Opvang vluchtelingen in Bernheze

\r

Res,stratienummer 66135 I 67226

@::"..::: é

Raadsvoorstel Darum ve.eade.,ne

4 juli 2024

Agendapunt

7

onde*erp

Opvang vluchtelingen in Bernheze

po.rereunrehouder burgemeester Mark de Man Heesch, 28 mei 2024

lnleiding De druk op de asielketen in Nederland is (onverminderd) groot. Bijna dagelijks worden we geconfronteerd met het feit dat er te weinig plekken voor opvang van vluchtelingen zijn.

Op 15 april 2024 ontving uw college een brief van de Slaalsecretaris van Justitie en Veiligheid en de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties waarin de noodzaak om op korte termijn tot 12.000 aanvullende, tijdelijke, opvangplekken te realiseren onder de aandacht werd gebracht. Gelet op de taakstelling die gemeenten hebben ingevolge de Spreidingswet zouden deze plekken in een later stadium waarschilnlijk niet meer nodig zijn. Op dit moment zijn meerdere gemeenten bezig met het organiseren van opvangplekken. Als gemeente Bernheze vinden wij het belangrijk onze verantwoordelijkheid te nemen. lnmiddels heeft uw college kennis kunnen nemen van het beoogde hoofdlijnenakkoord van de beoogde nieuwe landelijke coalitie. Daarin staat - kort gezegd - dat de Spreidingswet op enig moment zal worden ingetrokken. Of en zo ja, wanneer de Spreidingswet daadwerkelijk zal worden ingetrokken is niet duidelijk gelet op de verhoudingen in de Eerste Kamer. Tot het moment dat de Spreidingswet rechtsgeldig is ingetrokken is deze van kracht. Los van het vraagstuk over een al dan niet van krachl zijnde Spreidingswet constateerl uw college dat de druk op de asielketen onverminderd hoog is en dat het de verwachting is dat deze bij ongewijzigd beleid fors verder zal toenemen.

Uw raad heeft in een eerder stadium aan het college aangegeven om de opvang van vluchtelingen in Bernheze vorm te geven. Dit alles resulteert in dit voorstel. Met dit voorstel doet uw raad een uitspraak over de locatie waar in Bernheze vluchtelingen eventueel kunnen worden opgevangen en om hoeveel personen dit gaat.

Voorstel 1. lnstemmen met het realiseren van een tiidelijke (nood )opvanglocatie voor maximaal 25O asielzoekers voor maximaal 2 Jaar. 2. De locatie die bekend staat als het voormalige MOB-complex aan de Slabroekseweg 5 5388 PX in Nistelrode aan te wijzen als locatie waar in Bernheze de opvang van vluchtelingen/asielzoekers plaatsvindt.

Argumenten 1 .1 250 asielzoekers vinden wij passen bij de aard en schaal van Bernheze De gedachte achter de Spreidingswet is om op basis van een aantal objectieve indica-

loren le komen tot een passende verdeling van het aantal op te vangen personen per gemeenle. Onder andere de grootte van de gemeente en het type gemeente spelen hierbij een rol. Los van de Sprerdingswet vinden wij dit logische indicatoren waar wiJ naar kijken. De taakstelling voor de gemeente Bernheze is 201 personen, uitgaande van 96.000 benodigde opvangplekken. Dit cijfer wordt iedere twee jaar opnieuw bekeken aan de hand van de verwachlte instroom. Wordt de instroom groter, dan moeten gemeenlen meer plekken organiseren. ln de meest actuele prognose vanuit de Staatssecretaris van 1 april 2024 wordt uitgegaan van een prognose van 97.500 benodigde plekken per 1 januari 2O25. Per 1 januati 2026 komt deze prognose op 133.500 plekken. In dit cijfer zitten voor een deel ook benodigde plekken voor statushouders die wachten op een reguliere woning. Uw college kiest er daarom voor een 'bandbreedte' le hanleren die ook in een eventueel verhoogde opgave op korte termijn kan voorzien. Dit voorkomt dat we steeds ad hoc aanvullende plekken dienen te realiseren. Gelet hierop komen wi1 op het cijfer van 250 personen. Mocht er een nieuwe/andere verplichting komen om (meer) personen op te vangen dan is de MOB-locatie ook daarvoor in beeld. 1

