Opiniërende bespreking Burgerinitiatief Invulling RES en Klimaatakkoord

Registratienummer: 1668352

\ í

Notitie ter opin iërende bes re=ki ng Gommissie Ruim telijk-e Zaken Datum vergadêring:

11 mei2O22

I Ageng3punt: Onderuerp: Portefeu illehouder:

purggrinitiat!eÍ lnvulli !rg RES en Klimaatakkoord wethouder Rien

Heesch, 19 april2022

Kennisnemen van: De reactie van het college ten aanzien van het Burgerinitiatief lnvulling RES en klimaatakkoord

lnleiding Op 27 januari heeft de gemeenteraad tijdens de raadsvergadering besloten om het burgerinitialief 'Alternatief voorstel om op een zo natuurlijk mogelijke, breed gedragen en tokaat afgestemde manier te voldoen aan het klimaatakkoord en de RES' door te venvijzen naar de commissie Ruimtelijke Zaken voor een inhoudelijke behandeling. Daarnaast heeft de gemeenteraad het college verzocht om een reactie te geven op het burgerinitiatief. Deze reactie vindt u in deze notitie.

Voordelen medewerking verlenen aan het burgerinitiatief Voordelen

Voordeel 1 Wij zullen als gemeente mede invulling moeten geven aan het ktimaatakkoord en dit burgerinitiatief kan daar mogelijk aan bijdragen lnitiatiefnemer noemt diverse onderzoeksrichtingen, waarbij de nadruk lijkt te liggen op bebossing. Het landelijke klimaatakkoord heeft ook vorm gekregen in een bossenstrategie. Nederlandse bossen compenseren nog maar 1o/ovan onze COz uitstoot, tenvijl dat in Europa gemiddeld zo'n 10% is1. Een bos draagt bijaan de opslag van COz en levert daarmee een bijdrage aan het klimaatakkoord. ln de komende 1O jaar komt er volgens de strategie 37.000 hectare bos bij. Een kanttekening daarbij is dat jong bos dat nog in ontwikkeling is, bijdraagt aan extra CO2-opslag. Zodra dit bos volwassen is, raken houtaangroei en afsterven in balans en is er geen sprake meer van toename van CO2-opslag. Een andere kanttekening is dat de berekening van initiatiefnemer nog niet is geverifieerd. ln de omgevingsvisie komt het onderwerp meer bos en natuur ook terug. Omdat meer biodiversiteit, beter vasthouden van water, een andere landbouw en vastleggen CO2 daarom vragen. ln het kader van de Omgevingsvisie onderzoeken we waar we als gemeente ruimte zien voor extra bos.

lnitiatiefnemer heeft mondeling toegelicht dat haar hoogste ambitie is om een klimaatbos aan te planten als invulling van de RES-doelstellingen. Daarnaast wil zij als 'second-best' onderzoeken welke mogelijkheden agroforestry en agrosolar bieden om groene energie op te wekken. Bebossing, agroforestry en agrosolar kunnen alle drie positief bijdragen aan het de klimaatdoelstellingen. thttps://www.klimaatakkoord.nl/actueel/nieuws/2021l01/15/presentaties-ruimte-maken-voornieuw-bos

ffi EI.HTE

Nadelen medewerking verlenen aan burgerinitiatief Nadeel í. De RES heeft als primaire doelstelling de opwek van duurzame energie, en niet opslaan van COz Het burgerinitiatief is daarmee geen invulling van de huidige RESafspraken. ln de RES '1.0 is de regionale afspraak gemaakt om 1,5 TWh aan duurzame energie op te wekken in 2030. De regio heeft deze opgave vervolgens herverdeeld naar rato van het energieverbruik van iedere gemeente. Dit betekent dat Bernheze aan de lat staat om 0,06 TWh aan duurzame energie op te wekken. Gezamenlijk doel is dat vóór 2025 alle aangevraagde benodigde vergunningen zijn afgegeven, met het oog op tijdige realisatie van de opgave. Het burgerinitiatief gaat uit van uitwisselbaarheid tussen de opwek-opgave en de CO2-opslagopgave in Bernheze. (Uitwisseling van oplossingen die bijdragen aan de doelstelling van het klimaatakkoord). Specifiek wordt het initiatief ingediend mede ter voorkoming van realisatie van windmolens in Bernheze. Dat is niet in overeenstemming met de afspraken die nu zijn gemaakt in het kader van de RES 1.0. Dit zou betekenen dat in de RES 2.0. er een andere regionale verdeling moet ontstaan waarbij Bernheze meer CO2 opslag voor haar rekening neemt en minder schone energie gaat leveren dan is voorzien in de globale verdeling in de RES 1.0.

lnitiatiefnemer vraagt de gemeente zich in te spannen om bij de onderhandelingen in het kader van RES 2.0 tot een andere onderlinge verdeling te komen. Daar nu verwachtingen over wekken is prematuu r. Zeker gezien de meest recente mondiale ontwikkelingen waarin duurzame energie-opwek in eigen land steeds urgenter rijkt.

