Opinierende bespreking Inkoop huishoudelijke verzorging

Resistratienummer: 1619082

\

Notitie ter opiniërende bespreking Gom m issie Maatschappel ij ke Zaken Datum vergadering

30 november 2021

Agend ap u nt:

10

OndeMêrp:

porterêuilehouder: wethOudefPietefvanDiepefbeek Heesch, 2 november 2021

lnleiding Huishoudelijke verzorging kopen wij samen met de regio (Bernheze, Boekel, Boxmeer, Landerd, Meijerijstad, Oss en SintAnthonis) in. ln 20í8 hebben wijmet 7 zorgaanbieders een lumpsum overeenkomst Maatwerkvoorziening huishoudelijke verzorging afgesloten. Deze con-

tracten lopen, na een laatste verlengingsmogelijkheid, uiterlijk op 1 januari 2024 af

.

Opiniërende besprekinq

Voor de inkoop vanaf 2024 is het van belang om keuzes te maken over de inkoop huishoudelijke verzorging. Er liggen twee onderwerpen voor waarover een richting vanuit de commissie maatschappelijke zaken wordt gevraagd: 1. De bekostigingsmethode (lumpsum/PxQ) 2. Maatwerkvoorziening met of zonder een algemene voorziening ln onderstaande tabel staan de keuzes weergegeven.

Contracteren Maatwerkvoorzienina (MV) A. Nieuwe contracten voor de maatwerkvoorziening lumpsum afsluiten per 1 ianuari 2024 B. Nieuwe contracten voor de maatwerkvoorziening PxQ afsluiten per I januari

Keuze algemene voorzieninq (AV) | - geen algemene voorziening ll - een algemene voorziening I - geen algemene voorziening

ll - een algemene voorziening

2024 Tabel 1. Keuzemogelijkheden inkoop HV

Het college vraagt de commissie maatschappelijke zaken om een richtinggevende uitspraak te doen: Vraag 1. Gaan we maatwerkcontracten lumpsum of PxQ afsluiten? Vraag 2. Gaan we de maatwerkvoorziening wel of niet aanvullen met een algemene voorziening?

Knelpunten Het aflopen van de contracten geeft ons de kans om de manier waarop we huishoudelijke verzorging (HV) inkopen en organiseren toekomstbestendig te maken. Er zijn een aantal knelpunten waar we nu tegenaanlopen. Het abonnementstarief dat per 1 januari 2019 van kracht is heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan de groei van het aantal klanten. De verwachting is dat de groei als gevolg van dit het abonnementstarief vanaf nu walzal gaan afvlakken, maar er zal nog steeds sprake zijnvan groei. Daarnaast stijgt het aantal mensen dat een beroep op HV doet door de vergrijzing. Een knelpunt dat samenhangt met een toenemend aantal mensen dat gebruik maakt van huishoudelijke verzorging zijn de capaciteitstekorten bij aanbieders. Alle aanbieders in onze regio

(maar ook landelijk) hebben te maken met personeelstekorten in de huishoudelijke verzorging. De verwachting is dat deze tekorten voorlopig zullen aanhouden. De tarieven voor HV zijn in de afgelopen periode fors gestegen. Bij een nieuwe aanbesteding moeten gemeenten daar rekening mee houden. Het tekort aan zorgverleners kan de prijs verder doen stijgen.

Het is van belang om een ondersteuningsaanbod te hebben dat toekomstbestendig is. Regionaal hebben wij daarom onderzocht of en hoe wij huishoudelijke verzorging anders kunnen inrichten. Bezuinigen is hierbij niet het doel, wel om de zorg efficiënter in te richten. Taak van de qemeente Zoals bekend is de wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo 2015) in 2015 ingevoerd. Deze wet geeft aan dat gemeenten maatwerkvoorzieningen moeten aanbieden. De maatwerkvoorziening is aanvullend op wat iemand zelf kan bijdragen, en vormt samen met de inzet van eigen kracht, een algemene voorziening of bijvoorbeeld mantelzorg een samenhangend ondersteuningsaanbod. Huishoudelijke verzorging is één van de voorzieningen die gemeenten haar inwoners kan bieden. lnwoners kunnen op deze manier zo lang mogelijk volwaardig deelnemen aan de samenleving en hun eigen huishouden voeren. De gemeente geeft aan welke resultaat behaald moet worden. De zorgaanbieder levert de ondersteuning:

1. Het huis is schoon en leefbaar: 4. Er wordt thuis gezorgd voor de minderjarige kinderen . Zwaar huishoudelijk werk die tot het huishouden behoren: . Anderen helpen bij de zelfuerzorging, ' Licht huishoudelijk werk 2. De cliënt beschikt over schone en draagbare kleding: anderen helpen bij de maaltijden . De was doen 5. Er is (weer) regie over het doen van het huishouden: . Dagelijkse organisatie van het huishouden ' Strijken van bovenkleding . Advies, instructie en voorlichting gericht op 3. De cliënt beschikt over primaire levensbehoeften en maaltijden: het huishouden . Boodschappen doen . Broodmaaltijden bereiden en warme bereiden T abel 2. Resultaat maatwerkvoorziening

HV

Keuze A of B: Lumpsum of PxQ Bij keuze A is de financiering gebaseerd op lumpsum. Dat houdt in dat we met aanbieders een financiële afspraak hebben gemaakt over een gemiddeld aantal HV cliënten en het gemiddeld aantal uren HV per cliënt. Doordat de aanbieder meerdere cliënten heeft kan hij zo de passende ondersteuning bieden aan alle cliënten. Want de ene cliënt heeft iets meer dan gemiddeld ondersteuning nodig en bij de andere iets minder dan gemiddeld. De gemeente stelt het te behalen resultaat vast (tabel 1) en de aanbieder geeft in het ondersteuningsplan aan hoeveel uren daarvoor nodig zijn. Momenteel kopen we in Bernheze de maatwerkvoorziening huishoudelijke verzorging lumpsum in. Bij keuze B wordt huishoudelijke verzorging bekostiging door middel van PxQ. Dit is een andere manier van financiering, gebaseerd op een bedrag per geïndiceerd uur (Pxa). De gemeente stelt in zo'n geval vast hoeveel uren huishoudelijke ondersteuning een aanbieder bij een cliënt moet leveren. De aanbieder voert dit vervolgens uit.

2

ln onderstaande tabel staan de verschillen tussen de bekostigingsmethoden naast elkaar

Lumpsum Financiering op basis van een gemiddeld bedrag en aantal uren per cliënt per maand Gemeente stelt het te bereiken resultaat vast. Sturing op basis van het resultaat.

PxQ Financiering op basis van de kostprijs (P) maal geïndiceerde uren (Q) Gemeente stelt het aantal uren ondersteuning vast in de beschikking. Sturing op basis van het feitelijk te leveren aantal uren. lntensieve ambteliike inzet in de uitvoerinq Gemeente bepaald wat er aan aantal uren wordt ingezet (bijvoorbeeld alleen zwaar huishoudelijk ondersteuning of is er ook wasverzorging en lichthuishoudelijk ondersteuning nodig en hoeveel uren inzet is daarvoor no-

Beperkte ambteliike inzet in de uitvoerino De gemeente geeft aan of iemand meer of minder ondersteuning nodig heeft (bijvoorbeeld alleen zwaat huishoudelijk ondersteuning om het resultaat te bereiken, of is er ook wasverzorging en lichthuishoudelijk ondersteuning nodig). Hoeveel uren bijeen bepaalde inzet horen is aan de HV-aanbieder, deze noteert dit in een ondersteuningsplan. Gemeenten betalen voor een gemiddeld aantal uren per cliënt Aanbieder heeft (financieel) belang bij beperkte ureninzet om het resultaat te bereiken. Prikkel om efficiënt te werken. Resultaat cl iëntervaringsonderzoek lu m psu m gemeenten:

Gemeenten betalen voor daadwerkelijk ingezette uren Aanbieder benut maximaal aantal geïndiceerde uren. Beperkte prikkel om efficiënter te werken. Resultaat cliëntervaringsonderzoek PxQ gemeenten:

2019:7,8 2020:8,0

2019:7,8 2020:7,7

Huidige modelvan: Bernheze, Boekel, Boxmeer, Landerd, Meierijstad, Oss en Sint Anthonis.

