Programmabegroting 2025-2028__24-9-2025
Tekst van het document
Heesch | 24 september 2024
Programmabegroting 2025 en Meerjarenbegroting 2026 - 2028 Gemeente Bernheze
pagina 1
Inhoudsopgave Aanbiedingsbrief
3
Begroting in één oogopslag
4
Deel I: Programmaplan 2025-2028
5
Programma 1: Leefbare kernen Programma 2: Gezonde zorgzame gemeente Programma 3: Klimaatbestendig, biodivers en circulair Programma 4: Duurzame landbouw en economie Programma 5: Weerbare en veilige samenleving
6 25 48 54 60
Programma 6: Dienstverlening en sterke organisatie Programma 7: Financiën Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting en onvoorzien
68 74 79
Deel 2: Paragrafen
85
A. Lokale heffingen B. Weerstandsvermogen en risicobeheersing C. Kapitaalgoederen D. Financiering E. Bedrijfsvoering F. Verbonden partijen G. Grondbeleid H. Subsidies I. Wet open overheid (Woo)
86 99 112 120 123 134 147 154 159
Deel 3: Financiële begroting
161
Overzicht van baten en lasten Meerjarenraming 2026 - 2028
162 180
Bijlage 1 – Overzicht baten en lasten per taakveld
196
pagina 2
Aanbiedingsbrief Met genoegen presenteren wij u de begroting voor het jaar 2025. Dit is het een na laatste jaar van onze huidige bestuursperiode, en we staan voor belangrijke keuzes. Als gemeente Bernheze hebben we een stevige basis om op voort te bouwen. We zijn een dynamische gemeente, vastbesloten om onze ambities niet alleen voor deze bestuursperiode, maar ook voor de toekomst te verwezenlijken. Onze financiële positie stelt ons in staat om te blijven investeren, met aandacht voor duurzaamheid en verantwoordelijkheid. We willen niet alleen voor onszelf, maar ook voor komende generaties een welvarende gemeente achterlaten. Daarom houden we onze reserves nauwlettend in de gaten. Brede welvaart gaat verder dan cijfers op een balans. Het gaat om de kwaliteit van leven, de gezondheid van onze inwoners en de veerkracht van onze gemeenschap. We zijn trots op wat we in Bernheze hebben bereikt, dankzij de inzet van velen. We koesteren onze sociale samenhang, de veerkracht van onze inwoners en onze groene leefomgeving. In tijden van verandering en uitdagingen blijven we oog houden voor elkaar. We willen de taakvelden zoals zorg, onderwijs en veiligheid zoveel mogelijk ontzien. Onze bewoners en ondernemers verdienen een gemeente die hen ondersteunt en beschermt. Daar blijven we ons onverminderd voor inzetten, los van financiële uitdagingen.
De begroting van 2025 is het resultaat van weloverwogen afwegingen. We hebben gekeken naar lastenverzwaring, bezuinigingen en efficiënte bedrijfsvoering. Tegelijkertijd houden we vast aan onze ambities. We hebben in het bestuursprogramma 2022-2026 gezegd dat we gaan bouwen aan een veerkrachtig Bernheze. Daar horen bijpassende investeringen bij. We zijn realistisch en voorbereid. Als de financiële ontwikkelingen tegenzitten, kunnen we onze reserves aanspreken, maar met de nodige voorzichtigheid. Zo behouden we onze veerkracht en kunnen we blijven bouwen aan een toekomstbestendig Bernheze. Het college van burgemeester en wethouders.
pagina 3
Begroting in één oogopslag
pagina 4
Deel I: Programmaplan 2025-2028
pagina 5
Programma 1: Leefbare kernen Bernheze telt vijf kernen. De leefbaarheid in deze kernen, voor huidige en toekomstige generaties, is voor het college van groot belang. Dit vraagt enerzijds om ruimte en aandacht voor het thema wonen. We geloven sterk in een passend én betaalbaar woningaanbod voor alle doelgroepen. Anderzijds is de leefomgeving een belangrijk punt van aandacht. We streven naar een groene en kwalitatief hoogwaardige leefomgeving die bijdraagt aan de gezondheid en uitnodigt om te ontmoeten, te bewegen en te recreëren. De bereikbaarheid van onze kernen, en daarmee het thema mobiliteit, werd daarnaast niet voor niets door de gemeenteraad genoemd als belangrijk thema binnen de regionale samenwerking. Het belang van dit thema onderstrepen we volledig. In 2024 zal de regio haar propositie indienen voor de zesde tranche van de regio deal. Indien mogelijk nemen we deel aan (deel)projecten. Wij hechten er waarde aan dat Bernheze een plek is waar mensen goed kunnen leven, waar ze zich verbonden voelen met hun dorp en elkaar. De groene omgeving van Bernheze biedt daarnaast ruimte voor ontspanning en recreatie voor zowel onze inwoners als bezoekers van omliggende dorpen en steden. Voorzieningen, zoals scholen, sportverenigingen en bibliotheken dragen in grote mate bij aan het woonplezier.
Dergelijke voorzieningen vormen een belangrijke basis voor een gezonde zorgzame samenleving. Niet iedere voorziening kan in iedere kern aanwezig zijn maar dient wel binnen een gepaste tijd bereikbaar te zijn. Goede, toegankelijke en veilige verbindingen van én naar voorzieningen zijn en blijven een belangrijk punt van aandacht.
Wat willen we bereiken? -
Passend en betaalbaar woningaanbod voor alle doelgroepen; Verduurzaming van woningvoorraad (doel van de gemeente is om in 2050 energieneutraal en circulair te zijn); Groene en gezonde leefomgeving die uitnodigt om te wonen, te ontmoeten, bewegen en te recreëren; Voorzieningenniveau en openbare ruimte op niveau; Goede bereikbaarheid van onze kernen, met daarbij extra aandacht voor de verkeersveiligheid, m.n. voor fietsers en voetganger; Kwalitatief goede en aantrekkelijke fiets- en wandelroutes; Behoud van ons erfgoed en monumenten; Uitvoering van de Omgevingswet per 1 januari 2024.
pagina 6
Wat gaan we daarvoor doen? Wonen De woningmarkt is volop in beweging, De woningbouwopgave wordt zowel voor de regio als voor ons als gemeente steeds groter. Voor 2030 moeten we 1800 woningen bijbouwen in onze kernen. Daarbij komen steeds meer bijzondere doelgroepen die onze speciale aandacht verdienen en soms ook urgentie hebben. We bouwen samen met onze partners, ondersteund door de regio woningen die aansluiten bij de behoefte van onze inwoners. Hierbij kijken we naar nieuwe vormen van wonen, aansluitend bij onze beleidsregels en visies op het gebied van wonen en zorg, bijzondere doelgroepen, alternatieve woonvormen en regionaal gemaakte afspraken.
Gevolgen beleid 2024 In 2024 zullen veel beleidsstukken worden opgeleverd. Uit deze beleidsstukken zullen mogelijk diverse uitvoeringsprogramma's volgen voor de periode 2025-2028. Echter is hier nu nog geen zicht op in welke vorm dit zal zijn en welke kosten deze met zich meedragen.
Wat mag het kosten? Onderwerp
Bron: MJB of Nieuw
Jaar
Bedrag (in €)
Incidenteel/ Structureel/ Investering
Woonvisie 2026-2030
nieuw
2025
30.000
Incidenteel
Woningmarktmonitor
nieuw
2025
4.100
Structureel
Grondbeleid Effecten Nota grondbeleid 2024-2027 In januari van 2024 heeft uw raad de nota grondbeleid 2024-2027 vastgesteld. Hierin worden de voorwaarden geschapen waaronder de gemeente gronden kan verwerven voor het realiseren van haar doelen op het gebied van onder andere woningbouw, bedrijventerreinen, energietransitie en natuur. Om uitvoering te kunnen geven aan het nieuw vastgestelde beleid is het nodig om de middelen passend bij de kaders ter beschikking te stellen.
Actualisatie nota grondbeleid In onze financiële verordening is vastgelegd dat in het begin van elke bestuursperiode de nota grondbeleid geactualiseerd wordt. Onze huidige nota heeft een geldigheidsduur tot en met 2027. Dat betekent dat we in 2027 onze nota moeten actualiseren. Vanwege het incidentele karakter is het de wens om hiervoor externe expertise in te huren. Onze formatie is hierop niet ingericht.
pagina 7
Wat mag het kosten? Onderwerp
Bron:
Jaar
MJB of Nieuw Effecten Nota grondbeleid 2024-2027
Nieuw
2025-2028
Actualisatie nota grondbeleid
MJB
2027
Bedrag
Incidenteel/
(in €)
Structureel/ Investering
5.000.000
Investering
20.500
Incidenteel
Formatie-uitbreiding t.b.v. uitvoering doelgroepenverordening Met het vaststellen van de doelgroepenverordening worden private partijen verplicht jaarlijks te rapporteren of zij de sociale huurwoningen aan de doelgroep hebben verhuurd die rechtsmatig recht hebben op een huurwoning. Voor sociale koopwoningen geldt hetzelfde. Deze verordening zorgt enerzijds dat de juiste woningen bij de juiste doelgroep terecht komt, anderszijds vraagt deze administratieve en controlerende werkzaamheden ook ambtelijke capaciteit. Daarom stellen we een uitbreiding van de capaciteit voor met 0,2 fte.
