Oude Veghelsedijk 22, Vorstenbosch_Toelichting

Oude Veghelsedijk 22, Vorstenbosch

bestemmingsplan Oude Veghelsedijk 22, Vorstenbosch

Inhoudsopgave

Toelichting

2 sch" (vastgesteld)

3

bestemmingsplan "Oude Veghelsedijk 22, Vorstenbo

bestemmingsplan Oude Veghelsedijk 22, Vorstenbosch

Toelichting

bestemmingsplan "Oude Veghelsedijk 22, Vorstenbosch" (vastgesteld) 3

Toelichting bestemmingsplan

Gemeente xx Oude Veghelsedijk 22, Vorstenbosch

Titel - straat+plaats

0

Colofon

Gemeente

Gemeente Bernheze

Planlocatie

Oude Veghelsedijk 22, Vorstenbosch

Datum

04-03-2024

Status

Vastgesteld

IMRO-code

NL.IMRO.1721.BPOudeVeghels22VTB-VG01

Opgesteld door

Van Dun Ontwerp & Planologie Raadhuisstraat 32 5126 CJ Gilze T. 013 519 94 58 Postel 8 5711 ET Someren T. 0493 745 015 E. info@ontwerp-planologie.nl I. www.ontwerp-planologie.nl

Auteur

T. van Hooijdonk

Projectleider

M. Gerards

Inhoudsopgave 1. Inleiding ........................................................................................................... 5 1.1.

Aanleiding en doel ............................................................................................. 5

1.2.

Ligging plangebied ............................................................................................ 6

1.3.

Geldend planologisch regime .............................................................................. 6

1.4.

Procedure ......................................................................................................... 7

1.5.

Leeswijzer ........................................................................................................ 8

2. Planbeschrijving ............................................................................................... 9 2.1.

Bestaande situatie ............................................................................................. 9

2.2.

Beoogde situatie ............................................................................................. 11

3. Beleidskader ................................................................................................... 17 3.1.

Rijksbeleid ...................................................................................................... 17

3.1.1. 3.1.2. 3.1.3. 3.2.

Provinciaal beleid ............................................................................................ 18

3.2.1. 3.2.2. 3.2.3. 3.3.

Nationale omgevingsvisie .......................................................................... 17 Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte ...................................................... 17 Ladder duurzame verstedelijking ................................................................ 18 Omgevingsvisie Noord-Brabant .................................................................. 18 Structuurvisie 2010 – partiële herziening 2014 ............................................ 19 Interim Omgevingsverordening Noord-Brabant ............................................ 20

Gemeentelijk beleid ......................................................................................... 27

3.3.1. Structuurvisie Bernheze ............................................................................. 27 3.3.2. Omgevingsvisie Bernheze 2040 .................................................................. 28 3.3.3. Visie kernrandzones en actualisatie bebouwingsconcentraties ....................... 29 3.3.4. Landschapsbeleidsplan 2012 - 2022 ........................................................... 30 3.3.5. Woonvisie Bernheze 2016-2021 ................................................................. 32 3.3.6. Beleidsnotitie aanpak VAB Bernheze en de doorvertaling van dit beleid in bestemmingsplan herziening vrijkomende agrarische bebouwing Bernheze 2018, vastgesteld 10 december 2020 ................................................................................ 32 3.3.7. Bestemmingsplan ..................................................................................... 32 4. Milieuhygiënische en planologische aspecten ................................................ 33 4.1.

Milieueffectrapportage en vormvrije m.e.r.-beoordeling ...................................... 33

4.2.

Waterhuishouding ........................................................................................... 33

4.2.1. 4.2.2. 4.2.3. 4.3.

Natuur............................................................................................................ 37

4.3.1. 4.3.2. 4.4.

Waterrelevant beleid ................................................................................. 33 Bestaande waterhuishoudkundige situatie ................................................... 36 Beoogde waterhuishoudkundige situatie ..................................................... 36 Natuurnetwerk Nederland (NNN)................................................................ 37 Wet natuurbescherming ............................................................................ 38

Cultuurhistorie, aardkunde en archeologie ......................................................... 41

4.4.1. 4.4.2.

Cultuurhistorie en aardkunde ..................................................................... 41 Archeologie .............................................................................................. 43

4.5.

Bodemkwaliteit ............................................................................................... 46

4.6.

Spuitzones ...................................................................................................... 47

4.7.

Bedrijven en milieuzonering ............................................................................. 48

4.8.

Geur .............................................................................................................. 51

4.8.1. 4.8.2. 4.9.

Omgekeerde werking ................................................................................ 52 Woon- en leefklimaat ................................................................................ 54

Luchtkwaliteit.................................................................................................. 56

4.9.1. 4.9.2.

Niet in betekenende mate.......................................................................... 56 Woon- en leefklimaat ................................................................................ 56

4.10.

Geluid ......................................................................................................... 58

4.11.

Verkeer en parkeren..................................................................................... 59

4.12.

Externe veiligheid......................................................................................... 59

4.12.1. 4.12.2. 4.12.3.

Achtergrond ............................................................................................. 59 Toetsing aan beleid................................................................................... 60 Verantwoording ........................................................................................ 60

4.13.

Technische infrastructuur ............................................................................. 62

4.14.

Volksgezondheid .......................................................................................... 62

5. Juridische planbeschrijving ............................................................................ 68 5.1.

Juridische achtergrond ..................................................................................... 68

5.2.

Toelichting verbeelding .................................................................................... 68

5.3.

Toelichting regels ............................................................................................ 68

6. Uitvoerbaarheid .............................................................................................. 70 6.1.

Financiële uitvoerbaarheid................................................................................ 70

6.2.

Maatschappelijke uitvoerbaarheid ..................................................................... 70

6.2.1. 6.2.2.

Vooroverleg en omgevingsdialoog .............................................................. 70 Zienswijzen en beroep .............................................................................. 70

7. Bijlagen .......................................................................................................... 71

7.1. Landschapsplan Oude Veghelsedijk en Economische berekening kwaliteitsverbetering .................................................................................................. 71 7.2. Invoergegevens en AERIUS berekening gebruiksfase ......................................... 71 7.3. Invoergegevens en AERIUS berekening sloop en bouwfase ................................. 71 7.4. Ecologische Quickscan Brabant Eco................................................................... 71 7.5. Archeologisch Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek ..................... 71 7.6. Archeologisch proefsleuvenonderzoek ............................................................... 71 7.7. Verkennend bodemonderzoek .......................................................................... 71 7.8. Aanvullend asbest en PCB onderzoek ................................................................ 71 7.9. Voorgrondberekening geur ............................................................................... 71 7.10. Achtergrondberekening geur ......................................................................... 71 7.11. Akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai ....................................................... 71

7.12. 7.13.

Verslag van de omgevingsdialoog .................................................................. 71 Ruimte voor Ruimte titel ............................................................................... 71

1. Inleiding In dit hoofdstuk komen de aanleiding en het doel, de ligging van de planlocatie, het geldend planologisch regime en de procedure aan bod. Daarnaast is in dit hoofdstuk een leeswijzer opgenomen. 1.1. Aanleiding en doel Initiatiefnemer heeft onlangs de locatie Oude Veghelsedijk 22 aangekocht voor eigen gebruik en is voornemens deze locatie in gebruik te nemen als een woonfunctie. Dit voornemen heeft initiatiefnemer kenbaar gemaakt middels een principeverzoek dat op 20 november 2019 is ingediend. Op 4 juni 2020 heeft de gemeente per e-mail een ambtelijke reactie gestuurd gebaseerd op het VABbeleid en de gemeentelijke visie op de kernrandzones van Vorstenbosch. Op basis van deze reactie is het verzoek nader uitgewerkt en afgestemd. Op 6 februari 2021 is een aanvullende notitie opgesteld en aangeleverd waarin de conclusies van het onderlinge overleg zijn verwoord met het verzoek tot het nemen van een principebesluit door het college van burgemeester en wethouders alvorens aan de slag te gaan met het vervolg ofwel een zogenoemd postzegelplan. Doel is om het bouwvlak van de iv-locatie Oude Veghelsedijk 22 te saneren, bebouwing te slopen, milieuvergunning in te leveren en hiervoor 2 bouwvlakken ‘wonen’ te realiseren, 1 bouwvlak als nieuwvestiging ten behoeve van de realisatie van een ruimte-voor-ruimtewoning en 1 bouwvlak als herbestemming van het agrarisch bouwvlak.

