Notitie ter informatie Burgerpeiling 2021

Registratienummer:

1659002

Notitie ter informatie voor commissie / raad Onderwerp: Portefeuillehouder:

Burgerpeiling 2021 mevrouw M.A.H. Moorman

Heesch, 10 maart 2022 Kennisnemen van: In deze notitie informeert het college u over de resultaten van de burgerpeiling 2021. Inleiding De gemeente staat voor de uitdaging haar beleid en dienstverlening zo goed mogelijk af te stemmen op de wensen van haar inwoners. Daarvoor is het van belang dat de gemeente weet wat er speelt bij de inwoners. Om hier inzicht in te krijgen heeft de gemeente Bernheze in samenwerking met onderzoeksbureau Dimensus eind 2021 een Burgerpeiling uitgevoerd. Aan de hand van vier maatschappelijke thema’s is gekeken in hoeverre de inwoners tevreden zijn over verschillende aspecten van de gemeente. De vier maatschappelijke thema’s zijn: • Woon- en leefklimaat • Relatie inwoner en bestuur • Dienstverlening • Zorg en welzijn Samenvatting/toelichting Uitvoering van het onderzoek In oktober 2021 zijn 2500 inwoners van de gemeente (van 18 jaar en ouder) uitgenodigd om deel te nemen aan het onderzoek. Uiteindelijk heeft dit onderzoek 922 ingevulde enquêtes opgeleverd, een respons van 37%. In 2019 en 2016 lag de respons hoger, resp. 42% en 43%. Het onderzoek is uitgevoerd door een onafhankelijk onderzoeksbureau, genaamd Dimensus. Privacy van deelnemers is gewaarborgd.

Dimensus behandeld de antwoorden vertrouwelijk en heeft de resultaten anoniem gerapporteerd aan de gemeente Bernheze, Resultaten van het onderzoek Algemene tevredenheid Waardering 1-10 Zorg voor woon- en leefomgeving Dienstverlening gemeente Communicatie en voorlichting Meedoen inwoners maatschappij Samenwerking met inwoners

Bernheze 2021 6,7

Bernheze 2019 6,6

Bernheze 2016 6,6

Vergelijkbare gemeenten 6,7

Nederland

6,7

6,8

6,8

6,7

6,8

6,5

6,8

6,8

6,6

6,6

6,7

6,7

6,7

6,6

6,6

6,0

6,3

6,3

6,0

6,0

6,8

Woon- en leefomgeving Inwoners zijn heel erg te spreken over hun buurt om in te wonen. Zij geven hiervoor, net als in 2019 een 8,1. Ook over de onderlinge contacten met buurtbewoners en het terug kunnen vallen op elkaar zijn inwoners zeer te spreken. Wel is er een lichte tendens te zien dat het ‘er zijn’ voor elkaar en voor de samenleving iets afnemen. Veelal scoort de gemeente op dit vlak echter beter, dan andere gemeenten in een vergelijkbare grootteklasse en Nederland als geheel. Ten aanzien van voorzieningen is het merendeel tevreden en scoort hoger dan in de benchmark. Iets minder tevreden is men over de nabijheid van welzijnsvoorzieningen. Wat opvalt is dat we beter scoren op onderhoud t.a.v. vorige peilingen Een aantal jaar geleden zijn we met ‘Adaptief wegbeheer’ een fundamentele andere weg ingeslagen. Weg van de technische richtlijnen meer naar de gebruiker. Intensief contact met dorpsraden, IPG, OOB, ZLTO, Cummela etc. met als resultaat dat we onze achterstand hebben ingehaald. Ook over het onderhoud groen is meer dan de helft 55% tevreden.

Relatie met de gemeente Iets meer dan een kwart van de inwoners heeft vertrouwen in het gemeentebestuur (27%). Het vertrouwen is gedaald vergeleken met 2019 maar nauwelijks lager dan in 2016 en is vergelijkbaar met gemeenten met een vergelijkbare grootteklasse en Nederland als geheel. Over de mate waarin de gemeente inwoners betrekt bij zaken zijn inwoners wat minder te spreken, ook vergeleken met voorgaande metingen. Hierin is Bernheze niet uniek en dit zal deels ook samenhangen met het vertrouwen in de rijksoverheid die terugloopt. De coronapandemie speelt hierbij zeker ook een rol.

