Programmabegroting 2023-2026_definitief
Tekst van het document
Heesch | 27 september 2022
Programmabegroting 2023 en Meerjarenraming 2024-2026 Gemeente Bernheze
Inhoudsopgave Aanbiedingsbrief
3
Begroting in één oogopslag
5
Deel I: Programmaplan 2023 – 2026
6
Programma 1: Leefbare kernen Programma 2: Gezonde zorgzame gemeente Programma 3: Klimaatbestendig, biodivers en circulair Programma 4: Duurzame landbouw en economie Programma 5: Weerbare en veilige samenleving Programma 6: Dienstverlening en sterke organisatie Programma 7: Financiën
7 17 30 37 43 49 55
Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting en onvoorzien 59 Deel 2: Paragrafen
66
A. Lokale heffingen B. Weerstandsvermogen en risicobeheersing C. Kapitaalgoederen D. Financiering E. Bedrijfsvoering F. Verbonden partijen G. Grondbeleid H. Subsidies
67 79 92 102 105 113 127 134
Deel 3: Financiële begroting
139
Overzicht van baten en lasten Meerjarenraming 2024 - 2026
140 158
Bijlagen
173
Bijlage 1 – Overzicht baten en lasten per taakveld Bijlage 2 – Conversietabel taakvelden
174 176
pagina 2
Aanbiedingsbrief Hierbij presenteren wij u de Programmabegroting 2023 en de meerjarenraming 2024-2026 van de gemeente Bernheze. Een bijzondere begroting, vanwege het feit dat het de eerste begroting van deze bestuursperiode is maar ook omdat het de eerste keer is dat we de begroting langs de lijnen van de Staat van Bernheze laten lopen. Daarmee hebben we een kwaliteitsslag gemaakt ten opzichte van voorgaande jaren, waarbij met name de indeling meer bezien is vanuit de opgaven waarvoor wij ons gesteld zien en het maatschappelijk effect daarvan en minder vanuit de klassieke indeling. Op het moment dat wij deze begroting aanbieden aan de gemeenteraad, zijn de verkiezingen alweer acht maanden geleden. Acht maanden waarin we met elkaar op zoek gingen naar de ambities waarmee we in de nieuwe bestuursperiode aan de slag willen. We deden dat samen. Samen met de inwoners en ondernemers, maar ook samen met de gemeenteraad. We kiezen er voor, mede gelet op al die gesprekken, om deze bestuursperiode met name te focussen op drie kernambities. Dat zijn: 1. Bouwen, 2. We gaan vanuit het gedachtengoed van positieve gezondheid werken en 3. We doen het samen. In het bestuursprogramma hebben we die drie kernambities samengevat onder de noemer: Samen Bouwen aan een Veerkrachtig Bernheze.
Naast de verkiezingen en het vormen van een nieuw bestuur, werden we de afgelopen maanden ook geconfronteerd met actualiteiten waar we minder invloed op hadden. COVID-19, de oorlog in Oekraïne en de blijvende instroom van vluchtelingen maakten op hun eigen, pijnlijke, wijze duidelijk dat crisissen niet altijd voorspelbaar en beheersbaar zijn. Een uitvergroting van het feit dat we, ook in Bernheze, niet overal grip op hebben. Het is een belangrijke kanttekening op deze programmabegroting. Ondanks dat we rekening hebben gehouden met de ontwikkelingen die de komende jaren op ons afkomen, is het onmogelijk om ons huishoudboekje volledig in balans te brengen, met name voor 2026. De kabinetsplannen reiken tot en met 2025. Voor gemeenten leiden die tot hogere baten uit het gemeentefonds. Vanaf 2026, inmiddels ook wel het ravijnjaar genoemd, lijken die baten nog behoorlijk sterk terug te vallen. De haalbaarheid van onze meerjarige beleidsambities in het kader van prettig wonen en leven in Bernheze hangt af van de betaalbaarheid en de uitvoerbaarheid ervan. Het bestuur kiest er voor om buitengewoon terughoudend te zijn met belastingverhogingen. Tegelijkertijd vindt het bestuur het ook belangrijk om niet ambitieloos de nieuwe bestuursperiode in te gaan. Met die drie kernambities doen we een uitspraak over wat we belangrijk vinden.
Bij een scherpe prioritering blijven deze drie zaken in principe altijd overeind. Dat betekent uiteraard ook iets voor onze andere ambities. We nemen sommige investeringen met betrekking tot het bestuursprogramma mee in deze begroting. Voor andere zaken wachten we tot de kadernota 2024. Van de financiële ruimte die we de komende drie jaren hebben, investeren we inclusief de meerjarenbegroting jaarlijks 1,5 miljoen euro. De rest van de financiële ruimte reserveren we als
pagina 3
vangnet voor tegenvallers in de algemene uitkering, extreme inflatie en het eerder genoemde Ravijnjaar 2026. In het najaar van 2022 gaan we op zoek naar financiële ruimte in de bestaande begroting. De ambities van het bestuur vragen iets van de ambtelijke organisatie. In dat kader wordt er op korte termijn een formatieonderzoek uitgevoerd, waarbij we de formatie van de gemeentelijke organisatie in Bernheze vergelijken met andere gemeenten. Daarnaast is het van belang dat we de bestuurlijke en politieke ambities in evenwicht brengen en houden met de capaciteit die beschikbaar is, ook in het kader van de arbeidsmarkt, om de ambities ook daadwerkelijk te verwezenlijken. We werken aan een nog betere dienstverlening en leggen daarvoor begin 2023 de uitgangspunten voor het programmaplan Kwaliteit Dienstverlening voor aan de gemeenteraad. We voorzien dat het thema dienstverlening tijdens de hele bestuursperiode onze bijzondere aandacht vraagt. We zullen hier dan ook nog regelmatig met de gemeenteraad over van gedachten wisselen. Bij de vaststelling van het raadsvoorstel over de nieuwe programmabegroting hebben we de gemeenteraad beloofd om er voor te zorgen, dat de raad meer kan sturen en meer kan controleren op het (maatschappelijk) effect dat we willen bereiken.
Door de rekenkamer is eerder de aanbeveling gegeven (overgenomen) door de gemeenteraad om de programma’s meer meetbaar te presenteren. Gelet op de druk waaronder de nieuwe indeling tot stand is gekomen, maakt die meetbaarheid van de programma’s nu nog geen onderdeel uit van de nieuwe beschrijving van de programma’s. Het college van burgemeester en wethouders.
pagina 4
Begroting in één oogopslag
pagina 5
Deel I: Programmaplan 2023 – 2026
pagina 6
Programma 1: Leefbare kernen Bernheze telt vijf kernen: Heesch, Heeswijk-Dinther, Nistelrode, Vorstenbosch en Loosbroek. Het is belangrijk dat onze vijf kernen leefbaar zijn en blijven voor huidige en toekomstige generaties. Dit vraagt om voldoende en goede woningen, een hoogwaardig ingerichte groene woonomgeving die uitnodigt om te ontmoeten, bewegen en recreëren, waar voorzieningen op peil zijn. En dat de kernen goed bereikbaar zijn én blijven met (elektrische) auto’s, fiets en openbaar vervoer. Om onze kernen leefbaar te houden is het van belang dat onze gemeente een plek is waar inwoners goed kunnen leven, waar ze zich verbonden voelen met de kern, andere inwoners ontmoeten en waar nodig voor elkaar zorgen. Dit vraagt om een woonomgeving die schoon, heel, veilig en klimaatbestendig is, met voldoende voorzieningen voor de dagelijkse behoeften. De groene omgeving van Bernheze moet ruimte bieden voor ontspanning en recreatie voor zowel onze inwoners als bezoekers van omliggende dorpen en steden. Voorzieningen, zoals scholen, sportverenigingen en bibliotheken, zijn weliswaar niet onmisbaar voor de leefbaarheid van onze kernen, ze dragen wel in grote mate bij aan het woonplezier. Voorzieningen vormen een belangrijke basis voor een gezonde zorgzame samenleving. Niet iedere voorziening kan in iedere kern aanwezig zijn.
Naast het feit dat verkeersveiligheid sowieso een belangrijk thema is, zijn goede verbindingen van, naar én met die voorzieningen ook in dat kader een belangrijk punt van aandacht.