Wat mag het kosten? Onderwerp
Bron: MJB of Nieuw
Jaar
Formatie-uitbreiding t.b.v. uitvoering doelgroepenverordening (0,2 fte)
Nieuw
2025
Bedrag (in €) 18.200
Incidenteel/ Structureel/ Investering Structureel
Openbare ruimte Afwegingskader projecten openbare ruimte Onderstaand de grafische weergaven van het gewogen afwegingskader projecten openbare ruimte.
pagina 8
Projecten openbare ruimte Herinrichting Hommelsedijk Aan de Hommelsedijk wordt een nieuwe woningbouwlocatie ontwikkeld voor circa 200 woningen. Tegelijk met de ontwikkeling van deze woningbouwlocatie willen we de Hommelsedijk tussen de Dieppoel en de Heilarensestraat herinrichten. De gemeente is verantwoordelijk voor 50% van de herinrichtingskosten van het gedeelte tussen de Dieppoel en de Koffiestraat en voor 100% van de herinrichtingskosten van het gedeelte tussen de Koffiestraat en de Heilarensestraat Renovatie: herstraten Peelstraat Vorstenbosch Door de realisatie van de Ruimte voor Ruimte- locatie Rietbeemden is het gebruik van de Peelstraat geïntensiveerd. Daarnaast maakt meer vrachtverkeer gebruik van deze route. Het instandhouden van de aanwezige klinkerverharding is niet langer mogelijk vanuit de reguliere onderhoudsbudgetten. Er is een noodzaak deze straat snel op te pakken. Renovatie: Gouverneursweg Heeswijk-Dinther De verharding van de rijbaan tussen de komgrens en de "slinger” ter hoogte van het kasteel Heeswijk is aan het einde van zijn levensduur. Hierdoor ontstaan er gevaarlijke situaties voor het verkeer. Het instandhouden van de aanwezige betonklinker verharding is niet langer mogelijk vanuit het reguliere onderhoudsbudget. Renovatie: Weijen te Nistelrode De onderhoudstoestand en inrichting van deze weg voldoen niet meer.
Hierdoor ontstaan verkeersonveilige situaties. Met de renovatie verbeteren we de positie voor fietsers en voetgangers, waarbij we het centrum van Nistelrode bereikbaar houden voor auto’s en bevoorrading. Tevens houden we rekening met verduurzaming van de openbare ruimte. Renovatie: Laar te Nistelrode De onderhoudstoestand en inrichting van deze weg voldoen niet meer. Hierdoor ontstaan verkeersonveilige situaties. Met de renovatie verbeteren we de positie voor fietsers en voetgangers, waarbij we het centrum van Nistelrode bereikbaar houden voor auto’s en bevoorrading. Tevens houden we rekening met verduurzaming van de openbare ruimte. Renovatie: Vervanging en verduurzaming openbare verlichting – masten o.b.v. uitvoeringsplan Uit het huidige beheerplan en blijkt dat we versleten lichtmasten en armaturen moeten vervangen. Deze oude en versleten lichtmasten en armaturen worden vervangen door moderne energie zuinige nieuwe masten. Reconstructie: Raadhuisplein te Nistelrode Dit gebied wordt meer en meer een woon- en uitgaansgebied (verblijfsgebied). Dit wordt onderstreept met de aanplant van groot (schaduwgevend) groen. De functie als kermislocatie blijft
pagina 9
gewaarborgd. Met deze herinrichting gaan we de verblijfsfunctie beter vormgeven. Dit is een lang gekoesterde wens van de dorpsraad, ondernemers en bewoners. Reconstructie: Weijen – Heescheweg e.o. Vanuit de woningbouwontwikkeling Weijen-West is er een noodzaak tot aanpassing van de omliggende wegenstructuur (Heescheweg, Weijen, Weverstraat & Dijkstraat). De gemeente heeft een subsidie ontvangen voor de woningbouw aan Weijen-West. Op basis van de wettelijke criteria van profijt, toerekenbaarheid en proportionaliteit kan slechts een deel van de kosten worden toegerekend aan de bouwgrondexploitatie voor Weijen-West. De overige kosten worden in deze kadernota opgenomen. Reconstructie: Ontsluiting Kleinwijk/Waardesestraat te Nistelrode Door de aanleg van de snelfietsroute Oss-Uden door Nistelrode is een verkeersonveilige situatie ontstaan op Kleinwijk. Deze verkeersonveilige situatie is op voorhand niet meegenomen bij de ontwikkeling en aanleg van de snelfietsroute. De Waardsestraat, welke ook een aansluiting vanuit de Noorderbaan is naar het industrieterrein Kleinwijk, is op dit moment niet volledig te gebruiken en er zijn maatregelen nodig om de situatie verkeersveilig te maken. Reconstructie: Schoonstraat te Heesch Als gevolg van de aanwezige waardevolle bomen in te kleine vakken, is de wegverharding dusdanig aangetast dat die niet meer te herstellen is met regulier onderhoud.
We willen de onderhoudstoestand en verkeersveiligheid van dit weggedeelte verbeteren door een herinrichting waarbij we ook duurzaamheidsaspecten willen meenemen. Daarnaast wordt met de reconstructie de fietsverbinding richting het sportpark aangepakt Reconstructie: Heuvel te Vorstenbosch De Heuvel vormt samen met de Kerkstraat de doorgaande weg door Vorstenbosch. In navolging van de herinrichting van de Kerkstraat willen we ook de Heuvel herinrichten. Bij deze herinrichting vervangen we het asfalt door klinkers. Hiermee verlagen we de snelheid van het verkeer. Ook besteden we aandacht aan meer groen en verduurzaming van de openbare ruimte Reconstructie: Den Berg in Heesch Woningbouwcoöperatie Mooiland wil op locatie Den Berg 34 woningen vervangen voor nieuwbouwwoningen. De openbare ruimte rondom de te vervangen woningen is gedateerd en is op middellange termijn aan vervanging toe. De realisatie van het bouwplan van Mooiland is aanleiding om de openbare ruimte eerder aan te pakken.
Overige projecten Planvorming: Opstellen beheerplan Openbare verlichting Het huidige beheerplan 2022-2025 loopt af. Het is van belang dat we dit actualiseren voor de komende jaren. Voor het opstellen van een actueel beheerplan reserveren we in deze begroting de middelen.
pagina 10
Vervangen twee vrachtauto’s (pick-up’s) De buitendienst heeft 3 pick-up trucks (waarvan twee vrachtauto’s) in gebruik. Deze zijn alle drie versleten en moeten worden vervangen. Gezien de huidige taken van buitendienst en de noodzaak van het verduurzamen van het wagenpark van Bernheze kan worden volstaan met twee duurzame pick-up’s. Maatregelen uit Nota kostenverhaal In de nota kostenverhaal zijn een aantal grootschalige infrastructurele investeringen opgenomen. Deze investeringen vallen buiten de scope van de kadernota 2025-2028. Daarbij moet je denken aan onder meer de volgende investeringen aanleggen groene structuren, Infrastructurele maatregelen Nistelrode, Mobiliteitshub afrit A50 Nistelrode / Entree Maashorst.
