Jaarstukken 2021 definitief (nog niet getekend)
Tekst van het document
Heesch | 31 mei 2022
Jaarstukken 2021 Gemeente Bernheze
Inhoudsopgave Voorwoord
4
Jaarrekening in één oogopslag
7
Global Goals
8
Deel 1: Programmaverantwoording
9
Bestuur en ondersteuning Veiligheid Verkeer, vervoer en waterstaat Economie Onderwijs Sport, cultuur en recreatie Sociaal domein Volksgezondheid en milieu Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing
10 16 21 25 34 38 48 65 74
Deel 2: Paragrafen
87
A. Lokale heffingen B. Weerstandsvermogen C. Kapitaalgoederen D. Financiering E. Bedrijfsvoering F. Verbonden partijen G. Grondbeleid H. Rechtmatigheid
88 98 109 118 127 134 147 158
Deel 3: Jaarrekening
160
Balans per 31 december 2021 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling Toelichting op de balans Algemeen financieel beleid
161 164 171 196
SiSa
218
Ensia verklaring (informatieveiligheid)
229
pagina 2
Privacy verklaring
230
Controleverklaring van de onafhankelijke accountant
231
Raadsbesluit
232
pagina 3
Voorwoord Aan de raad van Bernheze, Hierbij bieden wij u de Jaarrekening over 2021 aan. Hiermee leggen wij verantwoording af over de uitvoering van het beoogde beleid dat is opgenomen in de begroting 2021, die op 5 november 2020 in uw raadsvergadering werd vastgesteld. Naast de Begroting 2021 stelde u een dekkingsplan vast, die deed voorzien in het sluitend maken van de begroting 2021-2024. De verantwoording over de in de begroting benoemde beleidsvoornemens, maar die zijn geschrapt met het dekkingsplan, zijn niet opgenomen in deze jaarstukken. Vanuit de bedrijfsvoering (algemene dienst) hebben wij 2021 afgesloten met een positief resultaat van € 3.801.752,62. Daarnaast is het resultaat vanuit de bouwgrondexploitaties € 2.177.963,88 (gedeelte vanuit de woningbouwexploitaties € 2.184.963,88 en de exploitaties ten behoeve van bedrijventerreinen € - 7.000,00). Samen zorgt dit in 2021 voor een positief resultaat van € 5.979.716,50. Voor de interne organisatie stond 2021 in het teken van realisatie van het plan van aanpak van onze organisatieontwikkeling “Terug naar de Kern”. Begin 2021 heeft u als raad incidenteel budget beschikbaar gesteld om de organisatiestructuur aan te passen en te versterken. Zo is sinds mei 2021 een nieuwe sturingslaag toegevoegd aan onze organisatie (de teamcoaches) en zijn de teams en domeinen opnieuw ingedeeld.
Vanaf juni zijn alle teams aan de slag gegaan met de teamontwikkeling. Daarbij was er aandacht voor zowel verbetering van onze werkwijzen en afstemming en daarnaast om te werken aan het goede doen voor én met de samenleving. Maar ook voor verbinding in en met de organisatie en met plezier werken. Ook het HR beleid is geactualiseerd, waarbij we zijn gestart met strategische personeelsplanning en project arbeidsmarktcommunicatie. Daarnaast is een start gemaakt project huisvesting gemeentehuis, de Pas en Bibliotheek en het hybride werken. In het komende voorjaar sluiten we deze realisatiefase van het programma “Terug naar de Kern” af. De structuurwijzigingen in de organisatie zijn gerealiseerd en we komen in een nieuwe fase van ontwikkeling. We gaan door met de (organisatie)ontwikkeling en geven hier gevolg aan in diverse projecten in kader van procesoptimalisatie en programma “kwaliteit dienstverlening”. Op verzoek van het college is medio 2021 een plan van aanpak opgesteld voor de herinrichting van het gemeentehuis, De Pas en de Bibliotheek. Die aanpak anticipeert op het raadsbesluit over de Pas en wordt parallel aan de realisatie van “een gezonde exploitatie van De Pas” gerealiseerd. Door de drie gebouwen in onderlinge samenhang te bezien is een efficiënte verbeterslag en kostenreductie en/of inkomstenverhoging mogelijk.
Immers, door het benutten van de gedeeltelijke leegstand en multifunctioneel gebruik van ruimten ontstaan besparingen, verhuur- en/of verkoopmogelijkheden. Ook heeft corona een impact op de huisvesting. Er wordt meer remote pagina 4
gewerkt en het gemeentehuis wordt anders benut. Namelijk, meer op ontmoeten en minder op bureauwerkzaamheden. Dat meer “hybride werken” vraagt om een andere inrichting en faciliteiten. Op basis van de door de raad op 16 december 2021 ingestemde startnotitie “Aanpak huisvesting gemeentehuis, gemeenschapshuis De Pas en Bibliotheek Heesch” wordt het traject verder ingezet. Planning is dat de aangepaste huisvesting medio 2024 in gebruik wordt genomen. Het werken in het sociaal domein werd in 2021 gekenmerkt door enerzijds de aanhoudende Covid-pandemie en de impact hiervan op onze inwoners en ondernemers. Anderzijds het zorgen dat reguliere werkzaamheden doorgingen, zoals het afronden van de drie programmalijnen Integrale Toegang, Aanpakken met Impact en Meedoen naar Vermogen. Het aanhouden van de pandemie heeft onder andere gezorgd voor uitdagingen in het verengingsleven, de zorg voor (kwetsbare) kinderen, eenzame inwoners en onze ondernemers. We hebben subsidieregelingen toegepast om mensen financieel te ontlasten en waar nodig hebben we maatwerk geleverd. Eind 2021 hebben we de drie programmalijnen afgerond. De toegang tot het sociaal domein “Wegwijzer” is een intensieve samenwerking tussen Wmo, Sociaal team en Werk & inkomen geworden. De voorbereiding van de integratie van jeugd(hulp) is gestart.
We hebben actief de veranderende verhouding tussen inwoners, gemeente en welzijnswerk opgepakt. Bijvoorbeeld via de inzet van mantelzorgmakelaars en de intensivering van de aanpak eenzaamheid. We hebben volop ingezet op arbeidsintegratie van kwetsbare jongeren, van mensen die via loonkostensubsidie aan de slag zijn en van statushouders. Naast de drie programmalijnen hebben we meer activiteiten in samenhang georganiseerd, zoals jeugd, onderwijs en opvang. In 2021 werden processen ingezet met de intentie van de invoering van de Omgevingswet per 1 juli 2022. De voorbereidingen in 2021 van de deelprojecten, te weten omgevingsvisie, omgevingsplan, VTH en digitaal stelsel, zijn het afgelopen jaar op volle snelheid gekomen. De consequenties van de wet voor de rol en werkprocessen van de gemeenteraad, college van B&W en de medewerkers beginnen zich af te tekenen. Dat geldt ook voor de partnerorganisaties en potentiële initiatiefnemers. Integraal werken, het “mogelijk maken” van initiatieven (ja-mits) en verminderen van de “vergunningslast” voor initiatiefnemers vereist immers een geheel nieuwe werkwijze. Uitgangspunt is dat we tijdens de transitieperiode de dienstverlening voor onze inwoners en bedrijven op peil houden. De winkel blijft gewoon open.
Ondertussen is door het rijk kenbaar gemaakt dat de beoogde startdatum van 1 juli 2022 wordt uitgesteld naar 1 oktober 2022 of 1 januari 2023. Om de dienstverlening binnen het taakveld Ruimtelijke Ordening (RO) een impuls te geven zijn we begin 2021 gestart met de taakforce RO. In de loop van het jaar zijn we er in geslaagd om de personele capaciteit op orde te brengen en de werkvoorraad onder controle te krijgen. Dit dankzij de incidentele middelen die hiervoor beschikbaar zijn gesteld. In het komende jaar evalueren we de taskforce RO.
pagina 5
De jaarrekening is een doorslag van de vastgestelde begroting. Dit verantwoordingsdocument is gecontroleerd door BDO Audit & Assurance B.V., die in 2020 door uw raad is benoemd voor de controle over de boekjaren 2020 tot en met 2023. In de overeenkomst met de accountant is een mogelijkheid tot verlenging van vier maal één jaar benoemd bij wederzijds goedvinden. De jaarstukken bestaan uit de volgende drie onderdelen: - Deel 1: Programmaverantwoording - Deel 2: Paragrafen - Deel 3: Jaarrekening In de programmaverantwoording onder deel I nemen we op wat we van het voorgenomen beleid hebben gerealiseerd en wat we aan nieuwe onderdelen in 2021 hebben toegevoegd. Deze verantwoording gaat in op de gemaakte keuzes en de mate waarin we deze hebben waargemaakt. Hierbij beantwoorden we de twee vragen, zoals deze ook in de begroting zijn gesteld, maar dan op basis van uitvoering: - Wat hebben we bereikt? - Hoe weten we dat? - Wat hebben we daarvoor gedaan? Bij alle programma’s hebben we een analyse van de afwijkingen opgenomen. In deel II zijn de verplichte paragrafen opgenomen. Hierin rapporteren we aan de hand van de uitgangspunten die in de begroting over 2021 waren opgenomen. Deel III omvat de balans met uitgebreide toelichting. Hiermee brengen we onze financiële positie per einde 2021 in beeld, zodat hierover een verantwoord oordeel kan worden gegeven.