Wat willen we bereiken? -
Passend en betaalbaar woningaanbod voor alle doelgroepen; Verduurzaming van woningvoorraad (doel van de gemeente is om in 2050 energieneutraal en circulair te zijn); Groene leefomgeving die uitnodigt om te wonen, te ontmoeten, bewegen en te recreëren; Voorzieningenniveau en openbare ruimte op niveau; Goede bereikbaarheid van onze kernen, met daarbij extra aandacht voor de verkeersveiligheid, m.n. voor fietsers en voetganger; Kwalitatief goede en aantrekkelijke fiets- en wandelroutes; Aandacht voor ons erfgoed en monumenten; Klaar zijn voor de invoering van de omgevingswet.
pagina 7
Dit programma draagt bij aan de volgende global goals:
Wat gaan we daarvoor doen? Wonen Door de krapte op de woningmarkt en de verwachte toename van huishoudens zijn extra woningen nodig. We gaan de komende tien jaar 1.800 woningen bouwen, waarvan 1.200 woningen in de periode 2022 tot en met 2026. Omdat er met name een groei zit in het aantal eenpersoonshuishoudens, worden alternatieve woonvormen onderzocht. Behalve de betaalbaarheid en het vergroten van het woningaanbod vraagt ook de verduurzaming van de woningvoorraad om aandacht. Het doel van de gemeente is om in 2050 energieneutraal en klimaatbestendig te zijn. Op dit moment worden er binnen de gemeente diverse locaties opgepakt om aan de woningbehoefte te voldoen. Met de lopende initiatieven en projecten voldoet de gemeente Bernheze ruimschoots aan de genoemde behoefte. We wegen per project kritisch af of dit project bijdraagt aan de leefbaarheid en kwaliteit van de leefomgeving. Hierbij lopen we in het bijzonder tegen twee zaken aan. Enerzijds is dat het Didam-arrest, dat ons dwingt om duidelijke kaders te stellen met betrekking tot gunning van publieke gronden aan specifieke groepen. We nemen dit mee in de actualisatie van de nota grondbeleid. Anderzijds is dat het feit dat een zorgvuldige afweging van initiatieven en de hierboven beschreven ontwikkelingen op het gebied van wonen vragen om een toename van ambtelijke capaciteit.
Daarom investeren we in uitbereidingscapaciteit ten behoeve van principeverzoeken. Dit is in lijn met de resultaten vanuit de evaluatie van de taskforce ruimtelijke ordening.
Openbare ruimte & groen We beheren en houden de openbare ruimte die we hebben in stand. Bij onze woningbouwlocaties en bij uitbreidingen van bedrijventerreinen leggen we nieuwe openbare ruimte aan. Bij aanleg en beheer en onderhoud houden we rekening met de eisen zoals de raad die stelt in de thematische beleidsplannen zoals onder meer het gemeentelijk rioleringsplan, duurzaamheidsbeleid, mobiliteitsplan, klimaat, het groenstructuurplan, lokale inclusie agenda en gezondheidsbeleid. Bij de voorbereiding en uitvoering van onze activiteiten betrekken we actief de omgeving en belanghebbenden waarbij we nadrukkelijk open staan voor initiatieven van onze inwoners en ondernemers.
pagina 8
Als vorm, gebruik en functie niet meer in overeenstemming met elkaar zijn, is er sprake van een knelpunt. Er zijn dan grootschalige maatregelen nodig zoals een reconstructie. Binnen de reconstructie wordt de gewijzigde functie of gebruik in overeenstemming gebracht met de vorm. Omdat we niet alle knelpunten tegelijk aan kunnen pakken hebben we een afwegingssystematiek opgesteld. Hieruit volgen de herinrichtingen en reconstructies die we de komende jaren aanpakken. In 2023 pakken we onderstaande herinrichtingen en reconstructies aan: - We ronden de herinrichting van de Traverse Heeswijk Dinther af; - We starten met de voorbereiding van het traject Weijen – Laar – Raadhuisplein in Nistelrode; - De bruggen krijgen aandacht door het vervangen van versleten brugleuningen; - We verduurzamen de openbare verlichting door versleten masten en armaturen te vervangen door duurzame dimbare led verlichting.
Monumenten en Erfgoed In 2020 heeft de raad de erfgoedvisie ‘Ode aan het boerenleven’ vastgesteld. In 2023 willen we uitvoering geven aan de erfgoedvisie door aan de slag te gaan met het beleefbaar maken van de bronsschat en het uitvoeringsplan voor 2023. Verder is er de wens om het subsidiebudget van de ‘Subsidieregeling instandhouding gemeentelijke monumenten’ structureel te verhogen met als doel om 1x per jaar een omvangrijkere restauratie te kunnen ondersteunen waar dat nu enkel gericht is op regulier onderhoud.
Recreatie We blijven inzetten op de kwalitatieve en kwantitatieve versterking van de recreatiemogelijkheden in Bernheze. Dit doen we door de recreatieve kansen te benutten / voorzieningen te creëren daar waar de mogelijkheid zich voordoet. Denk hierbij aan het opnemen van recreatieve voorzieningen in gebiedsontwikkelingen, al dan niet in combinatie met de transitie van agrarische bedrijven (bijvoorbeeld in gebieden als het Aadal, de Hooge Vorssel en De Maashorst, de ontwikkeling van nieuwe woonwijken en infrastructurele (her)inrichtingsprojecten (recreatieve routes)). We willen De Wildhorst transformeren naar een gebied met toekomstperspectief. Het toekomstperspectief voorziet in een mogelijke mix van functies zoals wonen en recreëren, eventueel gekoppeld aan huisvesting van arbeidsmigranten. Medio 2021 heeft de gemeenteraad een besluit genomen over het vervolgtraject. 2022 stond in het teken van het vinden van een geschikte ontwikkelpartner. In de loop van 2023 zal de herontwikkeling daadwerkelijk opgestart worden. De kosten tot dat moment zijn opgenomen in de begroting van 2023. Latere kosten komen ten laste van de grondexploitatie van dit project.
pagina 9
Voorzieningen op peil In het beleidskader Maatschappelijk vastgoed hebben we vastgelegd dat we in elke kern in ieder geval een gemeenschapshuis, een basisschool, een binnensportaccommodatie en een mogelijkheid voor kinderopvang met een voorschoolse voorziening hebben. We investeren in en onderhouden voorzieningen waar dat op basis van wet- en regelgeving noodzakelijk is, of waar vanwege beleidsuitgangspunten behoefte aan is. Daarbij kijken we ook naar de effectieve en efficiënte inzet van middelen en gronden, zoals bij het locatieonderzoek naar een gezamenlijk sportpark voor Heeswijk-Dinther. Ook in 2023 zetten we in op de verduurzaming van ons maatschappelijk vastgoed. Daarbij maken we onderscheid tussen investeren in de gemeentelijke gebouwen waarvoor we zelf aan de lat staan, en onze aanjaagfunctie voor de gemeenschapshuizen en onderwijsgebouwen. Het aanjagen bestaat o.a. uit adviseren, stimuleren en zoeken naar subsidiemogelijkheden. De ambities voor onderwijshuisvesting zijn vastgelegd in het Integraal Huisvestingsplan 2021-2025 (IHP). Een concrete actie vanuit dit IHP is dat we in 2023 starten met de voorbereidingen van de nieuwbouw of renovatie van basisschool Op Weg in Vorstenbosch.
Mobiliteit en verkeersveiligheid Het huidige verkeer- en mobiliteitsplan uit 2015 is niet meer actueel, zeker gezien de ontwikkelingen en innovaties die momenteel plaatsvinden. Tevens willen wij het wegbeheer aanpassen op deze nieuwe ontwikkelingen. Daarom willen wij in 2023 het mobiliteitsplan gaan herijken waarbij we tevens de verbinding met de Omgevingsvisie maken. Dit plan wordt begin 2024 opgeleverd. Bij het opstellen van het nieuwe mobiliteitsplan is het streven om de fiets en de voetganger een prominentere rol te geven en de focus minder te gaan leggen op de auto, dit kan terug te zien zijn in de weginrichting en de zichtbaarheid van de fiets en voetganger in het straatbeeld. Hierdoor verbetert de verkeersveiligheid voor met name de fietsers en voetgangers. Met het oog op de complexiteit willen wij ter ondersteuning van het proces, tijdelijk een senior beleidsmedewerker mobiliteit aan het team toevoegen.
Omgevingswet De Omgevingswet staat voor een goed evenwicht tussen het benutten en beschermen van de leefomgeving. Door verbeterde integraliteit en vernieuwende insteek van dienstbaarheid (de jamits-houding), wordt dit doel zo effectief mogelijk bereikt. Binnen het programma wordt door het hiervoor opgerichte programmateam in vier projecten gewerkt aan het volgende: pagina 10
- De Omgevingsvisie De gemeenteraad stelt uiterlijk 31 december 2023 de Omgevingsvisie vast. Participatie is een belangrijk onderdeel bij opstellen van de visie. De Omgevingsvisie is reeds in de maak. In 2022 hebben diverse bijeenkomsten plaatsgevonden met inwoners van onze kernen. Deze input wordt verwerkt in de Omgevingsvisie, die volgend jaar aan de gemeenteraad zal worden voorgelegd.
- Het Omgevingsplan Na inwerkingtreding van de Omgevingswet stelt de raad een Omgevingsplan vast. Bestaande weten regelgeving zoals verordeningen komen in het Omgevingsplan per de inwerkingtredingsdatum totdat er een definitief Omgevingsplan is vastgesteld.
- Vergunning, Toezicht en Handhaving (VTH) en Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) In dit project worden de nieuwe werkprocessen VTH opgesteld en ingeregeld, om zo de dienstverlening van de gemeente te verbeteren. Bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet moeten gemeenten, provincies en waterschappen aangesloten zijn op het DSO (Digitaal Stelsel Omgevingswet). Met de bruidsschat krijgen we een groot aantal regels overgedragen van het Rijk. We realiseren de implementatie hiervan middels het inrichten van plansoftware.
