Plantoelichting Landgoed De Berkt_bijlage 19 onderzoek geurhinder

ONDERZOEK GEURHINDER VEEHOUDERIJEN LANDGOED DE BERKT HEESCH

1

De Roever Omgevingsadvies Rembrandtlaan 4 5462 CH Veghel T 073 594 10 11 E info@deroever.nl W www.deroever.nl NL97 RABO 0122 6903 11 Advies- en ingenieursbureau J.G. de Roever B.V. KvK 16068733 BTW NL 8015.63.136.B.01

Titel document: Referentie: Datum: Opdrachtgever:

Onderzoek geurhinder veehouderijen Landgoed De Berkt Heesch Pittiger.333.v01 25 juli 2023 Pittiger

Onderzoek geurhinder veehouderijen Landgoed De Berkt Heesch Datum: 25 juli 2023 ; Referentie: Pittiger.333.v01

2

INHOUDSOPGAVE 1.

INLEIDING ....................................................................................................................................... 4

1.1. 1.2.

Situatie ......................................................................................................................................... 4 Vraagstelling ................................................................................................................................ 5

2.

WETTELIJK KADER ...................................................................................................................... 6

2.1. 2.2. 2.3.

Wet geurhinder en veehouderij ................................................................................................... 6 Wijziging Activiteitenbesluit met betrekking tot landbouwactiviteiten .......................................... 6 Ruimtelijke plannen en geurhinder van veehouderijen ............................................................... 6

3.

UITGANGSPUNTEN EN ACHTERGRONDEN .............................................................................. 8

3.1. Uitgangspunten veehouderijen .................................................................................................... 8 3.2. Geuremissie en geurimmisie ....................................................................................................... 8 3.3. Verschillende beoordelingen ....................................................................................................... 8 3.3.1. Voorgrondbelasting.............................................................................................................. 8 3.3.2. Afstanden ........................................................................................................................... 10 3.3.3. Achtergrondbelasting ......................................................................................................... 10 3.4. 3.5. 3.6.

Geurbelasting versus geurhinder .............................................................................................. 11 Geurgevoelig object ................................................................................................................... 12 Bebouwde kom .......................................................................................................................... 13

4.

GEURBEOORDELING ................................................................................................................. 14

4.1. 4.2. 4.3. 4.4.

Afstanden ................................................................................................................................... 14 Voorgrondbelasting ................................................................................................................... 15 Achtergrondbelasting ................................................................................................................. 17 Beoordeling woon- en leefklimaat ............................................................................................. 19

5.

CONCLUSIE.................................................................................................................................. 20

BIJLAGE BIJLAGE BIJLAGE BIJLAGE

I. II. III. IV.

AFSTANDSCONTOUR ............................................................................................. 21 BEREKENING VOORGRONDBELASTING ............................................................. 22 KAART ACHTERGRONDBELASTING .................................................................... 23 VEEHOUDERIJGEGEVENS .................................................................................... 24

Onderzoek geurhinder veehouderijen Landgoed De Berkt Heesch Datum: 25 juli 2023 ; Referentie: Pittiger.333.v01

3

1.

INLEIDING

1.1.

Situatie

De initiatiefnemer heeft het voornemen om landgoed De Berkt in Heesch te ontwikkelen. Hierbij worden onder andere nieuwe woningen mogelijk gemaakt. Hiertoe is een wijziging van het bestemmingsplan noodzakelijk. Onderdeel van de bestemmingswijziging is dit geurrapport. De bouwvlakken voor de beoogde nieuwe woningen zijn aangegeven op afbeelding 1.

Afbeelding 1. Bouwvlakken nieuwe woningen

In de omgeving van het plangebied liggen enkele veehouderijen. In dit rapport wordt het onderzoek naar de ligging van de geur- en afstandscontouren en naar de overige geuraspecten voor de ruimtelijke ontwikkeling beschreven.

Onderzoek geurhinder veehouderijen Landgoed De Berkt Heesch Datum: 25 juli 2023 ; Referentie: Pittiger.333.v01

4

1.2.

Vraagstelling

Bij het beoordelen van een ruimtelijk plan spelen standaard de volgende vragen: 1. Is ter plaatse van de gewenste ruimtelijke ontwikkeling een aanvaardbaar woon- en leefklimaat gegarandeerd? 2. Worden omliggende bedrijven (onevenredig) in hun belangen geschaad? Het onderzoek dat in dit kader is uitgevoerd beperkt zich tot geur afkomstig van veehouderijbedrijven. De meest recente milieuhygiënische inzichten liggen vast in de Wet geurhinder en veehouderij. In hoofdstuk 2 wordt het wettelijk kader toegelicht. Hoofdstuk 3 beschrijft de uitgangspunten en achtergronden die in dit onderzoek worden gebruikt. De beoordeling van de geursituatie wordt beschreven in hoofdstuk 4. Ten slotte volgen in hoofdstuk 5 de conclusies.

Onderzoek geurhinder veehouderijen Landgoed De Berkt Heesch Datum: 25 juli 2023 ; Referentie: Pittiger.333.v01

5

2.

WETTELIJK KADER

2.1.

Wet geurhinder en veehouderij

In de Wet geurhinder en veehouderij (Wgv) staan standaard, landelijk geldende, afstanden en normen waaraan de ligging en geurbelasting van dierenverblijven getoetst moeten worden, in het geval van een aanvraag om milieuvergunning. De Wgv is nader uitgewerkt in de Regeling geurhinder en veehouderij (Rgv). De normen gelden ter plaatse van geurgevoelige objecten (bijvoorbeeld woningen) en de afstanden gelden tot deze geurgevoelige objecten. De geurbelasting wordt berekend en getoetst met het verspreidingsmodel V-Stacks Vergunning. Dit verspreidingsmodel geldt alleen voor dieren waarvoor geuremissiefactoren zijn opgenomen in de Rgv. Voor dieren zonder geuremissiefactor gelden minimaal aan te houden afstanden. Enkele begrippen uit de Wgv die relevant zijn en gebruikt worden in dit rapport, zijn nader toegelicht in hoofdstuk 3.