Figuur 1: Stedenbouwkundig- en landschappelijk inpassingsplan principeverzoek

Op 2 maart 2021 is kenbaar gemaakt dat het college van burgemeester en wethouders de uitvoering van dit principeverzoek met inachtneming van een aantal voorwaarden voorstelbaar achten. Deze in principemedewerking onder voorwaarden is officieel medegedeeld per brief op 15 maart 2021. Wat betreft de herbestemming wordt medewerking verleend aan één woning van 750m3 met een bijgebouw van 500m2 op de zuidelijke kavel en één ruimte-voor-ruimtewoning met de daarvoor Bestemmingsplan – Oude Veghelsedijk 22, Vorstenbosch

5

gebruikelijke maatvoering van 1000m3 en een bijgebouw van 100m2 op de noordelijke kavel. De benodigde ruimte-voor-ruimtetitel zal door initiatiefnemer elders verworven dienen te worden en de nu aanwezige bebouwing wordt volledig gesloopt. De indeling zoals weergegeven in figuur 1 is voorstelbaar wat betreft bouwvolumes. De stedenbouwkundige en landschappelijke inpassing zal in het kader van het bestemmingsplan nader worden uitgewerkt en ook worden getoetst. Later in deze toelichting wordt dit nader onderbouwd. 1.2. Ligging plangebied Het plangebied is gelegen in het buitengebied van de gemeente Bernheze ten zuidoosten van de kern Vorstenbosch. De her te bestemmen kavel ligt aan de Oude Veghelsedijk 22. Op deze kavel wordt teven de ruimte-voor-ruimtewoning gerealiseerd. Het plangebied is kadastraal bekend onder de nummers 298 en 301.

Figuur 2: Ligging en luchtfoto plangebied (bron: Ruimtelijke plannen)

1.3. Geldend planologisch regime Conform het vigerende bestemmingsplan ‘Buitengebied Bernheze’, aldus vastgesteld op 10-09-2014 en onherroepelijk op 08-10-2014, heeft het plangebied de volgende bestemmingen en aanduidingen toegekend gekregen: Enkelbestemming ‘Agrarisch’; Dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie 2’; Dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie 3’; Bouwvlak; Functieaanduiding ‘intensieve veehouderij’; Maatvoering ‘aantal bedrijfswoningen’: 1 ; Gebiedsaanduiding ‘groenblauwe mantel’; Gebiedsaanduiding ‘reconstructiewetzone – extensiveringsgebied’; Gebiedsaanduiding ‘vrijwaringszone – molenbiotoop’ Gebiedsaanduiding ‘wro-zone – woonwerkontwikkelingsgebied’.

Bestemmingsplan – Oude Veghelsedijk 22, Vorstenbosch

6

Figuur 3: Uitsnede verbeelding bestemmingsplan 'Buitengebied Bernheze'

Tot 07-04-2020 was er op de locatie een milieuvergunning in het kader van het activiteitenbesluit voor het houden van 250 vleeskalveren en 1200 vleesvarkens. Actueel is er een melding voor 5 paarden en 2 pony’s. Conform de regels van het vigerende bestemmingsplan is het niet rechtstreeks toegestaan om ter plaatse van het plangebied de locatie te gebruiken ten behoeve van burgerbewoning. Wel zijn hiertoe afwijkings- of wijzigingsbevoegdheden opgenomen, maar hierin is de mogelijkheid voor het toevoegen van een ruimte-voor-ruimtewoning niet meegenomen. Om deze reden is een herziening van het bestemmingsplan noodzakelijk. 1.4. Procedure Voor het beoogde initiatief dient een partiële herziening van het bestemmingsplan te worden vastgesteld, conform artikel 3.1 van de Wet ruimtelijke ordening (Wro). Het bestemmingsplan doorloopt als volgt de procedure. Allereerst wordt er een voorontwerpbestemmingsplan opgesteld waarin onderbouwd wordt dat het initiatief voldoet aan het gemeentelijk en provinciaal beleid en aan alle relevante milieu- en ruimtelijke ordeningsaspecten. In deze fase wordt overleg gevoerd met de gebruikelijke overlegpartners zoals gemeente, provincie en waterschap. Eventuele opmerkingen worden verwerkt in het ontwerpbestemmingsplan. Volgens artikel 3.8 Wro is op de voorbereiding van een bestemmingsplan afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) van toepassing.

Dit houdt in dat het ontwerpbestemmingsplan gedurende 6 weken voor iedereen ter inzage wordt gelegd. Tijdens deze periode van 6 weken kan een ieder zienswijzen kenbaar maken. Gedurende de inzagetermijn ligt het ontwerpbestemmingsplan (verbeelding, regels en toelichting, inclusief bijbehorende bijlagen) ter inzage. Binnen 12 weken nadat het ontwerpbestemmingsplan ter inzage heeft gelegen, moet de gemeente beslissen over de vaststelling van het bestemmingsplan. Hierbij worden eventuele zienswijzen in acht genomen.

Bestemmingsplan – Oude Veghelsedijk 22, Vorstenbosch

7

Nadat het bestemmingsplan is vastgesteld, wordt het opnieuw 6 weken ter inzage gelegd. Binnen deze 6 weken kunnen belanghebbenden die tijdig zienswijzen kenbaar hebben gemaakt bij het ontwerp en belanghebbenden die kunnen aantonen dat zij niet in de gelegenheid zijn geweest om tijdig zienswijzen kenbaar te maken, beroep indienen bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Als er geen beroep wordt ingesteld, dan is het bestemmingsplan daags na afloop van de beroepsperiode onherroepelijk. Zodra het bestemmingsplan in werking is getreden kunnen de benodigde omgevingsvergunningen voor het beoogde initiatief worden aangevraagd. 1.5. Leeswijzer In deze toelichting zijn in het eerste hoofdstuk een inleiding op het initiatief gegeven, waarin de aanleiding, het doel, de ligging van het plangebied, het geldend planologische regime en de te doorlopen procedure zijn beschreven. In hoofdstuk 2 worden de bestaande en beoogde situatie omschreven. Het van toepassing zijnde nationaal, provinciaal en gemeentelijk beleid wordt uiteengezet in hoofdstuk 3. Hierna worden in hoofdstuk 4 de milieuhygiënische en planologische aspecten beschreven. De juridische achtergrond van het bestemmingsplan, een toelichting op de verbeelding en een toelichting op de regels wordt gegeven in hoofdstuk 5.

De financiële en maatschappelijke uitvoerbaarheid van het initiatief wordt verantwoord in hoofdstuk 6.

Bestemmingsplan – Oude Veghelsedijk 22, Vorstenbosch

8

2. Planbeschrijving In dit hoofdstuk worden de bestaande en beoogde situatie beschreven. Hierin komt naar voren welke veranderingen er plaatsvinden binnen de planlocatie. 2.1. Bestaande situatie Het plangebied beslaat het voormalige intensieve, agrarische bedrijf aan de Oude Veghelsedijk 22 te Vorstenbosch. Het plangebied ligt in het buitengebied van gemeente Bernheze, 50 meter ten zuiden van de kern Vorstenbosch, aan de Oude Veghelsedijk. De naaste omgeving heeft een landelijk en halfopen karakter op een oude dekzandrug. De Oude Veghelsedijk heeft aan beide zijde groene bermen met een ondiepe watergang. Er staan geen laanbomen nabij het plangebied. In de omgeving van het plangebied staan enkele boerderijen met bijbehorende schuren en een burgerwoning met bijgebouw. Tussen de bebouwing is veel zicht op agrarische grond met groenstructuren. Ten noorden van het plangebied ligt een bolle akker. Binnen het plangebied staat een bedrijfswoning uit 1965. De bedrijfswoning heeft een tuin aan de noordzijde met hoge haag aan de straatzijde. Achter de woning staan oude bedrijfsgebouwen voor het houden van varkens. Het betreffen drie bedrijfsgebouwen van achtervolgend 462m2, 586m2 en 109m2. Rondom de schuren liggen weides en een uitloopterrein voor de paarden.