Wat mag het kosten? Beleidsintensiveringen 2023-2026 In onderstaande tabel is per voornemen aangegeven wat de bron van de uitgaven is. Hieronder een korte toelichting op de diverse bronnen: - MJB : opgenomen in de meerjarenbegroting 2023-2025 - NIEUW : toevoeging ten opzichte van de meerjarenbegroting 2023-2025 Onderwerp
Bron
Jaar
Opstellen Verkeers- en mobiliteitsplan incl. evaluatie adaptief wegbeheer
Nieuw
2023
47.500
Incidenteel
Tijdelijke Inhuur extra beleidscapaciteit voor begeleiding trainee verkeersbeleid en opstellen Verkeers- en mobiliteitsplan (0,5 fte)
Nieuw
2023
37.500
Incidenteel
Vervanging en verduurzaming openbare verlichting – masten o.b.v. uitvoeringsplan
MJB
2023
42.200
Investering
MJB
2024
42.200
Investering
Nieuw
2025
42.200
Investering
Nieuw
2026
42.200
Investering
MJB
2023
1.325.000
Investering
Traverse Heeswijk-Dinther
Bedrag (in €)
Incidenteel/ Structureel/ Investering
pagina 11
Onderwerp
Bron
Jaar
Bedrag (in €)
Incidenteel/ Structureel/ Investering
Herinrichting Weijen te Nistelrode: Voorbereidingskrediet Uitvoering
Nieuw Nieuw
2023 2025
75.000 1.125.000
Investering Investering
Herinrichting Laar te Nistelrode: Voorbereidingskrediet Uitvoering
Nieuw Nieuw
2023 2026
75.000 925.000
Investering Investering
Herinrichting Schoonstraat te Heesch: Voorbereidingskrediet Uitvoering
Nieuw Nieuw
2024 2025
50.000 500.000
Investering Investering
Herstraten Peelstraat te Vorstenbosch
Nieuw
2024
50.000
Investering
Herinrichting Nieuwe Erven te Heesch: Voorbereidingskrediet Uitvoering
Nieuw Nieuw
2025 2026
25.000 150.000
Investering Investering
Herinrichting Plein te Nistelrode: Voorbereidingskrediet Uitvoering
Nieuw Nieuw
2023 2027
25.000 325.000
Investering Investering
Gouverneursweg te Heeswijk-Dinther
Nieuw
2025
450.000
Investering
Heuvel Vorstenbosch: Voorbereidingskrediet Uitvoering
Nieuw Nieuw
2024 2025
50.000 400.000
Investering Investering
Nieuw Nieuw
2024 2025
43.000 71.000
Investering Investering
Nieuw
2029
47.000
Investering
Voorbereidingskosten Nieuwbouw/renovatie
MJB MJB
2023 2024
100.000 3.500.000
Investering Investering
Verbeteren ventilatie en binnenklimaat in basisscholen
Nieuw
2023
pm
Investering
Aanjagen verduurzaming schoolgebouwen
Nieuw
2023
pm
Investering
Renovatie/uitbreiding basisschool Toermalijn
MJB
2026
2.500.000
Investering
Meerkosten subsidieregeling gemeentelijke monumenten
Nieuw
2023
25.000
Structureel
Plankosten De Wildhorst Uit reserve nog nader te bestemmen
Nieuw Nieuw
2023 2023
80.000 - 80.000
Incidenteel Incidenteel
Juridische kosten De Wildhorst Uit reserve nog nader te bestemmen
Nieuw Nieuw
2023 2023
60.000 - 60.000
Incidenteel Incidenteel
Ontwikkelen natte EVZ’s – realisatie EVZ en
MJB
2024
437.500
Incidenteel
wandelen langs de Aa Uit reserve nog nader te bestemmen
MJB MJB MJB
2025 2024 2025
437.500 - 437.500 - 437.500
Incidenteel Incidenteel Incidenteel
Vervangen brugleuningen
Nieuwbouw/renovatie basisschool Op Weg Vorstenbosch (incl. BENG (bijna energieneutrale gebouwen):
pagina 12
Onderwerp
Bron
Jaar
Verplaatsen bakhuis molen Nistelrode
Nieuw
2024
74.085
Investering
Beleefbaar maken Bronsschat Uit reserve nog nader te bestemmen
Nieuw Nieuw
2023 2023
50.000 - 50.000
Investering Investering
Uitvoeringsprogramma erfgoedvisie
MJB
2023
50.000
Incidenteel
Uit reserve nog nader te bestemmen
MJB MJB MJB
2024 2023 2024
50.000 - 50.000 - 50.000
Incidenteel Incidenteel Incidenteel
Faciliteren toekomstvisie Abdij van Bernheze Uit reserve nog nader te bestemmen
MJB MJB
2023 2023
50.000 - 50.000
Incidenteel Incidenteel
Vervangen robotmaaiers Prins Irene SPUK sport – vergoeding BTW
MJB MJB
2025 2025
36.000 - 6.248
Investering Investering
Vervangen robotmaaiers VV WHV SPUK sport – vergoeding BTW
MJB MJB
2025 2025
24.000 - 4.165
Investering Investering
Renovatie toplaag kunstgrasveld MHC HDL (waterveld) SPUK sport – vergoeding BTW Bijdrage sportvereniging in meerkosten waterveld
Nieuw Nieuw Nieuw
2025 2025 2025
683.650 - 118.650 - 5.500
Investering Investering Structureel
Renovatie toplaag kunstgrasveld MHC Heesch (heel zandveld) SPUK sport – vergoeding BTW
Nieuw Nieuw
2026 2026
471.900 - 81.900
Investering Investering
Renovatie kunstgrasveld (pupillen zandveld) SPUK sport – vergoeding BTW
Nieuw Nieuw
2026 2026
133.100 - 23.100
Investering Investering
Actualisatie nota grondbeleid
Nieuw
2023
15.000
Incidenteel
Afname pachtopbrengst en toename uitvoeringskosten duurzame pacht Uit budget kansrijke initiatieven buitengebied (onder voorbehoud van instemming partners)
Nieuw
2023
23.000
Structureel
Nieuw
2023
- 23.000
Structureel
Opstellen programma’s Omgevingsvisie
Nieuw Nieuw Nieuw Nieuw
2024 2025 2024 2025
30.000 30.000 - 30.000 - 30.000
Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel
Nieuw Nieuw Nieuw Nieuw
2023 2024 2023 2024
25.000 12.500 - 25.000 - 12.500
Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel
Nieuw Nieuw
2023 2023
20.000 - 20.000
Incidenteel Incidenteel
Uit reserve nog nader te bestemmen Uitvoeren en monitoren Omgevingsvisie Uit reserve nog nader te bestemmen Opstellen omgevingsvisie Uit reserve nog nader te bestemmen
Bedrag (in €)
Incidenteel/ Structureel/ Investering
pagina 13
Onderwerp
Bron
Jaar
Bedrag (in €)
Incidenteel/ Structureel/ Investering
Opstellingsplan incl. MER
Nieuw Nieuw Nieuw Nieuw
2023 2024 2025 2023
100.000 50.000 25.000 - 100.000
Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel
Nieuw Nieuw
2024 2025
- 50.000 - 25.000
IncidenteeI Incidenteel
Omgevingswet - Opleiden programma
Nieuw Nieuw
2023 2024
30.000 20.000
Incidenteel Incidenteel
Uit reserve nog nader te bestemmen
Nieuw Nieuw
2023 2024
- 30.000 - 20.000
Incidenteel Incidenteel
Omgevingswet - Inhuur extern personeel programma
Nieuw Nieuw Nieuw
2023 2024 2023
230.000 200.000 - 230.000
Incidenteel Incidenteel Incidenteel
Nieuw
2024
- 200.000
Incidenteel
MJB
2023
15.000
Incidenteel
Nieuw
2023
66.550
Investering
Nieuw
2024
127.050
Investering
Verduurzamen gemeentelijke gebouwen (incl. btw)
Nieuw
2024
125.290
Investering
Bijdrage gemeente in de renovatie van De Burcht,
Nieuw
2025
325.000
Incidenteel
Nieuwbouw ’t Veerhuis, verduurzaming en privatisering Uit reserve nog nader te bestemmen Vrijval exploitatielasten a.g.v. privatisering
Nieuw Nieuw
2025 2026
- 325.000 - 9.233
Incidenteel Structureel
Uitbreiding capaciteit t.b.v. principeverzoeken (1 fte) Uit opbrengsten leges
Nieuw Nieuw
2023 2023
75.000 - 75.000
Structureel Structureel
Locatieonderzoek gezamenlijk sportpark HeeswijkDinther
Nieuw
2023
30.000
Incidenteel
Uit reserve nog nader te bestemmen
Nieuw
2023
- 30.000
Incidenteel
Uit reserve nog nader te bestemmen
Uit reserve nog nader te bestemmen Woonwensenonderzoek Verduurzamen gemeenschapshuizen: - Uitvoeren maatregelen EML MFA de Stuik, CC De Wis, CC St. Servaes en CC Nesterlé (incl. btw) - Verbeteren label MFA de Stuik van F naar A (incl. btw)
pagina 14
Lasten en baten 2021-2023 Lasten
Baten
Nr.