Huidige modelvan: Uden, Cuijk, Grave, Mill en Sint Hubert

dig).

De uitvoering wordt vervolgens door HVaanbieder opgepakt

Tabel 3. Toelichting bekostigingsmethode

Toelichting financiële verschillen lumpsum en PxQ Gemeenten die financieren op basis van lumpsum hebben de afgelopen jaren 117 uur per inwoner per jaar betaald aan de zorgaanbieders. Hiervan zijn in Bernheze gemiddeld 93 uren ingezet voor daadwerkelijke uren hulp bij de cliënt thuis. De resterende uren zijn besteed aan administratieve taken die aan de zorgaanbieders zijn uitbesteed waaronder het maken van een ondersteuningsplan, het actualiseren daarvan waar nodig, klachtbehandeling, contractoverleg en dergelijke. Bij de PxQ-gemeenten is de ureninzet (er wordt uitsluitend per uur betaald) meestal rond de í 07 uur, maar varieert per gemeente. Het opstellen van ondersteuningsplannen en herindicatie (inclusief overhead zoals kwaliteit, coaching, scholing en dergelijk) gebeurt in de ambtelijke organisatie.

3

Lumpsum (op basls van de gegevens van Bernheze, Boekel, Boxmeer, Landerd, Meierijstad, Oss en SrnÍ ÁnÍfronis)

PxQ (op basls van de gegevens van Cuijk, Grave, Mitl en Sint Hubert)

Priis per maand: € 273.-1 Gemiddeld aantal te verwachten zorguren (o.b.v. de contractafspraken) per:

Jaar:117 Maand: 9,75 Week: 2,25 Gemiddeld aantal uren in Bernheze (n.a.v. ondersteuningsplannen zorgaanbieder):

Gemiddeld aantal ingezette zorguren PxQ gemeenten NOB-regio (n.a.v. beschikking gemeente) per:

Jaar:113

Jaar:107

Maand:9,40

Maand: 8,91

Week:2,17

Week:2,06

Gemiddeld aantal uren in Bernheze (n.a.v. berichtenverkeer in Synaxion):

Jaar:93,24 Maand:7,77 Week: í,79 Contractueel vastgelegde gemiddelde prijs per uur op basis van verwachte aantal zorguren:

Contractueel vastgelegde prijs per uur € 27,-

€28,Gemiddelde prijs per uur voor Bernheze op basis van de daadwerkelijk ingezette uren: € 35,052 Exclusief uitvoerinqskosten qemeente Tabel 4. Financiële verschillen tussen lumpsum en PxQ in het jaar 2020

Het is belangrijk om enkele opmerkingen te maken bij bovenstaande tabel. 1. Bij de PxQ gemeenten zijn de kosten voor de ambtelijke uitvoering hoger (o.a. het indiceren van het aantal uren). Deze zijn niet meegenomen in de berekening van de uren. 2. Bij lumpsum gemeenten worden een deel van de werkzaamheden (ondersteuningsplannen) verschoven naar de aanbieder. 3. Bij PxQ is er vaak sprake van uitnutting van de indicatie, hierbij worden aanbieders niet of minder gemotiveerd om efficiënt te werken. Bij lumpsum heeft de aanbieder een financiële prikkel heeft om zo efficiënt mogelijk het resultaat te bereiken. Dit heeft als risico dat inwoners aan de lage kant qua ontvangen uren kunnen zitten.

