Jaarstukken 2020 versie college 15-06-2021.pdf - oude versie

We hebben ‘geluk’ dat het definitief ontwerp net voor de Corona-uitbraak is gepresenteerd aan heel Heeswijk-Dinther. Feitelijk is hiermee het belangrijkste deel maar ook het tijdrovendste deel van de participatie doorlopen, want het is toch een project waar veel bewoners, belanghebbenden en stakeholders iets van vinden. Het definitief ontwerp delen we op in fases waarvoor we civiel technische bestekken en tekeningen maken voor de daadwerkelijke herinrichting. Net voor de bouwvak 2020 hebben we de eerste fase aanbesteed en is inmiddels in uitvoering. Het betreft het deel van de Hoofdstraat tussen Raadhuisplaza en Abdijstraat. Deze fase is eind februari 2021 klaar. We zijn nu ook gestart met de besteksvoorbereiding voor fase 2, deel Hoofdstraat tussen

pagina 33

Abdijstraat en komgrens Heeswijk. De planning is dat we hier medio 2021 starten met de uitvoering. Kortom het project loopt volgens planning en de hinder van het Corona-virus is beperkt.

Haalbaarheidsonderzoek doortrekken ontsluitingsweg - Heeswijk-Dinther De stand van zaken betreffende de haalbaarheidsstudie 4e poot rotonde Retsel/Laag Beugt is als volgt: Eind 2019 heeft een uitgebreide verkeerstelling in en rond Heeswijk-Dinther plaatsgevonden. Na het eerste kwartaal van 2020 zou de herinrichting van de traverse immers starten en kon er geen representatieve telling meer gehouden worden. De tellingen worden gebruikt ter kalibrering van een verkeersmodelstudie. Deze zomer is het studiebudget vrijgemaakt. Medio herfst is daarop aan ingenieursbureau IV-Infra uit ‘s-Hertogenbosch de opdracht verleend tot het doen van een haalbaarheidsstudie van deze verbinding in twee varianten: vanaf Laag Beugt tot Vorstenbosscheweg en ook van daar verder naar de Hommelsedijk. Conform ingediend Plan van aanpak is IV-Infra eind 2020 bezig met het verzamelen van informatie over het betreffende gebied, het definiëren van uitgangspunten en het samenstellen van ondergronden De eerste resultaten van een schetsontwerp worden medio 2021 verwacht.

Subdoel: ‘Openbare ruimte wordt verduurzaamd’ Activiteit: - Vervangen en verduurzamen van openbare verlichting.

Uitvoering beleidsplan openbare verlichting De afgelopen jaren hebben we, na uitvoering van een Europese aanbesteding, uitvoering gegeven aan de verduurzaming jaarschijf 2018 en 2019. Inmiddels is jaarschijf 2020 ook volledig gerealiseerd. Ook in 2021 gaan we verder met verduurzamen. Ons doel is om per 2022 de openbare verlichting volledig uitgevoerd te hebben met duurzame, dimbare, led-verlichting. Deze doelstelling gaan we halen. Op dit moment zijn 4.855 armaturen van het totaal areaal (7.213 armaturen) voorzien van dimbare led armaturen. De doelstelling van het ‘Nationaal energieakkoord’ (20% besparing op het energieverbruik ten opzichte van 2013) halen we ruimschoots. Op dit moment besparen we 28,3% te opzichte van 2013.

Subdoel: Verkeersveiligheid is gewaarborgd Activiteit: - Infrastructuur aanpassen i.v.m. verkeersveiligheid.

pagina 34

Onderhoud bermen Het college heeft het jaarprogramma ‘Onderhoud wegen 2020’ in het eerste kwartaal van 2020 vastgesteld. In dit jaarprogramma zijn de uitkomsten en aanbevelingen over bermenonderhoud uit het overleg met raadscommissie (2019) nadrukkelijk meegenomen. De bermen op de fietsroutes worden frequenter onderhouden en waar mogelijk worden de bermen verstevigd met (vlakke) grasbetonstenen. De prioritering hiervoor wordt bepaald door: de categorisering in de beleidsnota Wegen, beschikbaar budget, integrale afstemming overige disciplines en behoefte gebruikers (burger participatie). Dit tezamen resulteert in het definitief jaarprogramma voor de bermen. Voor geconstateerde knelpunten die buiten het regulier bermen onderhoud (budget) vallen word aandacht gevraagd in de meerjarenbegroting. In het jaarprogramma wegen 2021 wordt aan het college uitvoerig gerapporteerd over de uitgevoerde werkzaamheden van 2020.