2.2.

Wijziging Activiteitenbesluit met betrekking tot landbouwactiviteiten

Op 1 januari 2013 is een grote wijziging van het Activiteitenbesluit en de bijbehorende regeling in werking getreden. Met de wijziging zijn meer veehouderijen onder de regels van het Activiteitenbesluit komen te vallen. Daarbij is onder meer de beoordeling van geur conform de Wet geurhinder en veehouderij (zoals toegelicht in hoofdstuk 3 van dit rapport) meegenomen. De toetsing aan middels geurverordeningen aangepaste geurnormen en afstanden geldt ook voor veehouderijen die onder de regels van het Activiteitenbesluit vallen.

2.3.

Ruimtelijke plannen en geurhinder van veehouderijen

Bij het opstellen van ruimtelijke plannen moet worden gewaarborgd dat sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat op plaatsen waar het vestigen van een (geur)gevoelig object mogelijk wordt gemaakt. Verder moet worden voorkomen dat bestaande veehouderijen onevenredig in hun belangen worden geschaad. Om de milieucontouren te bepalen moet worden uitgegaan van de ‘omgekeerde werking’ van de milieuregelgeving. In de bestemmingsplantoets wordt daartoe getoetst of ter plaatse van de te bestemmen geurgevoelige objecten voldaan wordt aan de eisen die de milieuregelgeving stelt. Voor het aspect geur van veehouderijen moet een toets op grond van de Wgv worden uitgevoerd. Bij de toets moet worden uitgegaan van de omvang van de veestapel volgens de verleende vergunning of ingediende melding. Uit jurisprudentie1 blijkt dat voor de geurcontouren of aan te houden afstanden in principe moet worden uitgegaan van de randen van het bouwvlak. De rand van het bouwvlak wordt aangehouden omdat de veehouderij in principe het recht heeft om overal binnen het bouwvlak te bouwen. In sommige gevallen kan niet het volledige bouwvlak worden benut, vanwege de ligging ten opzichte van reeds bestaande geurgevoelige objecten. In dergelijke gevallen wordt uitgegaan van het reëel te benutten bouwvlak.

1

ABRvS 201205174/1/R4, 22 januari 2014

Onderzoek geurhinder veehouderijen Landgoed De Berkt Heesch Datum: 25 juli 2023 ; Referentie: Pittiger.333.v01

6

Alleen in het geval dat sprake is van een overbelaste situatie (in de betreffende richting), kan van deze werkwijze worden afgeweken. Van een overbelaste situatie is sprake als in de vergunde situatie niet wordt voldaan aan de geurnorm of afstand. In dat geval kan een veehouderij de ‘geurrechten’ in de betreffende richting niet anders gebruiken dan in de vergunde situatie het geval is (het gaat daarbij om stallen en emissiepunten). Voor het bepalen van de geur- en afstandscontouren kan dan worden uitgegaan van de ligging van de vergunde stallen en emissiepunten. Hiermee wordt invulling gegeven aan het uitgangspunt dat een bestaande veehouderij niet onevenredig in haar belangen mag worden geschaad. Deze werkwijze staat ook beschreven in de Handreiking bij de Wet geurhinder en veehouderij. Als uitgangspunt geldt dat in beginsel binnen de geur- en afstandscontouren rond de (bouwvlakken van de) veehouderijen geen sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat. Indien geurgevoelige objecten worden toegestaan binnen de afstandscontouren van een veehouderij, moet volgens jurisprudentie2 worden afgewogen of sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat en of de veehouderij in haar belangen wordt geschaad.

Het woon- en leefklimaat in een gebied wordt behalve door de geurbelasting per veehouderij (voorgrondbelasting) ook bepaald door de achtergrondbelasting, de geurbelasting ten gevolge van alle veehouderijen samen. Het is aan de gemeente om te beoordelen of de geurbelasting en geurhinder in een specifiek gebied acceptabel zijn.

2

AbRS 24 oktober 2012, ECLI:NL:RVS:2012:BY1045, r.o. 2.4.9 en AbRS 16 december 2020, ECLI:NL:RVS:2020:3014

Onderzoek geurhinder veehouderijen Landgoed De Berkt Heesch Datum: 25 juli 2023 ; Referentie: Pittiger.333.v01

7

3.

UITGANGSPUNTEN EN ACHTERGRONDEN

3.1.

Uitgangspunten veehouderijen

Het onderzoek naar de geursituatie gaat uit van de aanwezige veehouderijen en de bestaande en te realiseren geurgevoelige objecten. In het onderzoek wordt zowel de vergunde geursituatie als de worst-case geursituatie beschouwd. De geurbelasting wordt bepaald op grond van geurberekeningen voor de voor- en achtergrondbelasting. Aan de hand hiervan kan ook het woon- en leefklimaat bepaald worden. Voor de huidige situatie worden de vergunde of gemelde bedrijfssituaties gehanteerd. In de worst-case situatie wordt aangehouden dat alle bestaande bebouwing wordt afgebroken en zodanig wordt teruggebouwd dat de geur- en afstandscontouren zo veel mogelijk richting het te bestemmen geurgevoelige object komen te liggen.

3.2.

Geuremissie en geurimmisie

De geuremissies worden uitgedrukt in Europese odour units (Europese geureenheden) per tijdseenheid: ouE/s. Deze geuremissies zijn bepaald op basis van metingen aan de geurconcentraties uit stallen. De emissiefactoren per dier staan weergegeven in bijlage 1 van de Rgv. De geurbelastingen (geurimissies) worden uitgedrukt in odour units per kubieke meter lucht: ouE/m3. Hiermee wordt het 98-percentiel van de geurconcentratie bedoeld. Dat is de geurconcentratie, berekend met een verspreidingsmodel, welke gedurende 2 procent van een jaar wordt overschreden.

3.3.