Gemeentelijke Dienstverlening Over het algemeen zijn de inwoners van Bernheze positief over de dienstverlening van de gemeente. Het gemiddelde rapportcijfer komt uit op een 6,7. De dienstverlening via de digitale faciliteiten van de gemeente krijgt een 6,9 en scoort daarmee nog iets hoger dan de dienstverlening in het algemeen. Vergeleken bij 2019 zijn onze inwoners minder positief over de gemeente als het gaat om communicatie en informatie. Het beeld is echter niet heel anders dan in gemeenten met een vergelijkbare grootteklasse en Nederland. De medewerkers van de gemeente zijn een belangrijke schakel in het contact met de inwoners van Bernheze. De inwoners hebben stellingen voorgelegd gekregen die gaan over deze medewerkers. In vergelijking met voorgaande peilingen zijn inwoners over een aantal aspecten minder positief. Ook in vergelijking met gemeenten in dezelfde grootteklasse en het Nederlandse gemiddelde scoren we op een aantal onderdelen lager.

Zorg en Welzijn Over het algemeen ervaren inwoners weinig belemmeringen om deel te nemen aan het maatschappelijk leven. Het leven krijg gemiddeld een 7,9 en de gezondheid een 7,7 De tevredenheid over het leven en de gezondheid is niet veranderd vergeleken met voorgaande metingen. Daarnaast wijken deze cijfers ook niet af van die van gemeenten met een vergelijkbare grootteklasse en met Nederland als geheel.

De inwoners van Bernheze sporten veel: drie kwart doet dit minimaal een keer per week. Een tiende van de inwoners sport nooit (9%). Twee derde van de inwoners van Bernheze heeft een actieve bijdrage geleverd aan het verenigingsleven, vaak een sportvereniging. Daarnaast heeft een groot deel zich ook ingezet

-2-

voor het bieden van hulp aan buren, hulpbehoevende naasten en buren in een zorgwekkende situatie. Vier op de tien inwoners doet vrijwilligerswerk. Vergeleken met vorig jaar is de inzet op alle vlakken iets teruggelopen. Een vergelijking met gemeenten met een vergelijkbare grootteklasse en met Nederland als geheel laat zien dat het aandeel dat zich heeft ingezet in Bernheze net iets lager uitkomt. De inwoners van Bernheze zijn behoorlijk zelfredzaam en weerbaar, zeker in vergelijking met gemeenten met een vergelijkbare gemeentegrootteklasse.

Conclusie De inwoners van Bernheze zijn heel positief over het wonen in de gemeente en de voorzieningen die de gemeente te bieden heeft. De scores komen veelal overeen met de scores van gemeenten met vergelijkbare grootteklasse en met Nederland als geheel. Op enkele onderdelen wijken we wel iets af van de scores van voorgaande jaren. Voor een gedetailleerd overzicht van de scores verwijs ik u naar onderstaande bijlagen en de website van VNG ‘Waar Staat Je Gemeente’ https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/Burgerpeiling

Wat gaan we doen met de onderzoeksresultaten: Woon- en leefomgeving In de Omgevingsvisie willen we de tevredenheid over de woon- en leefomgeving bestendigen en waar mogelijk verbeteren. Op onderdelen is dit ook nodig. Zo zullen we in dialoog over de Omgevingsvisie in ieder geval de kwaliteit van het groen en de recreatieve verbindingen, de verkeersveiligheid en het voorzieningenniveau agenderen. Omdat we samen met de inwoners aan een mooi en leefbaar Bernheze werken, gaan we ruimte geven aan initiatieven. De Omgevingswet stelt zich immers ten doel om “initiatieven mogelijk te maken”. De zogenaamde ‘ja-mits’ benadering. Relatie met de gemeente We werken aan het vertrouwen van inwoners door ze te betrekken en te laten meedenken. Op 10 maart heeft uw raad de geactualiseerde participatievisie vastgesteld en is er budget beschikbaar gesteld om de participatiewerkwijze te borgen in bestaande procedures en voor het opzetten van een kennisnetwerk en het ontwikkelen van tools ter ondersteuning. Uit de burgerpeiling blijkt dat 65% van de inwoners wil meedenken over o.a. de Omgevingsvisie. Dat gaan we doen met peilingen via het digitaal platform ‘samenbernheze.nl’ en via de lokale krant, maar we zullen ook fysieke bijeenkomsten organiseren. Zo geven we gehoor aan de voorkeur van een groot deel van de inwoners om te participeren.