Het college van burgemeester en wethouders.
pagina 6
Jaarrekening in één oogopslag €
pagina 7
Global Goals In 2015 hebben de lidstaten van de Verenigde Naties de agenda met Global Goals for Sustainable Development aangenomen. Tot 2030 werken alle lidstaten aan deze gezamenlijke agenda. Ook gemeenten hebben hier een rol in te vervullen, omdat veel van de doelen raakvlakken hebben met opgaven van lokale overheden. De 17 Global Goals staan hieronder.
De gemeente Bernheze ziet de raakvlakken tussen Global Goals met onze opgaven ook en wil graag een Global Goals gemeente zijn. Dat betekent dat we bij ons beleid rekening houden de uitgangspunten van de Global Goals. In de komende jaren gaan we de global goals implementeren in onze gemeente. Ze gaan dan onderdeel vormen van onze ambtelijke processen. Onze planningen controlcyclus is het eerste proces waarin we de Global Goals integreren. De koppeling van de Global Goals aan de planning- en controlcyclus heeft inmiddels plaatsgevonden, zoals te zien is in de begrotingen van 2021 en 2022. In deze jaarstukken staat bij elk onderwerp aan welke Global Goal we werken of hebben gewerkt. De ambities uit ons bestuursprogramma dragen bij aan het bereiken van de Global Goals. Om deze ambities nadrukkelijker te koppelen aan de Global Goals, daar meer bekendheid aan te geven en daarbij het potentieel van onze inwoners, ondernemers en instellingen een grotere rol te laten spelen, zijn tijdelijk meer uren nodig. Deze uren zijn niet binnen de huidige formatie beschikbaar en inmiddels is hiervoor € 50.000,- incidenteel toegekend in de begroting van 2022.
pagina 8
Deel 1: Programmaverantwoording
pagina 9
Bestuur en ondersteuning Wat hebben we bereikt in het begrotingsjaar? 1. Heesch West De toelichting op Heesch West is volgens de programma-indeling opgenomen onder Bestuur en ondersteuning. De toelichting op de overige bedrijventerrein(en) zijn verantwoord onder programma Economie. Global goals:
Wat hebben we bereikt De doelen uit de begroting blijven van toepassing op de ontwikkeling van Heesch West en vormen een belangrijk uitgangspunt voor de verdere planontwikkeling. Namelijk een plangebied van 80 hectare netto (binnen 178 hectare bruto) te ontwikkelen voor de regionale groei, met aandacht voor fasering, thematisering, duurzaamheid, landschappelijke inpassing en organisatiestructuur. De locatie is primair bedoeld voor de ontwikkeling van grootschalige logistiek, innovatieve concepten en regionale verplaatsers en moet een belangrijke bijdrage leveren aan de regionale werkgelegenheid. In 2021 heeft de gemeenteraad samen met de gemeenteraden van ’sHertogenbosch en Oss, met het aannemen van een motie over het uitgiftebeleid, een extra accent aangebracht. Hoe weten we dat De in de begroting benoemde aandachtsgebieden vinden doorwerking in de planontwikkeling van Heesch West. Met het bestemmingsplan Heesch West, dat het college in december aan de gemeenteraad aangeboden heeft, worden belangrijke publiekrechtelijke kaders vastgelegd voor de ontwikkeling.
pagina 10
Wat hebben we daarvoor gedaan Het ontwerp bestemmingsplan Heesch West en de aanvulling MER zijn op 3 juni 2021 gepubliceerd. Op het ontwerpbestemmingsplan - en het hiermee verbonden facetplan geluid, voorgenomen besluit hogere waarden en beleidsregels - zijn 229 zienswijzen ontvangen. In 2021 is veel aandacht besteed aan het landschapsplan van circa 65 hectare waar een uitgebreid participatietraject voor heeft plaatsgevonden. Naar aanleiding van de zienswijzen en het uitgewerkte landschapsplan zijn een aantal wijzigingen aan het bestemmingsplan doorgevoerd. Op 7 december 2021 is het bestemmingsplan Heesch West door het college ter vaststelling aan de gemeenteraad aangeboden. De duurzaamheidsambitie voor het bedrijventerrein wordt in het vast te stellen bestemmingsplan en bijbehorende circulair kwaliteitsplan geborgd. Met de start van het besluitvormingstraject voor het bestemmingsplan Heesch West, wordt de voorbereiding van het ontwerp bestemmingsplan Cereslaan-West/Vismeerstraat per eind 2021 vervolgd. Dit ontwerp bestemmingsplan wordt naar verwachting in de eerste helft van 2022 door het college vrijgegeven voor inspraak. Activiteiten met betrekking tot grondverwerving, uitgifte en acquisitie voor zowel Heesch West als Cereslaan-West zijn ook in 2021 doorgelopen.
Na vaststelling van het bestemmingsplan Heesch West zullen de gronden van de gemeente Bernheze overgedragen worden aan de Gemeenschappelijke Regeling Heesch West en het uitgiftebeleid wordt - met inachtneming van de moties van de gemeenteraden van Bernheze, ’s-Hertogenbosch en Oss - vanuit de Gemeenschappelijke Regeling verder uitgewerkt. Voor beide bedrijventerreinen wordt de interesse van bedrijven in een bedrijfskavel bijgehouden. We bieden de gelegenheid aan bedrijven om zich aan te melden middels de aanmeldprocedure (vragenformulier). De lijst die hieruit ontstaat geeft een helder beeld van de vragers/geïnteresseerden en hun behoeften en aan de hand van deze lijst kunnen correspondentie/gesprekken met betreffende bedrijven worden gevoerd en worden bedrijven naar de best passende locatie begeleid.
Overhead De toelichting op de overhead is opgenomen in de paragraaf E Bedrijfsvoering.
Verbonden partijen Heesch West De gemeenschappelijke regeling Heesch West heeft als doel het ontwikkelen van een nieuw regionaal bedrijventerrein. Aanvullend is er ruimte voor een specifieke profilering met meerwaarde voor de regio op het gebied van circulaire economie, energie en nieuwe concepten in de bouw.
pagina 11
Heesch West versterkt het vestigingsklimaat voor Noordoost-Brabant door in te spelen op deze specifieke kwaliteiten. Het nieuwe terrein biedt vestigingsmogelijkheden voor nieuwe regionale en (inter)nationale ruimtevragers én biedt uitbreidingsmogelijkheden voor het bedrijfsleven uit onder andere onze gemeente. Daarnaast zorgt Heesch West voor directe en indirecte werkgelegenheid voor de regio.
Brabants Historisch Informatiecentrum (BHIC) Het Brabants Historisch Informatiecentrum (BHIC) voert voor Bernheze en de andere deelnemende gemeenten en waterschappen wettelijk verplichte taken uit op het gebied van archiefbeheer, ordening, controle en –ontsluiting. Binnen de mogelijkheden werkt het BHIC aan het beleidsdoel “meer publiek, meer divers publiek”. Dit sluit aan bij onze doelstelling om cultuur, in dit geval het papieren en digitale erfgoed van de gemeente, gemakkelijk toegankelijk te maken voor belangstellenden.
Belastingsamenwerking Oost-Brabant (BSOB) De BSOB is een regionaal samenwerkingsverband dat zich richt op het gezamenlijk innen van belastingen. Het doel is de kwaliteit, dienstverlening, efficiency en continuïteit van de waardering, heffing en inning van lokale belastingen te verbeteren.
Beleidsindicatoren De beleidsindicatoren die voor dit programma in de begroting zijn benoemd, zijn in de jaarrekening verantwoord in paragraaf E Bedrijfsvoering.
Wat kostte het? Lasten 2021 Geraamd
Geraamd na wijzigingen
Baten 2021
Nr.
