Maatwerkadvies BS Op Weg Vorstenbosch Bindel

BS Op Weg Vorstenbosch Maatwerkadviesrapport 4 september 2023

BS Op Weg

Vorstenbosch DATUM

INHOUD

4 september 2023 Introductie

3

Onderzoeksvraag

4

Leeswijzer

5

Terminologie

5

Bestuurssamenvatting

6

School | visie & functionaliteit

7

Bestaande situatie | introductie

8

Bestaande situatie | luchtfoto

9

Bestaande situatie | bestemmingsplan

10

Bestaande situatie | foto's

11

Bestaande situatie | cultuurhistorische waardering

13

Bestaande situatie | bouwtechnische staat

15

Scenario 1

18

Scenario 2

21

Energieprestatie matrix

24

Stichtingskosten & energielabel per scenario

28

Conclusie

29

BINDEL

Bijlage I | Bouwtechnisch onderzoek

30

Bosscheweg 16 5735 GV Aarle-Rixtel

Bijlage II | Frisse scholen ambitietabel

40

Bijlage III | Stichtingskosten scenario 1

43

(0492) 386 700

Bijlage IV | Stichtingskosten scenario 2

47

ONDERWERP Maatwerkadviesrapport

OPSTELLERS Niels Peters, Sjoerd Raaijmakers en Daan Verhoeven

BS Op Weg Maatwerkadviesrapport 4 september 2023

2

INTRODUCTIE

Het gebouw van Basisschool Op Weg is gebouwd in 1939. In 1981 is het schoolgebouw met lokalen en een speellokaal uitgebreid. In 2007 is opnieuw een speellokaal toegevoegd en heeft de peuterspeelzaal zijn intrek in het oude speellokaal genomen. Hoewel het gebouw een redelijke staat van onderhoud kent zijn, door de gebouwvorm, onderhouds- en energiekosten onevenredig hoog. Door het teruglopen van het aantal leerlingen is ook “leegstand” ontstaan. Deze ruimten worden nu ingezet voor onderwijskundige functies als bijvoorbeeld een bibliotheek. Het dalende aantal leerlingen, de bekostiging van onderhouds- en energiekosten op basis van het aantal leerlingen en het huidige gebouw maken de exploitatie ervan tot een enorme uitdaging. Deze uitdaging is sinds enige tijd onderwerp van gesprek tussen schoolbestuur en gemeente en heeft geresulteerd in het samen optrekken in een onderzoek naar de toekomst van basisschool Op Weg, in de vorm van nieuwbouw of renovatie. De verschillende direct betrokken partijen: de gemeente Bernheze, Stichting Filios Scholendgroep en de Dorpsraad van Vorstenbosch hebben allen uitgangspunten voor dit onderzoek geformuleerd. Voor HET SCHOOLBESTUUR is een gebouw waarin op een passende en op de toekomstig gerichte wijze onderwijs gegeven kan worden van het allergrootste belang.

Uiteraard hoort daar een goed en comfortabel gebouw bij waarvan de onderhouds- en energielasten op basis van de hiervoor beschikbare bekostiging door de school kan worden gedragen. Het schoolbestuur is verplicht mee te werken aan energiebesparende maatregelen en zou uiterlijk in 2030 moeten zijn voorzien van een gebouw met energielabel A. Vanuit de onderwijsorganisatie bestaat de wens de peuterspeelzaal, als onderdeel in een kindcentrum, integraal op te nemen in het schoolgebouw. Kinderopvang en buitenschoolse opvang zijn voorzien in het tegenoverliggende dorpshuis De Stuik. Het schoolgebouw van basisschool Op Weg is een karakteristiek gebouw binnen de kern van Vorstenbosch. Het is een herkenningspunt binnen de dorpsstructuur en biedt herinnering aan de schooljaren van nagenoeg alle inwoners. Het schoolgebouw vormt een gebouwensemble met de pastorie en de kerk. De beide laatste gebouwen zijn aangewezen rijksmonumenten. DE DORPSRAAD van Vorstenbosch spant zich in om het karakteristieke deel uit 1939 van het bestaande schoolgebouw te behouden. De Stichting het Cuypersgenootschap spant zich landelijk in voor het behoud van bijzondere bouwkunst uit de periode na 1850. Het schoolgebouw uit 1939 valt hier ook onder. Samen met de dorpsraad is de stichting in gesprek over de toekomst van het schoolgebouw.

DE GEMEENTERAAD heeft tijdens de behandeling van het Integraal HuisvestingsPlan (IHP) in mei 2021 een motie aangenomen

om, bij renovatie en aanpassing of gedeeltelijke nieuwbouw, te streven naar “het behoud van de uitstraling van het aangezicht van het huidige schoolgebouw” met de voorkeur van het behouden van de school op de huidige locatie. Vanuit al deze invalshoeken, gecombineerd met een gedegen kennis over onderwijs, verduurzaming en gebouwexploitatie is deze scenariostudie opgesteld.

BS Op Weg Maatwerkadviesrapport 4 september 2023

3

ONDERZOEKSVRAAG

Om een goede afweging te kunnen maken tussen nieuwbouw en renovatie door gemeente en schoolbestuur zijn een aantal onderzoekvragen geformuleerd waarop het haalbaarheidsonderzoek antwoord moet geven. Deze vragen zijn: 1. Uitvoeren van een energetische controle van de gebouwschil; 2. Welke aanpassingen zijn noodzakelijk om tot een eigentijds, functioneel en toekomstbestendig schoolgebouw te komen dat duurzaam en gasloos is, voldoet aan BENG-eisen (bestaande bouw) en de ambities Frisse Scholen klasse B (waar mogelijk, bestaande bouw). Zijn deze aanpassingen ook mogelijk in het bestaande gebouw? 3. Beschrijving van twee scenario’s (renovatie gehele bestaande gebouw en vernieuwbouw met behoud van het schoolgebouw uit 1939) met bijbehorende elementenraming voor de totale stichtingskosten (dus geen kengetallenbegroting): a. investeren in energiebesparende en verduurzamingsmaatregelen; b. renovatie / vernieuwbouw van het gebouw met behoud van de buitenschil, waarbij het schoolgebouw toekomstbestendig moet zijn voor wat betreft functionaliteit en duurzaamheid. Lopende het onderzoek vinden een of meerdere afstemmingsgesprekken plaats met schoolbestuur, gemeente en de Dorpsraad Vorstenbosch. Dit haalbaarheidsonderzoek vormt tevens een maatwerkadvies, geschikt om bij te voegen aan een

Bestaande voorgevel

subsidieaanvraag in het kader van de DUMAVA-regeling. Er is sprake van een subsidiabele maatregel A.4 Integraal met Maatwerkadvies tot een hoge energieprestatie. Deze is bestemd voor verbetering van bestaande gebouwen tot een hoge energieprestatie van de hoofdgebruiksfunctie van het gebouw, en bestaande uit: een pakket van maatregelen dat leidt tot een labelverbetering waarbij het energielabel is vastgesteld volgens de bepalingsmethodiek van NTA 8800 opgesteld na 1 januari 2021, of een maatwerkadvies onder certificaat (BRL9500 MWA-W/U) uitgevoerd door een vakbekwaam EP-maatwerkadviseur W/U.

Bestaande gangen

BS Op Weg Maatwerkadviesrapport 4 september 2023

4

LEESWIJZER

Dit haalbaarheidsonderzoek moet uitwijzen of en hoe primair onderwijs mét behoud van tenminste het bestaande schoolgebouw uit 1939 ook in de toekomst in de dorpskern van Vorstenbosch aangeboden kan worden. In de onderzoeksvraag zijn hiervoor twee scenario’s geschetst. Ongeacht het te volgen scenario worden eerst een aantal algemene en bouwtechnische zaken beschreven en van een kwalitatieve analyse voorzien. Voor het tweede scenario is, samen met de onderwijsorganisatie, een verkenning gemaakt naar eigentijds onderwijs passend bij de onderwijsvisie en de flexibiliteit van de toekomstige organisatie. Vervolgens is voor beide scenario’s een investeringskostenraming gemaakt, met daarbinnen een aantal mogelijkheden die duurzaamheid en exploitatiekosten beïnvloeden. De conclusie bestaat uit het beschrijven van de uitkomsten van deze investering- en exploitatiekostenramingen en de keuzemogelijkheden die hierbinnen bestaan.

TERMINOLOGIE School 1939

Het oorspronkelijke schoolgebouw uit 1939.

School 1981

De eerste uitbreiding van het schoolgebouw uit 1981.

School 2007

De uitbreiding van het schoolgebouw met een speellokaal in 2007.

BENG

Bijna Energie Neutraal Gebouw

Ambitietabel Frisse Scholen 2021 klasse B (FS 2021-B)

Door de Rijksdienst Voor Ondernemers (RVO) is een tabel van bouw- en installatie maatregelen opgesteld welke als leidraad bij ver- en nieuwbouw van schoolgebouwen (onderwijsomgevingen) kan worden gehanteerd. Afhankelijk van de situatie en het budget kunnen voor verschillende onderdelen kwalitatieve maatstaven (C-B-A) worden nagestreefd. Gangbaar is ambitieklasse B als doelstelling te formuleren. Meestal wordt deze algemene term gebruikt om aan te geven dat het gebouw energetisch en op het gebied van luchtkwaliteit aan deze klasse voldoet. Veel van de andere eisen in ambitieklasse B zijn lastig realiseerbaar of tegenstrijdig met andere eisen en wensen. Voor deze opgave is een ambitietabel opgesteld waarbij met gezond verstand gekeken is naar de relevantie, realiseerbaarheid en benodigde middelen. Uiteraard wordt hierbij uitgegaan van een bestaande situatie van een schoolgebouw uit 1939.