Verschillende beoordelingen

3.3.1.

Voorgrondbelasting

Met behulp van verspreidingsmodellen kan de geurbelasting vanuit dierenverblijven op geurgevoelige objecten worden berekend. De geurbelasting van een individuele veehouderij wordt ‘voorgrondbelasting’ genoemd. De geurbelasting is afkomstig van dieren waarvoor in de Regeling geurhinder en veehouderij (Rgv) een omrekeningsfactor is vastgesteld, zoals varkens, vleesvee, pluimvee, schapen en geiten. De maximaal toegestane geurbelasting van veehouderijen op geurgevoelige objecten is afhankelijk van de ligging (concentratiegebied of geen concentratiegebied en binnen of buiten de bebouwde kom). De standaardnormen uit de Wgv zijn in tabel 1 opgenomen. Tabel 1. Geurnormen volgens de Wet geurhinder en veehouderij Ligging geurgevoelig object3*

Binnen bebouwde kom

Buiten bebouwde kom

3 ouE/m3 2 ouE/m3

14 ouE/m3 8 ouE/m3

Concentratiegebied Geen concentratiegebied * de gemeente Bernheze ligt in een concentratiegebied.

3

gebied als aangegeven in bijlage I bij de Meststoffenwet

Onderzoek geurhinder veehouderijen Landgoed De Berkt Heesch Datum: 25 juli 2023 ; Referentie: Pittiger.333.v01

8

De Wgv biedt gemeenten de mogelijkheid de standaardnormen aan te passen middels een gemeentelijke verordening. De beoogde woningen aan de Kasteellaan liggen in een gebied waarvoor in de Verordening Fysieke Leefomgeving Bernheze 2021 een geurnorm van 10 ouE/m3 is vastgesteld, zie afbeelding 2. De beoogde woningen aan de Vinkelsestraat liggen in een gebied waarvoor in de Verordening Fysieke Leefomgeving Bernheze 2021 een geurnorm van 8 ouE/m3 is vastgesteld, zie afbeelding 2.

Afbeelding 2. Geurnormen

Bij het beoordelen van vergunningaanvragen is voor het bepalen van de geurbelasting het gebruik van het verspreidingsmodel V-Stacks Vergunning voorgeschreven. Hiermee kan op vooraf ingegeven locaties de geurbelasting worden berekend. Om een goed beeld van de geurbelasting te verkrijgen is het wenselijk om geurcontouren te kunnen berekenen en tekenen. Dit is mogelijk met het verspreidingsmodel V-Stacks Gebied.

Onderzoek geurhinder veehouderijen Landgoed De Berkt Heesch Datum: 25 juli 2023 ; Referentie: Pittiger.333.v01

9

3.3.2.

Afstanden

Naast geurnormen stelt de Wgv ook eisen aan de (vaste) afstanden van veehouderijen tot geurgevoelige objecten. De afstanden gelden voor dieren waarvoor in de Rgv geen omrekeningsfactoren zijn vastgesteld, zoals melkrundvee, vrouwelijk jongvee en paarden. De minimaal aan te houden afstand bedraagt 50 meter tot een geurgevoelig object buiten de bebouwde kom en 100 meter tot een geurgevoelig object binnen de bebouwde kom. Deze afstanden gelden ongeacht het aantal dieren dat er gehouden wordt en worden gemeten vanaf het dichtstbijzijnde emissiepunt van een stal waarin de betreffende dieren worden gehouden. Het plangebied ligt niet in een gebied waarvoor in de Verordening Fysieke Leefomgeving Bernheze 2021 een aangepaste afstandseis is vastgesteld. Daarom geldt de wettelijke afstandseis van 50 meter tot een geurgevoelig object buiten een bebouwde kom. Daarnaast wordt de gevel-gevel afstand getoetst: de afstand van de buitenzijde van een dierenverblijf (onafhankelijk van de diersoort die er gehouden wordt) minimaal 25 meter bedragen tot een geurgevoelig object buiten de bebouwde kom en 50 meter bedragen tot een geurgevoelig object binnen de bebouwde kom (gevel-gevel afstand). De bedrijfswoning die tot dezelfde veehouderij behoort wordt overigens niet aangemerkt als geurgevoelig object.

3.3.3.

Achtergrondbelasting

De normen op grond van de Wgv gelden voor de geurbelasting van een individuele veehouderij. De (hoogste) geurbelasting van een individuele veehouderij op een geurgevoelig object wordt ook wel ‘voorgrondbelasting’ genoemd. De geurbelasting van alle veehouderijen samen op enige locatie wordt ‘achtergrondbelasting’ genoemd. Dit is vergelijkbaar met het begrip cumulatieve stankhinder uit de ‘stankrichtlijnen’. Het verschil tussen voorgrondbelasting en achtergrondbelasting wordt toegelicht in de op afbeelding 3. Voorgrondbelasting Achtergrondbelasting 3 ouE/m3 11 ouE/m3

4 ouE/m3 6 ouE/m

3

Afbeelding 3. Voorgrondbelasting versus achtergrondbelasting

Onderzoek geurhinder veehouderijen Landgoed De Berkt Heesch Datum: 25 juli 2023 ; Referentie: Pittiger.333.v01

10

De Wgv kent geen normen voor de achtergrondbelasting of de mogelijkheid dergelijke normen te stellen. De achtergrondbelasting die optreedt of op kan treden is dan ook een gevolg van de aanwezige veehouderijen en de individuele geurbelasting. De gemeenteraad beoordeelt of de milieukwaliteit (de mate van geurhinder) die behoort bij een bepaalde achtergrondbelasting acceptabel is en of deze past binnen de doelstellingen voor een gebied.

3.4.