Omschrijving taakveld
2021
2022
2023
2021
2022
2023
0.3
Beheer overige gebouwen gronden
1.717.760
750.567
206.594
1.899.548
1.408.854
337.916
2.1
Verkeer en vervoer
3.903.146
4.264.484
4.413.192
582.508
341.425
296.861
2.2
Parkeren
13.773
24.083
0
0
0
0
2.5
Openbaar vervoer
11.947
2.732
2.808
0
0
0
3.4
Economische promotie, excl. toeristenbelasting
663.522
681.203
573.429
4.380
107.916
108.156
4.2
Onderwijshuisvesting
1.224.997
1.165.005
1.164.192
77.936
60.515
51.355
5.2
Sportaccommodaties
1.957.517
2.439.414
2.334.860
648.586
720.760
736.162
5.4
Musea
34.283
28.900
29.655
3.489
6.058
6.227
5.5
Cultureel erfgoed
214.437
215.660
165.127
5.400
10.800
10.800
5.7
Openbaar groen en (openlucht) recreatie
2.163.871
2.331.835
2.074.479
318.066
17.421
17.424
Samenkracht en burgerparticipatie (verenigingsaccommodaties en gemeenschapshuizen)
884.141
833.167
771.646
363.821
299.169
301.462
7.5
Begraafplaatsen en crematoria
206.258
100.256
101.218
57.513
105.788
108.750
8.1
Ruimtelijke ordening
2.010.145
2.947.641
1.285.284
379.286
265.875
266.320
8.2
Grondexploitatie (nietbedrijventerrein)
9.308.345
15.330.085
9.564.941
11.576.771
17.870.581
12.776.527
8.3
Wonen en bouwen
1.980.199
1.724.754
1.775.370
1.703.745
1.612.263
1.722.961
0.10
Mutatie reserves programma 1
2.471.519
4.676.217
3.307.237
1.779.981
5.211.758
391.763
Totaal
28.765.860
37.516.003
27.770.032
19.401.030
28.039.183
17.132.684
6.1
Lasten en baten 2023-2026 Lasten
Baten
Nr.
2023
2024
2025
2026
2023
2024
2025
2026
0.3
206.594
212.145
217.484
222.970
337.916
338.109
338.305
338.484
2.1
4.413.192
4.426.172
4.526.193
4.613.531
296.861
301.009
305.219
309.070
2.2
0
0
0
0
0
0
0
0
2.5
2.808
2.896
2.986
3.068
0
0
0
0
3.4
573.429
610.475
612.832
631.486
108.156
108.433
108.715
108.972
4.2
1.164.192
1.159.230
1.151.791
1.144.827
51.355
51.355
51.355
51.355
5.2
2.334.860
2.345.558
2.401.390
2.455.711
736.162
754.025
777.653
793.775
5.4
29.655
30.475
31.309
32.075
6.227
6.423
6.622
6.805
5.5
165.127
170.633
176.233
181.506
10.800
10.800
10.800
10.800
5.7
2.074.479
1.997.900
2.062.248
2.117.123
17.424
17.427
17.430
17.433
6.1
771.646
726.544
695.214
694.856
301.462
308.297
315.235
321.583
7.5
101.218
104.926
108.691
112.133
108.750
112.176
115.653
118.833
pagina 15
Lasten
Baten
8.1
1.285.284
1.311.544
1.353.503
1.394.685
266.320
266.834
267.356
267.833
8.2
9.564.941
12.776.527
12.776.527
12.776.527
12.776.527
12.776.527
12.776.527
12.776.527
8.3
1.775.370
1.816.880
1.877.560
1.936.926
1.722.961
1.767.645
1.813.120
1.854.079
0.10
3.307.237
41.296
0
0
391.763
176.162
176.162
176.162
Totaal
27.770.032
27.733.201
27.993.961
28.317.424
17.132.684
16.995.222
17.080.152
17.151.711
Brondocumenten -
Duurzaam Mobiliteitsplan Bernheze 2016-2022 (mei 2016) Beleidsplan Openbare Verlichting 2022-2025 (januari 2022) Beleidsplan Civiele Kunstwerken 2023-2031 (juli 2022) Kwaliteitscatalogus openbare ruimte 2018 (CROW) Beleidsnotitie adaptief wegbeheer (juli 2018) Nota gemeenschapshuizen 2000 (mei 2000) Nota Maatschappelijk Vastgoed 2016 (oktober 2016) Erfgoedverordening Bernheze 2019 (december 2018) Subsidieverordening gemeentelijke monumenten Bernheze 2012 (december 2011) Erfgoedvisie “Ode aan het boeren leven” (mei 2020) Archeologiebeleid 2011 (incl. archeologiekaart) (februari 2011) Woonvisie 2016-2021 (mei 2016) Nota grondbeleid (december 2019) Structuurvisie (2010) Beleidsplan huisvesting internationale werknemers (10 december 2020)
pagina 16
Programma 2: Gezonde zorgzame gemeente In Bernheze vinden we het belangrijk dat iedereen kan meedoen, mensen elkaar kennen en zorg dragen voor elkaar. Dit vraagt om een zorgzame en sociale gemeenschap en om veerkrachtige en weerbare inwoners. Om dit te bereiken zetten we onder andere algemene voorzieningen en individuele ondersteuning in voor onze inwoners. Ondanks de sociale en zorgzame gemeenschap zijn er altijd mensen die kwetsbaar zijn en individuele hulp nodig hebben om mee te blijven doen in de samenleving. Voor een zorgzame en sociale gemeenschap zijn een sterk verenigingsleven, (maatwerk-)voorzieningen en inwonersinitiatieven onmisbaar. Ontmoetingsplekken in de buitenlucht, maar ook voorzieningen als een gemeenschapshuis, basisschool, sportaccommodatie, winkel en bibliotheek zorgen ervoor dat de inwoners elkaar kunnen ontmoeten. Indien nodig kunnen inwoners een beroep doen op ondersteuning via onze toegang Wegwijzer. Onder Wegwijzer is de dienstverlening vanuit de Participatiewet (PW), Jeugdwet (JW), Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en Welzijn verenigd. De impact van de coronacrisis is merkbaar. We zien bijvoorbeeld dat bij verschillende doelgroepen, waaronder jeugd, sprake is van een toegenomen vraag naar begeleiding. We zien kansen in het omarmen van het gedachtegoed van positieve gezondheid.
Positieve gezondheid richt zich op het versterken van de veerkracht van de mensen zelf en het vergroten van hun kwaliteit van leven. We ondersteunen inwoners op diverse leefgebieden zoals het dagelijks functioneren, het meedoen in de samenleving, bieden van zingeving, het verbeteren van het mentaal welbevinden en het bevorderen van een gezonde leefstijl. We bieden hulp bij het vinden van een passende en duurzame werkplek. Zo dragen we bij aan het fundament van een prettig woon- en leefklimaat in Bernheze.
Wat willen we bereiken? -
-
Iedereen kan meedoen in onze gemeenschap; Een vitaal verenigingsleven wat de cohesie in onze gemeenschap ondersteunt; Toegankelijke ondersteuning indien nodig via collectieve en individuele voorzieningen; Gezonde inwoners (in de breedste zin van het woord), we zetten hier preventief op in vanuit het gedachtegoed van positieve gezondheid; o Iedere inwoner kan sporten of bewegen; o Inwoners zijn geïnformeerd over een gezonde manier van leven; Uitgebreide mogelijkheden voor de ondersteuning van mantelzorgers; Een integrale benadering en samenwerking met (maatschappelijke) partners waarbij onze inwoners centraal staan.
pagina 17
Dit programma draagt bij aan de volgende global goals:
Wat gaan we daarvoor doen? Inclusieve samenleving Iedereen kan op zijn of haar eigen manier meedoen en ondersteuning is voor iedereen toegankelijk, dat is onze visie op een inclusieve samenleving. Hiervoor bieden we onder andere een integrale toegang van het sociaal domein en stimuleren we het verenigingsleven en inwonersinitiatieven. Wegwijzer Bernheze biedt toegang voor alle vragen op het gebied van wonen, werk, inkomen, zorg opvoeden en welzijn voor de inwoners van de gemeente Bernheze. Medewerkers van het team Wmo van de gemeente Bernheze, het team Werk en Inkomen van de gemeente Meijerijstad en de jeugdprofessionals en sociaal werkers van ONS welzijn vormen dit samenwerkingsverband. Met Wegwijzer werken we aan brede en integrale vraagverduidelijking en zoeken we ook de verbinding met de kernen. Wegwijzer is de plek waar de maatwerk aanpak van Bernheze tot verdere wasdom kan komen. Medio 2023 evalueren we samenwerkingsverband Wegwijzer. Dat is ongeveer een jaar nadat we het Basisteam Jeugd en Gezin (Ons Welzijn) hebben geïntegreerd in het samenwerkingsverband. Op basis van een interne evaluatie (2022) maken we de functie van gebiedsregisseur Wegwijzer structureel. Daarnaast zetten we in 2023 en verder in op een verschuiving van individuele ondersteuning naar meer algemene en informele ondersteuning.