Wat kostte het? Lasten 2020

Baten 2020

Nr.

Omschrijving taakveld

Geraamd

Geraamd na wijzigingen

Werkelijk

2.1

Verkeer en vervoer

3.790.328

4.240.697

3.961.506

2.2

Parkeren

2.5

Openbaar vervoer

0.10

Geraamd

Geraamd na wijzigingen

Werkelijk

181.206

601.005

666.435

0

20.500

3.100

0

0

0

13.149

13.149

11.991

0

0

0

Reserves programma 2

0

0

0

116.109

275.257

106.915

Afronding

0

0

0

0

0

0

3.803.477

4.274.346

3.976.597

297.315

876.262

773.350

Totaal

Financiële toelichting Financiële afwijking raming na wijziging t.o.v. werkelijk Nr.

Omschrijving taakveld

2.1

Verkeer en vervoer

Lasten -279.191

Baten -65.430

Totaal -344.621

2.2

Parkeren

-17.400

0

-17.400

2.5

Openbaar vervoer

-1.158

0

-1.158

0.10

Reserves programma 2

0

168.342

168.342

Taakveld 2.1 Verkeer en vervoer Wegen Nutsbedrijven zoals Brabantwater, Reggefiber en Ziggo hebben in 2020 meer aangelegd en vervangen dan wij hadden geraamd. De kosten voor de benodigde vergunningen hiervoor (leges) brengen wij in rekening bij de aanvrager. De geïnde leges voor 2020 bedroegen € 67.155,- hoger dan geraamd.

pagina 35

Daarnaast is er op wegen in 2020 een lagere afschrijvingslast dan geraamd. In de raming gaan wij uit van volledige uitgave van investeringskredieten. In de praktijk zijn nog niet alle kredieten gestart of geheel uitgegeven. Wij starten daarbij pas de afschrijving na ingebruikname van het investeringskrediet. De afschrijvingslast is € 39.263,- lager dan geraamd.

Openbaar groen (wegen) Er is budget toegekend voor ondersteuning bij de aanbesteding van een tweetal bestekken. Deze zal echter pas in 2021 tot uitvoering gaan komen. Daarnaast is er voor onderhoud bermen minder uitgegeven dan begroot.

Verkeersplannen Ook voor het budget verkeersplannen geldt een lagere afschrijvingslast dan begroot, doordat de investeringskredieten niet of niet geheel zijn uitgegeven in 2020. Daarbij starten wij pas de afschrijving na ingebruikname van het investeringskrediet.

Taakveld 0.10 Reserves programma 2 De geraamde uitgaven op diverse initiatieven en investeringskredieten zijn niet of niet volledig uitgegeven, waardoor de hiervoor beschikbaar gestelde dekking uit de reserves ook lager is dan geraamd. Zo zijn er nog bijna geen uitgaven geweest op het investeringskrediet “Haalbaarheid 4e poot rotonde Retsel”, waardoor ruim € 92.000,- aan geraamde dekking nog niet wordt gerealiseerd.

pagina 36

Economie Wat hebben we bereikt in het begrotingsjaar? Subdoelen: “Voldoende ruimte om te ondernemen” en “Inbreng leveren en benutten regionale samenwerkingsverbanden” Activiteiten: - Actieve bijdrage leveren aan Noordoost-Brabant (NOB). - Faciliteren, stimuleren en voorlichten van bedrijven in speerpuntsectoren. - Stimuleren duurzaamheidsoplossingen. - Ruimte op bedrijventerreinen creëren. - Stimuleren dat bedrijven mensen met een achterstand op de arbeidsmarkt in dienst nemen.