Figuur 4: Huidige situatie plangebied

Het plangebied kent twee inritten, één privé-inrit naar de bedrijfswoning en bijgebouw en één zakelijke inrit ten noorden van de varkensschuren. De noordelijke inrit wordt begeleid door een houtsingel met fruitbomen, wilgen en meidoorn. De singel is verwaarloosd.

Bestemmingsplan – Oude Veghelsedijk 22, Vorstenbosch

9

Aan de zuidzijde, op de grens met buurman zuid, staat een rij rode beuken en daarna knotwilgen. Tussen de beuken en knotwilgen ligt verharding voor het in en uitrijden van de veldschuur van de buurman. De boom in de weide tussen de rij rode beuken en bedrijfswoning is inmiddels gekapt. In dezelfde weide staan aan de straatzijde knotberken. Een deel is dood en in slechte staat. Op het terrein staat hier en daar groen in de vorm van struweel of boom. Deze zijn veelal uitheems of in slechte staat. Het plangebied ligt op een oude lange dekzandrug. Deze loopt van Erp naar Vorstenbosch, parallel aan de beek De Leijgraaf. Dit is een uitermate geschikte combinatie om op de omliggende gronden landbouw te bedrijven. De meer droge delen (witte kavels) waren geschikt voor akkerbouw, de vochtige delen voor hooiland (licht groene kavels) en de ongeschikte grond voor landbouw bleef ongemoeid. Dit bleef moeras; te nat om te bewerken. Het plangebied ligt aan de rand van de hoge dekzandrug op de overgang naar het beekdal van de Leijgraaf. In 1893 zien we reeds activiteiten aan de Leijgraafweg met strokenverkaveling binnen het plangebied. Op de kaart in 1900 zien we duidelijk de ‘bolle akkers’; hoger gelegen delen in het landschap door aanvoeren van mest en plaggen uit de potstallen voor de vruchtbare gronden in de akkerbouw. Deze liggen ten noorden van het plangebied.

Figuur 5: Historische kaart plangebied (paars) en omgeving 1893 en 1900

De verkaveling in en rondom het plangebied was willekeurig. De randen van de akkers en hooilanden zijn begroeid met houtsingels, struweelhagen en bomenrijen om deze randen te markeren en het vee te keren. Tevens dienden deze houtopslag voor gerief en als houtvoorraad voor de kachel. De zandpaden werden beplant met laanbomen. Met de ruilverkaveling zijn de smalle kavels met randbeplanting grotendeels verloren gegaan en hebben plaatsgemaakt voor grote blokverkaveling. Ook is binnen het plangebied in deze periode de bedrijfswoning met varkensschuren gebouwd. Inmiddels zijn enkele boeren gestopt, schuren gesloopt en de bedrijfswoning omgeschakeld naar burgerwoning. De gronden in de omgeving worden nu vooral in gebruik genomen voor akkerbouw en voor het grazen van schapen en paarden. Daarnaast is de kom van Vorstenbosch uitgebreid op een deel van de bolle akker.

Bestemmingsplan – Oude Veghelsedijk 22, Vorstenbosch

10

Figuur 6: Historische kaart plangebied (paars) en omgeving 1968 en 2017

2.2. Beoogde situatie Voorgenoemde kwaliteiten en kenmerken hebben de basis gevormd voor het stedenbouwkundig en landschappelijk ontwerp van de beoogde ruimtelijke ontwikkeling. In de bijlage is het stedenbouwkundig en landschappelijk inpassingsplan inclusief beplantingsplan voor het plangebied opgenomen. De ligging van de nieuwe ruimte-voor-ruimtewoning en de te verplaatsen woning worden gelegitimeerd in de stedenbouwkundige opzet. Daarin worden uitgangspunten voor de nieuwe woningen met de bijgebouwen en inritten vastgelegd. Met de landschappelijke inpassing wordt de stedenbouwkundige opzet ingepast in haar omgeving. In de beoogde situatie zal gefaseerd alle voormalige agrarische bedrijfsbebouwing worden geamoveerd. Het voormalige perceel zal worden opgesplitst een enerzijds een kavel betreffende het herbestemde, voormalige agrarische bouwvlak en anderzijds een kavel voor de ruimte-voor-ruimtewoning. Zuidelijke kavel = herbestemming Herbestemming naar enkelbestemming ‘wonen’ Gebruik makend van VAB-beleid Sloop van voormalige agrarische opstallen Inleveren milieuvergunning Stikstofwinst Verkleinen agrarisch bouwvlak Woning 750m3 Bijgebouw 500m2 Bedrijf aan huis 400m2 (Dagbesteding) Landschappelijke inpassing

Noordelijke kavel = rvr-kavel Nieuwvestiging ‘wonen’ Gebruik makend van regeling ruimte-v-ruimte Gebaseerd op visie kernrandzones Binnen bestaand ruimtebeslag Woning 1000m3 Bijgebouw 100 m2 Landschappelijke inpassing

Stedenbouwkundige opzet De bestaande bedrijfswoning en boerderij ten zuiden van het plangebied zijn de enige twee woningen aan de Oude Veghelsedijk tussen de bolle akker en de Leijgraaf. Deze woningen staan licht gedraaid ten opzichte van de rijbaan. Vermoedelijk heeft dit te maken met de oude loop van de Oude Veghelsedijk rond 1900. Dit verklaart ook de schuine verkaveling ten opzichte van de rijbaan. Op basis van de rooilijn van de woning aan Oude Veghelsedijk 24 zijn de twee nieuwe woningen opgezet. Deze staan trapsgewijs aan de Oude Veghelsedijk, op redelijke afstand tot de weg. Hierdoor sluiten zij aan bij de bestaande woning en blijven ze buiten de milieucontour van de overliggende buurman. De nieuwe woning ter vervanging van bedrijfswoning wordt op het zuidelijke deel binnen het plangebied geprojecteerd. Binnen dit nieuwe kavel wordt het bijgebouw aan de zuidzijde gebouwd, zodat het samen met het bestaande bijgebouw van buurman zuid een concentratie van bebouwing

Bestemmingsplan – Oude Veghelsedijk 22, Vorstenbosch

11

vormt. De inrit van dit perceel ligt daarmee logischerwijs aan de zuidzijde en biedt ook kansen om de zichtlijn op het achterland te waarborgen. De ruimte-voor-ruimte woning wordt ten noorden van de oude bedrijfswoning gesitueerd op voldoende afstand van de andere woning. Ten noorden van de woning komen twee separate bijgebouwen in de luwte van de bestaande singel. Ten zuiden van deze woning is er zicht op het achterland. De architectuur van de woningen met bijgebouwen zijn landelijk. De bijgebouwen zijn ondergeschikt aan de hoofdwoning. De materialen zijn sober en natuurlijk, zoals rood-bruine baksteen in combinatie met houten details en elementen. Het dak bestaat uit een donker vlak, zoals gesmoorde pannen al dan niet in combinatie met riet. Hieronder is de situatieschets van de toekomstige situatie in het plangebied opgenomen.

Figuur 7: Stedenbouwkundige en landschappelijke opzet

Voor de inpassing van ruimte-voor-ruimte woningen n in het buitengebied van Bernheze heeft de gemeente een beeldkwaliteitsplan opgesteld dat als uitgangspunt wordt gebruikt voor de stedenbouwkundige opzet en waaraan de welstandscommissie het bouwplan uiteindelijk toetst. Dat laatste is alleen aan de orde in geval het plangebied in een welstandsplichtig gebied is gelegen. De planlocatie is niet gelegen in een welstandsplichtig gebied, waardoor het van belang is dat de stedenbouwkundige uitgangspunten worden vertaald in onderhavige toelichting. In het beeldkwaliteitsplan Ruimte voor Ruimte is opgenomen dat inpassing van ruimte-voor-ruimte woningen binnen de kwaliteiten van het landschap mogelijk is, mits bepaalde ontwerpuitgangspunten gehanteerd worden. Er zijn algemene en specifieke uitgangspunten van toepassing. De algemene uitgangspunten zijn: - Woningen bestaan uit een lage onderbouw met grote kap. - De perceelsgrenzen moeten groen te zijn. Bestemmingsplan – Oude Veghelsedijk 22, Vorstenbosch

12

-

Ondanks de verschillende landschapstypen zijn woningen altijd groen ingepakt. Dit levert de groene bebouwingsclusters en kernranden op. De woningen spelen zo een rol in het groen afbakenen van de groen kamers.