Het doel is om hulpvragen van inwoners te verbinden met oplossingen dichtbij onze inwoners. Hiervoor breiden we het wijkwerk bij Ons Welzijn uit. We versterken het netwerk van lokale partners en maken werkafspraken over signalering en doorverwijzing voor ondersteuning (bijvoorbeeld via Wegwijzer, maar ook bij lokale en vrijwillige initiatieven). Dit zien we ook in het uitvoeringsplan eenzaamheid 2022-2023.
pagina 18
In onze kernen zien we veel samenkracht van inwoners. In het verenigingsleven, en vanuit de vele initiatieven van inwoners zelf. Dit levert maatschappelijke resultaten op: lokale initiatieven hebben draagvlak, sluiten aan op de behoeften van inwoners en zorgen voor onderlinge hulp en samenwerking in een kern. Om de inwonerinitiatieven te faciliteren en versterken werken we in 2023 aan een beleidskader Duurzame inzet, versterking, subsidiering Inwonersinitiatieven Zorg en Welzijn. Wij zijn verantwoordelijk voor de huisvesting en integratie van statushouders en Oekraïense vluchtelingen. Door de invoering van de nieuwe wet inburgering en de extra taakstelling statushouders neemt de druk op de uitvoering bij de organisaties van Wegwijzer toe. De gemeentelijke opvang van Oekraïense vluchtelingen vraagt om inrichting en beheer van gebouwen, coördinatie en begeleiding ter plaatse. Het Rijk compenseert deze kosten. Om de integratie van statushouders en Oekraïense vluchtelingen in onze gemeenschap te stimuleren vraagt het vroegtijdig bieden van goede begeleiding de nodige aandacht in 2023.
Kunst en cultuur We bieden cultuureducatie aan onze jongeren, stimuleren het verenigingsleven via subsidies en betrekken inwoners bij diverse (nieuwe) ontwikkelingen, onder andere bij kunst in de openbare ruimte. Op deze manier worden kunst en cultuur toegankelijk voor iedereen op een laagdrempelige wijze. We passen onze processen aan zodat inwoners op een actieve wijze betrokken worden. Het startpunt voor ontwikkeling van kunst in de openbare ruimte zijn de initiatieven van inwoners, bijvoorbeeld bij de ontwikkeling van de fysieke inrichting van nieuwe wijken. Voor het onderhoud van de nieuw geplaatste en te plaatsen kunstwerken maken we gebruik van externe expertise.
Participatie via werk en inkomen Iedereen die wil en kan werken begeleiden we naar werk. Voor wie dit niet kan zorgen we voor participatie door bijvoorbeeld vrijwilligerswerk, dagbesteding et cetera. We ondersteunen mensen wanneer zij vragen hebben over werk en inkomen. Wanneer inwoners zelf in hun eigen levensonderhoud kunnen voorzien wordt meedoen ook makkelijker. Ook blijven we investeren in basisvaardigheden (taal, rekenen en digitale vaardigheden) en armoedebeleid. Daarnaast zorgen we ervoor dat informatie over regelingen en ondersteuning voor iedereen toegankelijk is. Het mobiliteitscentrum PIM Werkt draagt bij aan de begeleiding van mensen met een arbeidsvraagstuk, of dit nu naweeën van de coronacrisis voor zelfstandigen betreft of voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.
Zorg en ondersteuning 0 tot 100 jaar We bieden ondersteuning voor al onze inwoners, van prenatale zorg tot aan 100+ jaar. Samen staan we sterk. Daarom werken we op verschillende terreinen nauw samen met onze partners in de regio, lokale externe partners en interne partners. We streven naar een integrale benadering en samenwerking met (maatschappelijke) partners waarbij onze inwoners centraal staan. pagina 19
Binnen de jeugdzorg werken we vanaf 1 januari 2022 met een nieuwe financieringssystematiek (prijs x volume). Dit vraagt om een andere manier van werken van de jeugdprofessionals. In 2023 focussen we op het leren van de ervaringen in 2022 en het verder ontwikkelen van deze manier van werken in de regio en lokaal. De evaluatie van de centrumregeling in 2022 heeft niet geleid tot een aanpassing hiervan. Wel leidt de evaluatie mogelijk tot een aanpassing van de financieringssystematiek (verdeelsleutel per gemeente). Met name de overgang van jeugd naar volwassenen vraagt om aansluiting en afstemming van voorzieningen vanuit de JW, de Wmo en de PW. We zetten in 2023 in op meer preventie en vroegtijdig signaleren wanneer jongeren dreigen vast te lopen. Daarbij hanteren we een integrale aanpak, zoals voor kwetsbare jongeren (16-27 jaar). Ook werken we de lokale overlegstructuur verder uit om de verbinding tussen jeugdhulp en passend onderwijs te versterken (zie ook thema onderwijs). Verder geven we vorm aan maatschappelijke diensttijd via het tweejarige project Maatschappelijke ervaringstijd samen met gemeente Oss en Ons Welzijn. Vanuit de Wmo zien we landelijke en regionale ontwikkelingen met een lokale impact. -
-
-
Vanaf 1 januari 2024 wordt de gemeente geleidelijk financieel verantwoordelijk voor beschermd wonen ten gevolge van doordecentralisatie. Dit vraagt voorbereiding in 2023. Door de toename van dakloosheid, onder andere door woningtekort, raakt de maatschappelijke opvang (regionale vangnet centrumregeling) overvol. Daarom is regionaal afgesproken dat mensen die op straat komen zonder begeleidingsnoodzaak of complexe problematiek, in de eigen gemeente huisvesting moeten krijgen. We ontwikkelen een lokaal beleidsplan Langer veilig en verantwoord thuis blijven wonen. Hierin worden de nieuwe taken en financiële verantwoordelijkheden vanuit de Wmo en andere landelijke opdrachten vertaald naar lokale opgaven. Een kleine groep inwoners heeft zodanige complexe problematiek waardoor zij voor overlast kunnen zorgen. Het aanpakken van deze problematiek zit op het snijvlak van zorg en veiligheid. Voor zowel de persoon in kwestie, naasten als de directe leef- en woonomgeving zetten we ons in voor een samenleving waarin iedereen geholpen kan worden op basis van bereidheid.
Met de vaststelling van ons uitvoeringsplan Mantelzorg 2021-2024 geven we aan dat mantelzorgers een belangrijke rol spelen in het langer en verantwoord thuis kunnen blijven wonen van onze inwoners. In 2023 en verder borgen en versterken we de ondersteuning en waardering van mantelzorgers.
Gelijke kansen op onderwijs Onderwijs is de basis om ervoor te zorgen dat iedereen mee kan doen in de samenleving. We vinden het belangrijk dat alle kinderen gelijke kansen hebben op onderwijs.
pagina 20
Vanuit het onderwijskansenbeleid (2020-2024) zetten we in op ondersteuning van peuters en anderstalige leerlingen in alle kernen zodat zij een goede start kunnen maken op de basisschool. In 2023 evalueren we het onderwijskansenbeleid met betrokken partijen. Het streven is dat leerlingen met en zonder ondersteuningsbehoefte samen en dicht bij huis het onderwijs krijgen dat zij nodig hebben. Als de noodzakelijke ondersteuning niet op de eigen school kan worden gegeven, zoekt de school met de ouders en leerlingen naar een passende onderwijsplek in de buurt. De samenwerkingsverbanden van de scholen voor primair- en voortgezet onderwijs zijn verantwoordelijk voor het organiseren van passend onderwijs. Omdat veel leerlingen naast passend onderwijs ook jeugdhulp krijgen, is samenwerking met de regiogemeenten en de samenwerkingsverbanden noodzakelijk. Gezamenlijk hebben we voor 2023-2026 een aantal speerpunten benoemd, zoals maatwerktrajecten passend onderwijs (PAST). We willen op lokaal niveau een goede verbinding tussen jeugdhulp en passend onderwijs realiseren. Dit om jeugdigen die een vorm van passend onderwijs en/ of jeugdhulp nodig hebben eerder in beeld te krijgen en beter te kunnen ondersteunen. In 2023 laten we onderzoeken welke maatregelen nodig zijn om tot de gewenste verbinding te komen.
Positieve gezondheid We zien kansen in het omarmen van het gedachtegoed van positieve gezondheid. In 2023 ontwikkelen we een nieuw gezondheidsbeleid (2023-2027). In het nieuwe beleid focussen we ons op de inzet van preventie en de verbinding van gezondheid met de inrichting van de openbare ruimte. Met preventieactiviteiten kunnen we de gezondheid van onze inwoners bevorderen en gezondheidsverschillen tussen inwoners verkleinen. De maatregelen voor het gewenste preventieaanbod leggen we vast in het nieuwe gezondheidsbeleid. Met de invoering van de Omgevingswet staat de inrichting van onze openbare ruimte in relatie tot toegankelijkheid en gezondheid nadrukkelijker op de agenda. Denk hierbij aan het combineren van gebruiksfuncties zoals sport, spel, natuur, ontspannen en ontmoeten die allen een positief effect hebben op de gezondheid. Het gezondheidsbeleid is daarom ook een belangrijke inbreng voor de nog vast te stellen Omgevingsvisie en nog te ontwikkelen Omgevingsplan. De inzet van ons gezondheidsbeleid is tot op heden gericht geweest op preventie. Met de invoering van de Omgevingswet hebben we ook expertise nodig gericht op gezondheid en milieu. Denk aan de gevolgen van geluid en geur voor de gezondheid. Deze expertise hebben we niet in huis en huren we daarom vanaf 2023 structureel in bij de GGD dienst Milieu en Veiligheid.