Geurbelasting versus geurhinder

In de Handreiking bij Wet geurhinder en veehouderij is beschreven hoe kan worden bepaald hoeveel geurhinder kan worden verwacht in een gebied, gelet op de geurbelasting die daar is berekend. Op grond van de berekende geurbelastingen wordt met behulp van de tabellen A (achtergrondbelasting) en B (voorgrondbelasting) uit bijlage 6 van de Handreiking de te verwachten geurhinderpercentages bepaald. Het hoogste geurhinderpercentage (voorgrondbelasting of achtergrondbelasting) is maatgevend voor de geursituatie. Deze percentages zijn bedoeld om een vertaalslag te maken tussen de waarden voor de geurbelasting en de milieukwaliteit. De percentages zijn afkomstig uit het ‘Geuronderzoek stallen intensieve veehouderij’ (PRA Odournet, 2001). De geursituatie wordt beschreven in termen van milieukwaliteit, onderverdeeld in acht categorieën van ‘zeer goed’ tot ‘extreem slecht’. Deze termen zijn afkomstig uit de ‘GGD-richtlijn geurhinder (oktober 2002)’. Dit is beschreven in bijlage 7 van de Handreiking. Een overzicht van de geurbelasting in relatie tot de geurhinderpercentages en de milieukwaliteit is te zien in tabel 2. Tabel 2.

Woon- en leefklimaat versus geurgehinderden versus geurbelasting Milieukwaliteit Geurgehinderden Voorgrondbelasting* Achtergrondbelasting* Zeer goed 0–5% 0 – 1,5 ouE/m3 0 - 3 ouE/m3 Goed 5 – 10 % 1,5 – 3,7 ouE/m3 3 - 8 ouE/m3 3 Redelijk goed 10 – 15 % 3,7 - 6,5 ouE/m 8 – 13 ouE/m3 3 Matig 15 – 20 % 6,5 – 10 ouE/m 13 – 20 ouE/m3 3 Tamelijk slecht 20 – 25 % 10 – 14 ouE/m 20 – 28 ouE/m3 3 Slecht 25 – 30 % 14 – 19 ouE/m 28 – 38 ouE/m3 3 Zeer slecht 30 – 35 % 19 – 25 ouE/m 38 – 50 ouE/m3 3 Extreem slecht 35 – 40 % 25 – 32 ouE/m 50 – 65 ouE/m3 * deze waarden gelden alleen voor concentratiegebieden, voor niet-concentratiegebieden bestaan andere waarden. De gemeente Bernheze ligt in een concentratiegebied.

De omschrijving van de milieukwaliteit kan niet op zichzelf worden gezien. De beleving van deze aanduidingen sluit het beste aan bij woongebieden. Ook dan is er in de beleving van geur een hele stap tussen de twee opeenvolgende categorieën, zoals ‘redelijk goed’ en ‘matig’. Het verschil in geur tussen twee klassen kan nabij de grens daartussen (op korte afstand) niet worden waargenomen. Het ‘gat’ bestaat alleen tekstueel, omdat de geurbelastingen en hinderpercentages op elkaar aansluiten. Voor de beoordeling van cumulatieve geurbelasting bij ruimtelijke plannen heeft de gemeente Bernheze de Beleidsregel ruimtelijke ontwikkelingen en geurhinder gemeente Bernheze 2013 vastgesteld. Hierin worden de volgende toetswaarden opgesomd:

Onderzoek geurhinder veehouderijen Landgoed De Berkt Heesch Datum: 25 juli 2023 ; Referentie: Pittiger.333.v01

11

Als de achtergrondbelasting geclassificeerd kan worden als ‘voldoende’ zijn er vanuit het deelaspect ‘cumulatieve geurhinder uit stallen van veehouderijen’ geen belemmeringen om mee te werken aan een ruimtelijke initiatief.

3.5.

Geurgevoelig object

Een geurgevoelig object is in de Wgv gedefinieerd als: 'gebouw, bestemd voor en blijkens aard, indeling en inrichting geschikt om te worden gebruikt voor menselijk wonen of menselijk verblijf en die daarvoor permanent of een daarmee vergelijkbare wijze van gebruik, wordt gebruikt'. Alleen een gebouw kan een geurgevoelig object zijn. Duidelijk is dat een woning een geurgevoelig object is, mits deze een positieve planologische bestemming heeft en feitelijk geschikt is en gebruikt wordt om in te wonen. Of een ander gebouw (niet zijnde een woning), bijvoorbeeld een bedrijfsgebouw een geurgevoelig object is moet worden beoordeeld aan de hand van de criteria die in de definitie verder zijn opgenomen. Het gebouw is bestemd voor menselijk verblijf. Gezien de toelichting op de Wgv betekent dit dat de locatie volgens een geschikte planologische bestemming een functie moet hebben voor menselijk verblijf. In een kantoorgebouw, werkruimte of expeditieruimte kunnen zich mensen ophouden. Het gebouw is blijkens aard, indeling en inrichting geschikt om te worden gebruikt voor menselijk verblijf. Het gebouw moet zodanig zijn (aard, indeling en inrichting) dat het feitelijk gezien ook mogelijk is om in het gebouw te verblijven. Als aan het voorgaande wordt voldaan zal dit in de praktijk normaliter ook het geval zijn.

Het gebouw wordt daarvoor (menselijk verblijf) permanent of een daarmee vergelijkbare wijze van gebruik, gebruikt. Onduidelijk is wat onder permanent of een daarmee vergelijkbare wijze van gebruik wordt verstaan. Waar de grens ligt in de mate van gebruik zal uit de jurisprudentie moeten blijken.

Onderzoek geurhinder veehouderijen Landgoed De Berkt Heesch Datum: 25 juli 2023 ; Referentie: Pittiger.333.v01

12

Gelet op de definitie wordt er van uitgegaan dat gebouwen, waarin zich gedurende langere tijd, vrijwel dagelijks (meerdere) mensen verblijven (in dit geval werken) aangemerkt worden als geurgevoelig object. Dit wordt bevestigd in jurisprudentie (onder andere ABRvS 200709155/1 van 24 december 2008, ABRvS 200801961/1 van 11 maart 2009, ABRvS 200902795/5/R3 van 14 oktober 2009 en ABRvS 201202274/1/A1 van 10 oktober 2012). Met de bestemmingsplanwijziging worden nieuwe geurgevoelige objecten mogelijk gemaakt.