De specifieke uitgangspunten zijn: Omdat de ruimte-voor-ruimte woningen op grote percelen staan en een grote inhoudsmaat hebben en in een groene omgeving staan zijn er twee woningtypes mogelijk: dit zijn boerderijen en landhuizen. Voor beide woningtypes (boerderijen en landhuizen) zijn hun eigen ontwerpuitgangspunten geformuleerd die een beoordelingsniveau hebben van soepel tot streng. Momenteel is nog niet bekend wat voor soort huizen er ter plaatse van de planlocatie gerealiseerd zullen worden. Om deze reden zijn de ontwerpuitgangspunten van zowel een boerderij als een landhuis hieronder weergegeven. Toetsingstabel boerderij Hoofdaspecten Type bebouwing

Plaatsing, situering, oriëntatie Massaopbouw Gevelopbouw Materiaalgebruik (hoofdvlakken)

Kleurgebruik (hoofdvlakken) Deelaspecten

Detailaspecten

Samenstelling massa Gevelindeling Plasticiteit gevel Materiaalgebruik (onderdelen)

Kleurgebruik (onderdelen)

Specifieke aspecten

Detaillering Bebouwingscluster kernrandzone

/

Bijgebouwen Erfafscheidingen Tuin

Bestemmingsplan – Oude Veghelsedijk 22, Vorstenbosch

Grote vrijstaande woning of tweeonder-een kapwoning (niet geschakeld), inhoud max 1.000 m³ en kavel ca. 1.000 m² Op korte tot middelgrote afstand van de weg. Voorgevel 5 tot 20 meter uit de voorste perceelsgrens. 1 laag met kap, dakhelling > 45° Lage goot 3 tot 3,5 meter. Eenvoudig en evenwichtig Baksteen en pannendak of riet, incidenteel kunnen hout, golfplaat of moderne materialen worden toegepast mits dit het totaalbeeld een hogere esthetische kwaliteit oplevert Gedekte kleuren in naturel of aarde tinten Enkelvoudig Traditioneel Beperkt en ondergeschikt Kozijnen: hout of houtgelijkend materialen Ondergeschikte delen: verschillende materiaalgebruik mogelijk Passend bij het pallet van de hoofdvlakken Eenvoudig/sober Het boerderijtype is toegestaan in een kernrandzone en in een bebouwingscluster Gesitueerd nabij hoofdgebouw. Geen dakkapellen. Voldaan moet worden aan de bijgebouwenregeling Erfafscheiding bestaat uit hagen en erfbeplanting. Functioneel erf met stoepen en een grindstrook tegen opspattend regenwater. Rationele indeling. Elementen als moestuin, siertuin en boomgaard of hakhoutbosje met inheemse soortenworden gescheiden

Streng

Streng Streng Regulier Regulier

Regulier Regulier Regulier Soepel Soepel

Soepel Soepel Regulier Soepel Regulier Niet

13

door hagen Toetsingstabel landhuis Hoofdaspecten Type bebouwing

Vrijstaande woning, maximaal 1.000 m³ ruime percelen van ca. 2.000 m²

Op grote afstand van de weg. Streng Voorgevel 25 uit de voorste

Plaatsing, situering, oriëntatie

Massaopbouw Gevelopbouw Materiaalgebruik (hoofdvlakken)

Kleurgebruik (hoofdvlakken) Deelaspecten

Detailaspecten

Samenstelling massa Gevelindeling Plasticiteit gevel Materiaalgebruik (onderdelen)

Specifieke aspecten

perceelsgrens. Oriëntatie op de weg. Afstand tot de zijdelingse perceelsgrens minimaal 10 meter. 1 laag met kap, hoogteaccenten mogelijk bij massadelen. Goothoogte tot 3,5 meter, steile kap > 45° Evenwichtig opbouw Baksteen en pannendak of riet, incidenteel kunnen hout, golfplaat of moderne materialen worden toegepast mits dit het totaalbeeld een hogere esthetische kwaliteit oplevert Gedekte kleuren in naturel of aarde tinten Samengesteld Traditioneel Gevarieerd

Kozijnen: hout of houtgelijkend materialen Ondergeschikte onderdelen of gevelvlakken: hout, zink en moderne materialen Passend bij het pallet van de hoofdvlakken Uitgebreid

Kleurgebruik (onderdelen) Detaillering Bebouwingscluster kernrandzone

Streng

/

Bijgebouwen

Erfafscheidingen Tuin

Bestemmingsplan – Oude Veghelsedijk 22, Vorstenbosch

De landhuizen passen in een landgoedachtige omgeving. De kernrandzone is er in sommige gevallen voldoende ruimte, in bebouwingsclusters is deze ruimte niet vaak aanwezig. Mits de stedenbouwkundige context aanleiding geeft voor het type landhuis met een teruggelegen rooilijn is dit woningtype in bebouwingscluster en kernrandzone mogelijk Vrije plaatsing op het perceel mogelijk. Geen dakkapellen op bijgebouwen, voldaan moet worden aan de bijgebouwenregeling Groen, borders of hagen Landschapstuin of siertuin. Niet symmetrisch maar vloeiende lijnen. Siertuin met gazon en kleurrijke borders en vijvers. Exoten en

Streng Regulier Regulier

Regulier Regulier Soepel Soepel Soepel

Soepel Soepel Streng

Regulier

Regulier Niet

14

inheemse soorten mogelijk. Beeldkwaliteit De gemeente Bernheze kent voor ruimte-voor-ruimte woningen specifiek beleid ten aanzien van beeld. Dit beleid is vervat in het ‘beeldkwaliteitsplan Ruimte voor Ruimte woningen’. De inpassing van woningen is binnen de kwaliteiten van het landschap mogelijk. Er dienen hier wel enkele ontwerpuitgangspunten gehanteerd te worden. Woningen bestaan uit een lage onderbouw met grote kap. De perceelsgrenzen moeten groen te zijn. Ondanks de verschillende landschapstypen zijn woningen altijd groen ingepakt. Dit levert de groene bebouwingsclusters en kernranden op. De woningen spelen zo een rol in het groen afbakenen van de groen kamers. Omdat ruimte-voor-ruimte woningen op grote percelen staan en veelal een grote inhoudsmaat hebben en in een groene omgeving staan zijn volgens het beeldkwaliteitsplan twee woningtypes mogelijk, dit zijn boerderijen en landhuizen. Met het ontwerp van de beoogde nieuwe woningen zal aangesloten worden bij de uitgangspunten zoals opgenomen in het beeldkwaliteitsplan. Landschappelijke inpassing Binnen de bestaande structuren van het landschap en erf is gekeken naar een optimale oplossing voor de inpassing van de nieuwe bebouwing en verharding. Om de kleinschaligheid van het landschap te versterken is gekozen om de perceelsranden met groenstructuren te accentueren.