BS Op Weg Maatwerkadviesrapport 4 september 2023

5

BESTUURSSAMENVATTING

Het gebouw van Basisschool Op Weg is gebouwd in 1939. In 1981

Met het realiseren van de maatregelen uit scenario 1 ontstaat

gebonden energieverbruik is in scenario 2, door een compactere

is het schoolgebouw met lokalen en een speellokaal uitgebreid.

een energiezuinig en duurzaam schoolgebouw. De energetische

gebouwvorm, lager dan in scenario 1. Het energieverbruik

In 2007 is opnieuw een speellokaal toegevoegd en heeft de

prestaties zullen sterk verbeteren, de exploitatiekosten sterk dalen.

ligt vele malen lager dan het huidige energieverbruik.

peuterspeelzaal zijn intrek in het oude speellokaal genomen. Hoewel

De thermische schil blijft onveranderd groot maar is energetisch

het gebouw een redelijke staat van onderhoud kent zijn, door de

van een veel betere kwaliteit. De functionaliteit en het beschikbare

De investeringskosten voor het realiseren van scenario 2

gebouwvorm, onderhouds- en energiekosten onevenredig hoog.

oppervlak voor onderwijs en opvang blijven ongewijzigd.

zijn een fractie hoger dan voor scenario 1. Deze kleine extra investering resulteert echter in een kleiner, compacter en

Door het teruglopen van het aantal leerlingen is ook “leegstand”

beter te onderhouden en exploiteren kindcentrum.

ontstaan. Deze ruimten worden nu ingezet voor onderwijskundige

In scenario 2 verbetert de thermische schil van het gebouw op

functies als bijvoorbeeld bibliotheek ingezet. Het dalende aantal

een vergelijkbare manier als in scenario 1 met dien verstande

leerlingen, de bekostiging van onderhouds- en energiekosten op

dat de oppervlakte ervan, door een compacter gebouw, sterk

Alles overwegende vormt scenario 2 het beste vertrekpunt

basis van het aantal leerlingen en het huidige gebouw maken

vermindert. Hierdoor vermindert ook het energieverlies door

voor de verdere uitwerking voor aanpassing tot een

de exploitatie ervan tot een enorme uitdaging. Deze uitdaging

gevels en daken. Door het slopen van het bouwdeel uit 1981 en

toekomstbestendig kindcentrum Op Weg in Vorstenbosch.

is sinds enige tijd onderwerp van gesprek tussen schoolbestuur

daarvoor nieuw bouwen van een compactere aanbouw krijgt

en gemeente en heeft geresulteerd in het samen optrekken in

de schoolorganisatie ook de beschikking over een eenvoudig

een onderzoek naar de toekomst van basisschool Op Weg.

aanpasbaar gebouwdeel. Door te bouwen volgens het dragerinbouw principe zijn toekomstige onderwijsvernieuwingen

Gemeente en schoolbestuur hebben gevraagd in dit

eenvoudig inpasbaar. In scenario 2 ontstaat zo een functioneel

haalbaarheidsonderzoek twee scenario’s te beschrijven. In

flexibel en toekomstgericht kindcentrum. Omdat het gebouw iets

het eerste scenario wordt renovatie van het gehele bestaande

kleiner en vooral veel compacter wordt zullen energieverbruik

gebouw onderzocht. Hierbij wordt dus vooral geïnvesteerd

en de exploitatielasten sterker dalen dan in scenario 1.

in energiebesparende en verduurzamingsmaatregelen en verbetering van vormfactoren, functionaliteit en flexibiliteit buiten

In de ambitietabel Frisse Scholen 2021 Klasse B worden ambities

beschouwing gelaten. In het tweede scenario vormt het behoud

voor energieverbruik, comfort, luchtkwaliteit, akoestiek en

van het schoolgebouw uit 1939 het uitgangspunt, aangevuld met

materiaalgebruik gedaan. Aan de belangrijkste ambities, voor

vernieuwbouw, waarbij het schoolgebouw toekomstbestendig

energieverbruik, comfort en luchtkwaliteit, wordt in beide scenario’s

moet zijn voor wat betreft functionaliteit en duurzaamheid. Beide

voldaan. Voor de overige ambities is op basis van argumenten als

scenario’s zijn voorzien van een bijbehorende raming voor de totale

investering, exploitatie en praktische bruikbaarheid afgewogen

stichtingskosten, een inschatting van het toekomstige gebouw-

om al dan niet af te wijken. In scenario 1 zijn meer aanpassingen

gebonden energieverbruik en het te behalen energielabel.

dan in scenario 2 nodig om aan de gewenste ambities te voldoen.

Voor de uitwerking van beide scenario’s zijn er gesprekken gevoerd

In beide scenario’s zal het comfort goed zijn. Alle onderwijsruimten

met zowel het schoolbestuur, de gemeente als de Dorpsraad van

zijn voorzien van een adequate verwarmings- en ventilatie-installatie.

Vorstenbosch. Met de Dorpsraad is vooral gesproken op welke

Door het inzetten van vloerverwarming is beperkte koeling

wijze het oudste gebouwdeel uit 1939 kan worden behouden.

gedurende de zomerperiode ook mogelijk. De voorgestelde ingrepen leveren in beide gevallen energielabel A+++ op. Het gebouw-

BS Op Weg Maatwerkadviesrapport 4 september 2023

6

SCHOOL | VISIE & FUNCTIONALITEIT

Op Weg is een echte dorpsschool. Bijna alle kinderen uit Vorstenbosch gaan naar Op Weg en daar hebben we ons onderwijs op aangepast. In en om de school wordt intensief samengewerkt met verschillende partners; de Stuik, Stap voor Stap, een logopediste en de peuterspeelzaal. Hiermee bieden wij een plek aan voor kinderen van 0 tot 14 jaar. VISIE

LEER MEER • De leerkracht zorgt voor een gestructureerde instructie middels het EDI-model. • De leerkracht past de mate van begeleiding aan, voor leerlingen die de lesstof beheersen. • De leerkracht stimuleert intrinsieke motivatie van leerlingen door het bieden van succeservaringen. IEDERE MINUUT TELT • De leerkracht heeft zicht op de leerlijnen en einddoelen. • De leerkracht ontwerpt lessen doelgericht. • We brengen alle leerlingen een goede basis bij de vakgebieden taal, lezen en rekenen. We hebben duidelijke ijkpunten en einddoelen afgesproken. • Bij een aantal vakken werken we thematisch, in eerste instantie bij wereldoriëntatie en (begrijpend) leesonderwijs. We bouwen kennis op waarna vaardigheden ontwikkeld worden.

BINNEN IS BEGINNEN • We spreken onze (hoge) verwachtingen uit naar ouders, leerlingen en onderling met collega’s. • We werken vanuit de overtuiging dat, met de juiste ondersteuning van school en thuis, elke leerling optimaal kan leren. • We hebben een uitdagend aanbod voor alle leerlingen. • We streven naar een opbrengst op de eindtoets boven het landelijk gemiddelde. HET KIND KOMT VAN RECHTS • We werken aan een veilig klimaat op school en in de klas door: • Het werken aan een goede leerkracht-leerling relatie; • Het uitspreken van onze verwachtingen en er naar te handelen; • Goed voorbeeldgedrag te laten zien. • We werken vanuit het principe één school en één groep, elke leerling hoort erbij. • We dragen samen met de ouders de verantwoordelijkheid voor de ontwikkeling van de kinderen.

WE DOEN HET SAMEN • We dragen gezamenlijke normen en waarden uit. Deze zijn zichtbaar, bekend in de school en worden dagelijks nageleefd. • We hanteren een schoolbreed anti-pestprotocol wat jaarlijks onder de aandacht wordt gebracht bij leerlingen, leerkrachten en ouders. WE NEMEN VERANTWOORDELIJKHEID • Op basis van routines leren wij kinderen gedragsregels aan. • We spreken positieve gedragsverwachtingen uit en samen zijn we verantwoordelijk voor alle leerlingen en houden ons consequent aan afspraken. • Kinderen weten wat er van hen verwacht wordt en handelen hiernaar.

BLIJVENDE HERINNERINGEN MAKEN • We vinden de sociaal-emotionele ontwikkeling net zo belangrijk als de cognitieve ontwikkeling. • Sociaal-emotioneel leren wordt schoolbreed aangeboden met behulp van een onderbouwde methode. • We brengen jaarlijks de sociaal-emotionele ontwikkeling in kaart met behulp van een meetinstrument en gaan planmatig aan de slag met de uitkomst. • We vinden het belangrijk om samen met de kinderen blijvende herinneringen te maken, zowel in de groep als groepsoverstijgend. LEREN VAN EN MET ELKAAR • De visie is bepalend bij besluitvorming. • We geven verantwoordelijkheid en leggen verantwoording af. • We zijn gezamenlijk verantwoordelijk voor de school als leerinstituut, ondersteund door theorie en literatuur. • We hebben oog voor elkaar en weten wat er (in de klas) speelt en (onder) steunen elkaar waar nodig.

RUIMTELIJK FUNCTIONEEL PROGRAMMA VAN EISEN Voor het vernieuwbouwscenario is geen ruimtelijst opgesteld. Het doel bij de vernieuwbouw is om de nu aanwezige functies te realiseren in een beperkter bruto vloeroppervlak. Doel is om negen groepsruimten te realiseren, zodat de te verwachten toekomstige groei eenvoudig opgevangen kan worden. Belangrijk daarbij is dat er geen aula (eventueel gekoppeld met het speellokaal) wordt gerealiseerd. Daarvoor maakt basisschool Op Weg gebruik van de uitmuntende faciliteiten in Dorpshuis De Stuik. Hiervoor betaalt de school een beperkte vergoeding.