Actieve bijdrage leveren aan NOB We zijn aan de slag gegaan met een nieuwe Economische Visie ’21 – ’26 waar we veel aandacht hebben besteed aan het participatietraject om tot een breed gedragen visie te komen. Hierin hebben we ook relevante regionale overheden, organisaties en samenwerkingsverbanden als stakeholder betrokken. Dit zijn het regionaal samenwerkingsverband NOB, het regionaal samenwerkingsverband AFC, De Provincie Noord-Brabant en het WerkgeversServicePunt (WSP). We hebben ingestemd met het verlengen van het Zzp-Boost projectplan en blijven ondernemers/starters actief wijzen op de mogelijkheden van StartersSucces Oss/Bernheze (SSOB) en Ondernemerslift OL+). Meer info over SSOB en OL+ vindt je terug in het kopje “starters”, verderop in dit programma. Daarnaast nemen we vanuit economie frequent deel aan de ambtelijke voorbereiding op het POHO Economie en het overleg van het 1-loket en Vraaggericht Ontwikkelen Bedrijventerreinen.

Stimuleren dat bedrijven mensen met een achterstand op de arbeidsmarkt in dienst nemen Door de komt van Covid-19 en de daarbij horende sluiting van vele bedrijven maakt het lastiger om bedrijven te overtuigen om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt in dienst te nemen. Door de verschillende regelingen en noodpakketten die zijn ontwikkeld voor werkgevers kunnen tot op heden veel bedrijven zich nog redden, maar het aannemen van nieuwe mensen en het bieden van begeleiding lijkt lastig. We blijven echter stimuleren van deze doelgroep bij werkgevers en we blijven investeren in de samenwerking tussen de verschillende partijen zoals WSP en de ondernemersverenigingen.

pagina 37

Verder zijn we aangesloten bij de het platform AANtWERK wat gericht is op “inclusief ondernemen” en heeft het thema “mensen met een achterstand tot de arbeidsmarkt” de nodige aandacht gekregen in de nieuwe economische visie. Beleidsmedewerker(s) voor de arbeidsmarkt binnen de gemeente en het samenwerkingsverband Werkgevers Service Punt Noordoost-Brabant (WSP) zijn stakeholders in dit proces en met hen zijn gesprekken gevoerd om de economische visie tot stand te laten komen. Hierin zijn 6 speerpunten gevormd, waarvan één speerpunt gewijd is aan “arbeidsmarkt” en waarin aandacht is voor “inclusief ondernemen”.

Faciliteren, stimuleren en voorlichten van bedrijven in speerpuntsectoren Agrarische Sector De gemeente Bernheze heeft de ambitie richting te geven aan de transitie van de landbouw in onze gemeente. Dat doet ze door te innoveren met projecten, slim verbinden van netwerken, inzichten en kennis beschikbaar te stellen aan agrarische ondernemers en goede voorbeelden aan het voetlicht te brengen. Voor wat betreft de transitie van de landbouw zijn we flink op stoom met de begeleiding en ondersteuning ten behoeve van de zogenaamde warme sanering en de stoppers. Dit zal ook in 2021 behoorlijk wat inzet vragen van het versnellingsteam. Het gefaseerde proces, zoals dat eerder in gang is gezet, zal worden voortgezet. De gemeente werkt daarin samen met partners (uit het bedrijfsleven, kennis en onderzoek, overheid, maatschappij en samenleving) aan de transitie-agenda en zet visies om in concrete kansen en activiteiten voor agrariërs. Recreatie & Toerisme Ook op het gebied van toerisme en recreatie was 2020 een bijzonder jaar. Diverse bedrijven konden delen van het jaar niet, of met beperkende voorwaarden draaien. We hebben ondernemers geïnformeerd over de consequenties van de landelijke en regionale corona-maatregelen. Samen is steeds gekeken wat de mogelijkheden waren.

Verder hebben we verschillende initiatieven geïnitieerd en gefaciliteerd, om de economische ontwikkelkansen van de toeristisch-recreatieve (T&R) sector te benutten. Denk daarbij bijvoorbeeld aan: - Ontwikkeling marketingconcept ‘Brabantse Juweeltjes’ (samen met lokale belangenorganisaties uit de T&R sector). In 2021 wordt dit concept ‘uitgerold’. Het biedt ook kleinere ondernemers de mogelijkheid om aan te haken, en zich op die manier te presenteren aan een breed publiek. - Doorontwikkeling van De Maashorst (o.a. cursus ‘Gastheer van het landschap’, excursies, verbeteren recreatieve informatie en routing, promotie ‘Oergebied van Brabant’). Zorg We zijn vanuit ons team economie aangesloten bij het overleg met zorgondernemers, waar ondernemers, relevante organisaties en gemeente, 2 jaarlijks bijeenkomen. Hieruit is ook een vervolgoverleg ontstaan tussen gemeente en een zorgondernemer (Abijstaete) om een initiatief op te zetten om ondernemers te verleiden om mensen met afstand op de arbeidsmarkt (bijvoorbeeld pagina 38

