat we voor jong en oud een aantrekkelijke gezonde ontmoetingsplek realiseren. We werken in regionaal verband aan de IZA doelstellingen. De GALA doelstellingen hebben met name een grote lokale uitwerking door de vijf ketenaanpakken: - Valpreventie -

Kansrijke start Aanpak voor kinderen met overgewicht Gecombineerde leefstijlinterventie volwassenen Welzijn op recept

We zetten in op een concrete verbinding tussen GALA en het Sportakkoord opdat middelen gecombineerd en/of efficiënt ingezet kunnen worden.

Wat mag het kosten? Onderwerp

Bron: MJB of Nieuw

Jaar

Bedrag (in €)

Incidenteel/ Structureel/ Investering

Gezonde fysieke leefomgeving

MJB

2025

pm

SPUK IZA

Nieuw

2025

pm

SPUK GALA

Nieuw

2025

pm

Sport en bewegen Bewegen in de openbare ruimte stimuleren Sporten en bewegen gebeurt steeds meer ongeorganiseerd en op momenten en plaatsen die onze inwoners het beste past. Dat betekent ook dat naast het traditionelere aanbod via verenigingen met hun accommodaties (waarin we ook blijven investeren. Zie programma 1 / Leefbare kernen), er meer gebruik gemaakt wordt van de openbare ruimte voor allerlei vormen van bewegen. In lijn met onze omgevingsvisie stimuleren we een fysieke gezonde leefomgeving waarbij de functies, ontspannen, ontmoeten, spelen, sporten en natuur met elkaar worden verbonden zodat we voor jong en oud een aantrekkelijke gezonde ontmoetings- en beweegplek realiseren. We nemen dit mee in concrete plannen voor bijvoorbeeld nieuwbouw, reconstructies en gebiedsontwikkelingen.

pagina 37

Ambities Sportakkoord Bernheze realiseren In 2020 is door diverse sportaanbieders (verenigingen, commerciële bedrijven, onderwijs, zorgaanbieders enzovoorts) het Sportakkoord Bernheze opgesteld. Voor de uitvoering van de in het akkoord opgenomen projecten ontvangen we uitvoeringsbudget van de rijksoverheid. In 2023 is het Sportakkoord op basis van nieuw rijksbeleid herijkt tot Sportakkoord 2.0. Daarbij wordt nog meer expliciet de verbinding gemaakt met ons gezondheidsbeleid (preventie). De komende jaren blijven we ons met samen met de sport-/beweegaanbieders in Bernheze inzetten om de ambities van het sportakkoord te realiseren. Als gemeente bieden we coördinerende ondersteuning in de organisatie daarvan.

Gezamenlijk sportpark Heeswijk-Dinther In 2024 verkennen we het nut en de noodzaak in samenhang met de behoefte aan woningbouwlocaties, van een nieuw gezamenlijk sportpark in Heeswijk-Dinther. Een zoektocht naar een eventuele locatie voor dat sportpark maakt onderdeel uit van de verkenning. Afhankelijk van de uitkomsten van deze verkenning werken we in 2025 de realisatieplannen verder uit

Wat mag het kosten? Onderwerp

Bron: MJB Nieuw

Jaar

Uitvoering lokaal sportakkoord Uit specifieke uitkering – Gala-middelen

Nieuw Nieuw

2025 2025

Gezamenlijk sportpark Heeswijk-Dinther (nadere uitwerking)

Nieuw

Bedrag (in €)

Incidenteel/ Structureel/ Investering BN

Incidenteel

pm

Investering

Uitstel Stelselwijziging van de lokale omroep De Mediawet is gewijzigd. Deze wijziging houdt in dat lokale omroepen moeten fuseren tot streekomroepen. Deze wijziging zou 1 januari 2023 ingaan. De streekomroepen zouden dan een hogere rijksbijdrage ontvangen om de professionaliteit te kunnen verbeteren en borgen. De implementatie van deze wet is al een aantal keren uitgesteld. Daarom heeft Bernheze voor 2023 en 2024 de lokale omroep DTV een incidentele bijdrage gegeven van € 25.000,- in verwachting dat de wet op 1 januari 2025 in werking zou treden. Inmiddels is duidelijk dat dit niet het geval is en dat het de verwachting is dat dit 1 januari 2026 zal zijn. Omdat de wet nogmaals met 1 jaar is uitgesteld, willen we ook in 2025 omroep DTV een incidentele bijdrage voor 2025 verstrekken. In 2025 kijken we samen met DTV wat de invoering van de wetswijziging gaat betekenen.

pagina 38

Wat mag het kosten? Onderwerp

Bron:

Jaar

MJB of Nieuw Incidentele subsidie a.g.v. uitstel stelselwijziging Lokale

Nieuw

2025

Bedrag

Incidenteel/

(in €)

Structureel/ Investering

25.000

Incidenteel

omroep DTV

Subsidiebeleid niet-professionele instellingen In 2025 wordt een notitie ter opiniërende bespreking opgeleverd waarin de huidige clustersystematiek van de subsidiering van niet-professionele instellingen wordt vergeleken met alternatieve subsidiesystemen. Op basis van deze bespreking kan het beleid veranderen, met eventuele financiële consequenties voor 2026.

Verbonden partijen Hier geven we weer in hoeverre onze verbonden partijen bijdragen aan de doelstelling van dit programma. De verbonden partijen hebben we ook toegelicht in de paragraaf Verbonden partijen.

Regionaal Bureau Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten Brabant Noordoost (RBL BNO) Het RBL BNO voert voor gemeente Bernheze en de regio de wettelijk verplichte taken rond leerplicht en RMC (Regionale Meld- en coördinatiefunctie) uit. Het voorkomen en terugdringen van ongeoorloofd schoolverzuim, voortijdig schoolverlaten en langdurig thuiszitten is haar kerntaak.

Werkvoorzieningschap Noordoost-Brabant Het Werkvoorzieningschap is opdrachtgever voor IBN als uitvoeringsorganisatie van de Wet sociale werkvoorziening (Wsw). Het Werkvoorzieningschap is namens zes gemeenten enig aandeelhouder en eigenaar van IBN.

Centrumregeling WMO en Wvggz Brabant Noordoost-Oost Gemeente Oss is centrumgemeente voor de inkoop van Wmo-ondersteuning (voor de taken die vanaf 2015 door de gemeente worden uitgevoerd). De centrumgemeente koopt in namens de deelnemende gemeenten. Tevens kopen we in de regio gezamenlijk de uitvoerende taken vanuit de Wvggz (Wet verplichte Ggz) sinds 2020 samen in. Regionale inkoop leidt tot minder administratieve lasten voor de aanbieders, meer eenheid in de regio en een sterkere positie in het gesprek met aanbieders.

pagina 39

Centrumregeling Jeugdhulp Noordoost-Brabant In Noordoost Brabant kopen we gezamenlijk de jeugdhulp in. Daarvoor is een gemeenschappelijke regeling met een centrumgemeente ('s-Hertogenbosch). Gezamenlijke inkoop leidt tot minder administratieve lasten voor aanbieders, efficiëntere inkoop en een betere positie in de onderhandeling met aanbieders. Een aantal taken (bijvoorbeeld gesloten jeugdzorg) moeten gemeenten verplicht gezamenlijk inkopen.