Gevel t.p.v. het bestaande speellokaal, onderdeel van de uitbreiding uit 2007 >

BS Op Weg Maatwerkadviesrapport 4 september 2023

7

BESTAANDE SITUATIE | INTRODUCTIE

Het schoolgebouw van basisschool Op Weg werd gebouwd in 1939, het gele gedeelte. In 1981 werd het karakteristieke schoolgebouw uitgebreid met een aantal lokalen en een speellokaal, het oranje gedeelte. In 2007 is een deel van het gebouw uit 1981 weer gesloopt. Daarvoor in de plaats is een nieuw speellokaal gebouwd. Het “oude” speellokaal werd verbouwd voor het inpassen van een ruimte voor peuterspeelzaalwerk. Met de verbouwing van 2007 zijn twee groepslokalen omgebouwd tot leerpleinen. Zo biedt het schoolgebouw uit 1939 op de begane grond in twee vleugels plek aan groepsruimten, leerpleinen, directie, conciërge, een bibliotheek, twee flexibele kantoorruimten aangevuld met verschillende sanitaire ruimten. Op de verdieping zijn onder het dak nog twee groepsruimten en een handvaardigheidsruimte gerealiseerd. Boven beide vleugels liggen ongeïsoleerde bergruimten. Tenslotte, in de ruimte nog boven de handvaardigheidsruimte is een techniekruimte met een ruime bergzolder te vinden. In de uitbreiding van het gebouw uit 1981 bevinden zich twee onderbouwlokalen met een eigen plek voor zand- en watertafels, de ruimte voor peuterwerk met de hierbij behorende nevenruimte en een teamkamer. Het speellokaal is in 2007 toegevoegd. Met deze aanvulling is ook de “aula” ingevoegd. Op dit moment zijn er in het schoolgebouw 9 lokalen beschikbaar waarvan er 8 in gebruik zijn.

Tijdens de laatste telling had de school 162 leerlingen (01-10-2021). Volgens de leerlingen-prognoses uit 2021 groeit het aantal leerlingen in Vorstenbosch tot 2035 met ongeveer 5 % tot Opeen Wegtotaal van 186 in 2035. Op basis van dit aantal leerlingen mag het schoolgebouw 1.136 m2 bvo groot zijn, aangevuld met

mo len

pa d

115 m2 bvo voor het peuterwerk. Het totale kindcentrum mag dus 1.251 m2 bvo omvatten.

Plattegrond huidige begane grond Het oorspronkelijke schoolgebouw uit 1939

begane gron

De eerste uitbreiding van het schoolgebouw uit 1981

Project

Basisschool O

Opdrachtgever

Bedrijf opdrac

De uitbreiding van het schoolgebouw met een speellokaal in 2007

Projectnr.

B0015 Schaal

1:100 Datum

01-01-2023

N

Wijziging A

Wijziging B

BS Op Weg Maatwerkadviesrapport 4 september 2023

8 Wijziging C

Wijziging D

BESTAANDE SITUATIE | LUCHTFOTO

SCHAAL 1:1000

kap

els

tra

eg g

erl a

an

at

kerkstraa

mo len

pa d

t

Op Weg

N

BS Op Weg Maatwerkadviesrapport 4 september 2023

9

BESTAANDE SITUATIE | BESTEMMINGSPLAN

SCHAAL 1:1000

BESTEMMINGSPLAN Een efficiënte toekomstgerichte vernieuwbouw richt zich op het zoveel mogelijk “omvatten” van het schoolgebouw uit 1939. Hierdoor kan, zonder technische en esthetische ingrepen, dit deel van de schil verduurzaamd worden. De voorgestelde uitbreiding past niet binnen het bestemmingsplan. Het bestemmingsplan biedt de mogelijkheid om, maximum bouwhoogte: 6 m maximum goothoogte: 3 m

maximum bouwhoogte: 3 m maximum goothoogte: 3 m

onder voorwaarden, in afwijking ervan te bouwen.

WELSTANDSNOTA Naast het bestemmingsplan stelt ook welstandsnota specifieke eisen aan nieuw op te richten bebouwing in dit deel van de kern van Vorstenbosch. De welstandsnota is gericht op het behouden van de agrarische oorsprong

maximum bouwhoogte: 12 m maximum goothoogte: 9 m

van de dorpsstructuur in de vorm van boerderijen maximum bouwhoogte: 9 m maximum goothoogte: 6 m

en de aanwezigheid van grotere gebouwen met een maatschappelijke of religieuze functie.

N

BS Op Weg Maatwerkadviesrapport 4 september 2023

10

BESTAANDE SITUATIE | FOTO'S EXTERIEUR

BS Op Weg Maatwerkadviesrapport 4 september 2023

11

BESTAANDE SITUATIE | FOTO'S INTERIEUR

BS Op Weg Maatwerkadviesrapport 4 september 2023

12

BESTAANDE SITUATIE | CULTUURHISTORISCHE WAARDERING Eindrapportage cultuurhistorische waarden door Maarten de Graad (23 april 2021): ENSEMBLE

Samen met de pastorie en de RK Lambertuskerk vormt de school een ruimtelijk en architectonisch ensemble. Door de centrale ligging vormt het complex ook de kern van het dorp. GAAFHEID

STEDENBOUWKUNDIGE CONTEXT De school maakt deel uit van een cluster kerkgebouwen naar het ontwerp van architect H.C. van der Leur. De RK. Lambertuskerk en de pastorie aan de Kerkstraat zijn gebouwd in 1933 en zijn beschermd als rijksmonument. Het kloostergebouw uit 1938 is verbouwd tot woningen. Het schoolgebouw is ontworpen als meisjesschool in 1937 ook naar ontwerp van H.C. van der Leur. Het gebouw werd opgeleverd in 1939. Hiermee vormen de kerk, de pastorie, het klooster en de school een compleet ensemble. Door de centrale ligging in het dorp vormt het gebouwencluster ook de kern van het dorp.

Grote delen van het complex zijn nog gaaf. Het betreft de gevels, enkele vensters en de afwerking van de gangen op de begane grond en het oorspronkelijke trappenhuis naar de eerste verdieping met het siersmeedwerk in Amsterdamse School stijl. Het tegelpatroon in de linkergang komt ook voor in de RK Lambertuskerk. ZELDZAAMHEID

Aangezien nog niet duidelijk is hoeveel schoolgebouwen naar het ontwerp van H.C. van der Leur nog bestaan, is het mogelijk een van de laatste voorbeelden van een lagere school en dus zeldzaam.

ARCHITECT: H.C. VAN LEUR (1898-1994)

EXTERIEUR

In 1922 kwam H.C. van der Leur in dienst bij Benedictijner monnik-architect Dom Paul Bellot. Op 1 januari 1929 werd hij associe-compagnon van het bureau en zette hij de van school Bellot voort. Op 1 september 1929 vestigde van der Leur zich als zelfstandig architect in Nijmegen en ging hij tot de Tweede Wereldoorlog door met de school Bellot. In de periode 1929-1940 ontwierp van der Leur 15 kerken en 7 scholen. Veel kerken bestaan nog en zijn beschermd als rijksmonument. Van zijn scholen is onduidelijk hoeveel er nog bestaan. In de literatuur zijn deze niet genoemd.

De bakstenen gevel van de oudbouw is gemetseld in kettingverband. Dit metselwerk is kenmerkend voor de jaren '30. De lokalen op de begane grond zijn voorzien van later geplaatste vensters. De vensters op de eerste verdieping zijn veel kleiner en ook van later datum. Het meest opvallende gedeelte van de voorgevel is de entreegedeelte van twee bouwlagen met een haakse kap. Op de begane grond bevindt zich het opvallendste onderdeel van de voorgevel. De ingang van de school wordt geaccentueerd door een grote poort. Aan weerszijden van de poort bevinden zich natuurstenen blokken. Het geheel wordt afgesloten met een segmentboog. De houten invulling van de entree is van later datum. Op de verdieping bevinden zich twee later geplaatste vensters. Op de zolderverdieping bevindt zich een vermoedelijk authentiek rond venster. < presentatietekening origineel ontwerp

BS Op Weg Maatwerkadviesrapport 4 september 2023

13

LINKERVLEUGEL

RECHTERVLEUGEL

De eenlaags linkervleugel wordt gekenmerkt door de aanwezigheid van een tegelvloer met gele, rode, grijze en zwarte tegels in een regelmatig patroon. Verder zijn belangrijk de lambrisering met gele tegels en in zwarte natuursteen uitgevoerde klompenbakken. Deze natuursteen bevindt zich ook op de vensterbanken van de kleine gangramen in de buitengevel en van de grote vensters die zicht geven op de lokalen. De kapstokken zijn ook oorspronkelijk. Het interieur van de lokalen en de deuren zijn vernieuwd.

Opvallend in de rechtervleugel is het afwijkende vloertegelpatroon in schaakbordmotief. De rode tegels zijn gemarmerd. Gemarmende tegels werden in de periode 1935-1960 toegepast. Een ander verschil is de aanwezigheid van tegels met natuurvoorstellingen boven de oorspronkelijke kapstokken.

EERSTE VERDIEPING Oorspronkelijk was de eerste verdieping bereikbaar via het trappenhuis naast de entree. Dit trappenhuis is geheel betegeld. Het patroon van de vloertegels is hier sober. In het midden zijn het enkel witte tegels met aan de rand rode tegels. De rode tegels zijn ook gemarmerd. Opvallend is verder de smeedijzeren versiering in de balustrade in Amsterdamse School stijl. In de rest van de verdieping is alleen de betegelde lambrisering en de kapstokken origineel. De rest van het interieur is van later datum.