Wat mag het kosten? Onderwerp
Bron: MJB of Nieuw
Jaar
Bedrag (in €)
Incidenteel/ Structureel/ Investering
MJB MJB MJB
2025 2026 2027
53.000 106.000 1.331.943
Investering Investering Investering
MJB
2027
-56.550
Investering
MJB
2025
265.000
Investering
Reconstructie den Berg: Voorbereidingskrediet Uitvoering Bijdrage wegbeheer Uit voorziening riolering
MJB MJB MJB MJB
2025 2026 2026 2026
73.140 759.183 -15.000 -426.210
Investering Investering Investering Investering
Herinrichting Schoonstraat: Uitvoering Uit voorziening riolering
MJB MJB
2025 2025
1.257.048 -685.894
Investering Investering
Herinrichting Peelstraat – Vorstenbosch
MJB
2025
53.000
Investering
Planvorming: Opstellen beheerplan openbare verlichting
Nieuw
2025
21.200
Incidenteel
Vervangen vrachtauto’s (pick up trucks)
MJB
2025
200.000
Investering
Heuvel Vorstenbosch: Voorbereidingskrediet Uitvoering Uit voorziening riolering (was in de kadernota gedeeltelijk opgenomen in 2025)
MJB MJB MJB
2026 2027 2027
53.000 585.639 -152.490
Investering Investering Investering
Gouverneursweg te Heeswijk-Dinther
MJB
2026
477.000
Investering
Renovatie: Vervanging en verduurzaming openbare verlichting – masten o.b.v. uitvoeringsplan
MJB MJB
2026 2027
44.732 44.732
Investering Investering
MJB
2028
44.732
Investering
Reconstructie: Weijen – Heescheweg e.o.: Scenariostudie Voorbereidingskrediet Uitvoeringskrediet (Subsidie woningbouw: Onderdeel BP Weijen-west) Bijdrage riolering Reconstructie: ontsluiting Kleinwijk/Waardsestraat te Nistelrode
pagina 11
Onderwerp
Bron: MJB of Nieuw
Jaar
Bedrag (in €)
Incidenteel/ Structureel/ Investering
Renovatie: Laar te Nistelrode Bijdrage riolering
MJB MJB
2026 2026
1.362.164 -360.060
Investering Investering
Renovatie: Weijen te Nistelrode
MJB
2027
1.887.602
Investering
Bijdrage riolering
MJB
2027
-530.757
Investering
Reconstructie: Raadhuisplein te Nistelrode
MJB
2028
344.500
Investering
Nieuw Nieuw
2028 2028
834.600 -175.000
Investering Investering
Nieuw Nieuw
2028 2028
-154.500 PM
Investering Investering
Nieuw
> 2028
Herinrichting Hommelsedijk: Voorbereiding en uitvoering Bijdrage vanuit Anterieure Overeenkomst project Nobisweg-Hommelsedijk Bijdrage vanuit grondexploitatie Rodenburg Uit voorziening riolering (aanvullend) - herinrichting Hommelsedijk (Koffiestraat-Heilarensestraat) Maatregelen uit Nota kostenverhaal
Mobiliteit en infrastructuur Uitvoeren verkeersanalyse Heeswijk-Dinther en Heesch In het kader van het beleidsproces rondom het nieuwe mobiliteitsplan Bernheze wordt een verkeersanalyse uitgevoerd in Nistelrode, dit is op basis van diverse onderzoeken. De onderzoeken die zijn verricht in Nistelrode zijn: - Parkeerdrukonderzoek - Verkeerstellingen met telslangen - Kentekengericht onderzoek De kernen Heesch en Heeswijk-Dinther hebben evenals Nistelrode te maken met grote hoeveelheden verkeer die door de kern rijden. We willen graag in het kader van het mobiliteitsplan inzichtelijk maken wat de verkeersstromen zijn in Heesch en Heeswijk-Dinther. Daarnaast voeren we een parkeerdrukonderzoek uit om inzicht te verkrijgen over de huidige parkeersituatie. De uitkomsten van de eventueel uit te voeren verkeersanalyse nemen we mee in het mobiliteitsplan.
Wat mag het kosten? Onderwerp
Bron: MJB of Nieuw
Jaar
Uitvoeren verkeersanalyse Heeswijk-Dinther en Heesch
MJB
2025
Bedrag (in €) 53.000
Incidenteel/ Structureel/ Investering Incidenteel
Groen, natuur en landschap Op 14 december 2023 heeft de gemeenteraad het Groenstructuurplan vastgesteld en kennis genomen van het uitvoeringsprogramma wat het college heeft vastgesteld met daarin diverse
pagina 12
uitvoeringsprojecten. Belangrijke pijlers van het Groenstructuurplan zijn actief vergroenen en ecologischer beheren. Daarnaast vinden we het belangrijk om het goede voorbeeld te laten volgen door onze inwoners en ondernemers. Daarom communiceren we actief over onze groene maatregelen en stimuleren we hen om het goede voorbeeld te volgen. Concreet doen wij het volgende:
Uitvoeren vergroeningsprojecten In 2025-2028 voeren we de eerste fase wijkvergroening uit. Hiermee bouwen we aan het concept Groene Gezonde Structuren (Omgevingsvisie en groenstructuurplan 2023), het vergroeningsplan (2024) en de kansenkaart boomaanplant (2024). Daarnaast liften we mee met ander opgaven in de openbare ruimte zoals rioolrenovaties e.d. In deze periode vullen we ook het Groencompensatiefonds. Naarmate dat meer gevuld raakt kunnen de investeringen ten laste van de algemene middelen afnemen.
Ecologisch groenbeheer De omschakeling naar, en de implementatie van, ecologisch groenbeheer vraagt maatwerk en aandacht. De periode 2025-2027 gebruiken wij onder andere om het beheer van ons buitengebied sterk te verbeteren. We gaan de vele ecologische potenties van ons buitengebied beter benutten door al ons groen het juiste beheer te geven. Dit vergt veel samenspraak met grondeigenaren (doorgaans agrariërs) en belangengroepen. Omdat veel groen in ons buitengebied eerder geen consistent beheer had, vergt het inregelen daarvan veel communicatie, kennis en capaciteit. Hiervoor zetten wij een externe deskundige in. Naast capaciteit voor maatwerkingrepen zijn ook extra middelen nodig om onze aannemers ecologischer te laten beheren. We gaan onze bermen en niet-watervoerende sloten ecologisch maaien
Natuurlijkere en interessantere bossen Op basis van de bosbeheervisie (2024) gaan we onze bossen beheren met het oog op biodiversiteit (meer soorten), klimaatadaptatie (opbouw organische stof in bosbodems) en beleving (variatie in de bossen, met name langs paden). Om te voldoen aan de wettelijke zorgplicht gaan we meer insteken op het veilig houden van onze bossen ter plaatse van wegen en paden. De houtopbrengsten lopen terug door natuurlijke omstandigheden en door de wens om meer hout in het bos te laten voor opbouw van organische stof en biodiversiteit.
Bestrijden invasieve exoten We gaan invasieve exoten in toom houden om te voorkomen dat ze onze inheemse soorten overwoekeren. Maar ook om te voorkomen dat deze soorten onoverkomelijke schade toebrengen aan derden.
pagina 13
Vervangen bomen Om ons bomenareaal op peil te houden is het nodig om bomen die dood gaan of onveilig worden te vervangen. Op dit moment neemt het aantal afstervende bomen fors toe door de leeftijdsfase waar veel van onze lanen in verkeren. Daarnaast treedt veel sterfte op in onze lanen door klimaatverandering (droogte) en ziekten en plagen. Vervangingsmiddelen hiervoor zijn nu nog ontoereikend. Daarom verhogen we het budget voor boomvervanging met structureel € 100.000,-. We monitoren de ontwikkeling van ons boomareaal de komende jaren en indien nodig zullen wij uw raad vragen de middelen bij te stellen.
Communiceren en stimuleren Problemen met klimaat en biodiversiteit kunnen we niet alleen op openbaar terrein oplossen. Ook op gronden van derden zal wat moeten gebeuren. Daarom leggen wij actief uit waarom wij doen wat wij doen. Ook stimuleren wij derden om ons goede voorbeeld te volgen door hen subsidieregelingen aan te bieden voor de aanleg van landschapselementen, bloemenranden, nestkasten enzovoorts. We doen onder andere mee aan de Stimuleringsregeling Landschap en de ErvenPlus Acties.
Aanleg ecologische verbindingszones (EVZ’s) We blijven actief werken aan het verbinden van de natuurgebieden door invulling te geven aan onze EVZ (Ecologische Verbindingszone)-opgave. Bij de natte EVZ's doen we dit samen met Waterschap Aa en Maas. De droge EVZ's leggen we zelf aan. Waar mogelijk combineren we de aanleg van EVZ's met recreatieve belevingsmogelijkheden. Indien de provincie droge EVZ 't Grolder hoog prioriteert (en daarmee openstelt voor subsidie) gaan wij deze zelf realiseren.
Handhaving groen natuur en landschap Openbaar groen natuur en landschap zijn kwetsbaar. De kwaliteit daarvan gaat achteruit door zaken zoals parkeren op gazons en in plantsoenen, het niet uitvoeren van verplichte erfbeplantingsplannen en het illegaal ingebruik nemen of rooien van houtwallen. We zetten in op meer toezicht en handhaving. Dit vergt extra capaciteit bij team VTH-V.