Omschrijving taakveld
Werkelijk
Geraamd
Geraamd na wijzigingen
Werkelijk
0.1
Bestuur
1.790.024
1.885.553
1.558.332
0
0
38.831
0.2
Burgerzaken
914.356
1.029.356
1.000.557
478.858
478.858
424.971
0.3
Beheer overige gebouwen en gronden
320.349
1.966.830
1.717.760
580.161
2.143.932
1.899.548
0.4
Overhead
8.307.524
9.204.352
8.693.463
99.115
106.611
350.314
0.5
Treasury
20.641
17.212
4.466
36.038
39.619
38.159
0.61
OZB woningen
385.423
516.180
492.651
4.687.395
4.687.395
4.658.904
0.62
OZB niet-woningen
0
0
0
2.873.525
2.873.525
2.869.152
0.64
Belastingen overig
0
0
0
26.195
26.195
30.887
0.7
Alg. uitkeringen en ov. Uitkeringen GF
0
0
0
42.307.269
45.650.992
46.582.746
0.8
Overige baten en lasten
127.617
113.342
0
0
0
71
pagina 12
Lasten 2021
Baten 2021
0.9
Vennootschapsbelasting (Vpb)
0
642.912
679.566
0
0
0
0.10
Dotaties reserves programma 0
272.892
373.627
1.593.158
799.707
1.891.273
2.867.346
0
0
0
0
0
0
12.138.826
15.749.364
15.739.953
51.888.263
57.898.400
59.760.929
Afronding Totaal
Financiële toelichting Algemeen Alle programma’s van 0 tot en met 9 bestaan uit diverse taakvelden, welke op hun beurt weer bestaan uit verschillende kostenplaatsen. We voorzien de taakvelden van een financiële toelichting als hier een bepaalde mate van afwijking is ontstaan tussen geraamd na wijziging 2021 en werkelijk 2021. Indien het taakveld een afwijking heeft van meer dan € 50.000,- geven wij een financiële toelichting, waarbij ook wordt ingezoomd op de kostenplaatsen die deel uit maken van het betreffende taakveld. Een uitgebreid overzicht van de baten en lasten per taakveld is weergegeven op pagina 196 en 197. Financiële afwijking raming na wijziging t.o.v. werkelijk Nr.
Omschrijving taakveld
Lasten
Baten
Totaal
0.1
Bestuur
-327.221
-38.831
-366.052
0.2
Burgerzaken
-28.799
53.887
25.088
0.3
Beheer overige gebouwen en gronden
-249.070
244.384
-4.686
0.4
Overhead
-510.889
-243.703
-754.592
0.5
Treasury
-12.746
1.460
-11.286
0.61
OZB woningen
-23.529
28.491
4.962
0.62
OZB niet-woningen
0
4.373
4.373
0.64
Belastingen overig
0
-4.692
-4.692
0.7
Alg. uitkeringen en ov. Uitkeringen GF
0
-931.754
-931.754
0.8
Overige baten en lasten
-113.342
-71
-113.413
0.9
Vennootschapsbelasting (Vpb)
36.654
0
36.654
0.10
Dotaties reserves programma 0
1.219.531
-976.073
243.458
Lasten: Een + saldo betekent dat er meer kosten zijn gemaakt dan geraamd. Een - saldo betekent dat de uitgaven in werkelijkheid lager zijn dan geraamd. Baten: Een + saldo betekent dat er minder inkomsten zijn ontvangen dan geraamd. Een - saldo betekent meer ontvangen inkomsten dan geraamd. Samen zorgt dit voor het saldo per taakveld, waarbij een + bedrag een nadelig saldo is voor het taakveld en een – bedrag een voordelig taakveld saldo.
Taakveld 0.1 Bestuur Wethouders De pensioenregeling voor de politieke ambtsdragers is geregeld in de Algemene Pensioenwet Politieke Ambtsdragers (APPA). Gemeenten en provincies zijn op grond van artikel 44 van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) verplicht een APPA-
pagina 13
voorziening op te nemen. Als gevolg van de bijstelling van de rekenrente naar boven (2019: 0,29%; 2020: 0,082%; 2021: 0,528%) is er geen sprake van een dotatie maar een onttrekking aan de voorziening.
Taakveld 0.4 Overhead Personeel overhead De onderschrijding is voornamelijk het gevolg van de onderuitputting op de salariskosten van de overheadfuncties als gevolg van (tijdelijke) vacactures en niet besteed budget opleidingskosten. Daarnaast is de onderuitputting het gevolg van een lagere toerekening van overheadkosten aan de grondexploitatie en onderbesteding van het budget werving en selectie. Daarnaast was een incidenteel budget beschikbaar voor invoering van een e-HRM systeem. De uitvoering hiervan loopt nog door in 2022. Ook is door uw raad een incidenteel budget beschikbaar gesteld voor de organisatieontwikkeling waaronder onder andere de kosten voor teamcoaches voor 2021 uit bekostigd konden worden. Ook dit budget is niet volledig besteed.
Informatie en automatisering De afwijking op de posten informatie en automatisering en ICT in eigen beheer is toe te schrijven op: - De geraamde incidentele kosten financieel pakket van € 60.000,- vinden pas in het aankomende jaar plaats. Daarnaast is geen rekening gehouden met de vergoeding levering diensten Boekel van € 13.000,- waarvan de verwachting was dat deze dienstverlening in 2021 zou worden beëindigd. Deze beëindigingsdatum is verzet naar december 2022. - Een onderuitputting op de posten onderhoud software en internet van € 40.000,- in de vorm van de uitgestelde invoering van het google based ontsluiten van zaak- en documentomgevingen en ons geografisch informatiesysteem, in afwachting van de oplevering van ons nieuwe zaak en documentsysteem (djuma) en de verdere uitbouw van ons geo-informatiesysteem. Naar verwachting gaan we beide voorzieningen in 2022 realiseren. - Een onderuitputting op de post duurzame apparatuur ten gevolge van de vertraagde vervanging van de mobiele telefoons.
Huisvesting de Misse 6 In december 2021 is door de raad een incidenteel budget beschikbaar gesteld voor het project “Verkenning/Oriëntatie huisvesting” van € 81.000,-. In 2021 zijn er beperkte uitgaven ad € 3.947,op geweest. Dit project loopt het komende jaar verder door.
pagina 14
Taakveld 0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds Begrotingstechnisch hebben we rekening gehouden met de effecten van de mei- en septembercirculaire 2021. De decembercirculaire kwam op een te laat moment om deze nog te verwerken in de tweede tussentijdse rapportage 2021. De decembercirculaire heeft nog een forse positieve bijstelling tot gevolg gehad. De voornaamste bijstellingen betroffen een incidentele vergoeding voor derving van inkomsten als gevolg van Covid-19 over 2020 (€ 445.000,-), compensatie van de uitgaven meerkosten aan zorgaanbieders Wmo, jeugdzorg en hulpmiddelen (€ 72.500,-) en extra gelden om de dienstverlening aan mensen in kwetsbare posities te versterken (€ 134.000,-). Deze POK gelden ontvangen we naar aanleiding van de Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslagen. Ook is in de decembercirculaire een compensatie opgenomen van € 106.000,- voor het opvangen van de exploitatietekorten van Sociale Werkbedrijven. Daarnaast leiden de afrekeningen over de jaren 2018 t/m 2020 tot extra inkomsten van € 82.000,-.
Taakveld 0.8 Overige baten en lasten De onderschrijding van de post algemene baten en lasten is het gevolg van het onbenutte deel van de post onvoorzien en het budget projectsubsidies. Daarnaast hebben we op deze post het nog niet benutte deel van de in de maartcirculaire 2021 ontvangen coronamiddelen van het rijk geparkeerd.
Taakveld 0.10 Dotaties reserves programma 0 Saldo gewone dienst Het positieve saldo vanuit de algemene dienst ad € 3.801.752,62 toegevoegd aan de reserve nader te bestemmen. Deze maakt deel uit van het totale jaarrekeningresultaat (inclusief grondbedrijf) ad € 5.979.716,50.
pagina 15
Veiligheid Wat hebben we bereikt in het begrotingsjaar? 1. Openbare orde en Veiligheid Global goals:
Wat hebben we bereikt Ook dit jaar heeft nog grotendeels in het teken gestaan van de covid-pandemie. Dit heeft een weerslag gehad op de activiteiten, die we op het gebied van openbare orde en veiligheid uit hebben kunnen voeren. Ook de Veiligheidsregio heeft haar grootste inzet op dit thema gehad. We hebben onder andere door geldende covid-maatregelen en deels door capaciteitsproblemen binnen team Veiligheid minder kunnen doen aan burgerparticipatie, preventieve acties bij onder andere aanpak woninginbraken of vuurwerk. Daarnaast hebben we – vanwege het ontbreken van grote evenementen - niet deelgenomen aan risico-inventarisaties bij evenementen. Sinds de pandemie zien we de politiecijfers veranderen. De traditionele vormen van criminaliteit (zoals bijvoorbeeld woninginbraken) nemen af, maar daarentegen nemen cybercrime en fraude fors toe. Het is nog onduidelijk of hier sprake is van een trend of dat dit te wijten is aan de covid maatregelen. We blijven de cijfers van onze partners goed monitoren en sturen bij waar nodig. Dit nemen we ook mee bij de ontwikkeling van het nieuwe Integraal Veiligheidsbeleid 2023-2026. Met name in het informatie-gestuurd werken, heeft de Veiligheidsregio stappen gemaakt door de calamiteitencoördinator het veiligheidsbeeld te laten vullen in het veiligheidsportaal. Verder wordt de ontwikkelagenda in het komende jaar geëvalueerd.