Omdat de belangstelling van onderwerpen breed is: van groen, veiligheid, wonen, gezondheid, duurzaamheid en klimaat tot het sociaal domein, zullen we deze in de dialoog over de Omgevingsvisie aan bod laten komen. Gemeentelijke Dienstverlening Sinds 2020 zijn we bezig met een organisatieontwikkeling die mede gericht is op het verbeteren van de kwaliteit van dienstverlening. Als gevolg op de organisatieontwikkeling gaan we het programma kwaliteit dienstverlening opstarten waarin we werken aan projecten om onze dienstverlening continue te verbeteren. Het gaat hierbij om het aanpassen van processen en werkwijze maar ook om het gedrag en competenties van medewerkers. De doelstelling die we nastreven in het programma ‘Kwaliteit dienstverlening’ is het efficiënt, effectief en klantvriendelijk houden van onze dienstverlening, waarbij we aansluiten bij de wensen en behoeften van onze inwoners. We zoeken hierbij een goede balans tussen enerzijds klanttevredenheid en anderzijds een kostenefficiënte uitvoering. Digitalisering van onze dienstverlening en processen kan hierbij helpen. Ook de Omgevingswet zal de dienstverlening naar initiatiefnemers in de fysieke leefomgeving verbeteren. De bedoeling van de wetgever is

-3-

om het aantal vergunning plichtige handelingen te verminderen en dus ‘meer mogelijk’ te maken Zorg en Welzijn Gezien de context van werken, leven en dienstverlening ten tijde van een Covid-pandemie is het goed om te zien dat inwoners zeer te spreken over de onderlinge contacten met buurtbewoners en het terug kunnen vallen op elkaar. Tegelijkertijd zijn we ons ervan bewust dat de burgerpeiling ook een aantal ontwikkelingen laat zien die aandacht vragen. •

Buurtinitiatieven We willen een sterke positie van vrijwilligers en burgerinitiatieven in de kernen. Als gemeente faciliteren en stimuleren we de onderlinge samenwerking en burgerkracht. Per kern ondersteunen we een Burgerinitiatief. Dit is een participatienetwerk/participatieoverleg van lokale professionele en vrijwilligersorganisaties. Dit netwerk zorgt voor samenwerking en daarmee samenhang van activiteiten. Momenteel werken we samen met de netwerken en ONS welzijn aan een beleidskader voor de inzet en subsidiering van deze burgerinitiatieven.

•

Eenzaamheid – aanpak eenzaamheid In maart 2021 stelden ons college het uitvoeringsplan Aanpak eenzaamheid vast. Met dit plan beogen we eenzaamheid terug te dringen. Het verminderen van eenzaamheid is een grote opgave waar veel organisaties bij betrokken zijn een integrale aanpak nodig is. Daarom is er voor twee jaar (tot november 2023) een coördinator eenzaamheid bij ONS welzijn gestart.

•

Mantelzorg/ terugvallen op eigen netwerk In onze gemeenten hebben we een contract met twee mantelzorgmakelaars. Zij ondersteunen onze mantelzorgers op allerlei manieren. Daarnaast starten vanaf eind Q1 onze onafhankelijke cliëntondersteuners (OCO’s). Ook zij kunnen een belangrijke rol spelen bij het ondersteunen van mantelzorgers wanneer zij extra ondersteuning nodig hebben. Onze welzijnsorganisatie ONS Welzijn biedt cursussen aan voor mantelzorgers om hen te ondersteunen. Verder zijn we bezig met het ontwikkelen van een praatplaat om professionals (o.a. Wmo-consulenten, ONS Welzijn, dementieconsulenten. Mantelzorgmakelaars en OCO’s) te ondersteunen bij het gesprek om overbelasting (een belangrijk thema bij mantelzorgers) aan te pakken.

•

Vrijwilligerswerk Het wordt moeilijker om vrijwilligers te vinden dit heeft verschillende oorzaken (verhoging van de pensioenleeftijd, minder animo onder 40-minners, complexere regelgeving en vrijwilligers zien vrijwilligerswerk meer als hobby en daardoor “switchen” ze vaker van organisatie). Wij ondersteunen de vrijwilligersorganisaties in de vorm van meedenken, ondersteunen bij uitvoerende taken, subsidiëren van de vereniging en het subsidiëren van netwerken in de kern, waarover en weer kennis en kunde ingezet en uitgewisseld wordt.

•

Inlevingsvermogen Gemeente Bernheze is actief bezig met haar dienstverleningsproces. Vanuit Zorg en Welzijn beidt Wegwijzer, de Integrale Toegang tot het sociaal domein een gepaste reactie op het afnemende inlevingsvermogen. We zorgen voor één loket sociaal domein

-4-

waar al onze inwoners terecht kunnen met vragen, van zorg, jeugd tot werk en inkomensvragen.

Vervolg Via een publicatie in de Mooi Bernheze Krant en de website van de gemeenten worden Inwoners (en deelnemers) geïnformeerd over de resultaten en de hieruit voortvloeiende activiteiten. Bijlagen(n): • •

De bijlage(n) zijn digitaal beschikbaar.

Rapportage Dimensus Burgerpeiling 2021 Infographic

-5-