BS Op Weg Maatwerkadviesrapport 4 september 2023

14

BESTAANDE SITUATIE | BOUWTECHNISCHE STAAT

INLEIDING

CASCO

Bij de beoordeling van de bouwtechnische staat van het

Het gehele schoolgebouw vertoont slechts op enkele plekken

gebouw worden de verschillende gebouwelementen per item

zeer beperkte zettingsverschillen. De staat van de verschillende

behandeld. Daarbij is aangegeven wat de huidige kwaliteit

funderingen, allen op staal, is goed en de draagkracht van de

is, wat de noodzakelijke onderhoudsmaatregelen zijn en

ondergrond goed. Onder de hoofdentree bevindt zich een droge

wat de eventuele mogelijkheden voor verduurzaming zijn. In

betonnen kelder. Op wat kleine plekken na is ook hiervan de conditie

deze paragraaf staan de belangrijkste bevindingen vermeld.

goed.

Maatregelen o.b.v. onderhoud ¤

School 1939 Inzagen dilatatievoegen metselwerk buitenblad t.b.v. thermische werking

¤

School 1939 Inzagen dilatatievoeg metselwerk buitenblad t.b.v. zetting fundering

¤

School 1939 Herstel betonnen plafond kelder

¤

School 1939 Herstellen vloerscheur / dilatatie gang linker klaslokaal

het aanbrengen van naisolatie. Vanwege de akoestiek in de lokalen

¤

School 1939 Herstellen scheuren metselwerk

wordt toch overwogen de vloeren te vervangen door geïsoleerde

¤

School 1939 Constructief verstevigen verdiepingsvloer boven hoofdentree

¤

Uitbreiding 1981 Aanbrengen kruipluiken begane grond

Het volledige rapport is terug te vinden onder Bijlage I. Alle groepsruimten in de school van 1939 hebben ongeïsoleerde houten vloeren. De kruipruimte heeft een voldoende hoogte voor

betonnen vloeren. De gangvloeren zijn steenachtig en ongeïsoleerd. De vloeren van de gebouwdelen uit 1981 en 2007 zijn op zand gestorte steenachtige vloeren van een matige kwaliteit.

Maatregelen o.b.v. verduurzaming Alle dragende wanden in het schoolgebouw zijn van metselwerk. De kwaliteit van de wanden is redelijk. De houten verdiepingsvloer in het schoolgebouw uit 1939 is van een matige kwaliteit. Het verdient de aanbeveling deze vloer te verstevigen

¤

School 1939 Na-isoleren houten begane grondvloer

¤

School 1939 Vervangen houten begane grondvloer door geïsoleerde betonvloer

¤

Uitbreiding 1981 Na-isoleren begane grondvloer

zodat de stijfheid van de vloer toeneemt.

Enkele verticale scheuren in de gevel zijn toe te wijzen aan de later aangebrachte uitbreiding met één klaslokaal.

Op een enkele scheur in de binnenwanden na, is de technische staat van de metselwerkwanden redelijk tot goed te noemen.

BS Op Weg Maatwerkadviesrapport 4 september 2023

15

GEVEL

DAK

Het metselwerk van het schoolgebouw uit 1939 is van een redelijk

> Maatregelen o.b.v. onderhoud

Het dak van de school uit 1939 is toe aan grondig onderhoud. De

tot goede kwaliteit. De spouw is gevuld. Het voegwerk daarentegen

¤

School 1939 Vervangen voegwerk excl. voorgevel hoofdentree

dakconstructie buigt door waardoor ook de pannenlijn glooit en

dient hersteld te worden in zijn oorspronkelijke vorm. Rondom de

¤

School 1939 Aanpassen onderdorpeldetail houten kozijnen

slecht luchtdicht is. Alle pannen dienen te worden vervangen, ze zijn

hoofdentree is het voegwerk al eens hersteld door middel van een terug

¤

School 1939 Schilderen houten en stalen kozijnen

oud, poreus en daardoor niet meer waterdicht. De nokvorst is zwak

gestreken donker grijze voeg. De kozijnen in de lokalen in deze gevels

¤

School 1939 Schilderen houten kozijnen

ventilerend maar kan niet voorkomen dat pannen lang nat blijven.

zijn recenter datum, van hout en in goede staat. Positie en detaillering

¤

Uitbreiding 1981 Vervangen gevelbetimmering Werzalith

Alle loodslabben in de aansluitingen rondom het dak zijn verouderd

van het kozijn maakt dat er speciale materialen nodig zijn om deze

¤

Uitbreiding 1981 Schilderen houten kozijnen

en dienen te worden vervangen. De pannen in de kilgoot zijn te kort

aansluiting thermisch te verbeteren. De beglazing is verouderd. Op een

¤

Uitbreiding 1981 Aanbrengen kruipluiken begane grond

waardoor de constructie ervan aan weer en wind bloot staat. Het

aantal thermisch minder belangrijke plekken zijn de originele stalen

ontbreken van vogelschroot maakt het aannemelijk dat onder de kap

ramen aanwezig. Door deze aan de binnenzijde te voorzien van een

vogels en mogelijk vleermuizen nestelen. Het dak is niet geïsoleerd. In

voorzetraam kan de thermische kwaliteit ervan sterk verbeterd worden

> Maatregelen o.b.v. verduurzaming

plaats daarvan is de verdiepingsvloer geïsoleerd. Met deze maatregel

en wordt de uiterlijke verschijningsvorm ervan behouden.

¤

School 1939 Na-isoleren (restruimte)

is het op te warmen volume in het verleden zo klein mogelijk gemaakt.

bestaande metselwerkspouw

Helaas zijn er gaten in deze isolerende schil ontstaan.

De gevel van het gedeelte uit 1981 bestaat uit een geïsoleerde

¤

School 1939 Aanbrengen geïsoleerde voorzetwanden

spouwmuur (isolatie dik 30-40 mm), is platvol gevoegd en in

¤

School 1939 Vervangen enkel glas door HR++ beglazing

De kwaliteit van het platte dak van het schooldeel uit 1981 is zonder

redelijke staat. De kozijnen van dit bouwdeel bestaan uit hout met

¤

School 1939 Vervangen isolatieglas door HR++ beglazing

destructief onderzoek niet vast te stellen. De dakbedekking is van

aluminium ongeïsoleerde schuiframen. Beide zijn van redelijke

¤

School 1939 Vervangen stalen en houten kozijnen

redelijke kwaliteit. De dikte van de isolatie is niet te bepalen. De

door kozijnen met tripple beglazing

hellende daken van deze uitbreiding zijn voorzien van mogelijk

School 1939 Vervangen houten buitendeuren

asbest bevattende golfplaten. De isolatiewaarde ervan is beperkt. De

door geïsoleerde buitendeuren

zakgoten tussen de daken zijn van een slechte kwaliteit zodat lekkage

Uitbreiding 1981 Na-isoleren (restruimte)

kan optreden.

kwaliteit. De toegepaste beglazing heeft geen thermische waarde. De geplastificeerde spaanplaat gevelbekleding boven het metselwerk is

¤

waarschijnlijk later aangebracht. De kwaliteit ervan is zeer matig tot slecht. Onduidelijk is of er achter deze bekleding isolatie aanwezig is.

¤

bestaande metselwerk spouw De metselwerkgevel uit 2007 bestaat uit een geïsoleerde spouwmuur

¤

Uitbreiding 1981 Na-isoleren gevelbetimmering Werzalith

De dakafwerking van de uitbreiding uit 2007 is goed. De isolatiewaarde

(isolatie dik 100 mm) met terugliggend voegwerk. Dit metselwerk is in

¤

Uitbreiding 1981 Aanbrengen buitengevelisolatiesysteem

van dit dak is voldoende en dakranden bieden mogelijkheden tot

goede staat. De houten kozijnen zijn gevuld met eigentijds HR++ glas.

¤

Uitbreiding 1981 Vervangen enkel glas door HR++ beglazing

verbeteren van de isolatiewaarden. De dakkoepels zijn licht verweerd.

¤

Uitbreiding 1981 Vervangen isolatieglas door HR++ beglazing

¤

Uitbreiding 1981 Vervangen ongeïsoleerde aluminium schuiframen door houten ramen met HR++ beglazing

¤

Uitbreiding 1981 Vervangen houten kozijnen door kozijnen met tripple beglazing

¤

Uitbrieding 1981 Vervangen houten buitendeuren door geïsoleerde buitendeuren

Een mooi detail is de hardstenen condensspuwer aan de onderzijde van ronde stalen ramen.

¤

Uitbreiding 1981 Aanbrengen zonwering westgevel (peuterlokalen)

Ter plaatse van opgaand metselwerk zijn de waterkeringen van lood sterk verouderd, zeer matig aangebracht en als verholen goot uitgevoerd.

BS Op Weg Maatwerkadviesrapport 4 september 2023

16

INBOUW

INSTALLATIES

> Maatregelen o.b.v. onderhoud

Een aantal karakteristieke onderdelen uit het schoolgebouw vertonen

De installaties in de gehele school zijn gedateerd en toe aan

¤

School 1939 Herstellen doorbuiging gordingen dak

gebruikssporen, scheuren of zitten los. Denk hierbij aan vloer- en

vervanging.

¤

School 1939 Vervangen dakpannen

wandtegelwerk in de gangen en de monumentale trap. Voor de hele

¤

School 1939 Vervangen goten en hwa’s

school geldt dat wanden, vloeren en plafonds van een matige kwaliteit

¤

School 1939 Vervangen loden waterkeringen

zijn.