Wat mag het kosten? Onderwerp
Bron: MJB of Nieuw
Jaar
Project vergroening wijken
Nieuw Nieuw Nieuw Nieuw
2025 2026 2027 2028
400.000 400.000 400.000 300.000
Investering Investering Investering Investering
Project omschakeling ecologisch groenbeheer in de periode 2025-2027
Nieuw Nieuw Nieuw Nieuw Nieuw Nieuw
2025 2026 2027 2025 2026 2027
50.000 50.000 50.000 -50.000 -50.000 -50.000
Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel
Uit reserve nog nader te bestemmen
Bedrag (in €)
Incidenteel/ Structureel/ Investering
pagina 14
Onderwerp
Bron: MJB of Nieuw
Jaar
Bedrag (in €)
Incidenteel/ Structureel/ Investering
Formatie op peil: databeheerder groen t.b.v. planmatig groenbeheer, monitoring en verantwoording (0,25 fte)
MJB
2025
22.750
Structureel
Ecologisch maaien alle bermen - meerkosten
Nieuw
2025
40.000
Structureel
Ecologisch maaien alle niet-watervoerende sloten meerkosten
Nieuw
2025
16.400
Structureel
Bestrijding invasieve exoten
Nieuw
2025
40.000
Structureel
Natuurlijkere en interessantere bossen - Bossen
Nieuw
2025
30.000
Structureel
Nieuw
2025
100.000
Structureel
Uitvoeren bewustwordingscampagne groen en klimaat – start-up
MJB
2025
20.000
Incidenteel
Uitvoeren bewustwordingscampagne groen en klimaat - onderhoudsfase
Nieuw
2026
10.000
Structureel
Deelname stimuleringsregeling landschap
MJB MJB MJB MJB MJB MJB MJB
2025 2026 2027 2028 2025 2026 2027
25.000 25.000 25.000 25.000 -25.000 -25.000 -25.000
Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel
MJB
2028
-25.000
Incidenteel
Deelname ErvenPlus-programma 5.0 (2027-2028) Uit ruimte voor ruimte-gelden
MJB MJB
2027 2027
22.000 -22.000
Incidenteel Incidenteel
Ontwikkelen natte EVZ's en wandelen langs de Aa Uit reserve nog nader te bestemmen
MJB MJB
2025 2025
130.702 -130.702
Incidenteel Incidenteel
Toename handhaving openbaar groen en landschap (0,5 FTE bij team VTH-V)
Nieuw
2028
45.500
Structureel
klimaatrobuust en recreatief aantrekkelijk (natuurbos, schapenbegrazing, veiligheid) Vervangen bomen – ophoging (de jaarlijkse ophogingen van € 100.000,- opgenomen in de kadernota voor jaren 2026 t/m 2028 vooralsnog geschrapt)
Uit Ruimte voor ruimte-gelden
Recreatie en toerisme Versterken recreatieve voorzieningen en routes Recreatieve beleving hebben we altijd op ons netvlies. Nieuwe ontwikkelingen en programma's als gebiedsprocessen (bijv. gebiedsgerichte aanpak Aa-dal, Maashorst en Hooge Vorssel, transitie landbouw, groene gezonde structuren (omgevingsvisie), EVZ) zien wij als kansen om recreatieve belevingsmogelijkheden toe te voegen. Daar waar we 'koppelkansen' zien passen we ze in. We denken dan bijvoorbeeld aan aantrekkelijke nieuwe wandel- en/of fietspaden. Verder verbeteren we de kwaliteit van de belangrijke recreatieve fietsroute langs de Oude Veghelsedijk in Vorstenbosch.
pagina 15
Door ontwikkelen van De Maashorst en De Hooge Vorssel We blijven de Maashorst ontwikkelen tot een aantrekkelijk gebied, zowel vanuit natuurlandschappelijk, recreatief als economisch oogpunt. We gaan de ideeën uit het gebiedsplan Hooge Vorssel (voorkomend uit de gebiedsdialoog) zo veel mogelijk realiseren dan wel faciliteren.
Geopark Peelhorst en Maasvallei In mei 2016 heeft de Bernheze samen met vele andere gemeenten, Waterschap Aa en Maas en de provincie Noord-Brabant het initiatief genomen om te komen tot een Geopark. De provincie Limburg en Waterschap Limburg nemen deel als aspirant-lid. Het doel van Geopark Peelhorst en Maasvallei is het zichtbaar en beleefbaar maken van het unieke landschap(pen) en het verder ontwikkelen van diens identiteit. Met extra inzet van het programmateam Geopark, gefaciliteerd door de samenwerkingspartners, wordt verwacht dat in 2025 de status van Geopark bij Unesco kan worden aangevraagd.
Wat mag het kosten? Onderwerp
Bron: MJB of Nieuw
Jaar
Bedrag (in €)
Incidenteel/ Structureel/ Investering
Versterken recreatieve voorzieningen en routes – versterken fietsroute oude Veghelsedijk Vorstenbosch
MJB
2025
12.000
Versterken recreatieve voorzieningen en routes - fietsroutes - ruiterroutes
MJB MJB
2025 2025
pm pm
Uit RvR-middelen
MJB
2025
pm
Incidenteel
Cultuurhistorie, erfgoed en monumenten Uitvoeren projecten erfgoedvisie We richten ons onder andere op het beleefbaar maken van erfgoed (Bronsschat, Canon Bernheze en erfgoed in het Aa-dal), de koppelkansen Transitie landbouw en erfgoed (gebiedsproces Kameren in het kader van het GGA Aa-dal Noord), duurzaamheid en monumenten, de implementatie van de erfgoedkaart in het omgevingsplan (speerpunt beschermen en behouden) en de toekomst van de Abdij en het religieuze erfgoed. Dit vergt projectleiding en proceskosten, kosten voor inhuur van derden en realisatie van projecten.
Verplaatsen Bakhuis molen Nistelrode
-
Op basis van stedenbouwkundig advies is indertijd voor gekozen om het bakhuisje te situeren achter op het molenterrein achter de molenbelt. We willen graag het bakhuisje verplaatsen zodat: - De molenaars bij aanwezigheid zichtbaar zijn en hun gastheerschap kunnen vervullen. - Bezoekers met een lichamelijke beperking ook van de toiletvoorziening gebruik kunnen maken.
pagina 16
Beleefbaar maken Bronsschat (kosten uitvoering) In de Erfgoedvisie van Bernheze (2020) is het zichtbaar en beleefbaar maken van het Bernhezer Erfgoed een belangrijke speerpunt van het nieuwe beleid. De gevraagde middelen hebben hier betrekking op.
Behoud Moluks Cultureel Erfgoed De Molukse gemeenschap maakt volledig onderdeel uit van onze gemeente. Wel heeft de Molukse gemeenschap een bijzondere positie in onze gemeente en specifiek binnen Nistelrode. Dit is verklaarbaar vanuit de historie. Diversiteit in cultuuruitingen vinden wij waardevol. Dat zien we ook in ons subsidiebeleid waarin wij vrijwilligersorganisaties ondersteunen die activiteiten organiseren op het gebied van dans, cultuur, sport, carnaval en dergelijke. Wij vinden het daarom belangrijk dat binnen onze gemeente de Molukse gemeenschap haar eigen culturele identiteit behoudt en hierin ook actief kan zijn. We willen dit ook mogelijk maken voor de Molukse gemeenschap: voor behoud Moluks Cultureel Erfgoed. We willen via een jaarlijkse subsidie de Molukse gemeenschap de mogelijkheid geven om activiteiten en ontmoeting te organiseren. Om hiervoor in aanmerking te komen moet de Molukse gemeenschap een rechtspersoon (Stichting) oprichten.
Faciliteren ontwikkeling Abdij van Berne We starten in 2024 met het opstellen van een Gebiedsvisie dat richting zal geven aan ruimtelijke, functionele en inhoudelijke ontwikkelingen van het gebied op en rondom de Abdij van Berne en eventuele verkeerskundige consequenties danwel ontsluiting. Het plangebied omvat het Abdijterrein, het gebied ten noorden en oosten van het Abdijterrein en het terrein van Stichting Laverhof.
Wat mag het kosten? Onderwerp
Bron:
Jaar
MJB of Nieuw Uitvoeringsprogramma erfgoedvisie
Bedrag
Incidenteel/
(in €)
Structureel/ Investering
MJB MJB
2025 2026
50.000 50.000
Incidenteel Incidenteel
MJB
2027
50.000
Incidenteel
Verplaatsen bakhuis molen Nistelrode
MJB
2025
74.085
Investering
Beleefbaar maken Bronsschat (landmark) Uit reserve nog nader te bestemmen
MJB MJB
2025 2025
50.000 -50.000
Incidenteel Incidenteel
Moluks Cultureel Erfgoed
Nieuw
2025
5.000
Structureel
Faciliteren ontwikkeling Abdij van Berne
Nieuw
2025
pm
Incidenteel
Sportaccommodaties Het aanbieden, beheren en in stand houden van sportvelden draagt bij aan een goede gezondheid en welzijn voor iedereen. Door goede sportvelden aan te bieden en te onderhouden, bieden we
pagina 17
gelegenheid tot sport en bewegen. Dat draagt bij aan een goede gezondheid en een sterke sociale infrastructuur.
Beheer sportvelden We zorgen dat de robotgrasmaaiers tijdig worden vervangen. Het gebruik van robotgrasmaaiers biedt sportverenigingen het comfort van een dagelijks verzorgde grasmat en is minder milieubelastend. Ook bij kunstgrasvelden zorgen we voor volwaardig en veilig te gebruiken sportvelden. Toplagen worden vervangen indien nodig. Hierbij houden we rekening met actueel beleid rondom de toepassing van water hockeyvelden, infill bij voetbalvelden en de prijsstijgingen (20-25%) waar we momenteel mee te maken hebben. Vanzelfsprekend houden we rekening met de uitkomsten va het locatieonderzoek naar een mogelijk nieuw sportpark in Heeswijk-Dinther, echter is het verstandig wel te (blijven) begroten voor instandhouding van de bestaande situatie.