Kleinschalig Collectief Vervoer Brabant Noordoost (KCV) Elf gemeenten zijn opdrachtgever voor het WMO-personenvervoer. Samen vormen zij het KCV. Met vervoer op maat dragen zij bij aan bereikbaarheid voor iedereen, en daarmee aan de participatie ook voor mensen met een beperking.

Gemeentelijke Gezondheidsdienst Hart voor Brabant (GGD) De GGD voert taken uit voor ruim 1,1 miljoen inwoners, waarvan ongeveer 200.000 jeugdigen. De GGD bewaakt, beschermt en bevorderd de gezondheid van alle inwoners, met speciale aandacht voor kwetsbare inwoners en de jeugd. Het doel van de GGD is ‘gezondheid vanzelfsprekend maken’. Dat hoopt zij te bewerkstelligen via de volgende pijlers: 1. Voorkomen als het kan, 2. Iedereen verschillend, allemaal gelijk, 3. Zelf, maar niet allen, 4. Overal om ons heen, binnen en buiten.

Regionale Ambulancevoorziening Brabant Midden, West en Noord (RAV) De gemeenschappelijke regeling van de RAV Brabant MWN) omvat het werkgebied van twee veiligheidsregio’s. Dat betekent dat het werkgebied van de RAV bestaat uit in totaal 35 gemeenten in Brabant, waaronder Bernheze. Bij de RAV staat de patiënt centraal. Kwaliteit van zorg en patiëntveiligheid staan hoog in het vaandel. Uitgangspunt hierbij zijn drie hoofddoelstellingen: kwalitatief hoogwaardige ambulancezorg, optimale spreiding & beschikbaarheid en bedrijfsvoering binnen de budgettaire kaders. Deze GR wordt nog in stand gehouden vanwege de door personeel omgebouwde rechtszekerheid; die mag niet worden aangetast. Maar er is geen sprake van gemeentelijke bijdragen.

Beleidsindicatoren In de volgende tabel geven we de verplichte indicatoren vanuit waarstaatjegemeente.nl weer. Om de cijfers van Bernheze te kunnen plaatsen hebben we daarnaast een referentiemeting

pagina 40

opgenomen. We gebruiken hiervoor de gemiddelde waarde van gemeenten in de grootteklasse van 25.000 tot 50.000 inwoners. Beleidsindicator

Jaar realisatie

Referentie

Bernheze

Absoluut verzuim (aantal leerplichtigen per 1.000 leerlingen 5-18 jr)1

2019 2020 2021 2022 2023

1,8 2,1 2,0 4,2 6,0

Geen data 2,4 1,1 8,0 10,1

Relatief verzuim (aantal leerplichtigen per 1.000 leerlingen 5-18 jr )2

2019 2020 2021 2022 2023

22 17 18 21 23

8 7 11 13 11

Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers) (% deelnemers aan het VO en MBO onderwijs)3

2019 2020 2021 2022 2023

1,7 1,4 1,6 2,1 2,1

1,1 1,1 1,0 1,9 1,9

Niet wekelijkse sporters (%) >19 jaar

2012 2016 2020 2021 2022

47,8 49,5 50,7 Geen data 47,9

36,1 42,8 41,4 Geen data 43,8

Aantal banen (aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 – 64 jaar)

2019 2020 2021 2022 2023

701,9 701,6 706,9 725,9 738,4

597,3 595,4 611,8 624,2 625,9

Jongeren met een delict voor de rechter (% 12 t/m 21 jarigen)

2019 2020 2021 2022 2023

1% 1% 1% 1% Geen data

1% 0% 1% 0% Geen data

Kinderen in uitkeringsgezin dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen (% kinderen tot 18 jaar)

2019 2020 2021 2022

4% 4% 4% 4%

3% 3% 3% 3%

2023

Geen data

Geen data

2019 2020 2021 2022

1% 2% 1% 1%

1% 1% 2% 2%

2023

Geen data

Geen data

2019 2020 2021

70,4 70,1 71,0

72,9 72,2 73,9

2022

72,5

74,7

Werkloze jongeren (% 16 t/m 22 jarigen)

Netto arbeidsparticipatie (% van de werkzame beroepsbevolking t.o.v. de beroepsbevolking)

pagina 41

Beleidsindicator

Jaar realisatie

Referentie

Bernheze

2023

73,4

75,4

2019 2020 2021 2022

253,8 325,8 277,7 239,4

154,3 342,4 169,7 148,0

2023

230,3

141,2

2019 2020 2021

188,1 194,0 Geen data

107,3 116,1 136,2

2022 2023

192,0 196,1

120,1 123,6

2019 2020

12,0 11,7

9,5 10,3

2021 2022 2023

13,4 13,5 13,5

12,9 13,6 14,2

2019 2020

1,2 1,2

0,9 0,8

2021 2022 2023

1,3 1,2 1,1

0,8 0,9 0,9

Jongeren met jeugdreclassering

2019

0,3

Geen data

(% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar)

2020 2021 2022 2023

0,3 Geen data Geen data Geen data

Geen data Geen data Geen data Geen data

Cliënten met een maatwerkarrangement WMO (aantal per 10.000 inwoners)

2019 2020 2021 2022 2023

643 676 689 Geen data 686

550 590 590 610 640

Personen met een bijstandsuitkering (aantal per 10.000 inwoners 18 jaar en ouder)

Lopende re-integratievoorzieningen (aantal per 10.000 inwoners van 15 – 64 jaar)

Jongeren met jeugdhulp (% van alle jongeren tot 18 jaar) 4

Jongeren met jeugdbescherming (% van alle jongeren tot 18 jaar)

1) Het aantal leerplichtigen dat niet staat ingeschreven op een school. 2) Het aantal leerplichtigen dat wel staat ingeschreven op een school, maar ongeoorloofd afwezig is. 3) Het percentage van het totaal aantal leerlingen (12 – 23 jaar) dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat. 4) In de indicator jongeren met jeugdhulp zijn per 2021 veranderingen doorgevoerd in de verzameling en verwerking van de data, die leiden tot een trendbreuk in de uitkomsten over 2020 en 2021. Hierdoor zijn de uitkomsten over de jeugdhulp over de jaren 2021 en later niet goed te vergelijken met de uitkomsten over de jaren 2018 t/m 2020.

Lasten en baten 2023-2025 Lasten Nr.