¤

Uitbreiding 1981 Vervangen asbest golfplaten

¤

Uitbreiding 1981 Vervangen goten en hwa’s

¤

Uitbreiding 1981 Vervangen loden waterkeringen

> Maatregelen o.b.v. verduurzaming

> Maatregelen o.b.v. onderhoud ¤

Vervangen vloerafwerking toiletgroepen

¤

Vervangen linoleum vloerafwerking

> Maatregelen o.b.v. onderhoud ¤

Vervangen CV-ketels HR107

¤

Vervangen oude stalen gasleidingen

¤

Herstellen brandwerende doorvoeren

¤

Herstellen luchtdichting rondom dakdoorvoeren

¤

School 1939 Na-isoleren houten begane grondvloer

¤

Herstellen vloertegelwerk monumentale gangdelen

> Maatregelen o.b.v. verduurzaming

¤

School 1939 Vervangen houten begane

¤

Herstellen scheuren wandstucwerk

¤

Vervangen CV-ketel door warmtepomp LT met vloerverwarming

grondvloer door geïsoleerde betonvloer

¤

Herstellen terrazzo / tegelwerk monumentale hoofdtrap

Uitbreiding 1981 Na-isoleren begane grondvloer

¤

¤

Vervangen houten trap hoofdentree door stalen trap met kunststenen treden

Vervangen mechanische balansventilatie door luchtbehandelingssysteem met CO2-sturing

¤

Vervangen mechanische balansventilatie door luchtbehandelingssysteem met WTW-CO2-verwarming-koeling

¤

Vervangen boilers warmtapwater

¤

Verbeteren luchtdichtheid

¤

Vervangen armaturen door LED-armaturen

¤

Aanbrengen pv-panelen t.b.v. energie-opwekking

¤

¤

Schilderen afwerking van wanden, kozijnen en trappen

> Maatregelen o.b.v. verduurzaming Niet van toepassing

De gordingen zijn in het verleden versterkt, echter de doorbuiging is daarbij niet hersteld wat zichtbaar is over de pannenlijn.

Het monumentale balustradehekwerk voldoet niet aan de regelgeving in kader van veiligheid voor wat betreft hoogte en tussenruimtes.

De ventilatie-units zijn geplaatst op de zolder van school 1939 en op de dakvlakken van de uitbreidingen 1981 en 2007 (buitenopstelling).

BS Op Weg Maatwerkadviesrapport 4 september 2023

17

SCENARIO 1 | INVESTEREN IN ENERGIEBESPARENDE EN VERDUURZAMINGSMAATREGELEN Noodzakelijke maatregelen t.b.v. een toekomstbestendig schoolgebouw (BENG en Frisse Scholen klasse B)

INTRODUCTIE

TECHNISCHE VERBETERINGEN

FLEXIBILITEIT EN TOEKOMSTIG ONDERWIJS

Het eerste scenario uit dit haalbaarheidsonderzoek bestaat uit een volledige renovatie en energetische verbetering van het gehele bestaande schoolgebouw. Hierbij blijft het schoolgebouw en zijn ruimtelijk functionele inflexibele indeling bestaan zoals ze nu is. De verbeteringen zijn vooral gericht op het verbeteren van de schil, de energievoorziening, luchtkwaliteit, het realiseren van BENG, Frisse scholen ambitie B en uiteraard een kwaliteitsimpuls voor het interieur.

Het bouwdeel uit 1937 wordt van een geheel nieuw dak voorzien. Hierbij wordt een constructieve opbouw gekozen waardoor de daklijn van dit bouwdeel niet verandert om problemen in goot- en gebouwaansluitingen te voorkomen. Ook wordt de mogelijkheid onderzocht ook de oorspronkelijke gootbeugels terug te plaatsen. In het oudste deel van de school worden alle houten begane grond vloeren vervangen door betonnen vloeren met vloerverwarming. De gangvloeren blijven, vanwege hun karakteristieke uitstraling, ongewijzigd. De gevel van dit bouwdeel wordt na geïsoleerd, zowel in de spouw als aan de binnenzijde van de buitenwanden. Op deze manier wordt voldaan aan de gangbare isolatiewaarden voor nieuwbouw op alle bouwelementen. Het hele bouwdeel wordt voorzien van vloerverwarming en een decentrale ventilatie-installatie waarop het comfort na-regelbaar is.

In de huidige onderwijsvisie vormt de groepsruimte de “thuisplek” voor de leerlingen. Veel van de onderwijsactiviteiten vinden hier plaats. Leerpleinen worden vooral ter ondersteuning voor het werken in kleinere en grotere groepen ingezet.

Het verbeteren van het bouwdeel uit 1981 kent beperkingen. De daken worden na-geïsoleerd zodanig dat dakaansluitingen behouden kunnen blijven. De dakopbouwen krijgen een geheel nieuw dak en gevelafwerking. Aandachtspunt hierbij vormt de mogelijkheid op aanwezigheid van asbest in deze bouwdelen. In de investeringsraming is rekening gehouden met het verwijderen ervan. De gevel wordt aan de buitenzijde na-geïsoleerd en voorzien van nieuwe aluminium kozijnen. Door het gebruik van minerale steenstrips blijft het beeld vergelijkbaar met de huidige uitstraling.

De flexibele verbinding tussen het in 2007 gerealiseerde speellokaal en de “aula” wordt nooit gebruikt.

In de uitwerking van dit scenario zijn functionele aanpassingen in het gebouw buiten beschouwing gelaten. Onderwijs staat echter nooit stil. Het bestaande gebouw is niet flexibel. Zowel het bouwdeel uit 1939 als uit 1981 zijn louter aanpasbaar door constructieve aanpassingen. In het oudste gebouwdeel zijn deze ingrepen bij de verbouwing uit 2007 al gedaan. De mogelijkheden voor dergelijke ingrepen in het bouwdeel uit 1981 zijn zeer beperkt en ook niet te verwachten. De beide onderbouwgroepen beschikken binnen de groepsruimte al over deze extra ruimte in de vorm van een “natte hoek”.

Ondanks alle ingrepen is het bouwdeel uit 1981 niet te verbeteren tot nieuwbouwniveau waar het gaat om isolatiewaarden en ambities uit de tabel B Frisse Scholen. Het speellokaal, gerealiseerd in 2007 wordt alleen voorzien van een nieuwe energiezuinige installatie en het onderhoud aan in- en exterieur.

BS Op Weg Maatwerkadviesrapport 4 september 2023

18

SCENARIO 1 'INVESTEREN IN ENERGIEBESPARENDE EN VERDUURZAMINGSMAATREGELEN' | PLATTEGROND BEGANE GROND | SCHAAL 1:200

nieuwe gevelisolatie nieuwe zonwering linker zijgevel

verbeterde luchtdichtheid Qv10 > 0.7

LT warmtepomp, vloerverwarming nieuwe close-inboiler energiezuinig

naïsolatie bestaande vloer luchtbehandelingskast / WTW (koeling-CO2) op warmtepomp LT 150 PV-panelen 355 Wp/paneel full black glas/glas

nieuwe houten deuren geïsoleerd

verbeterde luchtdichtheid Qv10 > 0.7 nieuwe houten kozijnen + HR++ glas

verbeterde luchtdichtheid Qv10 > 0.7

nieuwe betonvloer nieuwe betonvloer

be

voorzetgevel binnen

Pr

B

nieuw isolatieglas HR++

voorzetgevel binnen

O

B

Pr

B

nieuw isolatieglas HR++

nieuwe houten deuren geïsoleerd

Sc

1:

D

0

W

W

BS Op Weg Maatwerkadviesrapport 4 september 2023

19

W

W

SCENARIO 1 'INVESTEREN IN ENERGIEBESPARENDE EN VERDUURZAMINGSMAATREGELEN' | PLATTEGROND EERSTE VERDIEPING | SCHAAL 1:200

nieuwe dakplaten nieuwe dakbedekking

nieuwe lichtkoepels

nieuwe dakbedekking nieuwe lichtkoepels

nieuwe geïsoleerde dakplaten met nieuwe pannen

ee

nieuwe geïsoleerde dakplaten met nieuwe pannen

Pr

B

nieuw isolatieglas HR++

O

B

Pr

B

Sc

1:

D

0

W

W

BS Op Weg Maatwerkadviesrapport 4 september 2023

20

W

W

SCENARIO 2 | VERDUURZAMING EN OPTIMALISATIE

INTRODUCTIE

TECHNISCHE VERBETERINGEN

FLEXIBILITEIT EN TOEKOMSTIG ONDERWIJS

Scenario 2 is erop gericht het bestaande schoolgebouw uit 1937 zo goed mogelijk te behouden, conserveren van wat er nu nog is. Vervolgens wordt de hele uitbreiding uit 1981 gesloopt. Het speellokaal dat in 2007 is aangebouwd blijft behouden. Om het verlies aan onderwijs en opvang oppervlakte te compenseren wordt een nieuw deel teruggebouwd. Dit nieuwe deel wordt zo gebouwd dat de bestaande gevel van de gang van de lage vleugel een binnenwand wordt. Hiermee kunnen het karakter van de gang en de bijzondere elementen in de gang blijven behouden. De nieuw aan te bouwen ruimten zorgen voor een sterke technische en energetische verbetering van de schil op deze plek. Door deze ingreep verminderd ook het oppervlak van gevel en dak waardoor de omvang van de thermische schil en daarmee het energieverlies afneemt.

Voor het bouwdeel uit 1937 worden in scenario 2 dezelfde aanpassing gedaan als in scenario 1. Dak, gevel en vloer worden, waar redelijkerwijs mogelijk, zodanig verbeterd dat nagenoeg nieuwbouw waarden voor isolatie en infiltratie gehaald kunnen worden. Ook de installatietechnische aanpassingen voor dit bouwdeel zijn in scenario 2 gelijk aan die in scenario 1.