.2 Het MoB-complex is ook in beeld voor de (semi-)permanente opvang van asielzoe-

kers Met dit raadsvoorstel bepaalt uw raad dat het MoB-complex de locatie in Bernheze is waar opvang van vluchtelingen kan plaalsvinden. Het voormalige mobilisatiecomplex (MOB-complex) is in eigendom van Staatsbosbeheer en is in hel verleden eerder in beeld geweest als locatie voor de opvang van vluchtelingen. De gesprekken met Staatsbosbeheer over het eventueel vestigen van een semipermanente opvanglocatie in het kader van de Spreidingswet zijn lopend. Als de Spreidingswet niet gewijzigd wordt is de MOB-locatie eveneens in beeld voor dit type opvang en een eventuele aanvullende taakstelling. lndien de Spreidingswet wel wordt gewijzigd/ingetrokken ontstaat voor de realisatie van dit type opvang een nieuw weegmoment voor uw college. Ook dan is het uitgangspunt 250 personen. De locatie heeft een omvang van zo'n 18 ha en biedt hiermee voldoende ruimte om eerst een tijdelijke opvang te realiseren en (indien daartoe besloten wordt) de eventuele semipermanente opvang te bouwen terwijl de tijdelijke opvang in gebruik is. Dit voorkomt dat mensen dan vanwege de bouwactiviteiten een ander heenkomen dienen te vinden en de locatie niet voor opvang gebruikt kan worden.

2

1.3 Als de semi-permanente opvanglocatie is gerealiseerd, wordt de tijdelijke locatie

beëindigd Het totaal aantal personen is nooit meer dan 250. Voor de gemeente Bernheze is 250 hel maximale aantal asielzoekers dat gehuisvest wordt. De tijdelijke opvang houdt op als de semjpermanente locatie is gerealiseerd. Wanneer dit precies zal zijn, is nu nog niet aan te geven, maar de venvachting is dat dit binnen tweejaar zal zijn. 1.4 Voor de tijdelrjke noodopvanglocaÍle ls een tijdeltjke vergunning toereikend De vergunningsprocedure gaat als te doen gebruikelijk en start met het inbrengen van een plan van het COA inclusief tekeningen op de intake- en omgevingstafel. Verdere besluitvorming zal via de gebruikelijke processen plaatsvinden. Tegen dit (ruimtelijke) besluit staat voor belanghebbende eventueel bezwaar en beroep open. 1.5 Met het COA worden contractuele atspraken gemaakt in een bestuursovereen-

komst De bestuursovereenkomst is een overeenkomst tussen het COA en gemeente Bernheze waarin afspraken staan over wie wat gaat doen. Uitgangspunt is dat het COA de locatie zelÍstandig realiseert, beheert en exploiteert. Daarnaast dienen met het COA afspraken te worden gemaakt over in ieder geval: Veiligheid op en om het terrein Zotg en onderwijs Begeleiden van bewoners Dagbesteding/activiteiten Veiligevervoersmobiliteit Financiën

o . . . . .

Communicatie De afdeling communicalie van de gemeente Bernheze gaat intensief samenwerken met de afdeling communicatie van het COA en Staatsbosbeheer. Het college vindt het belangriJk betrokken te zijn bij de informatie die door het COA (in de latere ruimtelijke procedure: initiatiefnemer) mel de betrokkenen gedeeld wordt en de wijze waarop dit gebeurt. Vooruitlopend op de concept bestuursovereenkomst zi.ln de contacten al opgestart en worden werkafspraken gemaakt over informatiesessie en informatieverschaffing aan de betrokken inwoners van Bernheze en van de gemeente Oss en Maashorst. Een deel van het MOB-complex wordt gebruikt door medewerkers van Staatsbosbeheer en (de ouders van de) leerlingen van HUB Noord-Brabant ook zij worden via de geëigende weg geïnformeerd.

Volgende relevante data 28 mei 2024

Besluitvorming college

30 mei 2024

Uitnodigen verzenden aan betrokken omwonenden voor informatiesessie lnfoímatiesessie door betrokken partijen. Hierbij is (een afvaardiging van) de gemeenteraad aanweziq. Behandeling raadsvoorstel commissie Bestuur en Strategie. Behandeling raadsvoorstel raadsvergadering

Week 23124 (Periode 3-16 juni) 17 juni 2024 4 )uli 2024

3

Naast de informatiesessie en gebruikelijke wijze van communiceren wil het college werken met een aparte pagina op de website waarop uitleg wordt gegeven over deze ontwikkeling en waarop de meest gestelde vragen en antwoorden (Q&A) gevonden kunnen worden. Ook kunnen eventuele vragen en opmerkingen doorlopend worden gedeeld.