3.6.

Bebouwde kom

Het begrip bebouwde kom is in de Wgv niet gedefinieerd, evenmin als in de Wet op de Ruimtelijke Ordening (Wro). In de Memorie van Toelichting bij het wetsvoorstel van de Wgv is aangegeven dat de grens van de bebouwde kom ‘niet wordt bepaald door de Wegenverkeerswetgeving, maar evenals in de ruimtelijke ordening door de aard van de omgeving’. Binnen een bebouwde kom is de op korte afstand van elkaar gelegen bebouwing geconcentreerd tot een samenhangende structuur. Als bebouwde kom wordt beschouwd: ‘het gebied dat door aaneengesloten bebouwing overwegend een woon- en verblijffunctie heeft’ en waarin (dus) veel mensen per oppervlakte-eenheid daadwerkelijk wonen of verblijven. InfoMil concludeert in haar handleiding behorend bij de Wgv dat het voor de hand ligt om voor de grenzen van de bebouwde kom aan te sluiten bij wat in de ruimtelijke ordening (het plaatselijke bestemmingsplan) daaronder wordt verstaan. Of een bepaalde omgeving een bebouwde kom is zal per geval moeten worden bepaald. Zoals gezegd is dit niet eenduidig gedefinieerd. De volgende zaken spelen in deze afweging en rol: - dichtheid bebouwing; - aard en structuur van de omgeving en bebouwing; - planologische karakter. Mogelijk dat ook de historische situatie een rol speelt.

Voor woningen gaan wij uit van een bebouwde kom, als deze in een woonwijk of woongebied zijn gelegen, waarbij de erven aan meerdere zijden aan elkaar aansluiten. Woningen die geconcentreerd zijn gelegen in een op zichzelf staande lintbebouwing beschouwen wij niet als bebouwde kom. Deze opvatting sluit aan bij de jurisprudentie over het begrip bebouwde kom zoals dat werd gehanteerd in de brochure veehouderij en Hinderwet (één van de 'stankrichtlijnen') en in de Stankwet. De beoogde geurgevoelig objecten maken geen onderdeel uit van een bebouwde kom.

Onderzoek geurhinder veehouderijen Landgoed De Berkt Heesch Datum: 25 juli 2023 ; Referentie: Pittiger.333.v01

13

4.

GEURBEOORDELING

In de omgeving van het plangebied liggen veehouderijen. Deze veehouderijen en de totale geuremissies zijn aangegeven op afbeelding 4.

Afbeelding 4. Veehouderijen en geuremissies

4.1.

Afstanden

In paragraaf 3.3.2 is toegelicht dat voor dieren waarvoor in de Rgv geen geuremissiefactoren zijn vastgesteld een afstand van 50 meter tussen het emissiepunt van een dierenverblijf en de gevel van een geurgevoelig object binnen het plangebied in acht moet worden genomen. Op afbeelding 5 en op de kaart in bijlage I zijn de afstandscontouren van 50 meter rondom de bouwvlakken van veehouderijen weergegeven. Voor de veehouderij aan Jonkerstraat 1TO is uitgegaan van de perceelsgrens. Het oostelijk deel van het agrarisch bouwvlak is niet eigendom van de veehouderij en betreft ook geen op zich zelf staande veehouderij.

Onderzoek geurhinder veehouderijen Landgoed De Berkt Heesch Datum: 25 juli 2023 ; Referentie: Pittiger.333.v01

14

Afbeelding 5. Afstanden

De bouwvlakken voor de beoogde woningen liggen buiten afstandscontouren van 50 meter rondom de bouwvlakken van de veehouderijen. Ten aanzien van afstanden is sprake van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat en de belangen van de veehouderijen worden niet geschaad. Hierbij is rekening gehouden met de maximale planologische mogelijkheden van de veehouderijen.

4.2.

Voorgrondbelasting

Gelet op de totale geuremissie en de afstand tot het plangebied zijn de veehouderijen aan Vinkelsestraat 67, Jonkerstraat 1TO en Holkampstraat 3 maatgevend voor de voorgrondbelasting. Andere veehouderijen hebben een lagere totale geuremissie en zijn verder weg gelegen. Voor elk deze veehouderijen is een berekening van de voorgrondbelasting uitgevoerd. De geurberekeningen voor Vinkelsestraat 67 en Jonkerstraat 1TO zijn uitgevoerd op basis van de omgekeerde werking van de Wgv, omdat op voorhand duidelijk is dat deze veehouderijen niet overbelast zijn op bestaande geurgevoelige objecten in de richting van het plangebied. Daarbij is gekozen voor een worst-case emissiepunt op rand van het bouwvlak, zo dicht mogelijk bij het plangebied. Voor de overige parameters is ook uitgegaan van een worstcase situatie.

Onderzoek geurhinder veehouderijen Landgoed De Berkt Heesch Datum: 25 juli 2023 ; Referentie: Pittiger.333.v01

15

Voor de veehouderij aan Holkampstraat 3 is uitgegaan van de vergunde parameters op emissiepuntniveau (volgens het milieudossier), omdat deze veehouderij wel overbelast is op bestaande geurgevoelige objecten in de richting van het plangebied. Hierbij is rekening gehouden dat volgens de handleiding van V-Stacks Vergunning bij grote, niet-ronde uitstroomopeningen (zoals bij een luchtwasser) uitgegaan moet worden van een diameter van 1,0 meter. De geurbelasting is berekend met het rekenprogramma V-Stacks vergunning 2020 (meest recente milieuhygiënische inzichten). De geurberekening is opgenomen in bijlage II. De emissiepunten en de toetspunten zijn aangegeven op afbeelding 6.