De bestaande houtsingel aan de noordzijde wordt versterkt door aanplant van nieuw bosplantsoen van inheemse beplanting. Deze singel loopt door in een bestaande struweelhaag ter hoogte van de bestaande schuilstal. Aan de zuidzijde blijft de rode beukenrij gehandhaafd. Achter de beuken staat een rij knotwilgen. Deze rij wordt aangesterkt met nieuwe knotwilgen over de volle lengte van de perceelsgrens. De afscheiding tussen de twee nieuwe woningen is afwisselend. Het eerste deel is een lage haag (voortuin) waarna deze overgaat in een vast element (achtertuin) ivm privacy. Dit element bestaat uit een object van natuurlijke materialen (hout of kokosvezels). Dit object gaat verderop over in een struweelsingel met inheemse beplanting. Deze singel wordt voor een deel onderbroken om de weidsheid vanuit de tuin en woning op het achterland te vergroten. De voortuin wordt begrenst door een inheemse haag. De greppel naast de weg wordt over de volle lengte hersteld. De inritten worden gemarkeerd door een landschapsboom. Het achterste deel van het huisperceel (tuin) wordt tevens benadruk met een landschapsboom. Met het beplantingsplan wordt rekening gehouden met het kiezen van verschillende inheemse soorten, aangezien nog niet bekend is wat de inrichting van de tuin is. Achter de woningen komt een botanische weide met hoogstamfruitbomen.

Deze is ruim opgezet, zodat het zicht op het achterland onder de kronen van de bomen blijft behouden. De weide wordt begraasd door kleindieren. Voor de nadere uitwerking, uitleg en maatvaste ondergrond wordt verwezen naar de bijlage. Dagbesteding Mensen met een hulpvraag die op de locatie hun dagbesteding komen volbrengen zien we als mensen met mogelijkheden en niet met problemen. De client staat centraal en dient plezier te hebben in de activiteiten. Doel is hen verantwoordelijkheid te geven zonder productiedruk op te leggen. De doelgroep is of ouderen, laag niveau verstandelijk beperkten en mensen met een lichte lichamelijke beperking. Het is de bedoeling dat cliënten komen van samenwerkingspartners. Het gevoel van eigenwaarde wordt gestimuleerd, mensen worden geactiveerd. De cliënten worden betrokken bij alle voorkomende werkzaamheden het hele jaar door en krijgen daarmee meer inzicht en gevoel voor het geheel. De client kan zich verder ontwikkelen door initiatief te nemen en zich verantwoordelijk te voelen. Het samenwerken geeft onderling respect en vertrouwen. Er is een vaste

Bestemmingsplan – Oude Veghelsedijk 22, Vorstenbosch

15

dagindeling met dagelijks terugkerende activiteiten. Bij de activiteiten wordt er gekeken naar de interesses en mogelijkheden van de cliënten. Ook de tijd van het jaar heeft invloed op de activiteiten. Een overzicht van mogelijke activiteiten zijn: • Buiten o Moestuin aanleggen en onderhouden o Kruidentuin aanleggen en onderhouden o Inpassingplan onderhouden • Binnen o Creatieve activiteiten o Koken (lunch voorbereiden, taarten bakken, soep maken) o Sport en spel o Huishouden en onderhoud o Fruit en groenten inmaken

Bestemmingsplan – Oude Veghelsedijk 22, Vorstenbosch

16

3. Beleidskader In dit hoofdstuk wordt het relevante beleid uiteengezet. Het initiatief wordt getoetst aan het rijksbeleid, provinciaal en gemeentelijk beleid. 3.1. Rijksbeleid

3.1.1.

Nationale omgevingsvisie

De Rijksoverheid werkt aan een nieuwe Omgevingswet. De Omgevingswet bundelt alle huidige wetten over de leefomgeving. Daarbij hoort ook één Rijksvisie op de leefomgeving: de Nationale Omgevingsvisie (NOVI). Met deze visie geeft het Rijk de hoofdlijnen van de gewenste kwaliteit van de leefomgeving, de voorgenomen ontwikkeling en het te voeren beleid. Bij de NOVI hoort een Uitvoeringsagenda. Hierin staat hoe het Rijk samen met medeoverheden en de samenleving uitvoering geeft aan de NOVI. De NOVI wordt uitgewerkt in algemene rijksregels, bestuurlijke afspraken, beleidsprogramma's, inzet van financiële middelen en kennisontwikkeling, die gebiedsgericht worden ingezet. De Nationale Omgevingsvisie wordt gekenmerkt door een hoog abstractie- en schaalniveau en heeft geen directe belangen die geborgd moeten worden ten aanzien van het plangebied en de beoogde ontwikkeling. Voorliggend plan is te kleinschalig van aard. De NOVI is op 11 september 2020 naar de tweede kamer gestuurd en nog niet in werking getreden. Tot dat de NOVI in werking treedt, worden initiatieven voorlopig nog getoetst aan de 'Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte'

3.1.2. Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte

Het ruimtelijke relevante rijksbeleid is vervat in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte en de regels die hieraan zijn gekoppeld in het Barro. De Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) geeft een nieuw, integraal kader voor het ruimtelijke en mobiliteitsbeleid op rijksniveau. Op 13 maart 2012 is de SVIR vastgesteld. In de SVIR schetst het kabinet hoe Nederland er in 2040 zou moeten uitzien: concurrerend, bereikbaar, leefbaar en veilig. Daarbij streeft het Rijk naar een aanpak die ruimte geeft aan regionaal maatwerk, de gebruiker voorop zet, investeringen scherp prioriteert en ruimtelijke ontwikkelingen en infrastructuur met elkaar verbindt. Bij deze aanpak hanteert het Rijk een filosofie die uitgaat van vertrouwen, heldere verantwoordelijkheden, eenvoudige regels en een selectieve rijksbetrokkenheid. Daarnaast verstevigt de SVIR het motto 'decentraal wat kan, centraal wat moet'. De verantwoordelijkheid om te sturen in de ruimtelijke ordening wordt door de SVIR nog meer bij de provincies en gemeenten gelegd. Zo laat het Rijk de verantwoordelijkheid voor de afstemming tussen verstedelijking en groene ruimte op regionale schaal over aan provincies. Dit houdt in dat de betekenis van de nationale structuurvisie voor het bestemmingsplangebied zodoende zeer beperkt blijft. De Barro vormt de juridische basis van het nationaal beleid rondom de ruimtelijke ordening.

Het besluit bevat regels die de beleidsruimte van andere overheden ten aanzien van de inhoud van ruimtelijke plannen inperken, daar waar nationale belangen dat noodzakelijk maken. In de Barro staan regels omschreven voor bijvoorbeeld grote rivieren en defensie. De SVIR richt zich op een dusdanig schaalniveau en is als gevolg daarvan ook van een zeker (hoog) abstractieniveau, dat hieruit geen concrete beleidskaders voortkomen voor onderhavig bestemmingsplan. In de directe omgeving van het plangebied zijn op grond van het Barro geen aanduidingen aanwezig die van nationaal belang zijn. Door decentralisatie van bevoegdheden wordt het relevante beleidskader derhalve gevormd door de provincie Noord-Brabant en de gemeente Bernheze.

Bestemmingsplan – Oude Veghelsedijk 22, Vorstenbosch

17

3.1.3.

Ladder duurzame verstedelijking

In het geval van stedelijke ontwikkeling moet de Ladder voor duurzame verstedelijking worden toegepast. Deze is wettelijk vastgelegd in artikel 3.1.6, tweede lid, van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro). Toepassing van de ladder is verplicht voor opgaven die nieuwe stedelijke ontwikkelingen, gebaseerd op een regionale behoefte, mogelijk moeten maken. In het Bro wordt een stedelijke ontwikkeling als volgt gedefinieerd:

‘ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen’. Het initiatief betreft de herbestemming van een agrarische bouwperceel en het toevoegen van een ‘ruimte voor ruimte-woning’. Het betreft een ontwikkeling die geen betrekking heeft op een stedelijke ontwikkeling die voorziet in een regionale behoefte. Voor wonen geldt namelijk dat pas sprake is van een stedelijke ontwikkeling die ladderplichtig is wanneer in de woningbouwlocatie 12 woningen worden gerealiseerd. Toepassing van de ladder is daarom niet nodig. 3.2. Provinciaal beleid Het geldende ruimtelijke beleid van de provincie Noord-Brabant is omschreven in de Omgevingsvisie, Structuurvisie 2010 – partiële herziening 2014 en de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant.