Keuze I of ll: Maatwerkvoorziening al dan niet aangevuld met een algemene voorziening Het is niet de vraag of er wel of geen maatwerkvoorziening ingekocht moet worden. Een maatwerkvoorziening is altijd nodig om inwoners met een grote ondersteuningsbehoefte passende HV ondersteuning te bieden. Het is de vraag of wij in Bernheze een deel van onze inwoners, die een lage tot gemiddelde ondersteuningsbehoefte hebben, op een laagdrempelige manier willen ondersteuning door middelvan een algemene voorziening. Wat is een algemene voorziening en wat is het verschil met een maatwerkvoorziening Een algemene voorziening huishoudelijke verzorging is een laagdrempelige voorzieningen die zonder een diepgaand onderzoek kan worden ingezet om iemand te ondersteunen bij het langer zelfstandig thuis wonen. ln beginsel biedt een algemene voorziening dezelfde ondersteu1 Contractafspraken 2020 2 Gebaseerd op de totale

op basis van 2,25 uur per week en reële kostprijs (€ 28,- all-in) besteding van € 1.923.748,- en 54.885 geleverde zorguren voor heel

2O2O in Bernheze

4

ning als een maatwerkvoorziening, echter is de omvang van de ondersteuning beperkter. De algemene voorziening kan voorzien in de ondersteuning van een belangrijk deel van de doelgroep. lnwoners kiezen zelf of de algemene voorziening passend is. Mocht de algemene voorziening niet voldoende zijn dan kan de inwoner een melding voor een maatwerkvoorziening doen. De consulent beoordeelt de aanvraag door onderzoek naar de beperkingen en mogelijkheden uit te voeren. lnwoners krijgen pas toegang tot een maatwerkvoorziening als zij een indicatie hebben. Toega n ke I ijk voor d oe lgroe p lemand kan niet zomail gebruik maken van een algemene voorziening of een maatwerkvoorziening. Bij een algemene voorziening geldt een eenvoudige toegangstoets om te bepalen of iemand tot de doelgroep behoort. ln beginsel is de doelgroep voor de algemene voorziening gelijk aan een maatwerkvoorziening, maar over het algemeen is deze doelgroep nog fitter en goed instaat om zelf de regie te voeren. De toegangstoets ligt nog niet vast, maar hierbij kan gedacht worden aan bijvoorbeeld leeftijd en dat de inwoner niet zelf of met het sociale netwerk de huishoudelijke verzorging kan organiseren.

1. Welke mogelijkheden heeft de inwoner zelf om bepaalde problemen op te lossen. Denk aan boodschappen thuis laten bezorgen.

2. Wat kan het netwerk betekenen? Van huisgenoten kan in veel situaties gevraagd worden om taken over te nemen op basis van gebruikelijke hulp. Ook kunnen op vrijwillige basis taken worden overgenomen door mensen uit het sociale netwerk of mantelzorgers. 3. Als dit alles nog onvoldoende is, kan worden onderzocht in hoeverre met een algemene voorziening kan ondersteunen. 4. Mocht ook dit niet voldoende zijn, dan is ondersteuning door middel van een maatwerkvoorziening nodig. Het risico van een aanzuigende werking is beperkt bij een goede uitvoering van de toegangstoets. De consulenten worden hierop geïnstrueerd. Wanneer er geen algemene voorziening naast een maatwerkvoorzienig is, voeren de consulenten voor alle meldingen een onderzoek uit. Dit leidt tot een hogere ambtelijke inzet (huidige situatie). Verschil in ondersteuning en uitvoering Íussen een algemene voorziening en een maatwerkvoorziening Beide voorziening zijn toegesneden op de behoeftes van de inwoner. lnwoners kiezen zelf of de algemene voorziening passend is. Er bestaat altijd de mogelijkheid om een beroep te doen op de maatwerkvoorzieni ng. Bij een algemene voorziening hebben inwoners zelf meer regie. De ondersteuning wordt niet door de gemeente of zorgaanbieder ingevuld qua tijd, taken en frequenties. De inwoner kan hier zelf afspraken over maken met de zorgaanbieder.