Hoe weten we dat Door het monitoren van incidentcijfers van onze partners en door de resultaten van de burgerpeiling veiligheid en leefbaarheid. Door beter informatie-gestuurd te werken, merken we dat we beter zijn voorbereid bij calamiteiten of om calamiteiten voor te blijven. Denk daarbij aan de jaarwisseling en grootschalige demonstraties.
pagina 16
Wat hebben we daarvoor gedaan We monitoren de incidentcijfers van onze partners en deze hebben we vertaald in de jaarlijkse evaluatie van het Uitvoeringsprogramma Integrale Veiligheid. In 2021 heeft dit niet tot een aanpassing van onze prioriteiten geleid. We hebben in 2021 opnieuw een burgerpeiling leefbaarheid en veiligheid (veiligheidsmonitor) onder een gedeelte van onze inwoners gehouden. De resultaten hiervan worden begin 2022 verwacht. Dan krijgen we ook inzicht in hoe veilig onze inwoners zich voelen. In eerdere meting werd dit gevoel met een 7.8 gewaardeerd door onze inwoners.
2. Ondermijning Global goals:
Wat hebben we bereikt De aanpak van ondermijnende criminaliteit is een langdurig en continu proces, dat tijd, geld en menskracht kost. In 2021 hebben we samen met onze interne en externe partners aandacht aan dit thema besteed met als doel het realiseren van een integrale aanpak en zoveel mogelijk opwerpen van barrières om zo ondermijnende criminaliteit te bestrijden. Ondermijnende criminaliteit en de effecten hiervan zijn niet altijd makkelijk zichtbaar. Om dit te herkennen, is het noodzakelijk om te investeren in bewustwording. In 2021 hebben we met name geïnvesteerd op het herkennen van signalen en meldingsbereidheid van onze inwoners. De belangrijkste focus ligt hier geografische gezien op het buitengebied. Hoe weten we dat Ondermijnende criminaliteit en de effecten hiervan zijn niet altijd makkelijk zichtbaar. De meest recente informatie kunnen we halen uit de, in het voorjaar van 2020, gehouden burgerpeiling veiligheid en leefbaarheid in het buitengebied en incidentcijfers van interne en externe partners.
Wat hebben we daarvoor gedaan In 2021 hebben we aandacht besteed aan de aanpak van ondermijnende criminaliteit. Thema’s als bestuurlijke en ambtelijke bewustwording, meldingsbereidheid, het versterken van onze informatiepositie, het inzetten van bestuurlijke instrumenten en het goed inregelen van het lokaal signalen overleg, blijven de komende jaren onze aandacht vragen. Dit doen we samen met onze
pagina 17
interne collega’s en externe veiligheidspartners, zoals politie, Openbaar Ministerie, belastingdienst, Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC)/Taskforce Brabant-Zeeland. We zijn gestart met de uitvoering van het Actieplan aanpak ondermijning buitengebied. Ook hierbij zien we, dat - door de aandacht, die nog nodig is voor de covid-maatregelen - niet alle acties uit gevoerd konden worden. In 2021 hebben we met name geïnvesteerd op verschillende manieren en momenten om onze inwoners bewust te maken van de mogelijke signalen, die ze kunnen herkennen bij drugscriminaliteit en in het vergroten van de meldingsbereidheid. Het Maasland Interventie Team (MIT) gaat vanaf 1 januari 2022 structureel door in de gemeente Bernheze en Oss. Het MIT is opgericht om maatschappelijk relevante, complexe toezicht- en handhavingszaken snel en effectief aan te pakken. Iedere partner werkt vanuit de eigen discipline, organisatie en verantwoordelijkheid én werkt tegelijkertijd als MIT integraal samen, zodat als één overheid wordt opgetreden. Het MIT is ontwikkeld om ingezet te worden in de gemeenten Oss en Bernheze als een krachtig integraal bestuursrechtelijk handhavingsteam. In 2021 is er regionaal beleid mensenhandel ontwikkeld. Bernheze gaat dit in het komende jaar lokaal inbedden.
3. Zorg/Veiligheid Global goals:
Wat hebben we bereikt Processen rondom de aanpak van complexe casuïstiek worden steeds integrale aangepakt. Dat heeft dit jaar geleid tot een adequate aanpak van diverse casussen. Dit tot tevredenheid van de diverse (zorg)partners en uiteindelijk ook van de betrokkenen. Daarmee komt ook bloot te liggen dat er ook nog zaken moeten worden uitgewerkt en opgepakt. Bijvoorbeeld invoering van het AVE en inbedding casusregie. Hoe weten we dat Doordat de casussen geëvalueerd worden en feedback krijgen van (zorg)partners en betrokkenen.
pagina 18
Wat hebben we daarvoor gedaan Casussen worden vaak multi-disciplinair opgepakt. Dat heeft voordelen bij de verankering. Op beleidsveld is in beeld gebracht welke beleidstaken op gebied van zorg- en veiligheid spelen (Visie op wonen-zorg-veiligheid). Deze wordt de komende jaren verder opgepakt.
Verbonden partijen Veiligheidsregio Brabant-Noord De Veiligheidsregio Brabant-Noord omvat Brandweer Brabant-Noord, de Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR) en Bevolkingszorg. In de veiligheidsregio werken zij met de 16 gemeenten en de GGD samen op het gebied van brandweerzorg, rampenbestrijding, crisisbeheersing, geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen en bevolkingszorg. Ook de Nationale Politie, de Meldkamer Oost-Brabant, het Waterschap Aa en Maas, het Waterschap De Dommel en het Regionaal Militair Commando-Zuid werken samen binnen de veiligheidsregio.
Zorg- en Veiligheidshuis Brabant Noordoost Het Zorg- en Veiligheidshuis Brabant Noordoost is een netwerksamenwerking waarin veiligheid, zorg en lokaal bestuur samenkomen voor de integrale aanpak van complexe problematiek. Het doel van de samenwerking is het terugdringen van overlast en recidive, waarbij wordt ingezet op gedragsverandering en verbetering van kwaliteit van het leven van de betrokkene(n).
Beleidsindicatoren Bron: Waarstaatjegemeente.nl Beleidsindicator
Jaar realisatie
Nederland
Realisatie
Verwijzingen halt (aantal per 1.000 inwoners, 12-17 jaar)
2016 2017 2018 2019 2020
14 13 12 13 11
9 9 8 15 4
Winkeldiefstallen (aantal per 1.000 inwoners)
2016 2017 2018 2019 2020
2,3 2,2 2,2 2,3 2,0
1,2 1,2 1,5 1,1 1,6
Gewelds- en seksuele misdrijven (aantal per 1.000 inwoners)
2016 2017 2018 2019 2020
5,4 5,1 4,9 4,9 4,7
2,8 2,4 2,1 3,1 1,9
pagina 19
Beleidsindicator
Jaar realisatie
Nederland
Realisatie
Diefstallen uit woningen (aantal per 1.000 inwoners)
2016 2017 2018 2019 2020
3,3 2,9 2,5 2,3 1,8
1,8 1,8 1,6 2,8 1,9
Vernielingen en misdrijven tegen de openbare orde (aantal per 1.000 inwoners)
2016 2017 2018 2019 2020
7,1 6,3 5,8 6,3 6,6
4,9 3,2 2,9 3,1 2,8
Wat kostte het? Lasten 2021 Nr.