Omschrijving taakveld

4.1

Openbaar basisonderwijs

4.3

Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

5.1

Sportbeleid en activering

2023

2024

Baten 2025

2023

2024

2025

6.762

1.873

5.249

1.411.891

1.686.323

1.714.414

423.239

452.178

401.539

348.810

219.987

423.967

202.712

297

186.024

pagina 42

Lasten

Baten

5.3

Cultuurpresentatie, -productie en -participatie

446.905

564.620

528.050

24.337

24.337

24.337

5.6

Media

849.687

943.481

932.727

43.322

42.938

11.271

6.1

Samenkracht en burgerparticipatie excl. Verenigingsaccommodaties en gemeenschapshuizen

8.086.950

3.454.587

3.761.194

8.791.050

714.352

926.095

6.2

Toegang en eerstelijnsvoorzieningen WMO en jeugd

4.262.119

4.504.953

262.369

88.306

6.21

Toegang en eerstelijnsvoorzieningen WMO

1.904.072

20.000

6.22

Toegang en

1.867.182

73.577

eerstelijnsvoorzieningen Jeugd 6.23

Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal

244.536

6.3

Inkomensregelingen

9.838.828

8.606.294

8.527.881

5.233.780

5.595.900

6.4

Wsw en beschut werken

4.779.911

4.604.650

4.709.420

5.808

5.808

6.5

Arbeidsparticipatie

528.195

489.912

552.495

1.198

2.000

6.6

Maatwerkvoorzieningen (WMO)

1.079.793

1.008.201

46.214

54.329

6.60

Hulpmiddelen en diensten

1.066.803

5.442.569

2.000

9.544

(WMO) 6.71a

Huishoudelijke hulp (WMO)

6.711

Huishoudelijke hulp (WMO)

6.71b

Begeleiding (WMO)

6.712

Begeleiding (Wmo)

6.71c

Dagbesteding (WMO)

6.713

Dagbesteding (Wmo)

6.72a

Jeugdhulp begeleiding

1.475.267

1.559.848

6.72b

Jeugdhulp behandeling

140.137

149.386

6.72c

Jeugdhulp dagbesteding

578.721

616.916

6.72d

Jeugdhulp zonder verblijf overig

813.953

1.121.188

6.73a

Pleegzorg

179.355

191.192

6.73b

Gezinsgericht

75.124

80.082

6.73c

Jeugdhulp met verblijf overig

646.179

681.859

6.74a

Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf

2.093.374

2.221.336

6.74b

Jeugdhulp crisis / LTA / GGZverblijf

823.659

878.020

Gesloten plaatsing

188.736

218.566

6.74c

2.575.683

2.717.156 2.883.500

2.294.204

46.035

2.364.208 2.280.609

556.566

593.697 598.455

pagina 43

Lasten

Baten

6.751

Jeugdhulp ambulant lokaal

17.281

6.752

Jeugdhulp ambulant regionaal

4.694.663

6.753

Jeugdhulp ambulant landelijk

640.531

6.761

Jeugdhulp met verblijf lokaal

227.773

6.762

Jeugdhulp met verblijf regionaal

6.763

Jeugdhulp met verblijf landelijk

6.791

PGB Wmo

198.023

6.792

PGB Jeugd

636.680

6.81a

Beschermd wonen (WMO0

21.355

836.596

6.81b

Maatschappelijke- en vrouwenopvang

14.283

37.165

6.811

Beschermd wonen (Wmo)

6.812

Maatschappelijke- en

472.806

573.661

1.329.016

316.708

983.571

vrouwenopvang (wmo) 6.82

Geëscaleerde zorg 18-

6.82a

Jeugdbescherming

6.821

Jeugdbescherming

6.82b

Jeugdreclassering

6.822

Jeugdreclassering

44.785

6.91

Coördinatie en beleid Wmo

149.956

6.92

Coördinatie en beleid Jeugd

94.115

7.1

Volksgezondheid

1.355.444

1.872.086

0.10

Mutatie reserves programma 2

3.027.648

4.975.992

Totaal

3.766 325.960

43.840

54.800

1.773.342

152.496

20.797

102.904

2.875.187

3.742.195

216.486

49.016.185 47.828.635 42.132.679 18.382.186 11.727.008

7.462.381

Lasten en baten 2025-2028 Lasten Nr.

2025

2026

Baten 2027

2028

2025

2026

2027

2028

4.1

5.249

5.385

5.525

5.663

4.3

1.714.414

1.758.390

1.804.557

1.849.559

401.539

411.980

422.691

433.259

5.1

423.967

430.963

438.884

445.208

186.024

186.024

186.024

186.024

5.3

528.050

542.108

556.827

571.193

24.337

24.337

24.337

24.337

5.6

932.727

894.624

918.804

942.615

11.271

11.564

11.864

12.160

6.1

3.761.194

3.889.857

3.974.433

3.998.511

926.095

927.932

929.842

931.824

6.21

1.904.072

1.959.685

2.029.011

2.092.886

20.000

20.000

20.000

20.000

6.22

1.867.182

1.967.308

2.020.165

2.071.567

73.577

57.657

36.747

36.747

6.23

244.536

253.706

265.653

291.117

6.3

8.527.881

8.747.863

8.978.151

9.176.239

5.442.569

5.584.076

5.729.262

5.872.494

6.2

pagina 44

Lasten

Baten

6.4

4.709.420

4.462.621

4.303.164

4.213.916

6.5

552.495

563.380

574.567

585.691

2.000

2.052

2.105

2.158

1.066.803

1.094.540

1.122.998

1.151.073

9.544

9.792

10.047

10.298

2.883.500

2.958.471

3.035.391

3.111.276

46.035

47.232

48.460

49.672

2.280.609

2.339.904

2.400.741

2.460.759

598.455

614.015

629.979

645.729

6.751

17.281

17.730

18.191

18.646

6.752

4.694.663

4.092.394

4.218.917

4.343.884

6.753

640.531

657.185

674.272

691.129

6.761

227.773

233.695

239.771

245.765

6.762

1.329.016

1.363.571

1.399.024

1.434.000

6.791

198.023

203.172

208.454

213.665

6.792

636.680

653.234

670.218

686.973

325.960

332.593

342.467

352.343

6.822

44.785

45.949

47.144

48.323

6.91

149.956

155.654

163.125

169.650

6.92

94.115

97.691

102.380

106.475

6.6 6.60 6.71a 6.711 6.71b 6.712 6.71c 6.713 6.72a 6.72b 6.72c 6.72d 6.73a 6.73b 6.73c 6.74a 6.74b 6.74c

6.763

6.81a 6.81b 6.811 6.812 6.82 6.82a 6.821 6.82b

pagina 45

Lasten 7.1

1.773.342

1.819.986

1.868.432

Baten 1.915.918

0.10 Totaal

42.132.679

42.155.674

43.011.245

43.839.773

102.904

103.459

104.028

104.590

216.486

216.486

216.486

128.218

7.462.381

7.602.591

7.741.893

7.811.781

Brondocumenten -

Grondwet artikel 23 voldoende openbaar onderwijs en Wet Primair Onderwijs Regionaal Programma Educatie 2019-2022 Noordoost-Brabant (maart 2020) Onderwijskansenbeleid 2020-2024 (juni 2020) Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs Bernheze 2015 (mei 2015)