Nadeel 2. Er is nog veel onduidelijk over inzet van capaciteit en middelen door de gemeente

Het onderzoek wordt breed ingestoken, waarbij niet alleen een klimaatbos, maar ook agroforestry en agrosolar aan bod komen. Mondeling is toegelicht dat zij denkt aan verschillende schaalniveau's (als voorbeeld: tiny forest versus Heesch West). Daarbij werd ook de vraag gesteld in hoeverre gemeente Bernheze gronden beschikbaar heeft. Concreet heeft de gemeente Bernheze op dit moment geen gronden beschikbaar die direct ingezet zouden kunnen worden en Heesch West biedt geen of nauwelijks mogelijkheden. Ook is gevraagd in hoeverre de gemeente vrijstellingen kan geven om genoemde initiatieven te kunnen realiseren. Dat is mede afhankelijk van de initiatieven die uit het onderzoek voortkomen. Willen we daar over meedenken, dan vergt dat ambtelijke inzet en financiële middelen. Gelet op de brede scope van het onderzoek, bestaat het risico dat er ook een grote capaciteitsvraag bij de organisatie terech! komt. Nadeel 3. Er is nog veel onduidelijk over het eindresultaat. Het maakt een groot verschil of het onderzoek en de resultaten zich gaan richten op derden, of dat van de gemeente een actieve houding wordt veruvacht. Belangrijke aandachtspunten daarbij zijn idealisme versus realisme en inzet versus resultaat.

De kans bestaat dat het eindresultaat een breed scala aan mogelijke klimaatoplossingen oplevert, die niet allemaal haalbaar zijn binnen de bestaande kaders die de raad heeft gesteld. Of die praktisch niet haalbaar zijn. Het feit dat een groep burgers belangeloos veel tijd en energie heeft gestoken in een initiatief is niet per definitie een garantie dat de gemeente ook kan instemmen met de uitvoering daarvan.

Nadeel 4. De gemeente heeft op dit moment geen capaciteit beschikbaar We zijn, gelet op de beperkte financiële middelen en capaciteit, kritisch m.b.t. het aangaan van nieuwe verplichtingen. Na verduidelijking door de initiatiefnemer ontstaat pas meer zicht op de benodigde extra inzet en middelen van de gemeente. Die zijn op dit moment niet opgenomen in de begroting en de concernplannen.

2

Het is daarom raadzaam meer zicht te krijgen op de inzet die de initiatiefnemer zelf wil plegen en welke rol/inzet zijvan de gemeente verwacht. Wijvinden het relevant dat de volgende

vragen aan de orde komen tijdens de behandeling van het initiatief op 11 mei. - ls initiatiefnemer nog steeds bereid tot dit onderzoek, als zij weet heeft van het feit dat deze resultaten mogelijk niets veranderen aan de RES-doelstellingen? - Kan initiatiefnemer concreet aangeven wat zij oplevert aan het einde van het project? Een onderzoeks- en adviesrapport? Of concreet uitgevoerde maatregelen? Welke inzet vraagt dit initiatief van de gemeente? Kan zij dit kwantificeren? Welke venivachting heeft initiatiefnemer van de vervolgstappen van de gemeente? Welke doorlooptijd heeft dit initiatief? ls initiatiefnemer zich ervan bewust dat maatregelen die voortkomen uit het burgerinitiatief mogelijk niet (allemaal) tot uitvoering kunnen worden gebracht door rijks- of gemeenteregels? Doet de initiatiefnemer daarin zelf een haalbaarheidstoets? Of verwacht zij dat van de gemeente?

-

Kosten De kosten voor de gemeente die met dit burgerinitiatief gemoeid zijn, zullen blijken uit de beantwoording van de vragen.

Vervolg Het college verneemt graag of het actief medewerking moet verlenen aan dit burgerinitiatief

Bijlage(n): De bijlage(n) zijn digitaal beschikbaar

.

Burgerinitiatief

meester en wethouders,

Peggy Hurkmans secretaris

MarÍeke bu

3