3.2.1. Omgevingsvisie Noord-Brabant

De provincie Noord-Brabant heeft op 14 december 2018 de omgevingsvisie Noord-Brabant vastgesteld. De omgevingsvisie vindt zijn legitimatie in de Omgevingswet. Vanzelfsprekend staan de achterliggende doelen van de Omgevingswet dan ook centraal in de positiebepaling van de Brabantse Omgevingsvisie. Onder het motto ‘eenvoudig beter’, doelt de Omgevingswet op meer inzichtelijkheid, en een grotere voorspelbaarheid en gebruiksgemak van het Omgevingsrecht. Ook beoogt de wet meer bestuurlijke afwegingsruimte en een meer samenhangende benadering van de fysieke leefomgeving in beleid, besluitvorming en regelgeving. Het doel van de omgevingsvisie is om de kwaliteit van de leefomgeving voor alle Brabanders te verbeteren. De Brabantse Omgevingsvisie vervangt als gevolg van de aankomende Omgevingswet tenminste de vier provinciale beleidsplannen over milieu en water (PMWP), verkeer en vervoer (PVVP), ruimtelijke ordening (Structuurvisie Ruimtelijke Ordening) en natuur (BrUG). In de visie is voor verschillende programma’s de ambitie geformuleerd hoe de Brabantse leefomgeving er in 2050 uit moet zien. Daarbij zijn mobiliserende tussendoelen gesteld voor 2030 om het einddoel te kunnen bereiken. De uitwerking in programma’s is een opgave die de visie volgt en die in opeenvolgende bestuursperiodes de opdracht en ruimte geeft om dat met eigen accenten in te vullen.

Het belangrijkste programma dat hier een rol speelt is ‘omgevingskwaliteit’ en ‘Werken aan de slimme netwerkstad’. Het Brabantse doel voor 2050 in dit programma is:

‘Brabant heeft een goede leefomgevingskwaliteit doordat wij op alle aspecten beter presteren dan wettelijk als minimumniveau is bepaald. Brabant staat met zijn TOP-landschap van oude en nieuwe landschappen in de top 5 van Europa. De biodiversiteit binnen en buiten de natuurgebieden is op orde, de lucht- en waterkwaliteit voldoet en de bodem is vitaal.’

‘Het stedelijk netwerk van Brabant functioneert als één samenhangend duurzaam en concurrerend netwerk van steden en dorpen als onderdeel van de Noordwest-Europese metropool. Brabant kenmerkt zich door een sterke sociale cohesie, een excellent en duurzaam woon-, leef- en vestigingsklimaat met een comfortabel, betrouwbaar en multimodaal verkeers- en vervoersysteem en een uitstekende (digitale) infrastructuur.’ De tussendoel voor 2030 in dit programma zijn respectievelijke:

‘Brabant heeft een aanvaardbare leefomgevingskwaliteit doordat wij voor alle aspecten voldoen aan de wettelijke normen. Natuurgebieden zijn ingericht, de afname van biodiversiteit is naar een positieve trend omgebogen, waardevolle cultuurhistorische landschappen zijn behouden en er is breed draagvlak voor de nieuwe energie- en klimaatadaptieve landschappen door de ontwerpende aanpak.’

Bestemmingsplan – Oude Veghelsedijk 22, Vorstenbosch

18

‘Brabantse partijen werken aan de transformatie van het bestaand bebouwd gebied van Brabant. Ondersteund door de digitale ontwikkelingen zijn er belangrijke stappen gezet in de richting van een excellent en duurzaam woon-, leef- en vestigingsklimaat met een comfortabel, betrouwbaar en multimodaal verkeers- en vervoersysteem. Bewoners uit alle geledingen van de bevolking voelen zich verbonden met hun omgeving en met elkaar doordat zij meedenken en meedoen aan de veranderingen in hun omgeving.’ De basisopgave ten aanzien van omgevingskwaliteit is veelomvattend en gaat over milieuaspecten zoals een schone bodem, schoon water (ondergrond) en schone lucht. Maar ook om landschappelijke en cultuurhistorische aantrekkelijkheid, een goede woon- en werkomgeving met een aantrekkelijk aanbod aan voorzieningen, stilte en een natuurrijke omgeving, waarin biodiversiteit en recreatie hand in hand gaan. Als netwerkstad doet Brabant het goed. Om top kennis- en innovatieregio te blijven en deze positie te versterken is het nodig dat Brabant zich sterker inzet voor een toekomstbestendig woon-, leef- en vestigingsklimaat met een robuust mobiliteitssysteem. Binnen het netwerk zullen de verschillen toenemen. In en rond de grote steden is er een relatief hoge dynamiek: de economie en de bevolking van de stedelijke regio’s groeit.

Andere delen van Brabant, met name de grensregio’s, krijgen te maken met krimp. De verschillen vragen om maatwerk: enerzijds zorgdragen voor de vitaliteit van krimpgebieden en de aanhaking hiervan op het centrale stedelijke netwerk en anderzijds het ondersteunen en versterken van het centrale stedelijke netwerk. Daarnaast is het van belang de laagdynamische gebieden die rust, ruimte, cultuurhistorie en natuur bieden te koesteren. Om de doelen te bereiken wordt ingezet op een samenhangende ruimtelijke koers waarin stad, land en mobiliteit met elkaar worden verbonden. Uitbreiding van stedelijke functies is alleen wenselijk vanuit kwalitatieve overwegingen en bij een concrete marktvraag. De komende 10 jaar ligt er namelijk nog een forse woningbouwopgave, maar daarna loopt deze in omvang af. Dit betekent dat er de komende 10 jaar interessante kansen liggen om de kwaliteit van het stedelijk gebied op orde te brengen en de leegstand aan te pakken. Een regeling die er specifiek op is gestoeld om de sanering van intensieve veehouderijen in het buitengebied te stimuleren en verdere verstening van het buitengebied te voorkomen betreft de ruimte-voor-ruimte regeling. Deze regeling houdt in dat er door de Ontwikkelingsmaatschappij ruimtevoor-ruimte bouwtitels kunnen worden afgegeven voor de sanering van een intensieve veehouderij.

Deze zogenaamde ruimte-voor-ruimte titels kunnen vervolgens worden ingezet in een bebouwingsconcentratie in het buitengebied. Op deze manier is een milieu- en ruimtelijke kwaliteitswinst verzekerd. Het initiatief betreft de sanering van voormalige agrarische bedrijfsbebouwing en realisatie van één nieuwe ruimte-voor-ruimte woning door koop van ruimte-voor-ruimte titel bij de Ontwikkelingsmaatschappij ruimte-voor-ruimte. Deze titel worden verkregen uit de sanering van de intensieve veehouderij op een externe locatie. Dit betekent dat het initiatief een positieve bijdrage levert aan de omgevingskwaliteit. Bovendien wordt met de sanering van de voormalige agrarische bedrijfsbebouwing leegstand en ondermijning voorkomen. Tevens wordt een bestaande bedrijfswoning omgezet tot burgerwoning. Er wordt met het initiatief dus een eerste stap gezet richting het einddoel van 2050. De ontwikkeling past derhalve binnen de Omgevingsvisie NoordBrabant.

3.2.2.

Structuurvisie 2010 – partiële herziening 2014

De Structuurvisie 2010 – partiële herziening 2014 (Sv 2014) betreft een herziening van de op 1 oktober 2010 vastgestelde Structuurvisie ruimtelijke ordening. De partiële herziening is door Provinciale Staten van Noord-Brabant op 7 februari 2014 vastgesteld en in werking getreden op 19 maart 2014. De Structuurvisie geeft de hoofdlijnen van het provinciaal ruimtelijk beleid tot 2025 weer (met een doorkijk naar 2040). De visie is bindend voor het ruimtelijk handelen van de provincie. Het is de basis voor de wijze waarop de provincie de instrumenten inzet die de Wet ruimtelijke ordening biedt. De

Bestemmingsplan – Oude Veghelsedijk 22, Vorstenbosch

19

genoemde visie is vertaald in de regels van de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant. Daarnaast ondersteunt de structuurvisie het beleid op andere provinciale beleidsterreinen, zoals het economisch-, mobiliteits-, sociaal-, cultureel-, milieu- en natuurbeleid. Volgens de structurenkaart, zie figuur 8, ligt de planlocatie in ‘Groenblauwe mantel’. De groenblauwe structuur omvat samenhangende gebieden in Noord-Brabant, waaronder de ecologische hoofdstructuur, waar natuur- en waterfuncties behouden en ontwikkeld worden. De structuur bestaat voornamelijk uit beken en andere waterlopen en uit bos- en natuurgebieden. Daarnaast liggen ook gebieden met een andere functie (zoals agrarisch, recreatie of wonen) binnen de groenblauwe mantel, als die gebieden van belang zijn voor de natuur- en waterfuncties. De agrarische sector is één van de belangrijkste grondgebruikers binnen de groenblauwe mantel. Nieuwe ontwikkelingen binnen dit gebied zijn mogelijk, als deze bijdragen aan de kwaliteitsverbetering van deze functies of het landschap. De ontwikkeling betreft de ontmanteling van een bouwvlak voor een intensieve veehouderij. Dit brengt een evidente kwaliteitsverbetering met zich mee van de natuur-, bodem- en waterfuncties binnen de structuur groenblauwe mantel.