In 2020 is het beleidskader Hartveilig Bernheze vastgesteld. Dit kader voorziet in een dekking van Automatische Externe Defibrillatoren (AED's) in bestaande woonwijken van Bernheze. Er is geen rekening gehouden met dekking van AED's in nieuw te ontwikkelen woonwijken. Hiervoor is een structurele investering nodig vanaf 2023.
pagina 21
Sport en bewegen Sporten en bewegen hebben een positief effect op de fysieke en mentale gezondheid van onze inwoners. We zetten daarom in op kwalitatief goede en toegankelijke voorzieningen, zowel voor verenigingen als in de openbare ruimte. Daarnaast stimuleren en ondersteunen we op verschillende manieren voldoende en gezond bewegen. Zo werken we samen met vrijwilligers en professionals aan de uitvoering van het Sportakkoord Bernheze, geven we subsidies aan verenigingen, en organiseren we de inzet van combinatiefunctionarissen (met inzet van middelen uit de rijks stimuleringsregeling hiervoor). Daarmee zetten we ruim 3 fte combinatiefunctionarissen in die behalve bewegingsonderwijs op basisscholen ook ingezet worden als beweegmakelaar voor mensen met een beperking en voor het verzorgen van buitenschoolse beweegactiviteiten
Verbonden partijen Hier geven we weer in hoeverre onze verbonden partijen bijdragen aan de doelstelling van dit programma. De verbonden partijen hebben we ook toegelicht in de paragraaf Verbonden partijen.
Regionaal Bureau Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten Brabant Noordoost (RBL BNO) Het RBL BNO voert voor gemeente Bernheze en de regio de wettelijk verplichte taken rond leerplicht en RMC (Regionale Meld- en coördinatiefunctie) uit. Het voorkomen en terugdringen van ongeoorloofd schoolverzuim, voortijdig schoolverlaten en langdurig thuiszitten is haar kerntaak.
Werkvoorzieningschap Noordoost-Brabant Het Werkvoorzieningschap is opdrachtgever voor IBN als uitvoeringsorganisatie van de Wet sociale werkvoorziening (Wsw). Het Werkvoorzieningschap is namens zes gemeenten enig aandeelhouder en eigenaar van IBN.
Centrumregeling WMO en Wvggz Brabant Noordoost-Oost Gemeente Oss is centrumgemeente voor de inkoop van Wmo-ondersteuning (voor de taken die vanaf 2015 door de gemeente worden uitgevoerd). De centrumgemeente koopt in namens de deelnemende gemeenten. Tevens kopen we in de regio gezamenlijk de uitvoerende taken vanuit de Wvggz (Wet verplichte Ggz) sinds 2020 samen in. Regionale inkoop leidt tot minder administratieve lasten voor de aanbieders, meer eenheid in de regio en een sterkere positie in het gesprek met aanbieders.
pagina 22
Centrumregeling Jeugdhulp Noordoost-Brabant In Noordoost Brabant kopen we gezamenlijk de jeugdhulp in. Daarvoor is een gemeenschappelijke regeling met een centrumgemeente ('s-Hertogenbosch). Gezamenlijke inkoop leidt tot minder administratieve lasten voor aanbieders, efficiëntere inkoop en een betere positie in de onderhandeling met aanbieders. Een aantal taken (bijvoorbeeld gesloten jeugdzorg) moeten gemeenten verplicht gezamenlijk inkopen.
Kleinschalig Collectief Vervoer Brabant Noordoost (KCV) Elf gemeenten zijn opdrachtgever voor het WMO-personenvervoer. Samen vormen zij het KCV. Met vervoer op maat dragen zij bij aan bereikbaarheid voor iedereen, en daarmee aan de participatie ook voor mensen met een beperking.
Gezondheidsdienst Hart voor Brabant (GGD) De GGD voert taken uit voor ruim 1 miljoen inwoners voor zijn werkgebied. Hij bewaakt, beschermt en bevorderd de gezondheid van alle inwoners, met speciale aandacht voor kwetsbare inwoners en de jeugd.
Regionale Ambulancevoorziening Brabant Midden, West en Noord (RAV) De RAV is een gemeenschappelijke regeling van 45 gemeenten. De RAV verzorgt het ambulancevervoer, houdt de meldkamer ambulancezorg in stand en levert een bijdrage aan de Geneeskundige Hulpverlening bij Ongevallen en Rampen (GHOR). Gemeenten betalen sinds 2012 geen bijdrage meer voor de RAV. Er wordt onderzoek gedaan naar welke organisatievorm in de toekomst past bij de RAV en wat daarin de wettelijke mogelijkheden zijn. Tot die tijd blijft de gemeenschappelijke regeling bij de gemeenten.
Beleidsindicatoren In de volgende tabel geven we de verplichte indicatoren vanuit waarstaatjegemeente.nl weer. Om de cijfers van Bernheze te kunnen plaatsen hebben we daarnaast een referentiemeting opgenomen. We gebruiken hiervoor de gemiddelde waarde van gemeenten in de grootteklasse van 25.000 tot 50.000 inwoners. Beleidsindicator
Jaar realisatie
Referentie
Bernheze
Absoluut verzuim
2018
1,3
Geen data
(aantal leerplichtigen per 1.000 leerlingen 5-18 jr)1
2019 2020 2021
1,8 2,1 1,9
Geen data 2,4 1,0
pagina 23
Beleidsindicator
Jaar realisatie
Referentie
Bernheze
Relatief verzuim (aantal leerplichtigen per 1.000 leerlingen 5-18 jr )2
2018 2019 2020 2021
21 22 Geen data 16
11 8 Geen data 10
Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie
2018
1,5
0,9
(vsv-ers) (% deelnemers aan het VO en MBO onderwijs)3
2019 2020 2021
1,7 1,4 1,6
1,1 1,4 1,0
Niet wekelijkse sporters (%) >19 jaar
2012
47,7
36,1
2016 2020 2021
49,3 50,5 Geen data
42,8 41,4 Geen data
Aantal banen (aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 – 64
2018
688,2
577,3
jaar)
2019 2020 2021
702,9 703,9 710,3
590,6 589,8 605,2
Jongeren met een delict voor de rechter (% 12 t/m 21 jarigen)
2018 2019
1% 1%
0% 1%
2020 2021
1% Geen data
0% Geen data
2018 2019
5% 4%
3% 3%
2020 2021
4% Geen data
3% Geen data
2018 2019
2% 1%
1% 1%
2020 2021
2% Geen data
1% Geen data
2018 2019 2020
68,3 69,2 69,0
70,9 71,6 71,0
2021
Geen data
Geen data
2018 2019 2020
264,5 250,5 322,2
161,0 154,3 342,4
2021
275,0
169,7
2018 2019 2020
Geen data 199,3 199,7
134,0 115,0 136,2
2021
Geen data
Geen data
2018 2019 2020 2021
11,3 12,0 11,7 13,0
9,2 9,5 10,3 13,0
Kinderen in uitkeringsgezin dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen (% kinderen tot 18 jaar)
Werkloze jongeren (% 16 t/m 22 jarigen)
Netto arbeidsparticipatie (% van de werkzame beroepsbevolking t.o.v. de beroepsbevolking) Personen met een bijstandsuitkering (aantal per 10.000 inwoners 18 jaar en ouder)
Lopende re-integratievoorzieningen (aantal per 10.000 inwoners van 15 – 64 jaar)
Jongeren met jeugdhulp (% van alle jongeren tot 18 jaar)
pagina 24
Beleidsindicator
Jaar realisatie
Referentie
Bernheze
Jongeren met jeugdbescherming (% van alle jongeren tot 18 jaar)
2018 2019 2020 2021
1,1 1,2 1,2 1,3
0,8 0,9 0,8 0,8
Jongeren met jeugdreclassering
2018
0,4
(% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar)
2019 2020 2021
0,3 0,3 Geen data
Geen data beschikbaar
Cliënten met een maatwerkarrangement WMO
2018
589
520
(aantal per 10.000 inwoners)
2019 2020 2021
636 665 682
550 590 590
1) Het aantal leerplichtigen dat niet staat ingeschreven op een school. 2) Het aantal leerplichtigen dat wel staat ingeschreven op een school, maar ongeoorloofd afwezig is. 3) Het percentage van het totaal aantal leerlingen (12 – 23 jaar) dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat.