-

Verordening bekostiging leerlingenvervoer gemeente Bernheze 2021 (oktober 2021) Beleidskader Leerplicht en voortijdig schoolverlaten Brabant Noordoost 2021-2024 Verordening welzijnssubsidies Bernheze 2021 (10 december 2020) Beleidsnota kunst en cultuur: ‘Prikkelende Kunst en Cultuur Bernheze’ (februari 2006) Aanvullende notitie ‘Prikkelende Kunst’ (november 2011) Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) 2021 Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Bernheze 2024 (14 december 2023) Nadere regels maatschappelijke ondersteuning gemeente Bernheze 2024 (12 december 2023) Centrumregeling Wmo Brabant Noordoost-oost 2024 (2023) Beleidskader Wmo 2024-2028 (2023) Jeugdwet (2015) Centrumregeling jeugdhulp Noordoost Brabant 2024 (2023) Verordening jeugdhulp gemeente Bernheze 2021 (januari 2021) Nadere regels jeugdhulp gemeente Bernheze 2021 (januari 2021) Regionaal beleidsplan 2020-2023 Noord Oost Brabant (december 2019) Regeling stimuleringsregeling sociaal domein (juli 2019) Maatwerk Aanpak Bernheze (juli 2017) Participatiewet Verordening Minimabeleid Bernheze 2017 (februari 2017) Re-integratieverordening participatiewet Bernheze 2024 (20 februari 2024) Verordening afstemming Participatiewet, IOAW en IOAZ Bernheze 2017 (februari 2017) Verordening Individuele inkomenstoeslag Participatiewet Bernheze 2017 (februari 2017) Verordening Tegenprestatie Participatiewet, IOAW en IOAZ

Bernheze 2017 (februari 2017) Verordening Handhaving Participatiewet, IOAW en IOAZ Bernheze 2017 (februari 2017) Verordening verrekening bestuurlijke boete bij recidive Participatiewet 2018 (januari 2018) Beleidsregels Bestuurlijke boete participatiewet, IOAW en IOAZ Bernheze 2018 (januari 2018) Beleidsregels Laptop en zwemregeling (januari 2018) Werkinstructie Maatschappelijke ondersteuningsfonds 2018 (januari 2018) Beleidsnota ‘Bijzondere bijstand en gemeentelijk Minimabeleid 2017’ (november 2016) Beleidsregels schuldhulpverlening 2017 (maart 2017)

pagina 46

-

Verordening beslistermijn schuldhulpverlening 2021 (mei 2021) Beleidsregels bijstand onder verband van hypotheek en/of verpanding Participatiewet Bernheze 2019 (november 2019) Beleidsregels terug- en invordering Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 Bernheze (maart 2020) Beleidsregels terug- en invordering Participatiewet, IOAW, IOAZ 2017 (maart 2017) Beleidsregels Kostendelersnorm Participatiewet, IOAW, IOAZ Bernheze 2017 (maart 2017) Beleidsregels Verhaal Participatiewet Bernheze 2017 (maart 2017) Beleidsregels Wet Taaleis Bernheze 2017 (maart 2017) Beleidsregels tegemoetkoming kosten kinderopvang Meierijstad 2016 (januari 2016) Verordening kwijtschelding gemeentelijke belastingen Bernheze 2023 (25 mei 2023) Wet Publieke Gezondheid Gezond leven, goed leven. Gezondheidsbeleid 2018-2021, Bernheze & Oss (december 2017) Breed Maatschappelijk Beleid Sociaal Domein 2023-2028 (14 december 2023)

pagina 47

Programma 3: Klimaatbestendig, biodivers en circulair Aan klimaatverandering is sinds onze vorige begroting geen eind gekomen. Het klimaat verandert nog steeds. En met de grote veranderingen, van afname van biodiversiteit en een stijging van de zeespiegel tot een grotere kans op langdurende hittegolven en verdroging, zullen de verwachtingen en eisen vanuit het Rijk óók toenemen. In het kader van duurzaamheid moeten we op een andere manier onze huizen bouwen: beter bestand tegen extreme weersomstandigheden, zonder gasaansluiting en gebouwd met duurzame materialen en bouwmethoden. In 2050 hebben we een circulaire economie. Er ligt een opdracht om zuiniger om te gaan met energie en duurzame energie op te wekken (energie- en warmtetransitie). We voorkomen en bestrijden energiearmoede. De afweging tot plaatsing van windturbines of zonneparken horen bij die opdracht. In 2050 zijn we energieneutraal. Verduurzaming pakken we ook op met het klimaatadaptief inrichten van onze openbare ruimte. Wateropvang, hitte en droogte worden een steeds groter vraagstuk. Hoe voeren we water af in tijden dat er meer neerslag valt? En tegelijkertijd: hoe houden we het langer vast voor periodes van droogte? Onze dorpen worden groener en beter bestand tegen bijvoorbeeld, enerzijds, droogte en, anderzijds, juist meer wateroverlast.

Leefbaarheid en gezondheid lopen als een rode draad door deze thema’s heen. Waar mogelijk faciliteren wij een andere manier van ondernemen door agrariërs. We denken mee met onze ondernemers en werken samen met diverse partijen in en aan de Transitie Landbouw. Ook kijken wij naar onze eigen openbare ruimte en de tuinen van onze inwoners die sterk versteend zijn. De biodiversiteit loopt mondiaal terug. Aangezien insecten onze voedselgewassen bestuiven is dat een probleem dat nog veel verder reikt dan alleen het verliezen van de intrinsieke waarden van natuur. Ook de gemeente Bernheze pakt een rol in deze uitdaging. We maken werk van de versterking van de biodiversiteit. Dat doen we met de vergroening van de kernen én, waar mogelijk, in het buitengebied. Aan klimaatverandering is sinds onze vorige begroting geen eind gekomen. Het klimaat verandert nog steeds. En met de grote veranderingen, van afname van biodiversiteit en een stijging van de zeespiegel tot een grotere kans op langdurende hittegolven en verdroging, zullen de verwachtingen en eisen vanuit het Rijk óók toenemen. In het kader van duurzaamheid moeten we op een andere manier onze huizen bouwen: beter bestand tegen extreme weersomstandigheden, zonder gasaansluiting en gebouwd met duurzame materialen en bouwmethoden. In 2050 hebben we een circulaire economie.

Er ligt een opdracht om zuiniger om te gaan met energie en duurzame energie op te wekken (energie- en

pagina 48

warmtetransitie). We voorkomen en bestrijden energiearmoede. De afweging tot plaatsing van windturbines of zonneparken horen bij die opdracht. In 2050 zijn we energieneutraal. Verduurzaming pakken we ook op met het klimaatadaptief inrichten van onze openbare ruimte. Wateropvang, hitte en droogte worden een steeds groter vraagstuk. Hoe voeren we water af in tijden dat er meer neerslag valt? En tegelijkertijd: hoe houden we het langer vast voor periodes van droogte? Onze dorpen worden groener en beter bestand tegen bijvoorbeeld, enerzijds, droogte en, anderzijds, juist meer wateroverlast. Leefbaarheid en gezondheid lopen als een rode draad door deze thema’s heen. Waar mogelijk faciliteren wij een andere manier van ondernemen door agrariërs. We denken mee met onze ondernemers en werken samen met diverse partijen in en aan de Transitie Landbouw. Ook kijken wij naar onze eigen openbare ruimte en de tuinen van onze inwoners die sterk versteend zijn.