Verder gaat de ontwikkeling gepaard met een ‘ontstening’ van de locatie, een verdere beperking van bouwmogelijkheden en wordt de locatie landschappelijk ingepast. Hierdoor worden de landschappelijke kwaliteiten van de groenblauwe mantel in de omgeving behouden en versterkt. Daarom sluit het initiatief aan bij de ambitie van de provincie voor de groenblauwe structuur.

Figuur 8: Uitsnede structurenkaart Srvo 2014

3.2.3. Interim Omgevingsverordening Noord-Brabant

De Interim omgevingsverordening (Iov) betreft een samenvoeging van verschillende regelingen op provinciaal niveau met betrekking tot de fysieke leefomgeving. Dit betekent dat de regels betrekking hebben op milieu, natuur, ruimtelijke ordening, water, bodem en wegen. De Iov is daarbij een eerste stap op weg naar een definitieve omgevingsverordening, die op grond van de op handen zijnde Omgevingswet moet worden vastgesteld en die verplicht is voor provincies. In de Interim Omgevingsverordening zijn al veel wijzigingen vanuit de Omgevingsvisie doorgevoerd. Vanwege het uitstel van de inwerkingtreding van de Omgevingswet en daarmee ook de Omgevingsverordening tot (naar verwachting) 1 januari 2023, zijn een aantal urgente onderwerpen uit de Omgevingsverordening alvast verwerkt in de Interim omgevingsverordening. De meest actuele versie van de Interim omgevingsverordening is van 15-04-2022.

Bestemmingsplan – Oude Veghelsedijk 22, Vorstenbosch

20

De Iov is opgesteld vanuit een doelgroepenbenadering. Dit is ook het systeem dat de Omgevingswet, en de daaronder liggende wetgeving, hanteert. Dit betekent dat de regels in de Iov zijn gegroepeerd in hoofdstukken waarbij de doelgroep van de regel, de zogenaamde normadressaat, leidend is. Regels waar gemeenten bij vaststelling van een bestemmingsplan rekening mee moeten houden zijn opgenomen in hoofdstuk 3. Deze regels zijn in de vorm van instructieregels opgenomen waarbij de verschillende niveau’s zijn opgedeeld in meerdere afdelingen. Voor elke ruimtelijke ontwikkeling geldt dat toepassing moet worden gegeven aan de basisprincipes voor een evenwichtige toedeling van functies zoals deze zijn opgenomen in paragraaf 3.1.2. Voor het overige dient getoetst te worden aan de regels die van toepassing zijn op het werkingsgebied waarin de planlocatie ligt. In dit geval ligt de planlocatie in de werkingsgebieden ‘landelijk gebied’, ‘groenblauwe mantel’, ‘beperkingen veehouderij’, ‘sanerings- en verplaatsingslocatie’ en ‘stalderingsgebied’, zie onderstaande figuur.

Figuur 9: Uitsnede kaart Interim omgevingsverordening, plangebied met rood aangegeven

Afdeling 3.6 bevat de voorwaarden voor een vitaal platteland, die onder andere van toepassing zijn op de groenblauwe mantel. Met het initiatief wordt een intensieve veehouderij gesaneerd. Ter plaatse wordt de kavel rondom de bestaande bedrijfswoning omgezet naar een burgerwoning en wordt er tevens één nieuwe ruimte-voor-ruimte kavel gerealiseerd. Ten aanzien van het omzetten van de bestaande bedrijfswoning naar een burgerwoning zijn in artikel 3.68 en 3.69 de relevante voorwaarden opgenomen. In artikel 3.68, eerste lid, is vastgelegd dat alleen bestaande burgerwoningen en bedrijfswoningen zijn toegestaan. In artikel 3.69, lid d, is opgenomen dat een bestaande bedrijfswoning kan worden omgezet naar burgerwoning. Ook is in artikel 3.69, lid a, opgenomen dat een woning kan worden herbouwd ter vervanging van de bestaande woning. Deze voorwaarden zijn van toepassing op één van de woonkavels. In artikel 3.68, eerste lid, is vastgelegd dat alleen bestaande burgerwoningen en bedrijfswoningen zijn toegestaan. Hiervan kan worden afgeweken met ontwikkelingen die mogelijk worden gemaakt met zogenaamde maatwerkbepalingen, zoals ruimte-voor-ruimte woningen. De voorwaarden hiervoor zijn vervat in artikel 3.79. Deze voorwaarden zijn van toepassing op de ontwikkeling van één ruimte-voorruimte kavel binnen het plangebied.

Binnen de aanduidingen ‘Stalderingsgebied’ en ‘Beperkingen veehouderij’ gelden extra randvoorwaarden aan ontwikkeling van veehouderijen. De voorwaarden zijn opgenomen in artikel 3.51 en 3.52. Deze voorwaarden geven sturing aan het voorkomen van een verdere regionale

Bestemmingsplan – Oude Veghelsedijk 22, Vorstenbosch

21

concentratie van vee en richten zich daarnaast op het tegengaan van (verdere) leegstand. Vanwege deze extra randvoorwaarden is een toename van de oppervlakte dierenverblijf binnen een bouwperceel alleen mogelijk als er elders dierenverblijven verdwijnen; het zogenaamde stalderen. Het initiatief betreft geen uitbreiding van een veehouderij. Er wordt juist een bestaande intensieve veehouderij locatie wegbestemd. De aanduidingen hebben verder geen betrekking op het voorliggende initiatief. Tot slot zijn er voorwaarden opgenomen ten aanzien van de aanduiding ‘sanerings- en verplaatsingslocatie’. Binnen het plangebied is de volgende regeling toegepast ‘Regeling Beëindiging Veehouderijtakken (RBV)’. Derhalve wordt ter plaatse een passende herbestemming gewenst. Met dit initiatief wordt de intensieve veehouderij wegbestemd en wordt er één woonfunctie en één ruimtevoor-ruimte kavel gerealiseerd. Hiermee wordt voldaan aan de voorwaarden behorende bij deze aanduiding. Verdere voorwaarden zijn niet van toepassing. Aan de relevante artikelen zal hierna worden getoetst. Basisprincipes voor een evenwichtige toedeling van functies (paragraaf 3.1.2) Onder een evenwichtige toedeling van functies wordt verstaan dat invulling wordt gegeven aan een goede omgevingskwaliteit met een veilige, gezonde leefomgeving.

Hiervoor moet rekening worden gehouden met: - zorgvuldig ruimtegebruik; - de waarden in een gebied door toepassing van de lagenbenadering; - meerwaardecreatie. Deze aspecten zijn in de Iov nader uitgewerkt in de artikel 3.6 t/m 3.8. Daarnaast geldt voor ontwikkelingen in het landelijk gebied ook dat er sprake moet zijn van kwaliteitsverbetering (zie artikel 3.9). Zo ook is artikel 3.32, landschappelijke waarden in de groenblauwe mantel van toepassing. Deze artikelen worden hieronder nader toegelicht.