Wat mag het kosten? Beleidsintensiveringen 2023-2026 In onderstaande tabel is per voornemen aangegeven wat de bron van de uitgaven is. Hieronder een korte toelichting op de diverse bronnen: - MJB : opgenomen in de meerjarenbegroting 2023-2025 -
NIEUW
: toevoeging ten opzichte van de meerjarenbegroting 2023-2025
Onderwerp
Bron
Jaar
Bedrag
Incidenteel/
(in €)
Structureel/ Investering
Maatwerktrajecten passend onderwijs (waaronder PAST)
Nieuw
2023
30.000
Structureel
Ophoging budget groot onderhoud o.b.v. uitbreiding kunstwerken (o.b.v. eenmalig budget € 200.000,-
Nieuw
2023
10.000
Structureel
Wmo beschermd wonen (gemeentelijke en regionale uitvoering)
Nieuw
2023-2027
Rijksmiddelen
Structureel
Implementatie Wmo beschermd wonen (gemeentelijke en regionale uitvoering)
Nieuw
2023
Budgetneutraal
Incidenteel
Beleidsplan langer veilig en verantwoord thuis wonen
Nieuw
2023-2027
pm
Incidenteel
Centrumregeling (regionale samenwerking Wmo)
Nieuw
2023
pm
Structureel
Functie gebiedsregisseur Wegwijzer (0,80 fte)
Nieuw
2023
60.000
Structureel
Wegwijzer – Werkbudget
Nieuw
2023
5.000
Structureel
2018-2022)
pagina 25
Onderwerp
Bron
Jaar
Bedrag (in €)
Incidenteel/ Structureel/ Investering
Evaluatie door extern bureau Uit reserve Transities
Nieuw Nieuw
2023 2023
20.000 - 20.000
Incidenteel Incidenteel
Pim Werkt
Nieuw
2023
27.500
Structureel
Versterken burgerinitiatief
Nieuw
2023
pm
Structureel
Uitbreiden wijkwerk (opbouwwerk/jeugd Ons Welzijn
Nieuw Nieuw
2023 2024
100.000 100.000
Structureel Structureel
Integrale aanpak kwetsbare jongeren 16 - 27
Nieuw
2022 – 2027
pm
Structureel
Onderzoek naar betere lokale verbinding jeugdhulp en passend onderwijs
Nieuw
2023
5.000
Incidenteel
Oplossen dekking Hartvriendelijk Bernheze
Nieuw
2023
10.000
Structureel
Gezondheidsbeleiding - Uitbreiding preventieactiviteiten
Nieuw
2023
25.000
Structureel
Inhuur expertise GGD Dienst Milieu en
Nieuw
2023
15.000
Structureel
Veiligheid/normen omgevingsprogramma en advies omgevingstafel
Lasten en baten 2021-2023 Lasten Nr.
Omschrijving taakveld
4.1
Openbaar basisonderwijs
4.3
Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
5.1 5.3
2021
2022
Baten 2023
2021
2022
2023
3.969
2.092
1.764
1.904
0
0
1.293.313
1.636.775
1.550.304
380.586
314.774
336.762
Sportbeleid en activering
284.261
408.073
247.667
45.887
152
289
Cultuurpresentatie, -productie en participatie
435.309
511.752
465.980
24.337
0
24.337
5.6
Media
795.688
780.496
800.110
12.950
12.493
12.141
6.1
Samenkracht en burgerparticipatie excl. Verenigingsaccommodaties en gemeenschapshuizen
1.719.717
2.342.303
2.468.764
29.613
52.058
240.684
6.2
Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
3.188.599
4.869.372
3.724.496
664
0
0
6.3
Inkomensregelingen
8.641.592
6.804.328
6.977.409
6.472.923
4.605.391
4.484.347
6.4
Wsw en beschut werken
4.396.296
4.212.713
4.293.738
69.222
0
0
6.5
Arbeidsparticipatie
404.234
549.734
495.500
94.951
190.378
1.000
6.6
Maatwerkvoorzieningen (WMO)
914.790
870.248
1.062.683
0
0
53.784
6.71a
Huishoudelijke hulp (WMO)
2.232.773
2.340.921
2.495.251
0
0
0
6.71b
Begeleiding (WMO)
2.248.434
2.211.480
2.083.059
0
0
0
6.71c
Dagbesteding (WMO)
147.319
208.573
557.728
49.353
53.784
0
6.72a
Jeugdhulp begeleiding
122.223
130.000
876.301
0
0
0
6.72b
Jeugdhulp behandeling
0
0
166.704
0
0
0
6.72c
Jeugdhulp dagbesteding
0
0
368.770
0
0
0
pagina 26
Lasten
Baten
6.72d
Jeugdhulp zonder verblijf overig
5.792.842
5.267.415
909.847
471.762
0
0
6.73a
Pleegzorg
0
0
146.495
0
0
0
6.73b
Gezinsgericht
0
0
58.897
0
0
0
6.73c
Jeugdhulp met verblijf overig
0
0
407.376
0
0
0
6.74a
Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf
0
0
1.522.823
0
0
0
6.74b
Jeugdhulp crisis / LTA / GGZ-verblijf
0
0
1.121.916
0
0
0
6.74c
Gesloten plaatsing
0
0
241.620
0
0
0
6.81a
Beschermd wonen (WMO0
69.189
82.232
0
324.352
0
0
6.81b
Maatschappelijke- en vrouwenopvang
0
0
34.995
0
0
0
812.090
750.000
0
4.491
0
0
0
0
258.797
0
0
0
6.82
Geëscaleerde zorg 18-
6.82a
Jeugdbescherming
6.82b
Jeugdreclassering
0
0
41.222
0
0
0
7.1
Volksgezondheid
1.217.103
1.254.767
1.382.155
22.735
17.965
18.213
0.10
Mutatie reserves programma 2
1.298.159
169.694
0
593.665
1.226.578
82.196
Totaal
36.017.900
35.402.968
34.762.371
8.599.395
6.473.573
5.253.753
2025
2026
Lasten en baten 2023-2026 Lasten Nr.
2023
2024
Baten 2025
2026
2023
2024
4.1
1.764
1.820
1.876
1.928
0
0
0
0
4.3
1.550.304
1.570.258
1.595.566
1.618.944
336.762
338.975
341.220
343.273
5.1
247.667
253.059
258.501
263.586
289
289
289
289
5.3
465.980
480.301
494.845
508.292
24.337
24.337
24.337
24.337
5.6
800.110
825.038
850.346
873.526
12.141
11.752
11.362
10.972
6.1
2.468.764
2.636.146
2.720.601
2.791.139
240.684
242.049
245.203
247.135
6.2
3.724.496
3.823.879
3.953.170
4.082.048
0
0
0
0
6.3
6.977.409
7.010.424
7.190.371
7.388.036
4.484.347
4.484.347
4.484.347
4.484.347
6.4
4.293.738
4.123.732
4.006.553
3.811.871
0
0
0
0
6.5
495.500
496.549
497.616
498.673
1.000
1.000
1.000
1.000
6.6
1.062.683
1.096.157
1.130.137
1.161.217
53.784
53.784
53.784
53.784
6.71a
2.495.251
2.573.852
2.653.642
2.726.617
0
0
0
0
6.71b
2.083.059
2.148.675
2.215.284
2.276.204
0
0
0
0
6.71c
557.728
575.296
593.130
609.441
0
0
0
0
6.72a
876.301
903.904
931.925
957.553
0
0
0
0
6.72b
166.704
171.955
177.286
182.161
0
0
0
0
6.72c
368.770
380.386
392.178
402.963
0
0
0
0
6.72d
909.847
938.508
967.602
994.211
0
0
0
0
6.73a
146.495
151.110
155.794
160.078
0
0
0
0
6.73b
58.897
60.752
62.635
64.357
0
0
0
0
6.73c
407.376
420.208
433.234
445.148
0
0
0
0
pagina 27
Lasten
Baten
6.74a
1.522.823
1.570.792
1.619.487
1.664.023
0
0
0
0
6.74b
1.121.916
1.157.256
1.193.131
1.225.942
0
0
0
0
6.74c
241.620
249.231
256.957
264.023
0
0
0
0
6.81a
0
0
0
0
0
0
0
0
6.81b
34.995
36.097
37.216
38.239
0
0
0
0
6.82
0
0
0
0
0
0
0
0
6.82a
258.797
266.949
275.224
282.793
0
0
0
0
6.82b
41.222
42.520
43.838
45.044
0
0
0
0
7.1
1.382.155
1.425.803
1.470.112
1.510.761
18.213
18.787
19.369
19.902
82.196
35.933
0
0
5.253.753
5.211.253
5.180.911
5.185.039
0.10 Totaal
34.762.371
35.390.657
36.178.257
36.848.818
Brondocumenten -
Grondwet artikel 23 voldoende openbaar onderwijs en Wet Primair Onderwijs Aanvalsplan Laaggeletterdheid Bernheze (april 2018) Uitvoeringsplan aanpak van laaggeletterdheid in Bernheze 2020-2022 (maart 2020) Regionaal Programma Educatie 2019-2022 Noordoost-Brabant (maart 2020) Onderwijskansenbeleid 2020-2024 (juni 2020) Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs Bernheze 2015 (mei 2015) Verordening bekostiging leerlingenvervoer gemeente Bernheze 2021 (oktober 2021) Beleidskader Leerplicht en voortijdig schoolverlaten Brabant Noordoost 2021-2024 Verordening welzijnssubsidies Bernheze 2021 (10 december 2020) Beleidsnota kunst en cultuur: ‘Prikkelende Kunst en Cultuur Bernheze’ (februari 2006) Aanvullende notitie ‘Prikkelende Kunst’ (november 2011) Bomenbeleidsplan 2017-2027 (maart 2017) Landschapsontwikkelingsplan 2012 en actualisatie LOP (augustus 2011 c.q.