Wat willen we bereiken? -

Klimaatadaptieve inrichting en gebruik van onze openbare ruimte in Bernheze; Verstevigen van de biodiversiteit en vergroten van de groenstructuren; Energieneutrale leefomgeving in 2050; Circulaire economie in 2050; Bestrijden en voorkomen energiearmoede Verbeteren van de lucht-, bodem- en waterkwaliteit.

Wat gaan we daarvoor doen? Energie- en warmtetransitie Besparen op energie Als onderdeel van het Nationaal Isolatieprogramma (NIP), geven we uitvoering aan een meerjarige gemeentelijke isolatieaanpak waarmee we eigenaar-bewoners van slecht geïsoleerde koopwoningen én met een lage woningwaarde stimuleren tenminste één isolatiemaatregel te nemen. Binnen de isolatieaanpak hebben we extra aandacht voor onze minima. Daarnaast blijven we onze inwoners activeren en faciliteren door onder andere de inzet van energieloket Brabant Woont Slim, de gemeentelijke duurzaamheidslening, de uitrol van openbare laadinfrastructuur en de inzet van vrijwillige energiecoaches.

Opwekken van duurzame energie Gemeente Bernheze staat vanuit de Regionale Energie Strategie (RES) aan de lat om 0,06 TWh aan hernieuwbare energie op te wekken in 2030. In de Omgevingsvisie 2040 is vastgesteld dat gemeente Bernheze haar aandeel van de regionale opwekopgave gaat realiseren door middel van zonnepanelen op daken en zonnevelden. Momenteel is de helft van de opwekopgave gerealiseerd

pagina 49

en is het aandeel van projecten in de pijplijn toegenomen. De opwekopgave na 2030 is echter velen malen groter doordat de elektriciteitsvraag exponentieel stijgt door o.a. de toename van elektrisch vervoer en warmtepompen. Binnen de RES NOB wordt momenteel het gesprek aangegaan over de opwekopgave na 2030.

Overgaan naar een aardgasvrije warmtevoorziening We zetten in op de ‘no-regret maatregelen’: isoleren, aanleg van zonnepanelen op daken en elektrisch koken. In het vervolg op de Transitievisie Warmte, schrijven we een actieplan voor de komende drie tot vijf jaar. We onderzoeken alternatieve warmtebronnen en informeren onze inwoners. Ook gaan we aan de slag met een gemeentelijk Soortenmanagementplan (SMP) zodat bij de isolatieopgave de Omgevingswet niet overtreden wordt

Wat mag het kosten? Onderwerp

Bron: MJB of Nieuw

Jaar

Bedrag (in €)

Incidenteel/ Structureel/ Investering

Uitvoeringsmiddelen energiebeleid (t/m 2030)

MJB

2025 t/m 2030

522.028

Structureel

Uit Specifieke uitkering – uitvoering energiebeleid (CDOKE)

MJB

2025 t/m 2030

-522.028

Structureel

Energieagenda 2022-2025

MJB

2025

40.000

Incidenteel

Energieagenda 2026 e.v.

MJB

2026

50.000

Structureel

Afval, circulariteit en schone lucht Na vaststelling van het Grondstoffenplan 2025-2030, start in 2025 het uitvoeringsprogramma. Volgens het Grondstoffen uitvoeringsprogramma worden in 2025: - Voorbereidingen uitgevoerd om inzameling van restafval bij hoogbouw ondergronds te brengen. - gfe-cocons geplaatst bij hoogbouw. - Versleten glascontainers vervangen. - Onderzoek gedaan naar de toekomstige milieustraatfunctie. Duurzaamheid speelt een rol binnen alle taken van de gemeente. Om ontwikkelingen van verduurzaming van de bedrijfsvoering van de gemeente Bernheze inzichtelijk te maken, wordt in 2025 onderzocht of de CO2-prestatieladder een geschikt instrument is voor de monitoring van de realisatie van duurzame doelstellingen. Het onderzoek zal leiden tot een advies over de voor Bernheze meest geschikte implementatie van de CO2-prestatieladder. Iedere toepassing van een monitoringssystematiek vergt commitment en inzet van de gehele organisatie. In 2025 wordt de visie opgesteld hoe de transitie naar een circulaire economie in 2050 vormgegeven wordt.

pagina 50

De ondertekening van het Schone Lucht Akkoord schept verwachtingen. In de komende jaren maken projecten (op lokaal, regionaal en/of provinciaal niveau) dit aspect van duurzaamheid concreet voor inwoners van Bernheze

Wat mag het kosten? Onderwerp

Bron:

Jaar

MJB of Nieuw

Bedrag

Incidenteel/

(in €)

Structureel/ Investering

Duurzaamheid – Integrale monitoringsmethodiek op laten stellen

MJB

2025

20.000

Incidenteel

Duurzaamheid – monitoring en communicatie (was in de kadernota volledig opgenomen in 2025)

MJB

2026

5.000

Structureel

Circulaire economie – opstellen visie en uitvoeringsagenda circulaire economie

MJB

2025

20.000

Incidenteel

Circulaire economie – uitvoering maatregelen (was in de kadernota volledig opgenomen in 2025)

MJB

2026

30.000

Structureel

Schone Lucht Akkoord

Nieuw

2025

5.000

Structureel

Verbetering inzameling hoofdbouwlocaties – nieuwe gft-cocons (10 stuks) Uit reserve afval

Nieuw Nieuw

2025 2025

35.000 -35.000

Investering Investering

Vervanging ondergrondse glascontainers (8 stuks) Uit reserve afval

Nieuw Nieuw

2025 2025

36.000 -36.000

Investering Investering

Nieuw Nieuw

2026 2026

90.000 -90.000

Investering Investering

ondergrondse restafval containers en betonputten (6 stuks) Uit reserve afval

Nieuw Nieuw

2027 2027

90.000 -90.000

Investering Investering

Verbetering inzameling hoogbouwlocaties - aantal nieuwe te plaatsen gft-cocons (10 stuks)

Nieuw

2026

35.000

Investering

Uit reserve afval

Nieuw

2026

-35.000

Investering

Vervanging ondergrondse glascontainers - 8 stuks Uit reserve afval

Nieuw Nieuw

2026 2026

36.000 -36.000

Investering Investering

Vervanging ondergrondse glascontainers - 7 stuks Uit reserve afval

Nieuw Nieuw

2027 2027

31.500 -31.500

Investering Investering

Vervanging ondergrondse luier- en incontinentiematerialen containers - 7 stuks Uit reserve afval

Nieuw Nieuw

2026 2026

31.500 -31.500

Investering investering

Verbetering inzameling hoogbouwlocaties ondergrondse restafval containers en betonputten (6 stuks) Uit reserve afval Verbetering inzameling hoogbouwlocaties -

Klimaat en water Eind 2023 is gestart met het opstellen van een Programma water en Riolering 2024 t/m 2027. Dit plan is de opvolger van het vorige Gemeentelijk Rioleringsplan 2020 t/m 2023. In dit plan staat

pagina 51

omschreven hoe we doelmatig omgaan met ons afvalwater, hemelwater en grondwater in onze dorpen en dorpsranden en hoe we op deze onderwerpen inspelen op klimaatverandering. Alle kosten die voortvloeien uit dit plan worden gedekt uit de rioolheffing. De kosten zijn te verdelen in investeringen en operationele kosten die landen in de openbare ruimte. Het programma water en riolering is in het tweede kwartaal 2024 vastgesteld door het college. Via een notitie ter informatie heeft uw raad de informatie om later in 2024 de financiële uitwerking van het Programma water en riolering te effectueren via de programmabegroting 2025 en aanpassing van de rioolheffing via de Legesverordening Bernheze 2025.