Heroverwegen beleidskader buitensportaccommodaties We zien als gevolg van ontwikkelingen van ledenaantallen/teams en veranderende normen vanuit VNG en sportbonden dat een aantal voetbalclubs momenteel overcapaciteit aan velden heeft. Op dit moment is er geen beleid voor hoe we met die situaties om moeten en willen gaan. We zien tegelijkertijd dat de kosten voor regulier beheer en onderhoud, maar ook (her-) investeringen in o.a. kunstgras, verlichtingsinstallaties en robotgrasmaaiers enorm stijgen. Om die reden willen we in 2025 werken aan een beleidskader hoe om te gaan met overcapaciteit op buitensportaccommodaties.
Wat mag het kosten? Onderwerp
Bron: MJB of Nieuw
Jaar
Bedrag (in €)
Incidenteel/ Structureel/ Investering
Vervangen 3 robotgrasmaaiers Prinses Irene en 2 robotmaaiers Sportclub Loosbroek (voetbal) Uit SPUK sport
MJB
2025
75.000
Investering
MJB
2025
-13.125
Investering
Vervangen 2 robotgrasmaaiers VV Heeswijk Uit SPUK sport
MJB MJB
2026 2026
30.000 -5.250
Investering Investering
Vervangen 2 robotgrasmaaiers Avesteyn Uit SPUK sport
Nieuw Nieuw
2027 2027
30.000 -5.250
Investering Investering
Vervangen 3 robotgrasmaaiers V’bossche Boys Uit SPUK sport
Nieuw Nieuw
2028 2028
45.000 -7.875
Investering Investering
Renovatie toplaag MHC HDL (waterveld) Uit SPUK sport Eigen bijdrage waterveld vanwege uitgangspunt zandveld
MJB MJB
2027 2027
825.000 -144.375
Investering Investering
MJB
2028
-5.500
Structureel
pagina 18
Onderwerp
Bron: MJB of Nieuw
Jaar
Bedrag (in €)
Incidenteel/ Structureel/ Investering
Renovatie toplaag MHC Heesch (heel zandveld) Uit SPUK sport
MJB MJB
2026 2026
566.000 -99.050
Investering Investering
Renovatie toplaag MHC Heesch (kwart zandveld)
MJB
2026
160.000
Investering
Uit SPUK sport
MJB
2026
-28.000
Investering
Renovatie toplaag MHC HDL (kwart zandveld) Uit SPUK sport
Nieuw Nieuw
2028 2028
160.000 -28.000
Investering Investering
Heroverwegen beleidskader buitensportaccommodaties (besparing)
Nieuw
2026
pm
Structureel/ Investering
Onderwijshuisvesting Renovatie/uitbreiding Eikenwijs te Heesch Het realiseren van goed onderwijs en goede onderwijshuisvesting voor alle jongeren draagt bij aan: een goede gezondheid en welzijn van onze jeugd, toegankelijk en goed onderwijs in duurzame gebouwen, en kernen die leefbaar zijn nu en in de toekomst. Aandacht voor een gezond en veilig binnenklimaat van onderwijshuisvesting is daarbij belangrijk. Zoals in het Integraal Huisvestingsplan omschreven gaan we een deel van het gebouw van basisschool Eikenwijs in Heesch renoveren/uitbreiden. Wat mag het kosten? Onderwerp
Renovatie/uitbreiding Eikenwijs
Bron: MJB of Nieuw MJB
Jaar
2026
Bedrag (in €) 2.500.000
Incidenteel/ Structureel/ Investering Investering
Het Hooghuis te Heesch Het bevoegd gezag van Het Hooghuis draagt het schoolgebouw met bijbehorend terrein aan de Schoonstraat 34 in Heesch per 1 september 2025 over aan gemeente Bernheze. Na deze overdracht ligt het juridisch eigendom van het schoolgebouw en het bijbehorende terrein bij de gemeente. Leegstandsbeheer voor het schoolgebouw komt voor rekening en risico van de gemeente. Met ingang van schooljaar 2024/2025 is een klein deel van het schoolgebouw aan de Schoonstraat 34 in gebruik door Filios Scholengroep, ten behoeve van het nieuwkomersonderwijs. De vierkante meters die niet in gebruik zijn als onderwijsgebouw, moeten opgenomen worden in het leegstandsbeheer. We nemen de inzet en bestemming van het gebouw na 1 augustus 2026 mee in de herijking van Integraal huisvestingsplan (IHP).
pagina 19
Maatschappelijk vastgoed Door maatschappelijk vastgoed aan te bieden en te onderhouden, bieden we gelegenheid tot ontmoeting en beoefening van sociaal culturele activiteiten. Dat draagt bij aan een goede en sterke sociale infrastructuur en het welzijn van onze inwoners.
Scouting Mira Ceti Scouting Mira Ceti heeft in haar beleidsvisie 2021 – 2027 de gewenste ontwikkelingen beschreven voor hun scoutingactiviteiten en het scoutingcentrum Achter de Berg. De beschreven ambitie vraagt om verdergaande professionalisering en het vergroten en verduurzamen van de gebouwen. Daarnaast wil Mira Ceti haar scoutcentrum en terrein nog beter aan laten sluiten op de nationale en internationale rol die zij spelen binnen de scouting. Dit heeft een positief effect op scouting Mira Ceti; het biedt meer mogelijkheden voor de eigen vereniging, maar trekt ook meer bezoekers door externe verhuur wat positief bijdraagt aan de financiële positie van Mira Ceti. Langere termijn ambitie van Mira Ceti is om in te kunnen spelen op verdergaande internationalisering. Daarvoor is het belangrijk om naast de voorzieningen die gelden voor binnenlandse groepen ook vakkundige ondersteuning te bieden voor buitenlandse gasten. Hierbij wordt gedacht aan ontvangstmogelijkheden en de kennis van internationaal kamperen en de internationale scoutingcultuur. Met deze internationalisering wil Mira Ceti haar jeugdleden de kans geven om intensiever kennis te maken met andere culturen en daarmee als persoon te groeien. De huidige huisvesting (in eigendom van de gemeente) is op orde en voldoet aan de eisen uit de Blokhutwijzer (overzicht van eisen die aan Scoutinggebouwen worden gesteld).
Voor de verplichte verduurzaming is een bedrag van € 10.375,- toereikend. Hoewel het aantal m² aan de norm voldoet, liggen de twee blokhutten wel op redelijke afstand van elkaar. Door het ontbreken van één centrale voorziening kan Mira Ceti haar activiteiten niet invullen op de voor hun gewenste manier. Mira Ceti vraagt de gemeente om te voorzien in: - Nieuwbouw blokhut ’t Veerhuis - Uitvoering noodzakelijk verduurzaming in relatie tot het verkrijgen van het internationaal keurmerk Scenes.
Projectplan huisvesting maatschappelijke organisaties in Heeswijk-Dinther In 2023 heeft het college opdracht gegeven om onderzoek te doen naar de huisvesting van maatschappelijke organisaties in Heeswijk-Dinther n.a.v. de mogelijke sluiting van het Willibrordcentrum als gevolg van de herontwikkeling van de Heeswijkse parochie en omliggend terrein. Het Willibrordcentrum vervult een belangrijke functie in de kern Heeswijk-Dinther. Het sluiten van dit gebouw betekent voor een aantal verenigingen dat zij te maken krijgen met een huisvestingsprobleem. Hoewel het Willibrordcentrum geen gemeentelijk eigendom is, zijn veel verenigingen die daar ‘thuis zijn’ wel een belangrijke partner binnen het sociaal domein. Eind 2024
pagina 20
vindt een quickscan plaats over de huisvesting van de maatschappelijke organisaties in HeeswijkDinther. Dit resulteert in een advies met te maken keuzes en daaraan gekoppelde consequenties.
Sociaal culturele centra (SCC) In 2024 is het SCC beleid vastgesteld. De financiële consequenties van dit beleid zijn met betrekking tot enkele aspecten zoals onderhoud in beeld gebracht. Dit heeft structurele en incidentele financiële consequenties.
Wat mag het kosten? Onderwerp
Bron: MJB of Nieuw
Jaar
Bedrag (in €)
Incidenteel/ Structureel/ Investering
Nieuwbouw blokhut ’t Veerhuis te Nistelrode Uit reserve nog nader te bestemmen
MJB MJB
2026 2026
325.000 -325.000
Investering Investering
Doorwerking projectplan huisvesting maatschappelijke organisaties Heeswijk-Dinther
Nieuw
2025
pm
Incidenteel
Financiële consequenties Sociaal cultureel centra: - Gebruikersdeel OZB - vergoeding onderhoud met afschrijvingstermijn > 20 jaar Uit reserve nog nader te bestemmen
Nieuw Nieuw Nieuw Nieuw Nieuw
2025 2027 2028 2027 2028
16.733 52.260 9.350 -52.260 -9.350
Structureel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel
Omgevingswet Implementatie Omgevingsvisie De Omgevingswet is per 1 januari 2024 van kracht geworden. In maart 2024 is de Omgevingsvisie vastgesteld. De beleidsuitwerking van de omgevingsvisie vindt plaats in programma’s. In 2024 zijn we gestart met de pilot programma’s Volkshuisvesting en gezonde groene structuren (GGS). Deze pilots ronden we in 2025 af. Daarnaast gaan we proces om onze Omgevingsvisie actueel te houden uitlijnen in 2025.