In de huidige onderwijsvisie vormt de groepsruimte de “thuisplek” voor de leerlingen. Veel van de onderwijsactiviteiten vinden hier plaats. Leerpleinen worden vooral ter ondersteuning voor het werken in kleinere en grotere groepen ingezet.

Het gedeelte dat als nieuwbouw wordt toegevoegd bestaat uit een duurzaam casco waarbinnen nu, maar ook in de toekomst, het mogelijk zal zijn zonder ingewikkelde aanpassingen het gebouw aan te passen aan nieuwe onderwijskundige ontwikkelingen.

In scenario 2 wordt het bouwdeel uit 1981 gesloopt. Vervolgens wordt er een eigentijdse flexibel aanpasbare uitbreiding teruggebouwd. Met deze aanpassing worden gevel- en dakoppervlak sterk gereduceerd ten opzichte van de bestaande situatie. Het nieuwe schoolgebouw is dus kleiner maar vooral veel compacter waardoor het energieverlies via dak en gevel sterk afnemen. Het realiseren van de nieuwbouw leidt, in ruimtelijk functionele zin ook tot aanpassingen in het oudste bouwdeel van de school. Al deze aanpassingen zijn getoetst aan de onderwijskundige visie van de onderwijsorganisatie, voor nu, maar ook voor in de toekomst. Voor het speellokaal zijn dezelfde aanpassingen gedaan als in scenario 1.

In de uitwerking van dit scenario zijn ook functionele aanpassingen in en aan het gebouw onderzocht. Samen met basisschool Op Weg is gekeken hoe in een nieuw opzet de onderwijsvisie én inpassing van peuterwerk in een compacter gebouw te realiseren zou zijn. Zoals al bij scenario 1 beschreven zijn bij de verbouwing in 2007 een aantal constructieve aanpassing gedaan die meervoudig ruimtegebruik van een aantal ruimten mogelijk maakt. Destijds zijn leerpleinen gerealiseerd die verschillend gebruikt worden. Door in het nieuw te bouwen deel groepsruimten, leerplein en ondersteunende ruimten slim te positioneren heeft elk van de groepsruimte de directe nabijheid van een leerplein waarop kan worden samengewerkt, eventueel met kinderen uit andere groepen. Het nieuw te bouwen deel is zo opgezet dat gevel en gangwanden constructief dragend zijn en dat alle ruimtescheidende wanden eenvoudig aanpasbaar zijn. Zo zijn in deze vleugel, ook in de toekomst onderwijsveranderingen goed in te passen. In het verdere ontwerpproces dient dit punt zowel in de gevel als het inbouwpakket verder concreet uitgewerkt te worden.

BS Op Weg Maatwerkadviesrapport 4 september 2023

21

SCENARIO 2 'VERNIEUWBOUW' | PLATTEGROND BEGANE GROND | SCHAAL 1:200

LT warmtepomp, vloerverwarming nieuwe close-inboiler energiezuinig

luchtbehandelingskast / WTW (koeling-CO2) op warmtepomp LT 150 PV-panelen 355 Wp/paneel full black glas/glas

verbeterde luchtdichtheid Qv10 > 0.7 versch.r.

kleine oppervlak + compactere gebouwvorm peuterspeelzaal

buitenberg.

teamkamer berging

berging speellokaal berging

b. toil.

groep

leerplein

groep

toilel conciërge

toilet

p.

miva

toil.

nieuwe betonvloer leerplein nieuwe betonvloer

leerplein

ib-er

groep

groep

leerplein

groep onderbouw 1/2

groep

groep onderbouw 1/2 spreekkamer

spreekkamer

voorzetgevel binnen

directie nieuw isolatieglas HR++

voorzetgevel binnen verbeterde luchtdichtheid Qv10 > 0.7

nieuw isolatieglas HR++

nieuwe houten deuren geïsoleerd

BS Op Weg Maatwerkadviesrapport 4 september 2023

22

SCENARIO 2 'VERNIEUWBOUW' | PLATTEGROND EERSTE VERDIEPING | SCHAAL 1:200

kleine oppervlak + compactere gebouwvorm

nieuwe dakbedekking nieuwe lichtkoepels

toil.

toil.

nieuwe geïsoleerde dakplaten met nieuwe pannen

groep

handvaardigheid

groep

berging

berging toil. nieuwe geïsoleerde dakplaten met nieuwe pannen nieuw isolatieglas HR++ verbeterde luchtdichtheid Qv10 > 0.7

BS Op Weg Maatwerkadviesrapport 4 september 2023

23

Energie Prestatie Matrix Project:

Haalbaarheidsonderzoek verduurzaming BS Op Weg Vorstenbosch i.o.v. gemeente Bernheze

Projectnr:

B0015

ENERGIEPRESTATIE MATRIX

Met een bouwtechnisch onderzoek is de kwaliteit van het huidige schoolgebouw in kaart gebracht. Omdat het schoolgebouw uit verschillende bouwdelen bestaat, is de kwaliteit niet overal gelijk. In de hiernaast weergegeven tabel zijn per bouwdeel, en per scenario, de te nemen bouwkundige en energetische maatregelen opgenomen om te komen tot een aardgasloos en energieneutraal schoolgebouw.

pagina 1/4

datum: 27 maart 2023 MAATREGELEN

huidig

scenario 1 bestaand gebouw verduurzamen

scenario 2 bestaand gebouw

MAATREGELEN verduurzamen en deels vervangen

Begane grondvloer School 1939 Hout ongeïsoleerd (klaslokaal-leerplein) Steenachtig ongeïsoleerd (gang) Nieuwe betonvloer geïsoleerd Rc 3.7 (klaslokaal-leerplein) Uitbreiding 1981 Steenachtig ongëisoleerd Na-isolatie onderzijde bestaande vloer Rc 3.7 Uitbreiding 2007 Betonvloer gëisoleerd 120mm EPS Rc 3.0 Uitbreiding 2023 Betonvloer gëisoleerd 160mm EPS Rc 3.7 Gevelmetselwerk / -betimmering School 1939 Metselwerk spouw 50mm - 50mm mineralewol Rc 1.4 Nieuwe voorzetgevel binnen - 100mm minerale wol Rc 3.5 Uitbreiding 1981 Metselwerk spouw 40/50mm - 20/30mm minerale wol Rc 0,8 Gevelbetimmering isolatie 30mm minerale wol Rc 0,8 Nieuwe gevelisolatie Rc 4.7 Uitbreiding 2007 Metselwerk spouw 140mm - 100mm minerale wol Rc 3.0 Uitbreiding 2023 Metselwerk spouw 180mm - 140mm minerale wol Rc 4.7

√ √

√

√

√

Verbeterde luchtdichtheid Qv10 > 0.7 Verbeterde luchtdichtheid Qv10 > 0.3 Uitbreiding 2007 / 2023 Bestaande luchtdichtheid Qv10 √ √ > 3.0 Verbeterde luchtdichtheid Qv10 √ > 0.7 √ Verbeterde luchtdichtheid Qv10 > 0.3 Verwarming √ School 1939 - uitbreiding 1981 - uitbreiding 2007 / 2023 Bestaande HR 107 cv-ketel HT √ LT warmtepomp, vloerverwarming √ Warmtapwater School 1939 - uitbreiding 1981 - uitbreiding 2007 / 2023 Close-inboiler gwh Nieuwe close-inboiler energiezuinig √ √ √

√ √

√

√

Ventilatie School 1939 - uitbreiding 1981 - uitbreiding 2007 / 2023 Balansventilatie zonder WTW-verwarming/koeling gwh Luchtbehandelingskast / WTW (koeling-CO2) op warm √ Energie-opwekking √ gwh 150 PV-panelen 355 Wp/paneel full black glas/glas √ gwh = produkt met gelijkwaardigheidsverklaring

Gevelkozijnen School 1939 Stalen kozijnen, enkelglas Houten kozijnen, isolatieglas HR+ 1998 Houten deuren, massief ongeïsoleerd Zonwering, voorgevel (zuid) Nieuw isolatieglas HR++

√ √ √ √

Uitbreiding 1981 Houten kozijnen, isolatieglas 1981 Aluminium schuiframen, isolatieglas 1981 Houten deurkozijnen, enkelglas Houten deuren, massief ongeIsoleerd gwh Nieuwe houten kozijnen, tripple glas, U 1.0 gwh Nieuwe houten deuren geïsoleerd Nieuwe zonwering, linker zijgevel (west) Uitbreiding 2007

√ √ √ √

BENG 2*: max. primair fossiel (kWh/m2 per jaar) A++++ A+++ √ √ A++ √ A+√ A B C D E F G√ √ √ BS Op Weg Maatwerkadviesrapport 4 september 2023 CO2-emissie (kg)

000 < 000-050 050-075 075-105 105-160 160-190 190-250 250-290 290-335 335-380 > 380 24

School 1939 Metselwerk spouw 50mm - 50mm mineralewol Rc 1.4 Nieuwe voorzetgevel binnen - 100mm minerale wol Rc 3.5