maart 2020) Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) 2021 Verordening Wet maatschappelijke ondersteuning gemeente Bernheze 2020 (januari 2020) Nadere regels maatschappelijke ondersteuning gemeente Bernheze 2020 (juni 2020) Centrumregeling Wmo Brabant Noordoost-oost 2020 (juni 2019) Beleidskader Wmo 2020-2023 (juni 2019) Jeugdwet (2015) Centrumregeling jeugdhulp Noordoost Brabant 2020 (maart 2019) Verordening jeugdhulp gemeente Bernheze 2021 (januari 2021) Nadere regels jeugdhulp gemeente Bernheze 2021 (januari 2021) Regionaal beleidsplan 2020-2023 Noord Oost Brabant (december 2019) Regeling stimuleringsregeling sociaal domein (juli 2019) Maatwerk Aanpak Bernheze (juli 2017) Participatiewet Verordening Minimabeleid Bernheze 2017 (februari 2017)
pagina 28
-
Re-integratieverordening participatiewet 2017 inclusief wijziging (november 2017) Verordening afstemming Participatiewet, IOAW en IOAZ Bernheze 2017 (februari 2017) Verordening Individuele inkomenstoeslag Participatiewet Bernheze 2017 (februari 2017) Verordening Tegenprestatie Participatiewet, IOAW en IOAZ Bernheze 2017 (februari 2017) Verordening Handhaving Participatiewet, IOAW en IOAZ Bernheze 2017 (februari 2017) Verordening verrekening bestuurlijke boete bij recidive Participatiewet 2018 (januari 2018) Beleidsregels Bestuurlijke boete participatiewet, IOAW en IOAZ Bernheze 2018 (januari 2018) Beleidsregels Laptop en zwemregeling (januari 2018) Werkinstructie Maatschappelijke ondersteuningsfonds 2018 (januari 2018) Beleidsnota ‘Bijzondere bijstand en gemeentelijk Minimabeleid 2017’ (november 2016) Beleidsregels schuldhulpverlening 2017 (maart 2017) Verordening beslistermijn schuldhulpverlening 2021 (mei 2021) Beleidsregels bijstand onder verband van hypotheek en/of verpanding Participatiewet Bernheze 2019 (november 2019)
-
Beleidsregels terug- en invordering Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 Bernheze (maart 2020) Beleidsregels terug- en invordering Participatiewet, IOAW, IOAZ 2017 (maart 2017) Beleidsregels Kostendelersnorm Participatiewet, IOAW, IOAZ Bernheze 2017 (maart 2017) Beleidsregels Verhaal Participatiewet Bernheze 2017 (maart 2017) Beleidsregels Wet Taaleis Bernheze 2017 (maart 2017) Beleidsregels tegemoetkoming kosten kinderopvang Meierijstad 2016 (januari 2016) Verordening kwijtschelding gemeentelijke belastingen Bernheze 2019 (juni 2019) Wet Publieke Gezondheid Gezond leven, goed leven. Gezondheidsbeleid 2018-2021, Bernheze & Oss (december 2017)
-
pagina 29
Programma 3: Klimaatbestendig, biodivers en circulair Het klimaat verandert. De snelheid en hevigheid van deze verandering neemt in de aankomende jaren verder toe. De verwachtingen vanuit het Rijk en de regio zullen ook toenemen. We onderzoeken de komende jaren wat er nodig is om onze verantwoordelijkheid op gepaste wijze te kunnen nemen. In het kader van duurzaamheid moeten we op een andere manier onze huizen bouwen: beter bestand tegen extreme weersomstandigheden, zonder gasaansluiting en gebouwd met duurzame materialen en bouwmethoden. Er ligt een opdracht om zuiniger om te gaan met energie en duurzame energie op te wekken. Hierbij komen weer andere fysieke, ruimtelijke en sociale vragen op ons af, zoals de plaatsing van windturbines of zonneparken. En tevens: hoe gaan we om met de hoge kosten van de energietransitie en toenemende energiearmoede? De impact van de klimaatverandering, die mondiaal nu op de agenda staat, voelen we uiteraard ook lokaal en is complex en ingrijpend. Waar mogelijk faciliteren wij een andere manieren van ondernemen door agrariërs. Ook kijken wij naar onze eigen openbare ruimte en de tuinen van onze inwoners die sterk versteend zijn. Wateropvang, hitte en droogte wordt een steeds groter vraagstuk.
Hoe voeren we water af als het in groten getale valt? En tegelijkertijd: hoe houden we het langer vast wanneer periodes van droogte aanbreken? De biodiversiteit loopt mondiaal terug. Aangezien insecten onze voedselgewassen bestuiven is dat een probleem dat nog veel verder reikt dan alleen het verliezen van de intrinsieke waarden van natuur. De vraag naar grondstoffen neemt wereldwijd toe. Circulariteit is een manier om vorm en inhoud te geven aan deze uitdaging. Dit vraagt om zuiniger en slimmer om te gaan met grondstoffen, producten en diensten en het maken van keuzes als het gaat om ons afvalbeleid.
Wat willen we bereiken? -
Klimaatadaptieve inrichting en gebruik van onze openbare ruimte in Bernheze Verstevigen van de biodiversiteit en vergroten van de groenstructuren Energieneutrale leefomgeving Circulaire economie Verbeteren van de lucht-, bodem- en waterkwaliteit
pagina 30
Dit programma draagt bij aan de volgende global goals:
Wat gaan we daarvoor doen? Klimaatadaptieve inrichting en gebruik van onze openbare ruimte in Bernheze We bereiden ons voor op de meest in het oog springende gevolgen van klimaatverandering: mogelijke hittestress, wateroverlast, overstromingen en als tegenhanger hiervan langere perioden met droogte.
Verminderen van de hittestress Vanuit klimaatadaptatie agenderen we het thema hittestress bij andere sectoren. Kwetsbare locaties zijn veelal centra of erg versteende pleinen. Maatregelen worden op dit moment uitgewerkt in een pilotproject “Vergroenen Centra”, waarvoor ook subsidie is verstrekt vanuit het Rijk. In het Groenstructuurplan is opgenomen hoe we zowel in nieuwbouw als bestaande omgevingen ons kunnen aanpassen aan extreme en/of langdurige hittegolven. We brengen in beeld, en realiseren, koelteplekken op korte loopafstand. We passen groennormen toe op nieuwbouwplannen en leggen meer groen aan in de bestaande omgeving. Door deze vergroeningsprojecten wordt de openbare ruimte klimaatadaptiever en biodiverser en geven we het goede voorbeeld aan onze inwoners.
Voorkomen wateroverlast We werken samen met buurgemeenten, waterschap (Watersamenwerking As50+) en RNOB om wateroverlast in stedelijk gebied te voorkomen en afvalwater op een doelmatige en efficiënte manier in te zamelen, te transporteren en te zuiveren. Momenteel worden via de klimaatatlas (www.as50.klimaatatlas.net) kwetsbare locaties en panden in beeld gebracht waarna maatregelen bedacht en uitgevoerd worden in de openbare ruimte. Eerst via de Impulsregeling klimaatadaptatie, waarvoor Bernheze subsidie heeft ontvangen, daarna structureel op basis van projecten die we opnemen in het Operationeel programma Riolering, onderdeel van het Gemeentelijk Rioleringsplan 2020 t/m 2023. pagina 31
Voorkomen overstromingen Met Waterschap Aa en Maas werken we samen om maatregelen te nemen om overstromingen uit het regionale watersysteem van de rivier de Aa te voorkomen. Het Waterschap heeft hierin de lead, maar vanwege de vele ontwikkelingen in het buitengebied combineren we opgaven en pakken we kansen om werk met werk te maken. Wij nemen deel aan het Regio Deal Project “Puzzelen met Ruimte”/ Gebieds Gerichte Aanpak in het stroomgebied van de Aa.
Tegengaan droogte Met Waterschap Aa en Maas, en Brabant Water werken we samen om maatregelen te nemen om droogte in onze gemeente te voorkomen. Het Waterschap heeft ook hierin de lead en combineren we vanwege de vele ontwikkelingen in het buitengebied de opgaven en pakken we kansen om werk met werk te maken. Als gemeente ligt onze invloedssfeer i.r.t. droogtebestrijding met name in het stedelijk gebied. In ons stedelijk gebied zorgen wij voor vergroening. Wij kunnen er zo voor zorgen dat daar meer water inzijgt in de bodem en wij vinden het onze verantwoordelijkheid om daar actief aan bij te dragen.
Verstevigen van de biodiversiteit en vergroten van groenstructuren We geven invulling aan deze doelstelling door natuurgebieden te versterken en te verbinden, door ons openbaar groen biodiverser in te richten en te beheren en door onze eigen landbouwgronden duurzaam te verpachten.
Natuurgebieden versterken en verbinden Begin 2024 stellen we een bosbeheervisie vast waarin de mogelijkheden voor het vergroten van de biodiversiteit en ecologisch beheer van onze bossen en natuurgebieden terugkomen. De financiële behoefte hiervan zal uit dat plan blijken. Daarnaast blijven we actief werken aan het verbinden van de natuurgebieden door invulling te geven aan onze EVZ (Ecologische Verbindingszone)-opgave. Bij de natte EVZ's doen we dit samen met Waterschap Aa en Maas. De droge EVZ's leggen we zelf aan. Hierbij nemen we ook de recreatieve gebruiksmogelijkheden mee, waarbij we er waar nodig via zonering voor zorgen dat de soms op gespannen voet staande belangen tussen natuur en recreanten elkaar niet bijten.