Afbeelding 6. Emissiepunt en toetspunten

De geurbelasting op de rand van de bouwvlakken aan de Vinkelsestraat bedraagt op zijn hoogst 6,9 ouE/m3. Er wordt voldaan aan de geurnorm van 8,0 ouE/m3. De veehouderijen wordt niet in de belangen geschaad. De geurbelasting op de rand van de bouwvlakken aan de Kasteellaan bedraagt op zijn hoogst 10,3 ouE/m3. Er wordt net niet voldaan aan de geurnorm van 10,0 ouE/m3. Echter, de geurbelasting op bestaande geurgevoelige objecten in de richting van het plangebied (zoals de woning aan Berktstraat 8) is hoger. De veehouderijen wordt niet in de belangen geschaad. Het woon- en leefklimaat wordt afgewogen in paragraaf 4.4

Onderzoek geurhinder veehouderijen Landgoed De Berkt Heesch Datum: 25 juli 2023 ; Referentie: Pittiger.333.v01

16

4.3.

Achtergrondbelasting

De achtergrondbelasting wordt gevormd door de geurbelasting van alle veehouderijen samen (zie paragraaf 3.3.3). De geuremissie is afkomstig van dieren waarvoor in de Regeling geurhinder en veehouderij (Rgv) een omrekeningsfactor is vastgesteld, zoals varkens, vleesvee, pluimvee, schapen en geiten. Bij een onderzoek naar de achtergrondbelasting worden alle veehouderijen binnen een straal van twee kilometer van het plangebied betrokken. Op basis van KRD Noord-Brabant (export 20-07-2023) zijn de relevante veehouderijen geselecteerd en zijn de totale geuremissie en de overige (algemene) parameters voor de geurberekeningen bepaald. Voor de maatgevende veehouderij aan Holkampstraat 3 is uitgegaan van de parameters op emissiepuntniveau, zoals bij de berekening van de voorgrondbelasting, zie paragraaf 4.2. De veehouderijgegevens zijn opgenomen in bijlage IV. De achtergrondbelasting is berekend met het verspreidingsmodel V-Stacks Gebied. De rekeninstellingen zijn als volgt:

De achtergrondbelasting is weergegeven op afbeelding 7 en op de kaart in bijlage III. De achtergrondbelasting is weergegeven in verschillende klassen van het woon- en leefklimaat (zie tabel 2 paragraaf 3.4).

Onderzoek geurhinder veehouderijen Landgoed De Berkt Heesch Datum: 25 juli 2023 ; Referentie: Pittiger.333.v01

17

Afbeelding 7. Achtergrondbelasting

De exact berekende achtergrondbelasting bedraagt: Cumulatieve geurbelasting op receptorpunten, zoals berekend RecepID X-coor Y-coor Geurnorm Geurbelasting [OU/m3] 101 163113 414246 20.00 7.62 TP01 102 163095 414174 20.00 7.35 TP02 103 162659 414156 20.00 8.54 TP03 104 162628 414164 20.00 8.31 TP04 105 162607 414191 20.00 7.92 TP05 Het woon- en leefklimaat wordt afgewogen in paragraaf 4.4

Onderzoek geurhinder veehouderijen Landgoed De Berkt Heesch Datum: 25 juli 2023 ; Referentie: Pittiger.333.v01

18

4.4.

Beoordeling woon- en leefklimaat

Uit voorgaande paragrafen blijkt dat ter plaatse van beoogde geurgevoelige objecten: - wordt voldaan aan de afstandseis van 50 meter; - aan de Vinkelsestraat de voorgrondbelasting op zijn hoogst 6,9 ouE/m3 bedraagt - aan de Kasteellaan de voorgrondbelasting op zijn hoogst 10,3 ouE/m3 bedraagt - de achtergrondbelasting op zijn hoogst 8,5 ouE/m3 bedraagt. Omdat bouwvlakken van veehouderijen op grote afstand van het plangebied zijn gelegen (meer dan 50 meter) kan worden gesteld dat ten aanzien van afstanden sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat. De hoogst berekende voorgrondbelasting bedraagt 6,9 ouE/m3 bij de woningen aan de Vinkelsestraat en 10,3 ouE/m3 bij de woningen aan de Kasteellaan (dit betreft het beoogde kantoor en de mantelzorgwoning). Deze waarden voor de voorgrondbelasting komt volgens tabel 2 in paragraaf 3.4 overeen met een ‘matig’ en ‘tamelijk slecht’ woon- en leefklimaat. In paragraaf 3.3.1 is toegelicht dat de geurnorm voor geurgevoelige objecten 8,0 ouE/m3 bedraagt bij de woningen aan de Vinkelsestraat en 10,3 ouE/m3 bedraagt bij de woningen aan de Kasteellaan. Het woon- en leefklimaat is ongeveer gelijk aan of beter dan het woonen leefklimaat dat op grond van de geurnorm aanvaardbaar wordt geacht.

Uit jurisprudentie (uitspraak ABRvS 200900801/1/R3 van 7 oktober 2009) blijkt dat als de individuele geurnorm of afstand wordt overschreden, dit niet met zich brengt dat geen sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat. Uit latere jurisprudentie blijkt dat hierbij ook de achtergrondbelasting moet worden beschouwd. De achtergrondbelasting wordt hieronder beschouwd. Het bevoegd gezag beslist of de berekende waarden voor de voorgrondbelasting aanvaardbaar zijn. Voor de voorgrondbelasting van de veehouderij aan Holkampstraat 3 kan daarbij in overweging worden genomen dat sprake is van een maximale situatie. In een toekomstige situatie kan de geurbelasting alleen maar afnemen, omdat de veehouderij overbelast is op bestaande geurgevoelige objecten. De toekomstige bewoners kunnen het woon- en leefklimaat meewegen in hun overweging zich hier te vestigen. De hoogst berekende achtergrondbelasting bedraagt 8,5 ouE/m3. Deze waarde komt volgens tabel 2 in paragraaf 3.4 overeen met een ‘redelijk goed’ woon- en leefklimaat. In paragraaf 3.3.1 is toegelicht dat de geurnorm voor geurgevoelige objecten binnen het plangebied 8,0 of 10,0 ouE/m3 bedraagt. Het woon- en leefklimaat is beter dan het ‘matig’ en ‘tamelijk slecht’ woon- en leefklimaat dat op grond van de geurnorm aanvaardbaar wordt geacht.