Ombouwen Omgevingsplan Vanaf 1 januari 2024 vormen alle bestemmingsplannen het tijdelijke omgevingsplan. Dat moet omgebouwd worden naar een omgevingsplan onder de Omgevingswet. Voor de jaren 2025, 2026 en 2027 zijn daar aanvullende incidentele middelen voor nodig. Momenteel wordt het plan van aanpak voor het ombouwen van het omgevingsplan opgesteld. Mochten hiervoor aanvullende middelen nodig zijn dan zullen we dit inbrengen bij de Kadernota 2026 en verder.
pagina 21
Wat mag het kosten? Onderwerp
Bron:
Jaar
MJB of Nieuw
Bedrag
Incidenteel/
(in €)
Structureel/ Investering
Omgevingswet - Opstellen programma’s Omgevingsvisie
MJB MJB MJB
2025 2026 2027
30.000 30.000 30.000
Incidenteel Incidenteel Incidenteel
Uit reserve nog nader te bestemmen
MJB MJB MJB
2025 2026 2027
-30.000 -30.000 -30.000
Incidenteel Incidenteel Incidenteel
Omgevingswet - Opstellingsplan incl. MER
MJB
2025
25.000
Incidenteel
Uit reserve nog nader te bestemmen
MJB MJB MJB
2026 2025 2026
75.000 -25.000 -75.000
Incidenteel Incidenteel Incidenteel
Omgevingswet - Uitvoeren en monitoren
MJB
2025
12.500
Incidenteel
Omgevingsvisie
MJB MJB MJB MJB MJB
2026 2027 2025 2026 2027
12.500 12.500 -12.500 -12.500 -12.500
Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel
Opstellen en onderhoud omgevingsvisie (aanpassen omgevingsvisie (4-jaarlijks, na GR-verkiezingen en partipatief) Uit reserve nog nader te bestemmen
MJB MJB MJB MJB MJB MJB
2025 2026 2027 2025 2026 2027
20.000 50.000 50.000 -20.000 -50.000 -50.000
Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel
Omgevingswet - inhuur extern personeel kernteam omgevingsplan Uit reserve nog nader te bestemmen
MJB MJB MJB MJB
2025 2026 2025 2026
305.000 155.000 -305.000 -155.000
Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel
Uit reserve nog nader bestemmen
Lasten en baten 2023-2025 Lasten Nr.
Omschrijving taakveld
0.3
Beheer overige gebouwen gronden
Baten
2023
2024
2025
2023
2024
2025
336.491
300.114
272.007
420.993
741.068
363.791
4.078.397
5.134.079
5.029.578
468.367
393.108
237.322
2.1
Verkeer en vervoer
2.2
Parkeren
4.425
2.5
Openbaar vervoer
8.670
6.518
6.668
3.4
Economische promotie, excl. toeristenbelasting
634.466
842.650
643.025
102.710
108.702
108.917
4.2
Onderwijshuisvesting
985.383
2.055.006
1.203.531
132.095
51.355
52.536
5.2
Sportaccommodaties
2.404.221
2.627.910
2.473.887
856.677
783.805
797.175
5.4
Musea
26.779
24.719
25.540
6.229
6.613
6.763
pagina 22
Lasten 5.5
Cultureel erfgoed
5.7 6.1
Baten
217.060
320.524
204.623
10.800
10.800
10.800
Openbaar groen en (openlucht) recreatie
2.203.429
2.816.886
2.543.708
726.266
270.873
19.183
Samenkracht en burgerparticipatie (verenigingsaccommodaties en gemeenschapshuizen)
1.068.042
1.318.423
748.052
437.238
962.062
358.116
7.5
Begraafplaatsen en crematoria
75.760
104.864
35.350
60.926
41.417
42.370
8.1
Ruimtelijke ordening
2.336.056
2.022.015
2.798.002
438.705
267.332
1.543.411
8.2
Grondexploitatie (nietbedrijventerrein)
4.317.631
8.947.881
6.083.101
6.059.908 10.585.582
7.276.561
8.3
Wonen en bouwen
1.376.622
1.655.760
1.632.646
1.099.716
1.291.547
1.251.651
0.10
Mutatie reserves programma 1
4.658.942
2.873.499
1.225.190
4.291.860
8.212.635
448.480
Totaal
24.732.374 31.050.848 24.924.908 15.112.490 23.726.899 12.517.076
Lasten en baten 2025-2028 Lasten
Baten
Nr.
2025
2026
2027
2028
2025
2026
2027
2028
0.3
272.007
281.351
292.989
303.404
363.791
363.953
364.119
364.283
2.1
5.029.578
5.116.631
5.247.793
5.368.338
237.322
242.384
247.577
252.701
2.5
6.668
6.841
7.019
7.194
3.4
643.025
644.398
663.072
683.111
108.917
109.166
109.421
109.673
4.2
1.203.531
1.209.808
1.196.168
1.205.301
52.536
53.902
55.303
56.686
5.2
2.473.887
2.533.640
2.594.838
2.656.499
797.175
812.703
828.635
849.856
5.4
25.540
26.143
26.760
27.369
6.763
6.939
7.120
7.298
5.5
204.623
209.895
215.303
220.638
10.800
10.800
10.800
10.800
5.7
2.543.708
2.601.232
2.682.539
2.754.242
19.183
19.629
20.087
20.539
6.1
748.052
744.126
808.078
777.616
358.116
365.020
372.103
379.090
7.5
35.350
36.715
38.115
39.496
42.370
43.472
44.602
45.717
8.1
2.798.002
2.849.292
2.935.860
2.973.542
1.543.411
1.547.523
1.547.996
1.548.463
8.2
6.083.101
6.115.530
6.158.049
6.195.183
7.276.561
6.083.800
6.126.319
6.163.453
8.3
1.632.646
1.544.002
1.580.260
1.630.452
1.251.651
1.378.174
1.402.707
1.426.810
0.10
1.225.190
448.480
430.980
483.240
390.332
Totaal
24.924.908
12.517.076
11.468.445
11.620.029
11.625.701
2.2
23.919.604
24.446.843
24.842.385
pagina 23
Brondocumenten - Mobiliteitsvisie 2040 (18 april 2024) -
Duurzaam Mobiliteitsplan Bernheze 2016-2022 (mei 2016) Beleidsplan Openbare Verlichting 2022-2025 (januari 2022) Beleidsplan Civiele Kunstwerken 2023-2031 (juli 2022) Kwaliteitscatalogus openbare ruimte 2023 (CROW) Beleidsnotitie adaptief wegbeheer (juli 2018) Notitie beleidsuitgangspunten Sociaal Culturele Centra (23 mei 2024) Nota Maatschappelijk Vastgoed 2016 (oktober 2016) Subsidieverordening gemeentelijke monumenten Bernheze 2023 (20 april 2023) Erfgoedvisie “Ode aan het boeren leven” (mei 2020)
-
Archeologiebeleid 2011 (incl. archeologiekaart) (februari 2011) Woonvisie 2022-2026 (16 december 2021) Nota grondbeleid 2024-2027 (25 januari 2024) Structuurvisie (2010) Beleidsplan huisvesting internationale werknemers (10 december 2020) Nadere uitwerking Beleidsplan huisvesting internationale werknemers ( 4 juli 2024) Doelgroepenverordening gemeente Bernheze 2023 (14 december 2023) Groenstructuurplan 2023 (14 december 2023) Bomenbeleidsplan 2017-2027 (maart 2017) Bomenbeleidsplan 2017-2027 (maart 2017; gewijzigd 23-12-2021) Landschapsontwikkelingsplan 2012 en actualisatie LOP (augustus 2011 c.q. maart 2020) Omgevingsvisie, Bernheze 2040 en bijbehorende omgevingseffectrapportage (7 maart 2024)
pagina 24
Programma 2: Gezonde zorgzame gemeente In een gezonde en zorgzame gemeente kan iedereen meedoen en dragen inwoners zorg voor elkaar. Dit vraagt om een zorgzame en sociale gemeenschap en om veerkrachtige en weerbare inwoners. Om dit te bereiken zetten we onder andere algemene voorzieningen en individuele ondersteuning in voor onze inwoners. We zoeken daarbij naar algemeen toegankelijke en collectieve voorzieningen om de gang naar individuele ondersteuning minder noodzakelijk te maken. Dat wil niet zeggen dat we er niet zijn voor onze inwoners. Ondanks dat we in Bernheze elkaar graag helpen, blijven er altijd mensen die kwetsbaar zijn en individuele hulp nodig hebben om mee te blijven doen in de samenleving. Alle inwoners kunnen bij ons terecht en we denken graag mee hoe we, met name de meer kwetsbare doelgroepen, vooruit kunnen helpen. Bij de uitdagingen van vandaag én morgen zijn wat ons betreft een sterk verenigingsleven en inwonersinitiatieven onmisbaar. Bernheze is een gemeente waar het goed wonen en leven is. Een aantal ontwikkelingen hebben de komende jaren meer invloed op dat goed wonen en leven. Zo hebben we te maken met een sterk vergrijzende gemeente, waardoor vaker gevraagd gaat worden om ondersteuning (informeel en formeel).
