Kadernota 2026 Werkvoorzieningschap Noordoost-Brabant

Res,sr.6ri€nummer: 8759í / 90092

(,

\

@r.!.iH!z!

í

Raadsvoorstel oàrum véreade.ine: 20 febÍuari 2025

Ag€ndàpunt:

17

ondoe6.p:

Kadernota 2026 Werkvoorzieningschap Noordoost-BÍabant

po.tsí€uirahouderi wethouderMariusTielemans Heesch, 14 januari 2025

lnleiding Met ingang van 1-1-2015 is de toegang tot de Wet sociale werkvoorziening (Wsw) afgesloten en de Participatiewet ingevoerd. Er kunnen geen mensen meer instromen, alleen de groep met een Wsw-uitkering vóór 1 januari 2015 behoudt zijn positie in de Wsw. De zes betrokken gemeenten (Maashorst, Oss, Meijerijstad, Boekel, BeÍnheze, Land van Cuijk) blijven de Wsw gedurende de afbouMase gezamenlijk uitvoeren in een gemeenschappelijk regeling ztjnde het Werkvoorzieningsschap Noordoost-Brabant. Er zit nog een substantiële groep in de Wsw (in september 2024 nog 1725 personen, waarvan 145 uit gemeente Bernheze), waardoor de afbouwfase nog jaren zal duren. De uitvoering van de Wsw is door het Werkvoorzieningsschap belegd bij lBN. Voorliggende kadernota 2026 geeft aan welke inhoudelijke en financiële uitgangspunten het Werkvoorzieningschap hanteert voor de begroting ?026. Via een zienswijze kan de gemeenteraad, indien gewenst, beleidsmatige en/of Íinanciële aandachtspunten meegeven. Dit jaaÍ komt het adoptievoorstel met zienswijze van de gemeente Oss. We hebben dit adoptievoorstel niet volledig overgenomen. Wij vragen in plaats van de olijn voor 2026 aan te houden, om terughoudendheid te zijn met het ontwikkelen van nieuw beleid.

Voorstel 1

. Een positieve zienswijze te geven op de Kadernota 2026 uan het Werkvoorzieningschap Noordoost-Brabant.

2. Het Werkvoorzieningschap Noordoost-Brabant op te roepen terughoudend te zÍn met het ontwikkelen van nieuw beleid waaraan extra kosten verbonden zijn in verband met de slechte financiële vooruitzichten voor gemeenten.

Argumenten 1.1 Uitgangspunten kadernota bouwen voort op bestaande pijlers van het Werkvoorzieningschap Omdat het WerkvooÍzieningschap alleen gebruikt wordt voor de regionale afbouw van de Wsw, is er niet meer voor gekozen om een nieuwe meerjarige strategische visie te laten vaststellen. Onderstaande drie pijlers zijn al meerdere jaren de uitgangspunten van hel Werkvoorzieningschap en worden in de kadernota 2026 nogmaals genoemd: 1 . Het Werkvoorzieningschap zorgt er in overleg met gemeenten voor dat de Wsw een plaats heefl in het gemeenteli.,k aÍbeidsmarktbeleid. 2. Het Werkvoorzieningschap formuleert als regisseur van de Wsw kaderstellend beleid dat door IBN wordt uitgevoerd. Dit zijn de 'sociaal-economische aÍspraken' tussen het Werkvoorzieningschap en lBN. Hierbij moet wel aangetekend worden dat de Wsw zonder nieuwe instroom van kandidaten en daarom steeds beleidsarmer wordt.

3. Het Werkvoorzieningschap draagt bij aan het scheppen van voorwaaÍden die ervoor zorgen dat IBN toekomstbestendig is als uatvoeringsorganisatie Wsw. HieÍ wordt gewezen op de verantwoordelijkheid van gemeenten in het bieden van voldoende werkgelegenheid voor Wsw-kandidaten, door gemeentelijk opdrachten en afspraken over Social Return on lnvestment (SROI). 1.2 Financiële situatie Werkvoorzieníngsschap geeft geen aanleiding tot een ínhoudelike

zienswijze. ln de kadernota 2026 worden nog een aantal afspraken en ontwikkelingen genoemd met betrekking tot de financiële situatie van het Werkvoorzieningschap. Ze worden hieronder kort aangestipt, maar ze geven geen aanleiding tot een inhoudelijk zienswijze. Afspraken: . Het belangrijkste íinanciële risico bi.i de uitvoering van de Wsw is het risico van overrealisatie. Dat wil zeggen dat er meer arbeidsplaatsen in het kader van de Wsw worden gerealiseerd dan er budget door het Rijk beschikbaar wordt gesteld. ln onze regio is echter al jaren sprake van onderrealisatie. Het Werkvoorzieningschap heeft een zogeheten egalisatie-reserve kunnen opbouwen waarmee een eventuele toekomstige overrealisatie kan worden opgevangen (zie ook kopje kosten en dekking) . Nieuw beleid in'going concern'zal niet leiden tot een hogeÍe gemeentelijke bijdrage, tenzij hier tiJdig afspraken over worden gemaakt met de gemeenten. Nieuw beleid in de situatie van'growing concern'(er is dan sprake van al dan niet wettelijke nieuwe taken die door de gemeenschappelÍke regeling uitgevoerd moeten worden of van vraagsturing door gemeenten) is alleen mogelijk als hieÍover tijdig een gemeenschappelijk standpunt vanuit de deelnemende gemeenten is bepaald.