Omschrijving taakveld
1.1
Crisisbeheersing en brandweer
1.903.145
1.905.629
1.917.639
0
0
0
1.2
Openbare orde en veiligheid
695.879
729.347
604.387
3.210
7.767
8.388
0.10
Reserves programma 1
0
0
0
0
0
0
Afronding
0
-1
0
0
0
0
2.599.024
2.634.975
2.522.026
3.210
7.767
8.388
Totaal
Geraamd
Geraamd na wijzigingen
Baten 2021 Werkelijk
Geraamd
Geraamd na wijzigingen
Werkelijk
Financiële toelichting Financiële afwijking raming na wijziging t.o.v. werkelijk Nr.
Omschrijving taakveld
Lasten
Baten
Totaal
1.1
Crisisbeheersing en brandweer
12.010
0
12.010
1.2
Openbare orde en veiligheid
-124.960
-621
-125.581
0.10
Reserves programma 1
0
0
0
Taakveld 1.2 Openbare orde en veiligheid PT Openbare orde en veiligheid Wegens vacatures, verschuivingen in taken en aanpassing van de organisatie hebben er verschuivingen plaatsgevonden van de toerekening naar de verschillende taakvelden.
pagina 20
Verkeer, vervoer en waterstaat Wat hebben we bereikt in het begrotingsjaar? 1. Beheer, openbare ruimte, mobiliteit Global goals:
Wat hebben we bereikt Door de uitvoering van onderhoud, reparaties, renovaties en vervangingen hebben we de leefomgeving prettiger, veiliger, functioneler en toekomstbestendiger gemaakt. Hoe weten we dat In 2021 hebben we door middel van inspecties en metingen de openbare ruimte gemonitord. Op basis van deze inspecties is de openbare ruimte beoordeeld en zijn maatregelen bepaald, geprogrammeerd of uitgevoerd.
Wat hebben we daarvoor gedaan In 2021 hebben we het Structuurplan openbare ruimte vormgegeven in de vorm van een digitale kaart waarop alle relevante structuren, vastgestelde beleidsambities en opgaven zijn opgenomen. Deze digitale kaart is input voor de in 2022 op te stellen “Omgevingsvisie”. De digitale kaart, gecombineerd met een projectenanalyse en een gewogen afwegingskader, vormt de basis van de programmering van maatregelen in de openbare ruimte. De wegingsfactoren van het afwegingskader is eind 2021 door het college vastgesteld en vervolgens gedeeld met de Raad. De projectenanalyse wordt in het eerste kwartaal van 2022 bepaald, waarna de programmering van maatregelen in de openbare ruimte kan worden opgenomen in de meerjarenbegroting. Verder is in 2021 gestart met het opstellen van beheerplannen voor de Openbare verlichting, Civiele kunstwerken, de landschapselementen in het buitengebied en het openbare groen binnen de bebouwde kom. Deze beheerplannen bieden we in het komende jaar de Raad aan.
pagina 21
Activiteiten voor onderhoud, repareren en renoveren Onderhoud: areaaluitbreiding Het afgelopen jaar zijn er een aantal woningbouwlocaties gerealiseerd. Denk hierbij onder meer aan Rodenburg in Heeswijk-Dinther. Deze nieuwe wijken hebben we opgenomen in het dagelijks beheer en onderhoud. Onderhoud: garanderen gebruik openbare ruimte Zowel het juist gebruik, als het beschermen van kwetsbare objecten binnen de openbare ruimte, wordt vaak afgedwongen door het plaatsen van paaltjes en hekjes. Het beheer en onderhoud van deze paaltjes en hekjes is erg kostbaar. We zijn het afgelopen jaar terughoudend geweest met het een op een vervangen en plaatsen van paaltjes en hekjes. Onderhoud: opruimen zwerfvuil winkelcentra In de centrumgebieden van Heesch en Nistelrode is, tot tevredenheid van ondernemers en bezoekers, door de inzet van de “Glutons” extra aandacht geschonken aan het opruimen van zwerfvuil en afval. Met de “Glutons” wordt zwerfvuil ingezameld. De personele inzet is via de zogenaamde AGR regeling (winstuitkering) van de IBN gelopen. Voor de periode na 2022 moet worden bezien of de inzet een structureel karakter krijgt. Renovatie: Vervangen brugleuningen Dit project is in 2021 voorbereid en zal begin 2022 worden uitgevoerd.
Renovatie: Vervangen en Verduurzaming Openbare verlichting Dit project is inmiddels uitgevoerd en de aannemer is momenteel nog onderhoudsplichtig (binnen de garantietermijn). Activiteiten voor reconstructie Reconstructie: Herinrichting Kerkstraat te Vorstenbosch In 2021 is er samen met aanwonenden, de Dorpsraad en overige belanghebbenden een ontwerp opgesteld. Vervolgens is gestart met de technische uitwerking van het nieuwe ontwerp. Hierbij wordt het afkoppelen van hemelwater meegenomen. Omdat er weinig ruimte is voor extra groen willen we de aanwonenden vragen of zij een (extra) boom in de voortuin willen. Deze boom wordt gekocht, geplant en drie jaar onderhouden door de gemeente. Daarna kunnen de aanwonenden de boom zonder kosten overnemen. De uitvoering van dit project zal in het komende jaar plaatsvinden. Reconstructie: Traverse Heeswijk Dinther Eind 2018 zijn we gestart met het maken van het nieuwe ontwerp voor de Traverse samen met de bewoners en belanghebbenden. In februari 2020 hebben we na diverse infoavonden het definitief ontwerp aan alle bewoners en belanghebbenden gepresenteerd.
pagina 22
Het project is te groot om in een keer buiten uit te voeren. Daarom hebben we het project opgedeeld in fases: Fase 1: Traverse tussen Plein 1969 en Abdijstraat. Fase 2: Traverse tussen Adbijstraat en Veldstraat. Fase 3: Traverse tussen Plein 1969 en Torenstraat. Fase 4: Traverse tussen Torenstraat en Hulsakker
Uitvoering gereed 03-2021 In uitvoering 03-2022 gereed Start uitvoering 09-2022 Start uitvoering 09-2023
Onderzoek reconstructie Zoggelsestraat te Heesch Er is voor gekozen om het onderzoek naar een mogelijke nieuwe inrichting van de Zoggelsestraat door te schuiven naar het komende jaar.
Wat kostte het? Lasten 2021 Nr.
Omschrijving taakveld
2.1
Verkeer en vervoer
2.2
Parkeren
2.5
Openbaar vervoer
0.10
Reserves programma 2 Afronding Totaal
Geraamd
Baten 2021
Geraamd na wijzigingen
Werkelijk
Geraamd
Geraamd na wijzigingen
Werkelijk
4.239.666
4.392.893
3.903.146
354.135
447.467
582.508
0
19.520
13.773
0
0
0
2.697
11.947
11.947
0
0
0
0
0
0
40.359
191.313
91.905
0
0
1
0
0
1
4.242.363
4.424.360
3.928.866
394.494
638.780
674.414
Financiële toelichting Financiële afwijking raming na wijziging t.o.v. werkelijk Nr.
Omschrijving taakveld
Lasten
Baten
Totaal
2.1
Verkeer en vervoer
2.2
Parkeren
2.5
Openbaar vervoer
0
0
0
0.10
Reserves programma 2
0
99.408
99.408
-489.747
-135.042
-624.789
-5.747
0
-5.747
Taakveld 2.1 Verkeer en vervoer Personeel taakveld Verkeer en Vervoer Wegens vacatures, verschuivingen in taken en aanpassing van de organisatie hebben er verschuivingen plaatsgevonden van de toerekening naar de verschillende taakvelden.
Openbaar groen (wegen) De financiële afwijking ten opzichte van raming wordt voornamelijk veroorzaakt door het Zwerfafval. Enerzijds door de hogere ontvangen eindafrekening van het zwerfafval over de jaren
pagina 23
2018 2020 (€ 66.000,-) en anderzijds door het niet doorgaan, vanwege corona, van activiteiten die gepland stonden (€ 20.000,-). Een tweetal projecten (aanbesteding rooien bomen en verrijdbare boombak) hebben vertraging opgelopen en worden in het komende jaar uitgevoerd (€ 40.000,-, incidenteel). In 2021 heeft tot slot het overig (groen) onderhoud aan de bermen niet plaatsgevonden (€ 40.000,-).
Verkeersplannen De afschrijvingslasten binnen dit budget zijn fors lager dan geraamd, omdat de activiteiten in 2021 van de kredieten Traverse Heeswijk-Dinther en Snelfietsroute Nistelrode-Uden nog lopende zijn en de afschrijvingen hierdoor nog niet zijn gestart.