bewoners van zorghuizen) een stageplaats of bijbaan te gunnen en kansen biedt op een toekomstige werkplek. Algemeen In het proces van de nieuwe economische visie ’21 – ’26 is veel aandacht geweest voor integraliteit, waaronder die uit de speerpuntsectoren. Meer informatie hierover staat in het kopje ‘Economische beleidsnota’ verderop in dit programma.

Stimuleren duurzaamheidsoplossingen Door de coronacrisis was het lastig om bedrijfsbezoeken in te plannen om bedrijven te stimuleren aan de slag te gaan met duurzame energie. Bovendien leidde de coronacrisis tot actuelere uitdagingen voor menig bedrijf. Wel zijn er in 2020 afspraken gemaakt met de Samenwerkende Ondernemersverenigingen Bernheze (SOB) over het stimuleren van duurzame energie bij bedrijven in 2021. Hiervoor is ook budget beschikbaar.

Ontwikkelen lokale bedrijven Om aan de vraag naar ruimte om te ondernemen te voldoen zijn er de afgelopen jaren verschillende planontwikkelingen in gang gezet voor de realisatie van nieuwe bedrijventerreinen, namelijk: ’t Retsel (ca. 1,5 ha), De Vismeerstraat (ca. 4,5 ha), ’t Runneke (ca. 0,8 ha) en Heesch West (ca. 80 ha). Alle planontwikkelingen m.b.t. bedrijventerreinen hebben de afgelopen jaren in de procedures vertraging opgelopen. Aan de ontwikkeling van Heesch West is een aparte kopje gewijd (het volgende kopje in dit programma). Vanuit economische zaken nemen we deel aan het acquisitieteam van de Gemeentelijke Regeling (GR) Heesch West. Hier worden vraag en aanbod afgestemd en zaken zoals het uitgifteprotocol opgesteld. ’t Retsel Voor ’t Retstel II hebben we in 2020 het uitgifteprotocol en de verkoopvoorwaarden opgesteld en zijn de kavels d.m.v. loting in oktober 2020 in verkoop gebracht. Er hadden zich voorafgaande aan de verkoop al 59 geïnteresseerde ondernemers gemeld. Uiteindelijk hebben een 30-tal ondernemers zich ook daadwerkelijk ingeschreven voor de aankoop van een kavel. Er zijn een 8-tal kavels beschikbaar, maar om meerdere ondernemers te kunnen bedienen wordt tenminste één bedrijfsverzamelgebouw ontwikkeld. Het initiatief voor een tweede bedrijfsverzamelgebouw loopt nog.

Vanaf de gunning van de kavel hebben potentiele kopers zes maanden de tijd om hun plan voor de kavel te ontwikkelen en af te stemmen met de gemeente. Cereslaan-West (Vismeerstraat) Voor de planontwikkeling Cereslaan-West (Vismeerstraat) zijn in 2020 gronden verworven, is het stedenbouwkundig plan verder uitgewerkt en zijn voorbereidingen getroffen t.a.v. het bestemmingsplan en beeldkwaliteitsplan. Op 10 december 2020 is het plan (volgens de afspraken

pagina 39

voor het regionaal afstemmen) in het regionaal poho EZ Noordoost-Brabant voorgelegd en afgestemd (voor vastlegging in RRO). Het ontwerp bestemmingsplan zal naar verwachting in het tweede kwartaal van 2021 in procedure worden gebracht. ’t Runneke Het ‘oude’ stedenbouwkundige plan is geactualiseerd en er is een concept programma van eisen opgesteld voor nieuwe ontwikkelingen. Daarnaast zijn we in gesprek gegaan met de grondeigenaren van ’t Runneke. We gaan verder met het faciliteren van deze ontwikkeling in 2021 en verwachten in 2021 ook het gewijzigde bestemmingsplan in procedure te kunnen brengen.