Wat mag het kosten? Onderwerp

Bron: MJB of Nieuw

Jaar

Bedrag (in €)

Incidenteel/ Structureel/ Investering

Investeringen water & riolering

MJB

2025

1.689.728

Investering

Uit voorziening riolering

MJB MJB MJB MJB MJB MJB MJB

2026 2027 2028 2025 2026 2027 2028

1.566.948 1.666.392 869.173 -1.689.728 -1.566.948 -1.666.392 -869.173

Investering Investering Investering Investering Investering Investering Investering

Verbonden partijen Hier geven we weer in hoeverre onze verbonden partijen bijdragen aan de doelstelling van dit programma. De verbonden partijen hebben we ook toegelicht in de paragraaf Verbonden partijen.

Omgevingsdienst Brabant Noord (ODBN) De ODBN voert als verlengd lokaal bestuur wettelijke taken uit op het gebied van milieuadvisering bij vergunningverlening en voert voor Bernheze integraal de WABO-toezichtstaken uit. Daarnaast houdt de ODBN zich bezig met gezamenlijke taken op het gebied van milieucriminaliteit en ketenaanpak rondom asbest en bodemkwaliteit. ODBN voert voor ons een opdracht uit gericht op handhaving van de energiebesparingsverplichting voor de bedrijven die vallen in de categorie midden gebruikers. Dit gebeurt op grond van bepalingen in de wet Milieubeheer.

Beleidsindicatoren In de volgende tabel geven we de verplichte indicatoren vanuit waarstaatjegemeente.nl weer. Om de cijfers van Bernheze te kunnen plaatsen hebben we daarnaast een referentiemeting opgenomen. We gebruiken hiervoor de gemiddelde waarde van gemeenten in de grootteklasse van 25.000 tot 50.000 inwoners.

pagina 52

Beleidsindicator

Jaar realisatie

Referentie

Bernheze

Omvang huishoudelijk afval (restafval) (kg/inwoner)

2019 2020 2021 2022 2023

135 138 133 120 Geen data

68 Geen data 75 Geen data Geen data

Hernieuwbare elektriciteit (%)1

2019 2020 2021 2022 2023

Geen data Geen data Geen data Geen data Geen data

10,7 19.0 26,1 38,4 Geen data

1) Hernieuwbare elektriciteit is elektriciteit die is opgewekt uit wind, waterkracht, zon of biomassa

Lasten en baten 2023-2025 Lasten Nr.

Omschrijving taakveld

7.2

Baten

2023

2024

2025

2023

2024

2025

Riolering

2.093.509

2.237.660

2.194.961

2.578.735

2.782.466

2.906.132

7.3

Afval

3.470.823

3.336.779

3.265.631

3.398.739

3.633.371

4.111.048

7.4

Milieubeheer

2.331.499

2.753.945

2.636.622

375.744

593.317

621.515

0.10

Mutatie reserves programma 3

189.767

79.875

244.465

850.992

684.637

17.854

8.085.598

8.408.259

8.341.679

7.204.210

7.693.791

7.656.549

Totaal

Lasten en baten 2025-2028 Lasten

Baten

Nr.

2025

2026

2027

2028

2025

2026

2027

2028

7.2

2.194.961

2.399.214

2.689.444

3.245.978

2.906.132

3.116.266

3.412.531

3.975.018

7.3

3.265.631

3.351.229

3.438.823

3.525.862

4.111.048

4.217.936

4.327.602

4.435.790

7.4

2.636.622

2.696.773

2.770.278

2.839.328

621.515

623.394

625.322

627.224

0.10

244.465

252.180

260.952

268.980

17.854

17.854

17.854

17.849

Totaal

8.341.679

8.699.396

9.159.497

9.880.148

7.656.549

7.975.450

8.383.309

9.055.881

Brondocumenten -

Programma Water en Riolering 2024-2027 (juli 2024) Afvalbeleid 2017-2021 (oktober 2016) Duurzame Energieagenda 2021-2025 (januari 2021) RES 1.0 (maart 2021) Transitievisie Warmte Bernheze (oktober 2021)

-

Agenda Watersamenwerking Regio As50+ 2022-2026 Duurzaam Denken Zaken Doen Deltaplan ‘’ruimtelijke adaptatie’’ 2018

pagina 53

Programma 4: Duurzame landbouw en economie De bijzondere positie van agrarische bedrijven binnen de gemeente Bernheze is de afgelopen jaren op meerdere momenten benadrukt. Die positie heeft een lange historie en we voorzien dat dergelijke bedrijven altijd een dergelijke positie zullen blijven innemen. Het toekomstperspectief van en voor veel agrarische ondernemers is de afgelopen jaren tegelijkertijd, onder invloed van steeds strenger wordende regelgeving, ook behoorlijk veranderd. Om ons samen met onze agrarische ondernemers over deze problemen te buigen, hebben we het programma ‘Transitie Landbouw’ opgezet. De transitie van de landbouw is complex. Er komen veel vraagstukken bij elkaar. Het is belangrijk dat we deze vraagstukken zo weten te verbinden dat we tot een duurzame, economische ontwikkeling in Bernheze komen. Ook is het belangrijk dat we in onze aanpak voldoende aandacht hebben voor de sociale impact van de transitie van ons buitengebied. De transitie van landbouw slaagt alleen wanneer alle betrokken (maatschappelijke) partijen waaronder ZLTO, Waterschap Aa en Maas, regiogemeenten, provincie Noord-Brabant en VABimpuls de handen ineenslaan en we in gezamenlijkheid toewerken naar een vitaal buitengebied. Naast landbouw is bedrijvigheid en de daaraan gekoppelde werkgelegenheid van groot belang voor een vitale en duurzame economie.

We leggen steeds meer verbindingen tussen ondernemers in de kernen en over de kerngrenzen heen. Dat blijven we doen, ook in 2024.

Wat willen we bereiken? -

Onze agrarische ondernemers faciliteren bij de transitie in de landbouw; Het waarborgen van de leefbaarheid in het buitengebied; Het waarborgen van de (ruimtelijke) kwaliteit in het buitengebied; Een sterk economisch buitengebied; Een vitale en duurzame economie en arbeidsmarkt.