Taakveld 0.10 Reserves programma 2 De geraamde uitgaven op diverse initiatieven en investeringskredieten zijn niet of niet volledig uitgegeven, waardoor de hiervoor beschikbaar gestelde dekking uit de reserves ook lager is dan geraamd. Zo zijn er nog bijna geen uitgaven geweest op het investeringskrediet “Haalbaarheid 4e poot rotonde Retsel”, waardoor € 59.000,- aan geraamde dekking nog niet wordt gerealiseerd. Ook zijn de geraamde kosten van begeleiding bij aanbesteding rooien bomen/calamiteiten en boomveiligheidscontrole niet volledig gemaakt, waardoor € 21.000,- aan dekking nog niet wordt gerealiseerd.
pagina 24
Economie Wat hebben we bereikt in het begrotingsjaar? 1. De Maashorst Global goals:
Wat hebben we bereikt Er is nieuwe natuur gerealiseerd op verworven agrarische percelen. Procesnatuur, leidend tot het Oergebied van Brabant, is het doel en de ambitie. In de kern van het gebied verzorgen grote grazers de begrazing. Recreatieve routes voor allerlei doelgroepen zijn uitgebreid en worden op een aantrekkelijk kwaliteitsniveau gehouden. Ongewenste activiteiten zoals illegale cross en afvaldump worden met handhavingsacties ontmoedigd. Hoe weten we dat Het areaal nieuwe natuur wordt geregistreerd binnen de administratie van de regelingen die deze ontwikkelingen financieel mede mogelijk maken (onder andere Groen Ontwikkelfonds Brabant). In opdracht van de terreineigenaren monitoren de lokale natuurverenigingen de biodiversiteit in het gebied. Routebureau Brabant monitort het gebruik en de waardering van recreatieve routes.
Wat hebben we daarvoor gedaan Doorontwikkelen van De Maashorst De Stichting Maashorst in Uitvoering (Team De Maashorst) heeft afgelopen jaar het door de gebiedspartners gezamenlijk opgestelde jaarplan 2022 uitgevoerd. In 2021 is besloten om de organisatie van de samenwerking in De Maashorst aan te passen aan de nieuwe fase waarin het gebied is gekomen (van ontwikkeling van nieuwe zaken, veelal met forse subsidies, naar kwalitatief versterken/verbeteren van het bestaande). Hiertoe is een nieuwe governance structuur ontwikkeld die in het komende jaar ingevoerd moet gaan worden. De Maashorst duurzaam en integraal beheren Zie ook hierboven: in de kern van het gebied verzorgen grote grazers de begrazing. Recreatieve routes voor allerlei doelgroepen zijn uitgebreid en worden op een aantrekkelijk kwaliteitsniveau
pagina 25
gehouden. Ongewenste activiteiten zoals illegale cross en afvaldump worden met handhavingsacties ontmoedigd.
2. Toerisme & recreatie, diverse ontwikkelingen Global goals:
Wat hebben we bereikt De coöperatie Brabantse Juweeltjes is opgericht en hebben opdracht gekregen om samen met de VVV Noordoost Brabant het marketingconcept Brabantse Juweeltjes te gaan vullen en uitdragen. Zij hebben inmiddels ruim 90 leden aan zich weten te verbinden (lokale ondernemers en organisaties uit de recreatiesector). De routenetwerken zijn op orde en op verschillende plaatsen verbeterd. Met Routebureau Brabant zijn hiervoor nieuwe (regionale) afspraken gemaakt. Er zijn meerdere recreatieve initiatieven goedgekeurd. Denk daarbij bijvoorbeeld aan de vestiging van enkele B&B’s en een camperplaats in het buitengebied. Hoe weten we dat - Projecten recreatievisie zijn gerealiseerd. - Status Unesco Geopark is verworven. De uitvoering van de recreatievisie wordt continu gemonitord. Jaarlijks wordt hierover gerapporteerd. Dat geldt ook voor de voortgang van het Geopark traject. - Evenementen- en horecavisies Intern zijn we volop aan de slag met het opstellen van een Omgevingsvisie. Deze Omgevingsvisie geeft ook beleidsmatige en vooral gebiedsgerichte duiding aan de horeca in onze gemeente. Om deze reden wordt het opstellen van een horecavisie niet zinvol geacht en laten we dit meelopen bij het opstellen van de Omgevingsvisie.
Wat hebben we daarvoor gedaan Uitvoeren projecten recreatievisie 2018-2022 De coöperatie Brabantse Juweeltjes is opgericht. Binnen hun opdracht zetten zij in op marketing en promotie van het Bernhezer recreatieve aanbod, en ook op onderlinge samenwerking en kennisuitwisseling.
pagina 26
Faciliteren toekomstvisie Abdij van Berne De abdij heeft de uitvoeringsplanning van haar toekomstvisie als gevolg van de coronasituatie moeten aanpassen. Er wordt nu met voorrang ingezet op het onderdeel wonen en werken op het abdijterrein. De mogelijkheden van het onderbrengen van deze functies in en rond de abdijgebouwen worden onderzocht. Als gemeente faciliteren we dit onder andere door samen met de provincie zitting te nemen in diverse werkgroepen en de stuurgroep en door de inhuur van advies financieel mede mogelijk te maken. Realiseren Unesco Geopark We hebben samen met provincies, gemeenten en waterschappen langs de Peelrandbreuk een samenwerkingsovereenkomst gesloten die het mogelijk maakt dat een speciale uitvoeringsorganisatie (met collega’s vanuit genoemde samenwerkende partijen) werkt aan de ontwikkeling van het gebied. Doel is de Unesco Geopark status te verkrijgen. Dat gebeurt langs verschillende sporen (onder andere wetenschappelijk onderzoek en versterking van de beleefbaarheid). Het einddoel is nog niet bereikt. Eind 2021 is de samenwerking daarom met een jaar verlengd. Opstellen Evenementenvisie Door de grote impact van het corona-virus op de werkzaamheden hebben beleidsmatige taken vertraging oplopen. Om deze reden is eerder besloten om het opstellen van de evenementenvisie door te schuiven naar het komende jaar.
3. Vitale en duurzame economie Global goals:
Wat hebben we bereikt Een duurzame en vitale economie voor Bernheze In 2021 is zowel de economische visie Bernheze “Van meer naar beter” 2021-2026 als ook het bijbehorende actieprogramma opgeleverd. De input is opgehaald middels een breed uitgezet participatieproces en hierdoor is er een integrale visie ontstaan. We zetten in op zeven pijlers waarmee we de volgende (belangrijke) stap zetten in de economische doorontwikkeling van
pagina 27
Bernheze. Daarnaast hebben we de communicatie en dienstverlening naar onze ondernemers verbeterd en blijven hier hard aan werken. Ook hebben we bedrijfskavels uitgegeven op ’t Retsel II en er zijn stappen gemaakt in de ontwikkeling van de nieuwe bedrijventerreinen (Heesch West, Cereslaan-west en ’t Runneke). Verder is in belangrijke ontwikkelingen rekening gehouden met de opgave duurzaamheid en zijn we aan de slag gegaan met initiatieven op het gebeid van een inclusieve arbeidsmarkt en klimaatadaptie. Hoe weten we dat Uitkomst MKB-vriendelijkste gemeente rapportage Voor 2020 is het cijfer 6,3 behaald. Dit is een lichte stijging ten opzichte van de vorige editie in 2018. Toen werd een 6,1 behaald. Gemeente Bernheze is op de goede weg met haar ondernemersdienstverlening. We zien voor drie van de vier pijlers verbetering ten opzichte van 2018. Na elke editie (elke twee jaar) gaan we om de tafel met de ondernemersverenigingen (SOB) om te bespreken hoe we deze trend kunnen vasthouden en in welke richting we kunnen verbeteren? Lange termijn statistische gegevens over Bernheze zijn te vinden in de Brabantatlas. Deze zijn beschikbaar van 2010 tot 2020. In de nieuwe economische visie Bernheze 2021-2026 is een uitgebreide analyse op basis van deze cijfers gegeven. Cijfers Benchmarkzon.overmorgen.nl Gemeentenaam
Bernheze
Provincienaam
Noord-Brabant
% van dakoppervlak dat is voorzien van zonnepanelen [%]
20 - 30%
Ranking in NL
22 van 355
Ranking in provincie
5 van 62
Gezamenlijk oppervlak van daken groter dan 1.000 m2 [m2]
1.114.5
Wat hebben we daarvoor gedaan Heesch West en Cereslaan-West (Vismeerstraat) De toelichting op Heesch West en Cereslaan West is volgens de programma-indeling opgenomen onder Bestuur en ondersteuning. De toelichting op de overige bedrijventerreinen vindt je hieronder. ’t Runneke In maart 2021 is het Plan van Aanpak opgesteld. Dit is onder andere opgesteld op basis van gesprekken met de grondeigenaren. In juni 2021 heeft de gemeente opdracht verleend om een schetssessie in te plannen, te komen tot een stedenbouwkundig plan, het uitvoeren van een ladderonderbouwing en het opstellen van een bestemmingsplan. In september zijn samen met de gemeente nog enkele gesprekken gevoerd met aangrenzende grondeigenaren. In oktober heeft de gemeente opdracht gegeven voor het uitvoeren Laddertoets. In november heeft er een schetssessie plaatsgevonden met alle grondeigenaren en de gemeente. Momenteel wordt gewerkt
pagina 28
aan het opstellen van een aantal varianten voor het stedenbouwkundig plan op basis van de opgehaalde informatie uit schetssessie. ’t Retsel II In 2021 zijn alle kavels verkocht (koopovereenkomsten getekend) en zijn er twee kavels geleverd. In 2020 was er al één kavel geleverd. De rest van de leveringen volgen in 2022. Daarnaast hebben we met alle kopers nieuwe afspraken gemaakt over het plaatsen van de zonnepanelen in verband met de congestie op het energienetwerk. Om ruimte te bieden aan meerdere ondernemers is er één bedrijfsverzamelgebouw ontwikkeld en is er één kavel verkocht aan een CPO van zes ondernemers uit Bernheze. Binnen twee jaar na de datum van het ondertekenen van de notariële akte moet de bebouwing voltooid en gebruiksklaar zijn. Verkennen van nieuw te ontwikkelen bedrijventerreinen De actualisatie van de visie “kernrandzones” is in 2021 opgesteld en dient als basis voor het verkennen van nieuw te ontwikkelen bedrijventerreinen. In deze visie worden Woon- en Werkgebieden (overige locaties) in kaart gebracht. Ook is er aandacht besteed aan dit onderwerp vanuit samenwerkingsverband Regio Noordoost-Brabant (RNOB). Regionale samenwerking In de nieuwe Economische Visie en actieprogramma 2021-2026, hebben we veel aandacht besteed aan het participatietraject om tot een breed gedragen visie te komen.