Leefbare centra Om de centra vitaal te houden en veel leegstand te voorkomen is er gewerkt volgens de aanpak ‘concentratie van voorzieningen en tegengaan van versnippering’. Ook investeert de gemeente meer in frequent overleg met (ondernemers)organisaties om de leefbaarheid in de kernen te vergroten. Het centrum in Heesch is en Nistelrode is in de voorgaande jaren (deels) opnieuw ingericht. En in het begin van 2020 hebben we het ontwerp voor de herinrichting van de Traverse Heeswijk-Dinther samen met de inwoners en belanghebbenden vastgesteld en zijn we gestart met het maken van het civieltechnisch bestek voor de 1e fase van de herinrichting van de Hoofdstraat tussen Abdijstraat en Plein 1969. In september 2020 zijn we gestart met de uitvoering van de eerste fase en deze is medio februari 2021 klaar. Ook nemen we frequent deel aan het overleg met Centrum Management Heesch, Centrum Visie Nistelrode en de samenwerkende ondernemersverenigingen (SOB). In juli heeft een gezamenlijk bedrijfsbezoek in de regio plaatsgevonden tussen SOB en gemeente naar een alternatieve eigentijdse werklocatie (flex-kantoren/’third place’) voor zzp’ers en starters. In Heeswijk-Dinther zijn initiatieven opgezet met vastgoedeigenaren voor aanpak van de leegstand in het centrum en voor Plein 69.

Daarnaast sluiten we aan bij Keurmerk Veilig ondernemen voor het Centrum (en bedrijventerreinen) en regionaal sluiten we aan bij overleggen die bijdragen aan het tegengaan van leegstand en vraaggericht ontwikkelen. Daarnaast nemen we in 2021 in regionaal NOB-verband deel aan de leergang Detailhandel van de provincie. We hebben gemeente Bernheze ook aangemeld als gastheer, zodat er ook één dag van de leergang inclusief een schouw van het centrum in Bernheze plaatsvindt. De 1e dag van de leergang (inclusief schouw) heeft in september 2020 plaatsgevonden in het centrum van Heesch. Door de getroffen maatregelen vanwege Covid19 is het vervolgtraject (dag 2 t/m 5) van de leergang uitgesteld naar het tweede kwartaal van 2021.

Ontwikkelen van Heesch West In juni 2019 is het voorontwerpbestemmingsplan en MER gepubliceerd, met als streven het plan eind 2020 vast te kunnen stellen. De doorontwikkeling en planuitwerking van het ontwerp

pagina 40

(bestemmings)plan heeft meer tijd en inzet gekost dan eerder voorzien. Het ontwerpbestemmingsplan zal in de eerste helft van 2021 nu ter inzage worden gelegd, waarbij vaststelling nu eind 2021 is voorzien. Omdat er sprake is van intergemeentelijke samenwerking wordt na vaststelling het samenwerkingsverband, gebaseerd op een Gemeenschappelijke Regeling(GR) opgericht. Op dat moment worden ook de gronden door de gemeenten overgedragen aan de GR, zodat deze uit onze boeken verdwijnen. Een nog te sluiten Gebiedsontwikkelingsovereenkomst (GOK) regelt de verdere samenwerking. De colleges zijn hiertoe bevoegd en zal ter kennis worden gebracht aan de raden. Uitgangspunt hierbij is een ontwikkelruimte van 50 ha directe bedrijfsbestemming en daarna de mogelijkheid om circa 30 ha vraaggericht te ontwikkelen. Het terrein is bedoeld voor de vestiging en ontwikkeling van grootschalige logistiek, innovatieve concepten en regionale verplaatsers. In 2020 is meer duiding gegeven aan de mogelijkheden voor de regionale verplaatsers vanaf 1 ha. In het westelijke deel van het plangebied is hiervoor een nieuwe concept verkaveling gemaakt die mee wordt genomen in het ontwerpbestemmingsplan. We streven daarbij om samen met de te vestigen bedrijven te komen tot het meest duurzame bedrijventerrein in de regio.