Energie Prestatie Matrix

Uitbreiding 1981 Project: Haalbaarheidsonderzoek verduurzaming BS Op Weg Vorstenbosch Metselwerk spouw 40/50mm - 20/30mm minerale wol Rc 0,8 i.o.v. gemeente Bernheze Gevelbetimmering isolatie 30mm minerale wol Rc 0,8 Nieuwe gevelisolatie Rc 4.7 B0015 Projectnr: Uitbreiding 2007 Metselwerk spouwMAATREGELEN 140mm - 100mm minerale wol Rc 3.0 Uitbreiding 2023 Metselwerk spouw 180mm - 140mm minerale wol Rc 4.7 Begane grondvloer Gevelkozijnen School 1939 Hout ongeïsoleerd (klaslokaal-leerplein) Stalen kozijnen, enkelglas Steenachtig ongeïsoleerd (gang) Houten kozijnen, isolatieglas HR+ 1998 Nieuwe deuren, betonvloer geïsoleerd Rc 3.7 (klaslokaal-leerplein) Houten massief ongeïsoleerd Uitbreiding 1981 Zonwering, voorgevel (zuid) Steenachtig ongëisoleerd Nieuw isolatieglas HR++ Uitbreiding 1981 Na-isolatie onderzijde bestaande vloer Rc 3.7 Uitbreiding 2007 Houten kozijnen, isolatieglas 1981 Betonvloer schuiframen, gëisoleerd 120mm EPS Rc1981 3.0 Aluminium isolatieglas Uitbreiding 2023 Houten deurkozijnen, enkelglas Betonvloer gëisoleerd 160mm EPS Rc 3.7 Houten deuren, massief ongeIsoleerd gwh Nieuwe houten kozijnen, tripple glas, U 1.0 gwh /Nieuwe houten deuren geïsoleerd Gevelmetselwerk -betimmering Nieuwe zonwering, linker zijgevel (west) School 1939 Uitbreiding 2007 Metselwerk spouw 50mm - 50mm mineralewol Rc 1.4 Houten isolatieglas HR++ Nieuwe kozijnen, voorzetgevel binnen -2007

100mm minerale wol Rc 3.5 Uitbreiding 1981 Houten deuren geïsoleerd Uitbreiding 2023 Metselwerk spouw 40/50mm - 20/30mm minerale wol Rc 0,8 gwh Nieuwe houten kozijnen, u 1.1 wol Rc 0,8 Gevelbetimmering isolatietripple 30mmglas, minerale gwh Houten deuren geïsoleerd Nieuwe gevelisolatie Rc 4.7 Uitbreiding 2007 Metselwerk spouw 140mm - 100mm minerale wol Rc 3.0 Dak Uitbreiding School 19392023 Metselwerk hellend dak spouw 180mm - 140mm minerale wol Rc 4.7 Houten dakbeschot, ongeïsoleerd Houten zoldervloer, minerale wol 80mm / eps 60mm Gevelkozijnen gwh Nieuwe dakplaten Rc 6.3 School 1939 Uitbreiding 1981 Stalen kozijnen, enkelglas plat dakkozijnen, isolatieglas HR+ 1998 Houten Houten deuren, dakbeschot, isolatie Rc xx ?? massief ongeïsoleerd Kunststof lichtkoepels, dubbelwandig Zonwering, voorgevel (zuid) Nieuwe dakbedekking Rc 6.3 Nieuw isolatieglas HR++ Uitbreiding 1981 Nieuwe lichtkoepels kunststof, driewandig hellend dak Houten kozijnen, isolatieglas 1981 Hellende daken golfplaat, isolatie Rc1981 xx ?? Aluminium schuiframen, isolatieglas gwh Nieuwe dakplaten Rc 6.4 Houten deurkozijnen, enkelglas Uitbreiding 2007 Houten deuren, massief ongeIsoleerd gwh plat dakhouten kozijnen, tripple glas, U 1.0 Nieuwe gwh Stalen isolatie 120mm EPS Rc 3.0 Nieuwedakbeschot, houten deuren geïsoleerd Kunststof lichtkoepels, dubbelwandig Nieuwe zonwering, linker zijgevel (west) Nieuwe

dakbedekking Rc 6.3 Uitbreiding 2007

√

√ √

√ √

√

MAATREGELEN datum: 27 maart 2023

√ √

huidig √

√ √ √ √ √

pagina 2/4

Verbeterde luchtdichtheidscenario Qv10 > 0.7 scenario 2 √ 1 Verbeterde luchtdichtheid Qv10 > 0.3 bestaand gebouw bestaand gebouw Uitbreiding 2007 / 2023 verduurzamen verduurzamen en √ Bestaande luchtdichtheid Qv10 > 3.0 deels vervangen Verbeterde luchtdichtheid Qv10 > 0.7 Verbeterde luchtdichtheid Qv10 > 0.3 Verwarming √ √ School 1939 - uitbreiding 1981 uitbreiding 2007 √ √/ 2023 Bestaande HR 107 cv-ketel HT√ √ LT√warmtepomp, vloerverwarming √ √

√ √ √ √

√ √ √ √ √

√

Warmtapwater School 1939 - uitbreiding 1981 - uitbreiding 2007 / 2023 √ Close-inboiler gwh Nieuwe close-inboiler energiezuinig √

√ Ventilatie √ School 1939 - uitbreiding 1981 - uitbreiding 2007 / 2023 √ Balansventilatie zonder WTW-verwarming/koeling √ √ gwh Luchtbehandelingskast / WTW√(koeling-CO2) op warm √ √ √ Energie-opwekking gwh 150 PV-panelen 355 Wp/paneel √ full black glas/glas √ √ gwh = produkt met gelijkwaardigheidsverklaring

√

BENG 2*: max. primair fossiel (kWh/m2 per jaar) √ √ √ √ √ √ √

√ √ √ √ √ √

A++++ √ A+++ √ A++ A+ A B C√ D√ E √ F G

√ √

√ √

000 < 000-050 050-075 075-105 105-160 160-190 190-250 250-290 290-335 335-380 > 380

√ CO2-emissie (kg) CO2-reductie (kg) t.o.v. de huidige situatie √ √ Verbruik aardgas (m3) √ BS Op Weg Maatwerkadviesrapport 4 september 2023 25 Reductie aardgas (m3) t.o.v. de√huidige situatie √ Reductie aardgas (%) t.o.v. de huidige situatie

Houten deurkozijnen, enkelglas Houten deuren, massief ongeIsoleerd Energie Prestatie Matrix gwh Nieuwe houten kozijnen, tripple glas, U 1.0 gwh Nieuwe houten deuren geïsoleerd Project: Haalbaarheidsonderzoek verduurzaming BS Op Weg Vorstenbosch Nieuwe zonwering, linker zijgevel (west) i.o.v. gemeente Bernheze Uitbreiding 2007 Houten B0015 kozijnen, isolatieglas 2007 HR++ Projectnr: Houten deuren geïsoleerd MAATREGELEN Uitbreiding 2023 gwh Nieuwe houten kozijnen, tripple glas, u 1.1 gwh Houten deuren geïsoleerd

√ √ √ √ √ √ √ huidig

√ √ scenario 1 bestaand gebouw verduurzamen

pagina 3/4

√ maart 2023 datum: 27 √ scenario 2 bestaand √gebouw MAATREGELEN verduurzamen en √ deels vervangen

Begane grondvloer Dak School 1939 Hout ongeïsoleerd (klaslokaal-leerplein) hellend dak Steenachtig ongeïsoleerd (gang) Houten dakbeschot, ongeïsoleerd Nieuwe betonvloer geïsoleerd Rc 3.7 (klaslokaal-leerplein) Houten zoldervloer, minerale wol 80mm / eps 60mm gwh Nieuwe dakplaten Rc 6.3 Uitbreiding 1981 Uitbreiding 1981 Steenachtig ongëisoleerd Na-isolatie plat dak onderzijde bestaande vloer Rc 3.7 Uitbreiding 2007 Houten dakbeschot, isolatie Rc xx ?? Betonvloer gëisoleerd 120mm EPS Rc 3.0 Kunststof lichtkoepels, dubbelwandig Uitbreiding 2023 Nieuwe dakbedekking Rc 6.3 Betonvloer gëisoleerdkunststof, 160mm EPS Rc 3.7 Nieuwe lichtkoepels driewandig hellend dak daken golfplaat, isolatie Rc xx ?? Gevelmetselwerk /Hellende -betimmering gwh Nieuwe dakplaten Rc 6.4 School 1939 Uitbreiding 2007 Metselwerk spouw 50mm - 50mm mineralewol Rc 1.4 plat dakvoorzetgevel binnen - 100mm minerale wol Rc 3.5 Nieuwe Uitbreiding 1981 Stalen dakbeschot, isolatie 120mm EPS Rc 3.0 Kunststof lichtkoepels, dubbelwandig Metselwerk spouw 40/50mm - 20/30mm minerale wol Rc 0,8 Nieuwe dakbedekking Rc 6.3 Gevelbetimmering isolatie 30mm minerale wol Rc 0,8 Nieuwe gevelisolatie lichtkoepels kunststof, driewandig Rc 4.7 Uitbreiding 2023 2007 plat dak Metselwerk spouw 140mm - 100mm minerale wol Rc 3.0 Uitbreiding 2023 Nieuwe dakbedekking Rc 6.3 Nieuwe lichtkoepels kunststof, driewandig Metselwerk spouw 180mm -

140mm minerale wol Rc 4.7

√ √ √ √ √ √

Verwarming √ School 1939 - uitbreiding 1981 - uitbreiding 2007 / 2023 Bestaande HR 107 cv-ketel HT √ LT√warmtepomp, vloerverwarming

√

√ √ Warmtapwater School 1939 - uitbreiding 1981 - uitbreiding 2007 / 2023 Close-inboiler √ gwh Nieuwe close-inboiler energiezuinig √ √

√ √ √ √

√

√ √ Ventilatie School 1939 - uitbreiding 1981 - uitbreiding 2007 / 2023 Balansventilatie zonder WTW-verwarming/koeling √ √ gwh Luchtbehandelingskast / WTW√(koeling-CO2) op warm √ Energie-opwekking √ gwh 150 PV-panelen 355 Wp/paneel √ full black glas/glas √ gwh = produkt met gelijkwaardigheidsverklaring

