Notitie ter opiniërende bespreking 80% versie beleidsnotitie buitenkansen d.d. 18 maart 2025

Registratienummer:

/

Notitie ter opiniërende bespreking commissie Ruimte en Leefbaarheid Datum vergadering:

18 maart 2025

Agendapunt: Onderwerp:

Portefeuillehouder:

80%-versie beleidsnotitie buitenkansen; mogelijkheden voor ondernemers in het buitengebied wethouder Edwin Daandels

Heesch, 7 januari 2025 Inleiding De transformatie van het landelijk gebied is een groeiende uitdaging. De verwachting is dat er de komende jaren meer agrarische bedrijven hun bedrijfsvoering veranderen of staken. Dat leidt in hun zoektocht naar een nieuw verdienmodel tot de vraag wat de ruimtelijke mogelijkheden zijn. De gemeenteraad heeft in 2021 uitgesproken om te willen komen tot een integraal kansenbeleid voor het buitengebied, dat bijdraagt aan een toekomstbestendig ondernemers- en woonklimaat. In een aantal bijeenkomsten van de werkgroep omgevingswet is dit onderwerp besproken en daarnaast vond op 8 oktober 2024 een themabijeenkomst plaats. Dit proces heeft geleid tot nieuw beleid in voorliggende concept beleidsnotitie. Deze notitie is bedoeld om kansen te creëren voor nieuwe initiatieven op veranderende agrarische bedrijfslocaties en tegelijkertijd de kwaliteit van ons buitengebied te versterken. Het is een ‘kansenbeleid’ dat verruimde mogelijkheden biedt voor nieuwe activiteiten. Het gaat nadrukkelijk niet om het reguleren van bestaande activiteiten op bestaande locaties. Dit beleid heeft daarop geen invloed. Er wordt geen afbreuk gedaan aan bestaande rechten. Uitgangspunten Uitgangspunt 1: Werken vanuit een ‘ja mits’ houding De omgevingswet vraagt ons om te werken vanuit een ‘ja, mits’ benadering.

Dat vraagt om een andere manier van beoordelen, niet ‘toetsen’ maar het maken van een ‘afweging’. Hierin worden niet alleen de belangen van de individuele locatie meegewogen, maar ook andere maatschappelijke opgaven in de omgeving. De gemeente heeft als taak om te zorgen voor een evenredige toedeling van functies aan locaties, dat betekent dat niet alles overal kan. Deze beleidsnotitie stelt ons in staat om zulke afwegingen te maken. Uitgangspunt 2: Beschrijven van de ontwikkelrichting Een belangrijke provinciale voorwaarde voor het mogelijk maken van niet-agrarische functies in landelijk gebied is dat de ontwikkelingsrichting van het gebied beschreven moet zijn. Als dat niet gebeurt, kan door de provincie geen goede afweging gemaakt worden over de wenselijkheid van initiatieven. Dat leidt tot vastlopende procedures. Juist doordat we de ontwikkelingsrichting van de deelgebieden in ons buitengebied beschrijven ontstaat dus (beleids)ruimte. Dit sluit ook aan op het advies over de omgevingsvisie van de commissie voor de milieueffectrapportage. Die adviseerde dat onvoldoende duidelijk is of de ambities in de omgevingsvisie met elkaar te verenigen zijn of kunnen botsen. Wij hebben toegezegd deze botsingen verder in beeld te brengen in thematische- of gebiedsprogramma’s. Hiertoe is een ruimtelijke verkenning van het buitengebied uitgevoerd.

De verkenning heeft erin geresulteerd dat we het buitengebied verdelen in drie zones met elke een eigen ontwikkelrichting: • • •

het agrarisch hart; ruimte voor innovatie duurzame landbouwproductie de groene zone; natuurnetwerk Nederland, bos- en natuurontwikkeling de mixgebieden; extensieve vormen van landbouw in een kleinschalig landschap

Deze drie ontwikkelrichtingen zijn in feite een nadere uitwerking van de omgevingsvisie, specifiek gericht op transformaties in het buitengebied. Het stelt ons in staat om de wenselijkheid van initiatieven te bepalen maar ook om te bepalen wat de bijdrage aan de omgevingskwaliteit kan zijn, doordat de gebiedsopgaven beter in beeld zijn gebracht. Uitgangspunt 3: Het bieden van verruimde mogelijkheden De beleidsnotitie bevat ook een beleidsverruiming. Tot nu toe konden niet-agrarische bedrijven zich zeer beperkt vestigen in het buitengebied. Met dit beleid gaan we mogelijkheden bieden voor vestiging op een voormalige agrarische locatie, mits er geen concurrentie plaatsvindt met functies op het bedrijventerrein of in de kernen. Gedacht kan worden aan dienstverlening en ambachtelijke werkplaatsen zoals als timmerbedrijven en metaalbewerking. Onder voorwaarden wordt het ook mogelijk om meerdere (kleinschalige) bedrijven toe te staan op één locatie. Bedrijvigheid die een belangrijke bijdrage levert aan het voorzieningenniveau in de kernen, zoals winkels en dienstverlenende kantoren zijn bij voorkeur in het stedelijk gebied gevestigd en zijn minder passend in het buitengebied. Bovendien gaan we met het bieden van verruimde mogelijkheden ook leegstand tegen. Leegstand zien we namelijk als ongewenst.

Dit kan leiden tot bijvoorbeeld verloedering van het landschap en risico’s voor de volksgezondheid, ondermijning en criminalisering. Bij een financieel heikele situatie kan het voor de boer steeds moeilijker worden om weerstand te bieden tegen ondermijnende activiteiten, daaro is het belangrijk een duurzaam verdienmodel mogelijk te maken. Uitgangspunt 4; Het bieden van duidelijkheid aan initiatiefnemers en de omgeving In de beleidsnotie stellen wij voor om te werken met een verkeerslichtenmodel. Hierin wordt aangegeven welke initiatieven zeker wel en zeker niet wenselijk zijn, en welke onder aanvullende voorwaarden. Uiteraard zal een initiatief, ongeacht de aangegeven kleur, altijd aan voorwaarden moeten voldoen (bijvoorbeeld een aanvaardbaar woon- en leefklimaat, geen toename van verkeersbewegingen). Deze werkwijze voorkomt gelegenheidsplanologie en biedt duidelijkheid aan zowel initiatiefnemers als omwonenden. De opgenomen mogelijke activiteiten zijn zeker geen limitatieve lijst, maar dienen ter inspiratie. Door deze te categoriseren wordt een beeld geschetst van de mogelijkheden in een gebied.

Kunt u zich vinden in deze uitgangspunten of heeft u toevoegingen? Wat vindt u hierbij belangrijk? Vervolg De opbrengst van de opiniërende bespreking wordt verwerkt in de definitieve versie van de beleidsnotitie en deze wordt voorgelegd aan de commissie en ter vaststelling aan de gemeenteraad aangeboden.

Bijlage(n): • 80% versie beleidsnotitie

Burgemeester en wethouders,

Peggy Hurkmans secretaris

Mark de Man burgemeester

-2-