Risico's M aatsch a p pel ijke gevoelen s

Ervaring leert dat de komst van asielzoekers maatschappelijke impact heeft en zorgen kan geven bij omwonenden. We willen mensen voortdurend blijven informeren en met hen in gesprek zijn. Daarbij zullen er ongetwijfeld ook vragen zijn waar niet meteen op dat moment een antwoord op is. Tijdens de realisatie- en beheerfase zal het COA in de lead zijn op de communicatie, waarbi.i de gemeente zoals eerder aangegeven uiteraard een belangrijke partner is hierin. Als gemeente blijven we bereikbaar ook na het besluitvorm ingsproces. Met de opvang van 250 personen wordt een inschatting gemaakt wat een passende opvang is gelet op de opgave en het karakter van Bernheze. Op het moment dat er sprake bli.iÍt van een (verder) verhogende instroom, wijzigende omstandigheden en/of andere welgeving die een (eventuele hogere) taakstelling geeft, zal eventueel opnieuw een besluil dienen te worden genomen over hoeveel vluchtelingen in Bernheze worden opgevangen.

Staatsbosbeheer is eigenaar van de gronden van het MOB-complex. De gronden dienen door Staatsbosbeheer dan ook ter beschikking te worden gesteld. Uit de eerdere berichtgeving vanuit de Staatssecretaris blijkt dat Ri.lksgronden en de gronden van Staatsbosbeheer zijn aangewezen als mogelijke gronden waarop opvang kan plaatsvinden. Het MOB-complex bevindt zich in (de rand van) de Maashorst. Net als andere initiatieven zal ook dit initiatief getoetst worden aan de van toepassing zi.inde regelgeving. Zoals brjvoorbeeld natuurwetgeving.

Kosten en dekking De kosten voor het opzetten, beheren en exploiteren van de tijdelijke noodopvanglocatie komen voor rekening van het COA. De financiële paagtaaÍ is onderdeel van de af te sluilen bestuursovereenkomst. Uitgangspunt hierbij is dat het COA drager is van de kosten. Ongetwijfeld zullen er in de praktijk (toch) kosten zijn die voor rekening van Bernheze blijven. Het gaat dan om bijvoorbeeld de kosten van behandeling van de vergunningsaanvraag, eventueel te nemen verkeersmaatregelen etc. Van de omvang van deze kosten is in dit stadium geen inschatting te maken en is afhankelijk van de verdere uitwerking. Wij zijn met de provincie, de regio en andere partners in onderhandeling of daar mogelijke capaciteit geleverd kan worden om gemeentelijke taken uit te voeren. Mocht dat niet lukken, dan maakt het college een nieuwe af,/veging oÍ we dit extern gaan inhuren oÍ binnen de formatie gaan herprioriteren.

4

Mochten er koslen zijn die voor rekening van de gemeente blijven die vallen buiten de reguliere begroting en buiten het primaire proces, dan worden deze verwerkt zoals te doen gebruikeliJk. Dat kan afhankelijk van het geval middels een apart raadsvoorstel of verantwoording in de BURAP/Jaarrekening zijn.

Vervolg Na akkoord start het proces om een bestuursovereenkomst tussen het COA en de gemeente Bernheze op te stellen. Het COA dient een plan in dat in behandeling wordt genomen op de intake- en omgevingstafel. Op dit plan zal uiteindelijk door uw college binnen de daarvoor geldende termijn een besluit moeten worden genomen. Deze termijn is afhankeli.ik van de te volgen procedure gelet op het ingediende plan, waarna voor een periode van 6-weken bezwaar open staat.

Naar aanleiding van de besluitvorming zal actief worden gecommuniceerd De verdere besluitvorming en uitvoering raakt structureel meerdere beleidsterreinen / portefeuilles. De verdere behandeling / uitvoering etc. zal worden verzorgd door coördinerend portefeuillehouder opvang vluchtelingen/ontheemden: wethouder Maarten Everling.

Bijlagen De bijlage(n)zijn digitaal beschikbaar.

. Brief aan de CdK's en de colleges van B en W o Meerjaren Productie Prognose 2024-l o Situatiekaartie MOB-complex Slabroekseweg 5 5388 PX in Nistelrode /

Buílemeester en wethouders,

/_ 6.nn y Hurkmans secretaris

Mark burge

an ster