De achtergrondbelasting voldoet ook aan de waarde van 20 ouE/m3 welke volgens de Beleidsregel ruimtelijke ontwikkelingen en geurhinder gemeente Bernheze 2013 aanvaardbaar wordt geacht voor ontwikkelingen in het buitengebied.

Onderzoek geurhinder veehouderijen Landgoed De Berkt Heesch Datum: 25 juli 2023 ; Referentie: Pittiger.333.v01

19

5.

CONCLUSIE

In dit onderzoek is de geur van veehouderijen ten aanzien van het plan Landgoed De Berkt in Heesch onderzocht. In deze conclusie wordt antwoord gegeven op de onderzoeksvragen, zoals gesteld in paragraaf 1.2. In hoofdstuk 4 van dit rapport is toegelicht dat sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat en dat de belangen van veehouderijen niet worden geschaad. Geurhinder van veehouderijen vormt geen belemmering voor het plan.

Onderzoek geurhinder veehouderijen Landgoed De Berkt Heesch Datum: 25 juli 2023 ; Referentie: Pittiger.333.v01

20

BIJLAGE

I. AFSTANDSCONTOUR

Onderzoek geurhinder veehouderijen Landgoed De Berkt Heesch Datum: 25 juli 2023 ; Referentie: Pittiger.333.v01

21

BIJLAGE

II. BEREKENING VOORGRONDBELASTING

Onderzoek geurhinder veehouderijen Landgoed De Berkt Heesch Datum: 25 juli 2023 ; Referentie: Pittiger.333.v01

22

Gegenereerd op: 20-07-2023

berekend met : V-Stacks Vergunning 2020 Release juli 2020

(c) DNV GL

Page 1

Naam van de berekening: Vinkelsestraat 67 Heesch Gemaakt op: 2023-07-20 12:25:43 Rekentijd: 0:00:19 Naam van het bedrijf: Vinkelsestraat 67 Heesch Berekende ruwheid: 0,294 m

Brongegevens: Volgnr. BronID 1

Rand bouwvlak

X-coord. 163 265

Y-coord. 414 315

EP Hoogte 6,0

EP Diam. 0,5

Geur gevoelige locaties: Volgnr. BronID

X-coord.

Y-coord.

Geurnorm

Geurbelasting

2

TP01

163 113

414 246

8,0

6,9

3

TP02

163 095

414 174

8,0

4,2

4

TP03

162 659

414 156

10,0

0,9

5

TP04

162 628

414 164

10,0

0,8

6

TP05

162 607

414 191

10,0

0,7

EP Uittr. snelh. E-Aanvraag 4,00

25 436

Geb. Hoogte 6,0

Gegenereerd op: 20-07-2023

berekend met : V-Stacks Vergunning 2020 Release juli 2020

(c) DNV GL

Page 2

Gegenereerd op: 20-07-2023

berekend met : V-Stacks Vergunning 2020 Release juli 2020

(c) DNV GL

Page 1

Naam van de berekening: Jonkerstraat 1TO Heesch Gemaakt op: 2023-07-20 12:28:17 Rekentijd: 0:00:19 Naam van het bedrijf: Jonkerstraat 1TO Heesch Berekende ruwheid: 0,204 m

Brongegevens: Volgnr. BronID 1

Rand bouwvlak

X-coord. 162 537

Y-coord. 414 192

EP Hoogte 1,5

EP Diam. 0,5

Geur gevoelige locaties: Volgnr. BronID

X-coord.

Y-coord.

Geurnorm

Geurbelasting

2

TP01

163 113

414 246

8,0

0,0

3

TP02

163 095

414 174

8,0

0,0

4

TP03

162 659

414 156

10,0

0,0

5

TP04

162 628

414 164

10,0

0,0

6

TP05

162 607

414 191

10,0

0,1

EP Uittr. snelh. E-Aanvraag 0,40

31

Geb. Hoogte 1,5

Gegenereerd op: 20-07-2023

berekend met : V-Stacks Vergunning 2020 Release juli 2020

(c) DNV GL

Page 2

Gegenereerd op: 20-07-2023

berekend met : V-Stacks Vergunning 2020 Release juli 2020

(c) DNV GL

Page 1

Naam van de berekening: Holkampstraat 3 Vinkel Gemaakt op: 2023-07-20 13:04:59 Rekentijd: 0:00:34 Naam van het bedrijf: Holkampstraat 3 Vinkel Berekende ruwheid: 0,139 m

Brongegevens: Volgnr. BronID

X-coord.

Y-coord.

EP Hoogte

EP Diam.

EP Uittr. snelh. E-Aanvraag

Geb. Hoogte

1

Stal 1

162 409

413 812

4,7

0,6

4,00

8 027

4,0

2

Stal 2+8

162 491

413 725

2,9

1,0

3,50

6 866

4,4

3

Stal 4

162 445

413 781

3,2

0,5

4,00

16 540

3,6

4

Stal 6

162 431

413 805

4,3

0,5

4,00

22 554

4,0

5

Stal 7

162 380

413 729

5,7

1,0

4,50

20 864

4,5

6

Stal 9

162 448

413 715

7,0

1,0

0,96

4 572

5,1

7

Stal 1+10+11

162 462

413 704

5,0

1,0

4,00

29 735

4,5

Geur gevoelige locaties: Volgnr. BronID

X-coord.

Y-coord.