Luchtdichtheid Gevelkozijnen School 1939 Bestaande luchtdichtheid Stalen kozijnen, enkelglasQv10 > 3.0 Verbeterde luchtdichtheid Qv10 > 0.7 Houten kozijnen, isolatieglas HR+ 1998 Verbeterde luchtdichtheid Qv10 > 0.3 Houten deuren, massief ongeïsoleerd Uitbreiding 1981 Zonwering, voorgevel (zuid) Bestaande luchtdichtheid Nieuw isolatieglas HR++ Qv10 > 3.0 Uitbreiding 1981 Houten kozijnen, isolatieglas 1981 Aluminium schuiframen, isolatieglas 1981 Houten deurkozijnen, enkelglas Houten deuren, massief ongeIsoleerd gwh Nieuwe houten kozijnen, tripple glas, U 1.0 gwh Nieuwe houten deuren geïsoleerd Nieuwe zonwering, linker zijgevel (west) Uitbreiding 2007

Verbeterde luchtdichtheid Qv10 > 0.7 Verbeterde luchtdichtheid Qv10 > 0.3 Uitbreiding 2007 / 2023 Bestaande luchtdichtheid Qv10 √ √ > 3.0 Verbeterde luchtdichtheid Qv10 √ √ > 0.7 Verbeterde luchtdichtheid Qv10 √ √ > 0.3

√ √ √ √ √ √ √ √ √

BENG 2*: max. primair fossiel (kWh/m2 per jaar) √ √ A++++ 000 < √ √ A+++ 000-050 √ √ A++ 050-075 √ A+√ 075-105 A 105-160 B 160-190 C 190-250 D 250-290 E 290-335 F 335-380 G√ > 380 √ √ BS Op Weg Maatwerkadviesrapport 4 september 2023 26 CO2-emissie (kg) CO2-reductie (kg) t.o.v. de huidige situatie

√

gwh Nieuwe dakplaten Rc 6.4

Uitbreiding 2007

Energie Prestatie Matrix

Project: Projectnr: Uitbreiding 2023

plat dak Stalen dakbeschot, isolatie 120mm EPS Rc 3.0 Haalbaarheidsonderzoek verduurzaming BS Op Weg Vorstenbosch Kunststof lichtkoepels, dubbelwandig i.o.v. gemeente Bernheze Nieuwe dakbedekking Rc 6.3 Nieuwe B0015 lichtkoepels kunststof, driewandig plat dak MAATREGELEN Nieuwe dakbedekking Rc 6.3 Nieuwe lichtkoepels kunststof, driewandig

√ √ √ √ huidig

scenario 1 bestaand gebouw verduurzamen

√ pagina 4/4 √ maart 2023 datum: 27 scenario 2 bestaand √gebouw verduurzamen en √ deels vervangen

Luchtdichtheid Begane grondvloer School 1939 Bestaande luchtdichtheid Qv10 > 3.0 Hout ongeïsoleerd (klaslokaal-leerplein) Verbeterde Qv10 > 0.7 Steenachtigluchtdichtheid ongeïsoleerd (gang) Verbeterde luchtdichtheid Qv10 0.3(klaslokaal-leerplein) Nieuwe betonvloer geïsoleerd Rc>3.7 MAATREGELEN MAATREGELEN Uitbreiding 1981 Bestaande Steenachtigluchtdichtheid ongëisoleerd Qv10 > 3.0 Verbeterde luchtdichtheid Qv10 0.7 Verbeterde luchtdichtheid Qv10 > >vloer 0.7 Rc 3.7 Na-isolatie onderzijde bestaande Verbeterde luchtdichtheid Qv10 > 0.3 Uitbreiding 2007 Verbeterde luchtdichtheid Qv10 > 0.3 Uitbreiding 2023 Uitbreiding 2007 2007 // Betonvloer 2023 gëisoleerd 120mm EPS Rc 3.0 Bestaande luchtdichtheid Qv10 > > 3.0 3.0 Uitbreiding 2023 Bestaande luchtdichtheid Qv10 Verbeterde luchtdichtheid Qv10 > Verbeterde luchtdichtheid Qv10 > 0.7 0.7 Betonvloer gëisoleerd 160mm EPS Rc 3.7 Verbeterde luchtdichtheid Qv10 > 0.3 Verbeterde luchtdichtheid Qv10 > 0.3 Gevelmetselwerk / -betimmering Verwarming Verwarming School 1939 School 1981 -- uitbreiding // 2023 School 1939 1939 -- uitbreiding uitbreiding 1981 spouw uitbreiding 2007 2023 Metselwerk 50mm2007 - 50mm mineralewol Rc 1.4 Bestaande HR 107 cv-ketel HT Bestaande HR 107 cv-ketel HT- 100mm minerale wol Rc 3.5 Nieuwe voorzetgevel binnen LT warmtepomp, vloerverwarming Uitbreiding 1981 LT warmtepomp, vloerverwarming Metselwerk spouw 40/50mm -

20/30mm minerale wol Rc 0,8 Warmtapwater Gevelbetimmering isolatie 30mm minerale wol Rc 0,8 Warmtapwater School 1939 uitbreiding -- uitbreiding 2007 Nieuwe1981 gevelisolatie Rc 4.7 School 1939 - uitbreiding 1981 uitbreiding 2007 // 2023 2023 Uitbreiding 2007 Close-inboiler Close-inboiler gwh close-inboiler energiezuinig gwh Nieuwe Metselwerk spouw 140mm - 100mm minerale wol Rc 3.0 Nieuwe close-inboiler energiezuinig Uitbreiding 2023 Ventilatie Metselwerk spouw 180mm - 140mm minerale wol Rc 4.7 Ventilatie School 1939 uitbreiding School 1939 - uitbreiding 1981 1981 -- uitbreiding uitbreiding 2007 2007 // 2023 2023 Balansventilatie zonder WTW-verwarming/koeling Gevelkozijnen Balansventilatie zonder WTW-verwarming/koeling gwh School 1939 gwh Luchtbehandelingskast Luchtbehandelingskast // WTW WTW (koeling-CO2) (koeling-CO2) op op warmtepomp warmtepomp LT LT Stalen kozijnen, enkelglas Energie-opwekking Energie-opwekkingHouten kozijnen, isolatieglas HR+ 1998 gwh PV-panelen 355 full Houten deuren, massief ongeïsoleerd gwh 150 150 PV-panelen 355 Wp/paneel Wp/paneel full black black glas/glas glas/glas

Uitbreiding 1981

Zonwering, voorgevel (zuid) Nieuw isolatieglas HR++ gwh = produkt met gelijkwaardigheidsverklaring

√ √ huidig huidig √

√ √ √

√ √ √ √ √ √ √ √

√ √ √ √ √ √

gwh = produkt met gelijkwaardigheidsverklaring

Houten kozijnen, isolatieglas (kWh/m2 1981 BENG BENG 2*: 2*: max. max. primair primair fossiel fossiel (kWh/m2 per per jaar) jaar) Aluminium schuiframen, isolatieglas 1981 Houten deurkozijnen, enkelglas A ++++ A Houten ++++ deuren, massief ongeIsoleerd 000 000 < < A +++ 000-050 A +++ 000-050 gwh Nieuwe houten kozijnen, tripple glas, U 1.0 A++ 050-075 ++ 050-075 gwh A Nieuwe houten deuren geïsoleerd + A 075-105 A+ 075-105 Nieuwe zonwering, linker zijgevel (west) A 105-160 A 105-160 Uitbreiding 2007 B 160-190 B 160-190 C 190-250

√ √ √ √

√ √ MAATREGELEN √ √ scenario 1 scenario scenario 1 scenario 2 2 bestaand gebouw bestaand Verbeterde luchtdichtheid Qv10gebouw > 0.7 bestaand gebouw bestaand gebouw Verbeterde luchtdichtheid Qv10 > 0.3 √ √ Uitbreiding 2007 / 2023 √ √ √ √ Bestaande luchtdichtheid Qv10 > 3.0 √ Verbeterde luchtdichtheid Qv10 > 0.7 Verbeterde luchtdichtheid Qv10 √ √ > 0.3 √ √ √ √ √ √ Verwarming School 1939 - uitbreiding 1981 - uitbreiding 2007 / 2023 Bestaande HR 107 cv-ketel HT√ √ LT√warmtepomp, vloerverwarming √ √ √ √ √ Warmtapwater School 1939 - uitbreiding 1981 - uitbreiding 2007 / 2023 Close-inboiler √ gwh Nieuwe close-inboiler energiezuinig √ √ √ √ Ventilatie School 1939 - uitbreiding 1981 - uitbreiding 2007√/ 2023 Balansventilatie zonder WTW-verwarming/koeling gwh Luchtbehandelingskast / WTW (koeling-CO2) op warm √ √ √ √ Energie-opwekking gwh 150 PV-panelen 355 Wp/paneel full black glas/glas √ √ √ √ √ = produkt met gelijkwaardigheidsverklaring √ gwh

√ √ BENG 2*: max. primair fossiel (kWh/m2 per jaar) A++++ A+++ A++ A+++ A+++ A+++ A+++ A+√ A√ B√ BS Op Weg Maatwerkadviesrapport 4 september 2023 C D

000 < 000-050 050-075 075-105 105-160 160-190 27 190-250 250-290

SCENARIO 2 | DUMAVA MAATREGELEN

INTRODUCTIE

In dit maatwerkadvies worden vanuit verschillende perspectieven gebouwmaatregelen geadviseerd voor verduurzaming van basisschool Op Weg. In de tabel hierna worden de maatregelen uit de verschillende onderzoeken samengevat op basis van de maatregelen uit de DUMAVA-subsidieregeling. MAATREGELEN