Wat gaan we daarvoor doen? Economie We gaan verder uitvoering geven aan de economische visie Bernheze 2021-2026 ‘Van meer naar beter' en het bijbehorende actieprogramma die, indien nodig, in 2024/2025 geactualiseerd worden. We gaan meer verbindingen leggen tussen gebieden, bedrijfstakken en ondernemers in onze gemeente en aanjagen van gewenste ontwikkelingen. Denk hierbij aan het organiseren van (innovatieve) thema- en inspiratiesessies.

pagina 54

We willen vitale en leefbare centra in onze kernen, waar voldoende reuring is, mensen graag (langer) willen verblijven en waar voldoende onderscheidende voorzieningen aanwezig zijn. We gaan leegstand tegen en werken aan de vergroening van de centra. We streven een aantrekkelijk eigentijds vestigingsklimaat na waar we ruimte bieden om te ondernemen zoals het (her)ontwikkelen van duurzame bedrijfsterreinen, bijv. Heesch West, Cereslaan West en ’t Runneke. En we zorgen er voor dat ondernemingen op de juiste plaats landen. Daarbij hebben we aandacht voor de behoefte die er is vanuit de markt. We werken aan een steeds meer inclusieve arbeidsmarkt waarin ieder mee kan doen. We dragen bij aan een goede verbinding tussen de ondernemers (werkgevers), beleid(team) arbeidsmarkt en regionale relevante organisaties zoals PIM-werkt/WSP, IBN, het ondernemersteam van Meierijstad. We organiseren met hen thema-avonden/banenmarkten en blijven ondernemers stimuleren om hun PSO-certificering te behalen. Daarnaast hebben we aandacht voor startende en/of innoverende ondernemers. Om dit te ondersteunen wordt in regionaal verband (RNOB) een onderzoek gedaan na het versterken van het regionaal Startup Ecosysteem.

Wat mag het kosten? Onderwerp

Bron: MJB of Nieuw

Jaar

RNOB Startup / scale-up ecosysteem (was in de kadernota voor € 10.000,- opgenomen in 2025)

Nieuw NIeuw Nieuw

2026 2027 2028

Bedrag (in €) 10.000 10.000 10.000

Incidenteel/ Structureel/ Investering Structureel Structureel Structureel

Buitengebied en Transitie landbouw Het programmamanagement zelf vraagt om een basis inzet van de programmamanager transitie landbouw, een projectleider transitie landbouw, beleidsadviseur buitengebied en landbouw en ondersteuning. Dit betreft vaste formatie van het team BWL en is onderdeel van een structurele begroting. De capaciteit van gebiedsregisseurs en adviseurs is gekoppeld aan de gebiedsgerichte aanpak. De toelichting volgt hieronder.

Begeleiden agrariërs We begeleiden agrariërs bij het stoppen of omvormen van hun bedrijf. Hiertoe voeren wij keukentafelgesprekken en wijzen hen op oplossingsrichtingen. Bij de zoektocht naar oplossingen voor individuele ondernemers, maar ook als het gaat om de lange termijn ontwikkeling van de gehele agrarische sector, zal expliciet overleg en afstemming plaatsvinden met andere maatschappelijke organisaties waaronder ZLTO, Waterschap Aa en Maas, regiogemeenten, provincie Noord-Brabant en VAB-impuls. Deze begeleiding is een essentieel facet in de transitie landbouw en wij verwachten dat dit een structurele inspanning blijft in de periode 2025-2028.

pagina 55

Begeleiden planologische wijzigingen Naast het gesprek met agrariërs zal de druk op het in behandeling nemen van planologische verzoeken groot blijven. Dit geldt ook voor de aanpassing van verleende milieuvergunningen. Afhandelen van planologische wijzigingsverzoeken en aanpassingen van milieuvergunningen blijft daarbij een activiteit die veel afstemming en inzet zal krijgen. Deze begeleiding is een essentieel facet in de transitie landbouw en wij verwachten dat dit een structurele inspanning blijft in de periode 2025-2028.

Ontwikkelen van een handelingsperspectief (kansenbeleid) In 2024 wordt de basis voor het handelingsperspectief ontwikkeld en zal naar verwachting dit najaar in het proces van besluitvorming door de raad komen. De vaststelling van het handelingsperspectief staat gepland in februari 2025. Het handelingsperspectief is een instrument dat de omgevingsvisie verbindt met het omgevingsplan. Deze samenhang zal in praktijk verder worden getoetst en uitgewerkt met VTH-V en Ruimtelijke ordening.

Kwaliteitsverbetering buitengebied “Rood-voor-Rood-” of “Ruimte-voor-Ruimte-” gedachten en instrumenten blijven we versterkt inzetten. Waar nodig ontwikkelen we daarvoor ook zelf instrumenten. De huidige R voor Ruimtebeleidsregel evalueren we en indien nodig wordt voorgesteld om deze aan te passen en zo effectiever de doelstellingen van kwaliteitsverbetering te halen.

Gebiedsgerichte aanpak (GGA) en gebiedsprocessen Met de omgevingsvisie als leidraad en de Brabantse aanpak Landelijk Gebied (BPLG) alsmede Novex De Peel in het vooruitzicht zetten we proactief in op deelgebieden daar waar veel opgaven spelen en stakeholdersbelangen groot zijn. Voorbeeld zijn Het AA-dal (reeds in uitvoering), de kernrandzones en peelhorst. Per gebiedsgerichte aanpak zal de rol van de gemeente verschillen en met partners (Waterschap, ZLTO, Brabants landschap) de aanpak en financiering van het gebiedsproces worden bepaald. Deze gebiedsgerichte aanpak is een werkwijze waarvan wij verwachten dat deze steeds vaker ingezet gaat worden en capaciteit (gebiedsregisseurs en expertise) zal vragen in de periode 2025-2028. Dit betreft jaarlijks circa € 100.000,-. Voor de periode 2025-2028 zal dit jaarlijkse bedrag nodig blijven. Voorstel is om dit uit de Ruimte voor ruimte-gelden te blijven dekken.

Samenwerking extern De transitieopgaven voor de landbouw en het buitengebied vragen om een effectieve manier van samenwerken met gebiedspartners. Het programma transitie landbouw gaat in de herijkte vorm extra inzetten op dit aspect met als doel als gemeente effectiever te worden in deze samenwerkingen. In 2024 betrekken we de provincie nauw bij onze casuïstiek en gebiedsprocessen. Ook strategisch betrekken we de provincie, het waterschap maar ook ZLTO bij de ruimtelijke uitwerking van de omgevingsvisie. Vanaf 2025 zal de programmamanager transitie buitengebied en landbouw voor 12 uur per week tevens de rol van programmaleider landbouw

pagina 56

vervullen voor de RNOB. Op deze manier staat het programma sterk in verbinding met de regio en haar gebiedspartners

Gezondheid Voor het uitvoeren van het geuronderzoek en de mogelijke herijking van het geurbeleid is in 2024 een bureau ingehuurd. Afhankelijk van de uitkomsten van het onderzoek zal in 2025 de Geurverordening herijkt worden.