Vanwege de slechte íinancÈ ele vooruitzichten voor de gemeente roepen we wel het Werkvoorzienlngschap op om geen nieuw beleid te ontwikkelen (zie ook argument 2.1 ). . De begrotingen van het Werkvoorzieningschap Noordoost-Brabant zullen steeds sluitend zijn. Uit de .iaarrekening 2024 zullen geen zaken naar voren komen die in de begroting 2026 moeten worden meegenomen (paragraaf 9). 2.1 Oproep om de groei van kosten door de ontwikkeling van nieuw beleid door het Wer kvoorzieníngschap N oordoost-Brabant te be pe rke n Oe komende.iaren zullen voor gemeenten in Íinancieel opzicht zware.iaren worden. De gemeente Bernheze kiest er voor om de prijsindexering die het Werkvoorzieningschap in haar kadernota/begroting verwerkt, mee te nemen in de gemeentelijke begroting. Dit om deze gemeenschappelijke regeling geen (extra) bezuiniging op te leggen. Een dergelijke bezuiniging kan negatieve gevolgen hebben voor de taken die het Werkvoorzieningschap heeft ten opzichte van de gemeente Bernheze. Voor het Werkvoorzieningschap betreft dit een van jaarlijkse indexering van € 0,01 per inwoner oveÍ de periode 2026 - 2029 of jaarlijks een extra kostenpost van ongeveer € 350,-. Wel zullen we de indexering bli.iven monitoren of deze in de pas lopen met de indexci.ifers die de gemeente hanteert.

Het Werkvoorzieningschap geeft in de kadernota aan dat nieuw beleid in'going concern'niet zal leiden tot een hogere gemeentelijke bijdrage. We zullen het Werkvoorzieningschap oproepen voorlopig geen nieuw beleid te ontwikkelen in het kader van 'growing concern', waar extra kosten aan verbonden zijn.

Risico's Winstuitkering Door de uitstroom van de Wsw-ers zal de exploitatie van lBN, zonder nadere afspraken in het

2

kader van het partnership gemeenten-lBN, mogelijk onder druk komen te staan. Gemeenten moeten er dan ook rekening mee houden dat in de toekomst geen "winstuitkering" via de Algemene Gemeentelijke Reserve (AGR) meer kan plaatsvinden. De stand van de AGR van onze gemeente is per 1-1-2025 € 1 1 2.500,- waarvan nog een bedrag van € 55.600,- inclusief BTW vrij besteedbaar is voor incidentele uitgaven bij lBN. Econo m i sc he ontw i kke I i ng e n

Er is al een tiJd sprake van een krappe arbeidsmarkt, waar niettemin mensen met een arbeidsbeperking nog steeds moeilijk toegang toe hebben. Een structuur als IBN zal in de toekomst dan ook nodig blijven voor die groepen. Wat hiervan het gevolg is voor de noodzakelijke omvang van IBN en het financiële resultaat van IBN in 2026 is niet aan te geven. Door het gevormde weerstandsvermogen is een gemeentelijke bi.idrage voor een eventueel exploitatietekort van IBN de komende jaren echter niet aan de orde. (paragraaf 2.3)

Kosten en dekking U itvoeri ngskoste n klassie ke Wsw De gemeente Eernheze ontvangt (net als andere gemeenten) jaarlijks geoormerkte middelen Wsw van het Rijk die zij een op één doorzet naar het Werkvoorzieningschap. Deze middelen worden ingezet ter bekostiging van de Wsw plekken. Zoals hierboven genoemd wordt bij onderrealisatie het restant van de middelen eerst gestort in een gezamenlijke egalisatiereserve waarmee eventuele overrealisatie kan worden opgevangen. Als de reserve boven een bepaald niveau komt, wordt het meerdere teruggestort naar de gemeenten.

EestuurskosÍen Voor de uitvoeÍing van de regierol en de bestuuÍskosten van het Werkvoorzieningschap ontvangt het Werkvoorzieningschap een financiële bijdrage van de deelnemende gemeenten. De bijdrage is voor 2026 gesteld op € 0,28 per inwoner. Dit bedrag is met € 0,01 gestegen ten opzichte van 2025. Uitgaande van 32.605 inwoners (per 1 januari 2025) wordt dit een bijdrage van € 9.129,-. Deze bijdrage past binnen de gemeentelijke meerjarenbegroting 2025-2028.

Vervolg De zienswijze van de raad maken we peí brieÍ bekend aan het Algemeen Bestuur van het WeÍkvoorzieningschap. De Kadernota wordt definitief vastgesteld door het Algemeen Bestuur van het Werkvoorzieningschap Noordoost-Brabant op l2 maart 2025. Bil de deíinitieve vaststel-

ling van de Kadernota 2026 kunnen zij de zienswijze van de gemeente Bernheze meenemen. Na vaststelling van de Kadernota 2026 ontvangen de gemeenten de conceptbegroting 2026 en het jaarverslag 2024.

Bijlage(n): Kadernota 2026 Werkvoorzieningschap Noordoost-Brabant

Aanbiedingsbrief Kadernota 2026 Werkvoorzieningschap Noordoost-Brabant Kadernota 2026 Werkvoorzieningschap Noordoost-Brabant Update IBN december 2024 Adoptieadvies gemeente Oss Brief aan Werkvoorzieningschap Noordoost-Brabant met zienswijze Bernheze

3

meester en wethoudeís,

gy Hurkmans secretaris

Mark

4