Hierin hebben we ook relevante regionale overheden, organisaties en samenwerkingsverbanden als stakeholder betrokken. Dit zijn onder andere het regionaal samenwerkingsverband RNOB, AFC, De Provincie Noord-Brabant, KHN, ZLTO en het Werkgevers Service Punt/Pimwerkt. Daarnaast nemen we in RNOB verband frequent deel aan de ambtelijke voorbereiding op de Regiodag/Poho-economie, de overleggen van het “1-loket” en het “vraaggericht ontwikkelen bedrijventerreinen”. Daarnaast is er vanuit PNB een leergang Detailhandel georganiseerd waaraan wij hebben deelgenomen en ook als gastgemeente hebben gediend. Verder hebben we in 2021 ondernemers/starters actief gewezen op de mogelijkheden en initiatieven van Starters Succes Oss/Bernheze (SSOB), Ondernemerslift+ (OL+), de Zzp Boost en de Regiodeal RNOB. SSOB: Kentallen SSOB (aantallen Bernheze tussen Haakjes)
14-12-2021
16-12-2020
2019
2018
2017
2016
Aantallen Intakes
37 (8)
38 (10)
66
57
64
66
Aantallen half jaar trajecten
29 (6)
23 (6)
45
32
30
35
Totaal aantal bezoekers bijeenkomsten
241 (59)
211 (47)
462
328
269
284
Ondernemerslift + OL+ ondersteunt en financiert de ondernemers van de toekomst: startups en studentstarters en, via maatwerkprogramma’s, ook MKB-ondernemers met vernieuwing, die invulling geven aan
pagina 29
maatschappelijke vraagstukken en transitie opgaven. Zij doen dit in 2021 de hand van een tweetal maatwerkprogramma’s. -
-
Future Fit: Innovatieprogramma voor ondernemers geraakt door de Corona maatregelen of die tot het inzicht zijn gekomen dat de wereld is veranderd en dat zij hun business moeten aanpassen. Dit programma werd gefinancierd door de provincie en is in juli 2021 afgerond. Nieuwe Perspectieven voor Boeren: Een regiodeal-programma om boeren een (nieuwe) toekomst te bieden. Dit programma is gestart in 2021 en loopt door in het komende jaar verder door. De eerste groep van vijf boeren is inmiddels gestart.
Twee van de vijf ondernemers uit Bernheze zijn startups die we met ons Boosterprogramma hebben ondersteund. En drie ondernemers die deelgenomen hebben aan Future Fit programma. Toekomstbestendigheid: duurzaamheid en sociaal ondernemen Om een goed vestigingsklimaat in de toekomst te behouden en verder te versterken is het van belang om een prettig verblijfs- en werkklimaat te creëren dat bovendien is gericht op de verduurzamingsopgave. In 2021 zijn we aan de slag gegaan met acties die opgenomen zijn in het actieprogramma economische visie. Dit zijn: Duurzaamheid: 1. Het project Energie-advisering bij bedrijven: Dit is een samenwerking tussen de samenwerkende ondernemersvereniging Bernheze (SOB), de gemeente Bernheze en Cinergy. Bij 34 bedrijven is er een energiescan uitgevoerd. Al deze bedrijven nemen ook de duurzame maatregelen. 2. Gasloos en duurzaam ontwikkelen van bedrijventerrein ’t Retsel en Heesch West. Bovenaan in paragraaf economie vind je meer info over de ontwikkeling van deze bedrijventerreinen. 3. Het faciliteren van energie op bedrijfsdaken begint zijn vruchten af te werpen. Afgelopen jaar is er veel ingezet op voorlichting voor ondernemers over het reduceren van hun energieverbruik. We zien dit terug in onze positionering ten opzichte van andere gemeentes.
Bernheze is de 5e gemeente van Brabant en met een groei van 16% van het aantal m2 bedrijfsdaken met zonnepanelen ten opzichte van 2019 hebben we een grote groei door gemaakt. 4. Klimaatadaptie centra: We hebben een (deels) gesubsidieerd initiatief (impulsgelden klimaatadaptie) opgestart om met ondernemersklimaat adaptieve maatregelen te nemen in de centra. Hiervoor is de aanvraag bij het Rijk ingediend. Sociaal ondernemen: 1. Om PSO te blijven stimuleren zetten we vouchers ter waarde van € 500,- in om organisaties te ondersteunen bij het proces om PSO te certificeren. Daarnaast heeft Bernheze in de arbeidsmarktregio het voorstel gedaan om dit vouchersysteem om ook in andere gemeenten uit te rollen. PSO is Prestatieladder Socialer Ondernemen. We hebben m.b.t. dit thema bedrijven benaderd en hieruit zijn gesprekken ontstaan met vijf verschillende ondernemers. Drie van hen geven aan dat zij voornemens zijn binnenkort (waarschijnlijk 2022) het certificaat te behalen.
pagina 30
2. Daarnaast hebben we actief contact met WSP en PIMWerkt. Onder andere over arbeidskansen in specifieke sectoren zoals duurzaamheid, digitalisering/robotisering, zorg en onderwijs en over arbeidsvraag bij grootschalige projecten zoals Heesch West (logistiek en circulariteit) in relatie tot tijdig bijscholen van werkzoekenden. Buitengebied/Recreatie & Toerisme De agrarische sector is volop in beweging en er komt veel op agrarische ondernemers af. Het is belangrijk om als overheid contact met de sector te houden en wensen en kansen binnen de sector te inventariseren. Ook dit jaar zijn er weer met circa 25 nieuwe adressen keukentafelgesprekken gevoerd. Gesprekken met als doel de betreffende agrariër in contact te brengen met de partijen die mee kunnen denken over nieuwe ontwikkelrichtingen en/of bedrijfsbeëindiging. In veel gevallen opgevolgd door gesprekken met VAB-impuls (Vrijkomende Agrarische Bebouwing). Daarnaast hebben we In het actieprogramma economie opgenomen dat er mogelijkheid is tot uitbreiding van de keukentafelgesprekken vanuit een meer economische invalhoek. In januari 2021 is de overeenkomst met Coöperatie Brabantse Juweeltjes getekend om het marketingconcept Brabantse Juweeltjes te gaan vullen en uitrollen. Dit initiatief biedt ondernemers de kans om zich te presenteren onder een grotere paraplu aan een groter publiek.
Het kan hiermee ook een grote bijdrage leveren aan de verbinding tussen binnen- en buitengebied als ook bijdragen aan de individuele marketing/promotie van ondernemingen in binnen- en buitengebied. Om dit initiatief succesvol op te starten rekenden we minimaal op deelname van 40 ondernemers in 2021. Eind 2021 zijn er al ruim 90 deelnemers aangemeld.