Geurnorm

Geurbelasting

8

TP01

163 113

414 246

8,0

9

TP02

163 095

414 174

8,0

4,1 4,4

10

TP03

162 659

414 156

10,0

10,3

11

TP04

162 628

414 164

10,0

10,3

12

TP05

162 607

414 191

10,0

9,7

13

Berktstraat 8

162 579

414 054

10,0

15,9

Gegenereerd op: 20-07-2023

berekend met : V-Stacks Vergunning 2020 Release juli 2020

(c) DNV GL

Page 2

BIJLAGE

III. KAART ACHTERGRONDBELASTING

Onderzoek geurhinder veehouderijen Landgoed De Berkt Heesch Datum: 25 juli 2023 ; Referentie: Pittiger.333.v01

23

BIJLAGE

IV. VEEHOUDERIJGEGEVENS

Onderzoek geurhinder veehouderijen Landgoed De Berkt Heesch Datum: 25 juli 2023 ; Referentie: Pittiger.333.v01

24

Bijlage IV - Veehouderijgegevens IDNR

X 1001 1002 1003 1004 1005 1006 1007 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030 2031 2032 2033 2034

Y 162409 162491 162445 162431 162380 162448 162462 163333 163301 162521 161035 162278 162168 161705 161705 164039 164706 164633 164386 164342 164358 161473 162503 163125 163113 163151 163643 162189 162997 163556 162851 163954 164311 164272 164139 164154 163756 163961 163045 163845 163146

EPH 413812 413725 413781 413805 413729 413715 413704 414411 414360 414199 414731 415647 415287 414693 413860 413920 413808 413874 413873 413666 414088 413139 413296 412822 412570 413202 412767 412699 413281 412585 412860 412403 413540 413322 412942 413071 412663 412695 415916 412345 412222

GEBH 4.7 2.9 3.2 4.3 5.7 7 5 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6

DIAM 4 4.4 3.6 4 4.5 5.1 4.5 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6

UITTR 0.6 1 0.5 0.5 1 1 1 0.5 0.5 0.5 0.5 0.5 0.5 0.5 0.5 0.5 0.5 0.5 0.5 0.5 0.5 0.5 0.5 0.5 0.5 0.5 0.5 0.5 0.5 0.5 0.5 0.5 0.5 0.5 0.5 0.5 0.5 0.5 0.5 0.5 0.5

EVERG EMAX Adres 4 8027 8027 Holkampstraat 3 5383KB Vinkel 3.5 6866 6866 Holkampstraat 3 5383KB Vinkel 4 16540 16540 Holkampstraat 3 5383KB Vinkel 4 22554 22554 Holkampstraat 3 5383KB Vinkel 4.5 20864 20864 Holkampstraat 3 5383KB Vinkel 0.96 4572 4572 Holkampstraat 3 5383KB Vinkel 4 29735 29735 Holkampstraat 3 5383KB Vinkel 4 9200 9200 Vinkelsestraat 65 5384SC Heesch 4 25435.6 25435.6 Vinkelsestraat 67 5384SC Heesch 4 31.2 31.2 Jonkerstraat 1TO 5384TJ HEESCH 4 1637.6 1637.6 Koksteeg 18 5383KA Vinkel 4 0 0 Achterste Groes 15 5384VG Heesch 4 22269.3 22269.3 Zoggelsestraat 100A 5384VE Heesch 4 0 0 Zoggelsestraat 97 5384VD HEESCH 4 1068 1068 Holkampstraat 15 5383KC Vinkel 4 36769.7 36769.7 Vosbergstraat 20 5384ST Heesch 4 31387.5 31387.5 Vosbergstraat 30 5384ST Heesch 4 0 0 Vosbergstraat 31 5384ST Heesch 4 0 0 Grolderseweg 9A 5384TM Heesch 4 77516 77516 Grolderseweg 11 5384TM Heesch 4 84578 84578 Grolderseweg 9 5384TM Heesch 4 0 0 Vinkelsestraat 102 5383KN Vinkel 4 5520 5520 Vinkelsestraat 74 5383KM Vinkel 4 32271.6 32271.6 Loosbroeksestraat 12 5384SV Heesch 4 1602 1602 Loosbroeksestraat 18 5384SV Heesch 4 0 0 Loosbroeksestraat 7 5384SV Heesch 4 25920 25920 Aardenbaan 13 5384SW Heesch 4 0 0 Bleekeseweg 3 5383KS Vinkel 4 10647.6 10647.6 Loosbroeksestraat 4 5384SV Heesch 4 63999.6 63999.6 Aardenbaan 6 5384SW Heesch 4 16441.6 16441.6 Huis Deelen 3 5384TZ Heesch 4 54665.4 54665.4

Venhofstraat 3 5384SZ Heesch 4 38871.2 38871.2 Grolderseweg 13 5384TM Heesch 4 96875.1 96875.1 Grolderseweg 15 5384TM Heesch 4 0 0 Grolderseweg 23 5384TM Heesch 4 0 0 Grolderseweg 20 5384TN Heesch 4 26179.5 26179.5 Aardenbaan 8 5384SW Heesch 4 27819.2 27819.2 Grolderseweg 22 5384TN Heesch 4 24013.56 24013.56 Bosschebaan 27 5384VX Heesch 4 67759.84 67759.84 Venhofstraat 4 5384SZ Heesch 4 152668 152668 Loosbroeksestraat 17 5384SV Heesch

Bedrijfstype Vleesvarkens Vleesvarkens Vleesvarkens Vleesvarkens Vleesvarkens Vleesvarkens Vleesvarkens Paarden Vleesvarkens Paarden Melkrundvee Paarden Zeugen Melkrundvee Melkrundvee Zeugen Vleeskuikens Melkrundvee Paarden Zeugen Vleesvarkens Paarden Melkrundvee Zeugen Melkrundvee Melkrundvee Leghennen Melkrundvee Zeugen Zeugen Melkrundvee Vleesvarkens Vleesvarkens Vleesvarkens Melkrundvee Melkrundvee Vleeskuikens Vleesvee Leghennen Vleesvarkens Vleesvarkens

Stal Stal 1 Stal 2+8 Stal 4 Stal 6 Stal 7 Stal 9 Stal 1+10+11 n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t.