De regie komt dus meer bij de inwoner te liggen. Een algemene voorziening zou passend zijn voor een groot deel van de inwoners die "een standaard vorm" van ondersteuning bij het huishouden nodig hebben en zelf de regie kunnen voeren. Een maatwerkvoorziening heeft meer mogelijkheden en kan inwoners ondersteunen die meer (of andere) ondersteuning nodig hebben dan gemiddeld. Ook is de maatwerkvoorziening passend wanneer iemand niet meer zelf de regie kan voeren.

lnwoners in Bernheze ontvangen momenteel gemiddeld 93 uur daadwerkelijke ondersteuning per jaar. Bij de algemene voorziening ligt dit per jaar op 72 uur (regionaal voorstel, zie bijlage). Omdat ín de 93 uur ondersteuning ook inwoners met een hoge ondersteuningsbehoefte omvat zal een groot aantal inwoners nu ook al minder dan 93 uur ondersteuning ontvangen. Voor hen

zal het aantrekkelijk zijn om te kiezen voor de algemene voorziening. Ze betalen dan geen eigen bijdrage. De inkomstenderving voor de gemeente die voortvloeit uit de niet ontvangen eigen bijdrage, wordt ruimschoots gecompenseerd door de urenbesparing.

5

Overigens moet hierbijwel worden gerealiseerd dat een deel van de cliënten met een minimum inkomen nu kwijtschelding ontvangt van de eigen bijdrage. Voor deze cliënten vervalt het financiële voordeel.

Voor- en nadelen van een algemene voorziening voor inwoners en de gemeente Voor de inwoner heeft een algemene voorziening voordelen: zij betalen geen eigen bijdrage, kunnen in overleg met de aanbieder de uren flexibel inzetten en doorlopen een minder intensieve toelatingsprocedure.

Voor de gemeente levert een algemene voorzienig een minder grote impact op de financiële middelen op en een minder grote ambtelijke inzet. Dat de algemene voorziening minder kosten met zich meebrengt komt daarbij ten goede aan het toekomstbestendig houden van de Wmo. De steeds verdergaande kostenstijging in de zorg kan misschien enigszins wordt gedempt. Daarnaast kunnen aanbieders meer inwoners ondersteunen met hetzelfde personeel. Dit kan helpen bij het voorkomen van verdere capaciteitstekorten. Financiële voordeel Uitgangspunten: - 117 uur per jaar volgens contractafspraken in maatwerkvoorziening voor lumpsumgemeenten - 72 uur per jaar in algemene voorziening - Verschil: 45 uur per cliënt - Uurtarief van € 28,77 voor zowel maatwerk- als algemene voorziening - Derving eigen bijdrage: 12 x € 1 9,00 = € 228,00 Financieel voordeel Lumpsum gemeenten: 45 u ('l 17-72) x€28,77 = € 1.294,65 - €228,00 = € 1.066,65 besparing per jaar per cliënt. Per 100 cliënten voordeel op jaarbasis € 106.665,00 (lumpsum)

Aantal

Bernheze

Financieel voordeel als 47% kiest voor de

Financieel voordeel

cliënten

als 40% kiest voor de

Financieel voordeel als 30% kiest voor de

HV 652

AV € 326.864

AV €278.182

AV €208.637

Tabel 5. Financieel voordeel AV Bernheze

Vraag aan de commissie Het college vraagt de commissie maatschappelijke zaken om een richtinggevende uitspraak te doen:

Vraag 1. Gaan we maatwerkcontracten lumpsum of PxQ afsluiten? Vraag 2. Gaan we de maatwerkvoorziening wel of niet aanvullen met een algemene voorziening?

Vervolg Begin december bespreken de portefeuillehouders regionaalwelke richting iedere gemeente uit wil gaan voor de inkoop huishoudelijke verzorging per 2024. Na deze bespreken is het aan de gemeente om, waar mogelijk samen op te trekken om, de inkoop verder voor te bereiden.

Bijlage(n): De bijlage(n) zijn digitaal beschikbaar

.

Regio NOB Algemene voorziening

6

Burgemeester en wethouders,

Bzt.

Hurkmans secretaris

Marieke

an

-7 -