Verbonden partijen Regionale samenwerking Noordoost-Brabant (RNOB) Er zijn uitdagingen die te groot zijn om als gemeente of waterschap alleen aan te gaan. Bijvoorbeeld omdat ze grenzen overschrijden, te ingewikkeld zijn of te duur zijn. Die opgaven vragen om een gezamenlijke aanpak. Regio Noordoost Brabant is daarvoor het platform. De regio heeft daarvoor “Richting 2030: samenwerkingsagenda overheden Noordoost-Brabant” vastgesteld. Deze agenda is de agenda van de samenwerkende overheden, zestien gemeenten en twee waterschappen. De agenda focust zich op mobiliteit en ruimte, leefomgeving (onder andere klimaat en energie) en vestigingsklimaat. Wat we jaarlijks gaan doen leggen we vast in uitvoeringsplannen, zodat de uitvoering en stappen naar resultaat zichtbaar zijn. Onze ambitie is een slimme, veerkrachtige regio, op weg naar een circulaire economie. Een regio waarin ruimte blijft om te pionieren. Waarin hard wordt gewerkt en het leven nog steeds goed is. Een regio ook waarin stad en platteland in balans zijn, elkaar waarderen en elkaar ook nodig hebben. Een regio met sterke steden met een menselijke maat en een leefbaar platteland dat aan de basis staat van een duurzame, slimme en maatschappelijk houdbare voedselproductie.
pagina 31
Onze opgaven vragen om een gezamenlijk handelingsperspectief en een opgavegerichte benadering, waarbij verschillende overheden op wisselende schaalniveaus samenwerken. Ook is de samenwerking met ondernemers en kennisinstellingen hierbij van groot belang. Deze agenda sluit aan op de strategische agenda’s voor de stichting AgriFood Capital en die van Regio Noordoost-Brabant Werkt! (en vice versa). Dit zijn de agenda’s ter versterking van de economische structuur en het innovatievermogen van de regio en de arbeidsmarktaanpak.
Beleidsindicatoren Bron: Waarstaatjegemeente.nl Beleidsindicator
Jaar realisatie
Nederland
Realisatie
Functiemenging (%)
2016 2017 2018 2019 2020
52.3 52,5 52,9 53,3 53,2
45,9 46,8 47,4 47,9 47,7
Het aantal vestigingen van bedrijven (aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar)
2016 2017 2018 2019 2020
136,4 139,6 145,3 151,3 158,4
124,5 126,2 136,1 142,0 148,3
1) De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen.
Wat kostte het? Lasten 2021 Nr.
Omschrijving taakveld
3.1
Economische ontwikkeling
69.613
73.848
58.945
6.008
10.243
5.552
3.2
Fysieke bedrijfsinfrastructuur
819.470
1.492.429
265.139
833.470
1.530.429
258.139
3.3
Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
107.256
107.256
107.069
23.896
23.896
26.109
3.4
Economische promotie
654.847
794.084
663.522
202.190
54.656
242.210
0.10
Reserves programma 3
0
24.000
0
65.000
178.666
108.921
Afronding
0
0
0
0
0
1
1.651.186
2.491.617
1.094.675
1.130.564
1.797.890
640.932
Totaal
Geraamd
Geraamd na wijzigingen
Baten 2021 Werkelijk
Geraamd
Geraamd na wijzigingen
Werkelijk
Financiële toelichting Financiële afwijking raming na wijziging t.o.v. werkelijk Nr.
Omschrijving taakveld
Lasten
Baten
Totaal
3.1
Economische ontwikkeling
-14.903
4.691
-10.212
3.2
Fysieke bedrijfsinfrastructuur
-1.227.290
1.272.290
45.000
3.3
Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
-187
-2.213
-2.400
3.4
Economische promotie
-130.562
-187.554
-318.116
0.10
Reserves programma 3
-24.000
69.744
45.744
pagina 32
Taakveld 3.4 Economische promotie Toerisme In 2018 is de Visie recreatie en toerisme Bernheze 2018-2022 vastgesteld. De kosten van het uitvoeringsprogramma zijn gefaseerd beschikbaar gesteld over de periode 2017-2019. De besteding loopt echter over de periode 2018-2022. Het niet benutte/resterende budget van € 65.579,- wordt voorgedragen voor overheveling voor besteding in 2022. In 2021 vielen de kosten voor personeel/organisatie en duurzaam/integraal beheer € 42.443,- lager uit dan begroot. Deze laten we vrijvallen in de jaarrekening ten gunste van de algemene middelen.
Toeristenbelasting In 2021 zijn er nog opbrengsten ontvangen van toeristenbelasting van voorgaande jaren, welke hoger blijken te zijn dan ingeschat. Daarnaast nemen wij een verwachting op voor de inkomsten toeristenbelasting 2021. In 2020 en 2021 hielden wij er rekening mee dat door Corona het aantal overnachtingen ongeveer gehalveerd zouden worden en daarmee ook de opbrengst. Met name in de richting van arbeidsmigranten blijkt dit juist de andere kant op te bewegen, namelijk meer overnachtingen. De meeropbrengsten bedragen hierdoor circa € 190.000,-.
pagina 33
Onderwijs Wat hebben we bereikt in het begrotingsjaar? 1. Onderwijs Global goals
Wat hebben we bereikt We hebben een aanbod voor alle peuters in de vijf kernen. Ook voor peuters van ouders die geen recht hebben op kinderopvangtoeslag. Peuters met een indicatie voor Voorschoolse Educatie kunnen terecht in vier kernen. Het aanbod van Voorschoolse Educatie voldoet aan de wettelijke eisen hiervoor. Dat betekent ook de 16 uur Voorschoolse educatie per week. Anderstalige leerlingen in het basisonderwijs krijgen op de eigen basisschool taalondersteuning door een speciale docent. Deze docenten maken deel uit van de “vliegende taalbrigade”. Door de Covid-pandemie konden kinderen tijdens de lockdown niet altijd naar school en/of de opvang komen. Ook is er door corona een vertraging opgelopen in de reguliere consulten van het consultatiebureau en daarmee de afgifte voor indicaties voor de Voorschoolse Educatie. Hoe weten we dat Jaarlijks krijgen we van de GGD gegevens over het aantal afgegeven indicaties van Voorschoolse Educatie van het jaar ervoor. Van de kinderopvangorganisaties krijgen we gegevens over het aantal kinderen dat gebruik maakt van de gesubsidieerde peuteropvang. Op basis van deze gegevens kunnen we het bereik van peuters vaststellen. De gegevens van 2021 verwachten we in het eerste kwartaal van 2022. Van de scholen krijgen we gegevens over het aantal anderstalige kinderen dat gebruik heeft gemaakt van de taalbrigade.
De instroom van leerlingen is variabel.
pagina 34
Wat hebben we daarvoor gedaan Onderwijsachterstandenbeleid - We hebben subsidie verstrekt aan kinderdagverblijven voor de uitvoering van de peuteropvang en Voorschoolse Educatie. De subsidievoorwaarden zijn vastgelegd in nadere regels welke in oktober 2020 zijn vastgesteld door het college. - We hebben subsidie verstrekt aan de basisscholen voor de taalondersteuning aan anderstalige leerlingen. - Periodiek, minimaal vier keer per jaar, overleg met de kinderdagverblijven en scholen over de voortgang van de uitvoering van het onderwijskansenbeleid. Onderwijshuisvesting In mei 021 heeft de Raad het Integraal Huisvestingsplan (IHP) Bernheze 2021-2025 goedgekeurd. In het IHP zijn projecten opgenomen voor de nieuwbouw en renovatie van diverse schoolgebouwen en voor verduurzaming. Daarnaast is er ook aandacht voor de ventilatie in scholen in verband met corona. Het IHP wordt de komende jaren verder uitgewerkt. De noodzakelijke investeringen voor renovatie en/of (ver)nieuwbouw van diverse schoolgebouwen zijn opgenomen in de kadernota 2022-2026.
Verbonden partijen Regionaal Bureau Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten Brabant Noordoost (RBL BNO) Het RBL BNO voert voor gemeente Bernheze en de regio de wettelijk verplichte taken rond leerplicht en RMC uit. Het voorkomen en terugdringen van ongeoorloofd schoolverzuim, voortijdig schoolverlaten en langdurig thuiszitten is haar kerntaak.
Beleidsindicatoren Bron: Waarstaatjegemeente.nl Beleidsindicator
Jaar realisatie
Nederland
Realisatie
Absoluut verzuim (aantal leerplichtigen per 1.000 leerlingen 5-18 jr)*1