Optimaliseren dienstverlening Binnen het team economie is er vanaf februari 2020 meer capaciteit inzetbaar geweest, waarvan in totaal nu 2 fte. Het team werkt nu met een fulltime bedrijfscontactfunctionaris en beleidsmedewerker vanuit een proactieve houding aan maatwerk oplossingen, schuift aan bij overleggen met ondernemers(verenigingen) zoals SOB en Centrum Management en zoekt de regio op om vervolgens de opgehaalde input weer te delen. Hiervoor is er veel aandacht aan communicatie(middelen) besteed. Er is een ondernemers nieuwsbrief opgezet die maandelijks wordt uitgegeven. En er is onlangs een samenwerkingsverband met de ondernemersverenigingen (SOB) voor een ondernemerspagina in de MooiBernHezerKrant tot stand gekomen om de communicatie nog breder te trekken en nog meer ondernemers te kunnen bereiken. Verder zijn we in 2020 aan de slag gegaan met de Economische Visie ’21-’26 en hebben in het breed uitgezette participatieproces de ondernemers(verenigingen) betrokken. Hierover lees je meer in het kopje ‘Economische beleidsnota’. Daarnaast heeft de gemeente (naast de landelijke Covid-19 maatregelen) ter ondersteuning van de ondernemers ook zelf (ondersteunings-)maatregelen getroffen op gebied van betaling van facturen en leges en op het gebied van Horeca activiteiten. Ook heeft de gemeente de actie ‘Ben loyaal, koop lokaal’ mede opgezet en ondersteund.

Ook heeft de gemeente een ‘Corona-spreekuur’ georganiseerd, waar wethouder en de bedrijfscontactfunctionaris een luisterend oor bieden en meedenken met ondernemers die tegen problemen aanlopen of hun verhaal kwijt willen. Daarnaast hebben we een initiatief voorgesteld

pagina 41

aan partners als Rabobank, SSOB en lokale experts op het gebied van financiën en zorgverlening om in januari of februari 2021 het ondersteuningstraject breder te trekken en krachtiger te maken door gezamenlijk een Webinar voor ondernemers te organiseren. De gesprekken hierover lopen nog. Verder is er ook actief overlegt met Starterssucces Oss/Bernheze (SSOB), om actiever het contact te zoeken met ondernemers(verenigingen) in Bernheze en meer te focussen op bijeenkomsten in Bernheze. Meer info over SSOB vindt je in het kopje ‘Starters’. Ook hebben we ingestemd om het regionale initiatief ZZP-BOOST te verlengen. Met name om de grote groep zzp’ers extra te ondersteunen ten tijde van Covid-19. Om de ondernemers in de toekomst nog steeds goed of zelfs nog beter van dienst te kunnen hebben we in 2020 weer deelgenomen aan het onderzoek van de ‘MKB-vriendelijkste gemeente’. We verwachten in het eerste kwartaal van 2021 het rapport(cijfer) te ontvangen. We gaan het rapport inclusief de aanbevelingen bespreken met de SOB.

Subdoel: ‘Voldoende ruimte om te ondernemen Activiteit: - Uitwerken van een positieve benadering voor bedrijven met plannen.

Economische Beleidsnota Tussen 2016 en 2020 is de economische beleidsnota ‘Samen aan de slag’ van kracht geweest. Anno 2021 is het daarom tijd voor een nieuwe economische visie, om zo richting en vaart te geven aan de inzet van de gemeente op economisch terrein. In 2020 is deze Economische Visie ’21 – ’26 ‘Van meer naar Beter’ tot stand gekomen. We hebben het participatietraject breed uitgezet en een multidisciplinaire groep stakeholders betrokken. Voor deze visie hebben we meerdere gesprekken gevoerd met een groot aantal stakeholders (20), binnen de gemeente en met partners in het veld. Het uitgangspunt was dan ook om een integrale visie te ontwikkelen en tegelijkertijd een breed draagvlak voor de visie te verkrijgen. Daarnaast hebben we aanbevelingen van de rekenkamercommissie overgenomen. Met name om duidelijk ambities, doelen en actielijnen te vermelden in een gestructureerd geheel. Deze kunnen dan in het actieprogramma worden gekoppeld aan SMART indicatoren. In dit breed opgezet breed participatieproces zijn ook de collega’s van de beleidsterreinen, onder andere uit de speerpuntsectoren (R&T, Agrarische sector/buitengebied en Zorg) betrokken. Daarnaast zijn regionale samenwerkingsverbanden en organisaties alsook de rekenkamercommissie en de ondernemersverenigingen (SOB) als stakeholder betrokken. Een belangrijke stakeholder is de Samenwerkende Ondernemersvereniging (SOB).