Ook nemen gemeentelijke taken toe op het huisvesten en zorgen voor mensen die (tijdelijk) ondersteuning nodig hebben om regie te hebben over hun leven of juist een plek zoeken om mee te kunnen doen in onze gemeenschap. Deze zorg geldt voor jongeren tot ouderen, asielzoekers tot kenniswerkers. In het bestuursprogramma onderstreepte het huidige college het belang en de kansen voortkomend uit het gedachtegoed van positieve gezondheid. Positieve gezondheid richt zich op het versterken van de veerkracht van de mensen zelf en het vergroten van hun kwaliteit van leven. Met het Breed Maatschappelijk Beleid zetten we in op het vergroten van de veerkracht in de kernen. Verschillende landelijke programma’s en akkoorden, zoals het Integraal Zorg Akkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA), onderstrepen het belang van weerbare gezonde mensen die opgroeien, leven, werken en wonen in een gezonde leefomgeving met een sterke sociale basis. Met GALA en IZA komt de integrale aanpak van zorg en preventie meer op het gemeentelijke bord te liggen. We grijpen de kansen die deze ontwikkelingen ons bieden en zorgen dat we aangehaakt blijven op de ontwikkelingen in het kader van IZA, waarvoor we als regio gevraagd hebben aan Den Bosch om als mandaatgemeente op te treden.
Ook de gevolgen van de Landelijke Hervormingsagenda Jeugd (LHA) voor gemeentelijke taken en budgetten worden komende jaren helderder.
Wat willen we bereiken? -
Iedereen kan meedoen in onze gemeenschap; Een vitaal verenigingsleven wat de cohesie in onze gemeenschap ondersteunt;
pagina 25
-
-
Toegankelijke ondersteuning indien nodig via collectieve en individuele voorzieningen; Gezonde inwoners (in de breedste zin van het woord), we zetten hier preventief op in vanuit het gedachtegoed van positieve gezondheid; o Iedere inwoner kan sporten of bewegen; o We stimuleren deelname aan cultuur en cultuureducatie met name van onze jeugd; o Inwoners zijn geïnformeerd over een gezonde manier van leven; Uitgebreide mogelijkheden voor de ondersteuning van mantelzorgers; Een goede toegang tot onderwijs voor onze kinderen; Een integrale benadering en samenwerking met (maatschappelijke) partners waarbij onze inwoners centraal staan.
Wat gaan we daarvoor doen? Breed Maatschappelijk Beleid De raad heeft in december 2023 het Breed Maatschappelijk Beleid (BMB) vastgesteld: een integraal meerjaren beleidsplan voor de periode 2023-2028. Het Breed Maatschappelijk Beleid is gericht op het vergroten van de individuele en collectieve veerkracht van onze kernen. We willen zoveel mogelijk inbreng van inwoners om de eigen sociale omgeving te verbeteren. In het beleid is ook een stevige basis voor een preventieve aanpak beschreven. Het gedachtegoed van Positieve gezondheid is daarbij de onderlegger. Volgens de kernambitie van ‘we doen het samen’ werken we met inwoners en maatschappelijke partners aan anderhalf jaarlijkse uitvoeringsprogramma’s. De doelstellingen in het beleid worden in de uitvoeringsprogramma’s vertaald naar de volgende concrete activiteiten: - We werken samen aan een integrale aanpak met inwoners, maatschappelijke partners en raad. Vanuit gedeelde verantwoordelijkheid en eigenaarschap. -
-
-
Het Breed Maatschappelijk Beleid verbindt meerdere beleidsterreinen zoals het gezondheidsbeleid, de omgevingsvisie, aanpak Integraal Zorg Akkoord en het Gezond en Actief Leven Akkoord. Wanneer we met inwoners en maatschappelijke partners gezamenlijk invulling gaan geven aan wat er moet gebeuren en dit ook gezamenlijk evalueren en waar nodig aanscherpen, wordt de aanpak duurzamer en effectiever. We werken samen aan een monitoring: welke activiteiten hebben we nodig om resultaten te bereiken. We zetten middelen in om te kunnen samenwerken en experimenteren met inwoners en maatschappelijke partners: we verbinden, werken samen en sturen bij via anderhalf jaarlijkse uitvoeringsprogramma’s.
pagina 26
Wat mag het kosten? Onderwerp
Bron: MJB of Nieuw
Jaar
Werkbudget Breed Maatschappelijk Beleid
Nieuw Nieuw Nieuw Nieuw Nieuw Nieuw
2025 2026 2027 2025 2026 2027
Uit reserve Transities
Bedrag (in €)
Incidenteel/ Structureel/ Investering
10.000 10.000 10.000 -10.000 -10.000 -10.000
Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel
(ten opzichte van de kadernota incidenteel voor 3 jaar in plaats van structureel)
Tussenvoorziening plus voor jongeren ontwikkelen In het recent vastgestelde regionale koersdocument ‘Inwoners met een psychische kwetsbaarheid 2024-2028’ wordt geconstateerd dat geschikte huisvesting voor de door- en uitstroom vanuit beschermd wonen en maatschappelijke opvang ontbreekt. Het koersdocument geeft de gemeenten de opdracht om ervoor te zorgen dat de basis op orde is. Dat betekent: 1. Inzetten op integrale ondersteuning op verschillende leefgebieden waarbij in eerste instantie ervoor wordt gezorgd dat voorzien wordt in de primaire levensbehoeften (dak boven het hoofd, toegang tot zorg, inkomen, etc.). 2. Investeren in en faciliteren van betaalbare woningen voor de doelgroep. 3. Het realiseren van één tussenvoorziening voor eigen inwoners in de gemeente om de uitstroom uit intramurale opvang/zorg op gang te krijgen. 4. Uitvoering geven aan het Regionale Plan van aanpak dak- en thuisloosheid. In 2024 onderzochten we of en hoe een tussenvoorziening plus voor jeugdigen van 16-27 jaar binnen Bernheze gerealiseerd kan worden Aan de daadwerkelijke realisatie van een tussenvoorziening plus binnen Bernheze zijn activiteiten en kosten verbonden die op dit moment nog niet inzichtelijk te maken zijn.
Wat mag het kosten? Onderwerp
Bron: MJB of Nieuw
Jaar
Bedrag (in €)
Incidenteel/ Structureel/ Investering
Activiteiten die bij dragen aan realisatie van tussenvoorziening plus jeugdigen
Nieuw
2025 e.v.
p.m.
Incidenteel
Tussenvoorziening plus jeugdigen
Nieuw
2026 e.v.
p.m.
Structureel
Huisvesting statushouders, asielzoekers en Oekraïners We hebben een grote opgave van huisvesting en opvang van asielzoekers en Oekraïense vluchtelingen. We hebben ten opzichte van voorgaande jaren een fors hogere taakstelling.
pagina 27
Het huisvestingsvraagstuk blijft in 2025 en verder een grote ambtelijke inzet vragen. Bernheze heeft de volgende taakstellingen (info september 2024) voor het opvangen van vluchtelingen, nl.: - 231 mensen die zijn gevlucht uit Oekraïne; - 68 vergunninghouders; - 9 Alleenstaande Minderjarige Vreemdelingen (AMV’ers); -
250 asielzoekers op basis van het raadsbesluit van 4 juli 2024.
Deze aantallen wijzigen nog voortdurend als gevolg van gewijzigd beleid of calamiteiten. Naast de huisvesting van de bovengenoemde groepen hebben we ook een opgave voor wat betreft de huisvesting van zogenaamde spoedzoekers, overlast gevende personen, dak- en thuislozen en inwoners die afhankelijk zijn van begeleid of beschermd wonen. Met de huisvestingsopgave voor deze verschillende groepen gaat ook het beroep op voorzieningen in het sociaal domein toenemen, zoals de individuele ondersteuning voor jongeren en volwassenen. Een deel van deze taken kunnen worden uitgezet bij de samenwerkingspartners zoals gemeente Meijerijstad, ONS Welzijn en Vluchtelingenwerk in de vorm van middelen en diensten. We zien vooral dat Vluchtelingenwerk die zich inzet op de maatschappelijke begeleiding van statushouders, meer capaciteit nodig heeft. Ook doordat er steeds minder vrijwilligers beschikbaar zijn en de teamleider dan werkzaamheden van de vrijwilligers moet overnemen. Een deel van deze formatie dient worden toegewezen aan de eigen organisatie, zoals contacten over het koppelen van mensen aan huisvestingslocaties en de benodigde maatschappelijke ondersteuning bij de verschillende opvanglocaties en voor de nieuwe inwoners van Bernheze. Een exacte duiding van benodigde middelen en formatie is nog niet mogelijk, de gegeven post is daarmee een eerste inschatting.