Zorgvuldig ruimtegebruik (artikel. 3.6)

Conform artikel 3.6 houdt zorgvuldig ruimtegebruik in dat in beginsel gebruik wordt gemaakt van een bestaand ruimtebeslag. Een bestaand ruimtebeslag ligt binnen het werkingsgebied ‘Stedelijk gebied’ of een bestaand bouwperceel. Wanneer er sprake is van een stedelijke ontwikkeling dient toepassing te worden gegeven aan artikel 3.1.6, tweede lid, van het Besluit ruimtelijke ordening (ladder voor duurzame verstedelijking). Alle gebouwen, bijbehorende bouwwerken en ander permanente voorzieningen dienen te worden geconcentreerd binnen een bouwperceel. Het initiatief betreft de beëindiging van de intensieve veehouderij, waarbij de verouderde voormalige stallen worden gesaneerd. Ter plaatse van de bestaande bedrijfswoning wordt dit gedeelte omgezet naar burgerwoning. Op de andere helft van de kavel wordt één nieuwe ruimte-voor-ruimte woning gerealiseerd. De bebouwing zal worden geclusterd. Het initiatief vindt dus plaats binnen een bestaand bouwperceel, waarbij sprake zal zijn van een aanzienlijke kwaliteitsverbetering van het landschap en voor de omgeving. Tevens zullen de zichtlijnen naar het achterliggende landschap worden teruggebracht. Omdat het gaat om een bestaand bouwperceel aan de rand van de kern, betreft dit geen aanzet tot stedelijke ontwikkeling. Onder een stedelijke ontwikkeling wordt conform vaste jurisprudentie de toevoeging van meer dan twaalf woningen verstaan.

In onderhavig plan is er sprake van één nieuwe ruimte-voor-ruimte woning en het omzetten van de bedrijfswoning naar burgerwoning. Uit vaste jurisprudentie blijkt dat het initiatief dusdanig kleinschalig van aard en omvang is dat deze niet gezien wordt als een stedelijke ontwikkeling in het kader van de Ladder. Toepassing van de Ladder is derhalve niet noodzakelijk.

Toepassing van de lagenbenadering (artikel 3.7)

De toepassing van de lagenbenadering omvat het effect van de ontwikkeling op verschillende lagen. Hierbij dient onderzocht te worden wat de effecten zijn op: - de ondergrond - de netwerklaag - de bovenste laag

Bestemmingsplan – Oude Veghelsedijk 22, Vorstenbosch

22

Met het effect op de ondergrond worden o.a. de aspecten bodem, grondwater en archeologische waarden bedoeld. De netwerklaag omvat aspecten zoals infrastructuur, natuurnetwerk, energienetwerk, waterwegen waaronder een goede, multimodale afwikkeling van het personen- en goederenvervoer. In de beschouwing van de bovenste laag dienen aspecten zoals cultuurhistorische en landschappelijke waarden, de omvang van de functie en de bebouwing, de effecten op bestaande en toekomstige functies, de effecten op volksgezondheid, veiligheid en milieu aan bod te komen. Hierbij dient te worden gekeken naar het verleden, heden en toekomst. De beoogde ontwikkeling mag geen negatieve effecten hebben op de waarden in de omgeving en dient ook in de toekomst geen beperkingen op te leveren voor de omgeving. De toetsing van de gevolgen van het initiatief op bovengenoemde aspecten is uitgebreid uiteengezet in hoofdstuk 4 van deze toelichting.

Meerwaardecreatie (artikel 3.8)

Het aspect meerwaardecreatie omvat een evenwichtige benadering van de economische, ecologische en sociale aspecten die in een gebied en bij een ontwikkeling zijn betrokken. Het biedt de mogelijkheid om opgaven en ontwikkelingen te combineren, waardoor er meerwaarde ontstaat. Daarnaast ontstaat een bijdrage aan andere opgaven en belangen dan die rechtstreeks met de ontwikkeling gemoeid zijn. In dit bestemmingsplan wordt meerwaarde gecreëerd voor de omgeving door sanering van de verouderde intensieve veehouderij. De voormalige stallen worden namelijk gezien als een verstoring van de ruimtelijke kwaliteit. Daarnaast vervalt de (milieu-hygiënische) hinder van de veehouderij door volledige sanering, waardoor het woon- en leefklimaat in de omgeving verbeterd. De nieuwe ruimtevoor-ruime kavel en de kavel met hierop de bedrijfswoning die wordt omgezet naar burgerwoning, worden gecombineerd met een goede landschappelijke inpassing. De locatie krijgt daarmee een nieuwe economische invulling.

Kwaliteitsverbetering (artikel 3.9)

Een bestemmingsplan in landelijk gebied moet gepaard gaan met een fysieke verbetering van het landschap. Daarnaast moet worden aangetoond hoe deze fysieke verbetering financieel, juridisch en feitelijk wordt verzekerd. Een verbetering kan o.a. bestaan uit een landschappelijke inpassing, behoud of herstel van cultuurhistorisch waardevolle bebouwing of terreinen, het slopen van bebouwing of aanleggen van extensieve recreatieve mogelijkheden. Deze vormen van kwaliteitsverbetering moeten worden geborgd in het bestemmingsplan. Over de exacte invulling van de kwaliteitsverbetering zijn in het regionaal ruimtelijk overleg tussen gemeenten en provincie afspraken gemaakt. De gemeente Bernheze is hierin samen opgetrokken met de gemeenten Oss, Schijndel en Mill en Sint Hubert, waarna de gemeenteraad op 14 maart 2013 de Beleidsregel landschappelijke kwaliteitsverbetering heeft vastgesteld. De beoogde ontwikkeling betreft de sanering van een intensieve veehouderijlocatie in groenblauwe mantel, de sanering van verouderde agrarische opstallen en het beperken van de bouwmogelijkheden. Ook zal de vergunning/melding activiteitenbesluit worden opgeheven. Naast de herbestemming zal de realisatie van een ruimte-voor-ruimte woning plaatsvinden.

Voor de realisatie van de Ruimte-voor-ruimte woning is in artikel 3.79 van de Interim omgevingsverordening nadrukkelijk bepaald dat artikel 3.9 (kwaliteitsverbetering van het landschap) niet van toepassing is. De ruimte-voor-ruimte regeling voorziet al voldoende in kwaliteitsverbetering. In het verleden kwam de behaalde kwaliteitswinst voort uit de toepassing van de Regeling Beëindiging Veehouderij (Rbv). Later is dit uitgebreid en is er door de provincie ingezet op het realiseren van omgevingskwaliteitswinst door een verbrede toepassing van het principe van ruimte-voor-ruimte met de regeling Ruimte-voor-ruimte verbreed (GS 2006).

Bestemmingsplan – Oude Veghelsedijk 22, Vorstenbosch

23

Via de RBV en de verbrede toepassing van ruimte-voor-ruimte is door de provincie € 215,2 miljoen geïnvesteerd in een verbetering van de omgevingskwaliteit van het landelijk gebied. De ontwikkelingsmaatschappij Ruimte-voor-ruimte is speciaal opgericht om die investeringen terug te verdienen. De ontwikkelingsmaatschappij doet dat door de ontwikkeling en verkoop van woningbouwkavels. Per woningbouwkavel die door de ontwikkelingsmaatschappij wordt verkocht, ontvangt de provincie een financiële afdracht die in mindering wordt gebracht op de terugverdienopgave. De provincie rapporteert jaarlijks over de stand van zaken rondom de terugverdienopgave in de jaarrekening. Wanneer een titel wordt aangekocht bij de ontwikkelingsmaatschappij wordt een bepaald bedrag gestort bij de gemeente, het gaat hier om een stimuleringsbijdrage. Dit bedrag wordt door de gemeente ingezet voor kwaliteitswinst van het landelijk gebied van desbetreffende gemeente. Derhalve valt te concluderen dat de beoogde ontwikkeling door de aankoop van een ruimte-voorruimtetitel bijdraagt aan de omgevingskwaliteit. Wel dient de ruimte-voor-ruimte woning te worden ingepast in het landschap en resulteert dit initiatief daarnaast in het saneren van diverse voormalige agrarische bedrijfsbebouwing.