Wat mag het kosten? Onderwerp

Bron: MJB of Nieuw

Jaar

Herijking geurverordening gemeente Bernheze

Nieuw

2025

50.000

Incidenteel

Agrarische begeleiding en stallenaanpak: vaste formatie projectleider (1 fte)

Nieuw

2025

91.000

Structureel

Gebiedsgerichte aanpak

Nieuw Nieuw Nieuw Nieuw Nieuw Nieuw Nieuw

2025 2026 2027 2028 2025 2026 2027

100.000 100.000 100.000 100.000 -100.000 -100.000 -100.000

Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel

Nieuw

2028

-100.000

Incidenteel

Uit Ruimte voor ruimte gelden

Bedrag (in €)

Incidenteel/ Structureel/ Investering

Verbonden partijen Hier geven we weer in hoeverre onze verbonden partijen bijdragen aan de doelstelling van dit programma. De verbonden partijen hebben we ook toegelicht in de paragraaf Verbonden partijen.

Regio Noordoost-Brabant (RNOB) Er zijn uitdagingen die te groot zijn om als gemeente of waterschap alleen aan te gaan. Bijvoorbeeld omdat ze grenzen overschrijden, te ingewikkeld zijn of te duur zijn. Die opgaven vragen om een gezamenlijke aanpak. RNOB is daarvoor het platform. De regio heeft daarvoor een samenwerkingsagenda vastgesteld, van de samenwerkende overheden, zestien gemeenten en twee waterschappen. De agenda focust zich op mobiliteit en ruimte, leefomgeving (onder andere klimaat en energie) en vestigingsklimaat. Onze opgaven vragen om een gezamenlijk handelingsperspectief en een opgavegerichte benadering, waarbij verschillende overheden op wisselende schaalniveaus samenwerken. Ook is de samenwerking met ondernemers en kennisinstellingen hierbij van groot belang. Deze agenda sluit aan op de strategische agenda’s voor de stichting AgriFood Capital en die van Regio Noordoost-Brabant Werkt! (en vice versa). Dit zijn de agenda’s ter versterking van de economische structuur en het innovatievermogen van de regio en de arbeidsmarktaanpak.

pagina 57

Heesch West De gemeenschappelijke regeling Heesch West heeft als doel het ontwikkelen van een nieuw regionaal bedrijventerrein. In een ambitieuze, toekomstgerichte ontwikkeling biedt Heesch West ruimte aan middelgrote tot zeer grootschalige bedrijven, die elders in de regio geen passende huisvesting (meer) vinden. In belangrijke mate zijn dit bedrijven die nu al een regionale binding hebben en zich binnen onze regio willen doorontwikkelen. Heesch West versterkt het vestigingsklimaat voor Noordoost-Brabant door in te spelen op deze specifieke kwaliteiten. Het nieuwe terrein biedt vestigingsmogelijkheden voor nieuwe regionale en (inter)nationale ruimtevragers én biedt uitbreidingsmogelijkheden voor het bedrijfsleven uit onder andere onze gemeente. Heesch West richt zich op doorstroming van (regionale) bedrijven die door omvang, ontwikkeling of omgevingseffect niet meer passen op de huidige locatie. Heesch West zorgt zo voor directe en indirect werkgelegenheid voor de regio.

Beleidsindicatoren In de volgende tabel geven we de verplichte indicatoren vanuit waarstaatjegemeente.nl weer. Om de cijfers van Bernheze te kunnen plaatsen hebben we daarnaast een referentiemeting opgenomen. We gebruiken hiervoor de gemiddelde waarde van gemeenten in de grootteklasse van 25.000 tot 50.000 inwoners. Beleidsindicator

Jaar realisatie

Referentie

Bernheze

Functiemenging (%)

2019 2020 2021 2022 2023

49,8 49,7 49,7 50,2 50,6

48,4 48,2 48,7 49,1 49,1

Het aantal vestigingen van bedrijven (aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar)

2019 2020 2021 2022 2023

147,3 152,8 158,5 166,8 174,2

146,1 152,9 160,4 172,2 179,5

1) De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen.

pagina 58

Lasten en baten 2023-2025 Lasten

Baten

Nr.

Omschrijving taakveld

2023

2024

2025

3.1

Economische ontwikkeling

326.053

381.022

507.935

5.080

12.694

6.797

3.2

Fysieke bedrijfsinfrastructuur

106.679

200.770

218.221

102.679

201.770

305.221

3.3

Bedrijfsloket- en -regelingen

136.143

137.485

145.442

23.568

26.427

27.035

0.10

Mutatie reserves programma 4

1.000

87.000

4.000

720.277

958.598

135.327

240.891

339.053

Totaal

568.875

2023

2024

2025

Lasten en baten 2025-2028 Lasten

Baten

Nr. 3.1

507.935

536.223

569.575

600.224

6.797

6.797

6.797

6.797

3.2

218.221

219.192

220.466

221.578

305.221

219.192

220.466

221.578

3.3

145.442

150.345

156.386

161.819

27.035

27.738

28.459

29.171

0.10

87.000

Totaal

958.598

905.760

946.427

983.621

339.053

253.727

255.722

257.546

Brondocumenten -

Economische visie Bernheze “Van meer naar Beter” 2021-2026 (april 2021) Actieprogramma economische visie 2021 – 2026 (november 2021) Richting 2030: Samenwerkingsagenda overheden Noordoost-Brabant (maart 2020) Visie recreatie en toerisme Bernheze 2018-2022 (juli 2018) MaashorstManifest 2010 Natuurplan De Maashorst 2010

pagina 59

Programma 5: Weerbare en veilige samenleving In het belang van de veiligheid van onze ondernemers en inwoners blijven we onverminderd aandacht houden voor de aanpak van ondermijning. Waar criminaliteit zich vroeger voornamelijk concentreerde in de grote steden, zien we al een aantal jaren een toename van ondermijnende activiteiten in meer landelijke gebieden. Bernheze is alert op signalen van ondermijning en werkt regionaal alsook multidisciplinair samen om de veiligheid in de regio zo goed mogelijk te borgen en ondermijning tegen te gaan. Naast ondermijning is de link tussen zorg én veiligheid een van de belangrijkste aandachtspunten om Bernheze veilig te houden. Het kan gaan om huiselijk geweld, kindermishandeling of, bijvoorbeeld, incidenten rondom verwarde personen. Ook hier is met name een multidisciplinaire en integrale benadering nodig. Weerbaarheid, waaronder ook digitale weerbaarheid, neemt een steeds prominentere plek in bij de benadering van het thema veiligheid. We blijven inzetten om robuust en weerbaar te blijven.

Wat willen we bereiken? -

Veilige leefomgeving; Vermindering/ tegengaan van ondermijning van het gezag; Bewustwording over risico en uitingen van ondermijning; Versterken van vertrouwen van inwoner in gemeente / bestuur; Veiligheid bij complexe zorgcasuïstiek.