Het aantal asielzoekers op basis van de Spreidingswet vereist dat allereerst huisvesting voor deze groep is gerealiseerd. Het COA voert een haalbaarheidsonderzoek uit van één locatie binnen de gemeente Bernheze. Aan de hand van het stappenplan van het haalbaarheidsonderzoek wordt ook bekend welke rollen, taken en formatie nodig is. Dat betekent dat we: - Uitvoering geven aan onze doelstelling van een gastvrije gemeente. Uitvoering geven aan begeleiding en opvang statushouders. Passende zorg, ondersteuning en onderwijs bieden aan de bijzondere doelgroepen.
Wat mag het kosten? Onderwerp
Uitbreiding coördinatie en uitvoering Vluchtelingenwerk statushouders Uit SPUK Inburgering
Bron: MJB of Nieuw
Jaar
MJB MJB
2025 2025
Bedrag (in €)
50.000 -50.000
Incidenteel/ Structureel/ Investering Structureel Structureel
pagina 28
Onderwerp
Uitbreiding uitvoering Vluchtelingenwerk m.b.t. asielzoekers (i.v.m. spreidingswet)
Bron: MJB of Nieuw
Jaar
Bedrag (in €)
Incidenteel/ Structureel/ Investering
Nieuw
2026
50.000
Structureel
Nieuw
2025
45.500
Structureel
(was in de kadernota volledig opgenomen in 2025) Toenemende zorg- en ondersteuningsvraag (preventief en curatief) voor vluchtelingen (asiel en Oekraïense vluchtelingen) en koppelvraagstukken huisvesting. – 0,5 fte
Participatie via Werk en inkomen In 2025 wijzigt de Participatiewet op 20 onderdelen. Een herziening van de Participatiewet is nodig om meer ruimte te geven voor de menselijke maat en de bestaanszekerheid voor iedereen te vergroten. De precieze financiële gevolgen voor de gemeente zijn nog niet duidelijk.
Mensen ondersteunen naar (passend) werk) Werk is een belangrijke manier om aan inkomen te komen en draagt bij aan zinvolle dagbesteding en betrokkenheid bij de samenleving. We zetten ons daarom in voor alle mensen die kunnen werken maar daarbij ondersteuning nodig hebben. Als werken niet haalbaar is zoeken we naar een passend ander aanbod, gericht op activering. Vanaf juli 2023 heeft het kabinet een pakket maatregelen genaamd Breed Offensief ingezet. Het doel hiervan is om meer mensen met een beperking aan een baan te helpen en aan het te werk houden. De maatregelen worden sinds juli 2023 al door Meierijstad uitgevoerd en hebben vooralsnog niet geleid tot extra kosten. In 2024 hebben we ingezet op extra communicatie richting werkgevers en werknemers over de mogelijkheden. Mogelijk leidt dit tot meer gebruik van voorzieningen en daarmee een hoger gebruik van het Participatiebudget. Met het wetsvoorstel ‘Van school naar duurzaam werk’ wil het rijk de kansengelijkheid vergroten door jongeren met een (risico op) afstand tot de arbeidsmarkt te begeleiden bij de overgang van school naar werk en bij het behoud van werk bij (dreigende) werkloosheid. Omdat de gemeenten hier een taak in krijgen kan dat zorgen voor extra inzet en daarmee gepaard gaande kosten. Het streven is om de wet per 1 juli 2025 in te laten gaan.
Wat mag het kosten? Onderwerp
Bron: MJB of Nieuw
Jaar
Bedrag (in €)
Incidenteel/ Structureel/ Investering
Uitvoering wetswijziging participatiewet in het kader van het Breed offensief
Nieuw
2025
pm
Structureel
Wetswijziging van ‘School naar duurzaam werk’
Nieuw
2025
pm
Structureel
Uitvoering wetswijzigingen participatiewet in balans
Nieuw
2025
pm
Structureel
pagina 29
Inwoners met geldzorgen ondersteunen We helpen inwoners met geldzorgen en geldproblemen door middel van verschillende minimaregelingen, lokale samenwerking en schuldhulpverlening (via de gemeente Meierijstad). Aanvullend hierop biedt Ons Welzijn hulp aan in de vorm van sociaal raadslieden, de formulierenbrigade en het opbouwwerk. Vanuit het rijk wordt de aankomende jaren sterk ingezet op bestaanszekerheid. Daarvoor is de aanpak Geldzorgen, Armoede en Schulden opgezet. Gemeentes dienen hieraan bij te dragen. Het rijk kent hiervoor middelen toe. In 2024 zijn we gestart met onderstaande pilots. Bij succes kan dit consequenties hebben voor 2025 en verder: - Het aannemen van een bestaanszekerheid regisseur/ambassadeur als pilot voor één jaar. Deze persoon helpt regie te voeren op het armoedebeleid, versterkt de samenwerking en binding met partners en vergroot de bekendheid van regelingen. - Jaarlijks zetten we in samenwerking met het team armoede preventie een grote communicatie actie op om inwoners beter te bereiken. In 2024 is het beleidsplan schuldhulpverlening vernieuwd. Dit plan moet elke drie jaar vernieuwd worden volgens de wet gemeentelijke schuldhulpverlening (WGS). We focussen op preventie door de aanpak vroeg signalering verder vorm te geven. Het nieuwe beleid kan financiële consequenties hebben vanaf 2025 en verder.
Door het stoppen van de Kledingbank is er geen voorziening voor gratis kleding. In samenwerking met de Kringloop hebben we daarom in 2024 een kledingvoucherregeling opgezet. Inwoners die het nodig hebben kunnen met de voucher gratis kleding aanschaffen bij de Kringloop. Wanneer deze actie slaagt willen we dit structureel invoeren.
Wat mag het kosten? Onderwerp
Bron: MJB of Nieuw
Jaar
Bedrag (in €)
Incidenteel/ Structureel/ Investering
Bestaanszekerheid regisseur/ambassadeur Rijksmiddelen Aanpak geldzorgen, armoede en schulden
Nieuw Nieuw
2025 2025
37.000 -37.000
Structureel Structureel
Werkbudget communicatie acties vergroten bereik regelingen geldzorgen, armoede en schulden Rijksmiddelen Aanpak geldzorgen, armoede en schulden
Nieuw Nieuw
2025 2025
10.000 -5.000
Structureel Structureel
Nieuw beleidsplan schuldhulpverlening
Nieuw
2025
pm
Structureel
Kledingvoucher regeling
Nieuw
2025
2.000
Structureel
Verder ontwikkelen van de Integrale toegang Wegwijzer Wegwijzer Bernheze biedt toegang voor alle vragen op het gebied van wonen, werk, inkomen, zorg, opvoeden en welzijn voor de inwoners van de gemeente Bernheze. Medewerkers van het team Wmo van de gemeente Bernheze, het team Werk en Inkomen van de gemeente Meijerijstad
pagina 30
en de jeugdprofessionals en sociaal werkers van ONS welzijn vormen dit samenwerkingsverband. Met Wegwijzer werken we aan brede en integrale vraagverduidelijking en zoeken we ook de verbinding met de kernen. In de afgelopen jaren zien we een trend van steeds meer multidisciplinaire en complexe meldingen. Onder andere door landelijk gebrek aan behandelplekken en woningen en de instroom van statushouders, Oekraïners en andere ‘bijzondere doelgroepen’. Ook wordt er van de lokale teams steeds meer gevraagd. Dit gebeurt zowel vanuit de ontwikkelingen vanuit de landelijke hervormingsagenda als vanuit de ontwikkelingen vanuit de werkgroep Veiligheid in afhankelijkheidsrelaties. Dat betekent dat: 1. De Wegwijzer blijft door ontwikkelen op (interne) samenwerking door o.a. gedeelde visie op casus- en procesregie en door monitoren en evalueren. 2. We samenwerken op casussen op het snijvlak van zorg, wonen en veiligheid. 3. De Wegwijzer continu werkt aan haar bekendheid via communicatie, bezoeken en door positionering in het gebouw de Misse 2-4-6 in Heesch, maar ook door samenwerking met de burgerinitiatieven en opbouwwerk in de kernen. En in afstemming met ASD, OOB en IPG, onze belangrijkste inspraakorganen. 4. We team Wegwijzer uitbreiden met 1,0 fte Wmo-consulent per 2025 om de toegenomen complexe Wmo-meldingen op te kunnen vangen. 5.