We zijn in gesprek gegaan met de SOB en hebben afgestemd hoe we hen het beste kunnen betrekken bij dit proces. De SOB heeft aangegeven dat ze willen ‘meedenken’ met het tot stand komen van de

pagina 42

economische visie en hebben hiervoor een klankbordgroep (afgevaardigden uit het bestuur van SOB) samengesteld. Verder is een duidelijke uitkomst uit de speerpuntsectoren en een gemene deler hierin, dat direct contact leggen met de ondernemers in de betreffende sectoren niet of nauwelijks benut wordt en dat er hulp nodig is om partijen te verbinden en initiatieven aan te jagen. Hieruit blijkt duidelijk dat economische zaken een belangrijke rol kan spelen om verbinding te leggen tussen betreffende beleidsvelden en de relevante organisaties/sectoren. Hierin kan Economische zaken ‘het smeermiddel’ zijn tussen verschillende organisaties, instanties, beleidsvelden en sectoren. In de eerste helft van 2021 gaan we het actieprogramma uitwerken, dat gekoppeld is aan deze economische visie en waarin we dit punt meenemen.

Subdoel: ‘Facilitairen van starters’ Activiteit: - Ondersteunen en adviseren starters.

Starters Er is hard gewerkt aan verdere ontwikkeling van de ondersteuningsstructuur voor gevestigde en startende ondernemers en zzp’ers. Er is één aanspreekpunt voor bedrijven gekomen in de persoon van de bedrijfscontactfunctionaris. Deze verwijst door naar (regionale) initiatieven zoals het ZZP-Boost event. Daarnaast stimuleert hij netwerkvorming tussen organisaties, zoals Starter Succes Oss Bernheze (SSOB), Ondernemerslift+, de ondernemersverenigingen, regionale gemeenten en andere relevante organisaties. We zijn in overleg gegaan met StartersSucces Oss/Bernheze (SSOB) om ze te activeren om vanaf 2020 meer directe contacten te leggen met ondernemers(verenigingen) in Bernheze en meer te focussen op (fysieke) bijeenkomsten in Bernheze. Ondanks dat er door de Covid-19 maatregelen weinig fysieke bijeenkomsten georganiseerd konden worden is er een aangepast (digitaal) programma gekomen zodat de ondersteuning niet stilvalt. Ook zijn er nieuwe initiatieven opgestart om ondernemers ten tijde van de Covid-19 crisis te ondersteunen en is er ook meer direct contact gelegd tussen SOB en SSOB. Kentallen SSOB (aantallen Bernheze tussen Haakjes)

2016

2017

2018

2019

2020 (t/m 16-12)*

Aantallen Intakes

66

64

57

66

38 (10)

Aantallen half jaar trajecten

35

30

32

45

23 (6)

Totaal aantal bezoekers bijeenkomsten

284

269

328

462

211 (47)

pagina 43

Nieuwe acties Covid-19: Alle ondernemers die vanaf 2018 bij Starters Succes in een individueel traject hebben gezeten zijn actief (telefonisch) benaderd met de vraag of er ondersteuning nodig is op Covid-19 gerelateerde vraagstukken en waarbij SSOB ze kunnen helpen. In een aantal gevallen is er een persoonlijke (vervolg)afspraak gemaakt. Ook zijn lopende coachingstrajecten van starters zijn met 2 maanden verlengd. Hetzelfde geldt voor de werkplekken van starters bij Bizztopia. Daarnaast zijn er nog online-helpdesks georganiseerd op woensdagochtend en enkele online themasessies op donderdag.

OL+ Voor OndernemersLift+ heeft de gemeente Bernheze in 2020 nog eens een 7-tal check-in gesprekken gehouden, waarvan er 6 geresulteerd hebben in een vervolgtraject, namelijk: 1x Start-up Navigator Programma 2x Start-up Booster Programma 2x Future Fit Programma Corona heeft ingrijpende gevolgen voor de economie. Een groot aantal bedrijven is in de problemen gekomen. Het Future Fit programma van OndernemersLift+ ondersteunt bedrijven die vóór het uitbreken van de coronacrisis gezond waren en zich aan willen én kunnen passen aan een nieuwe werkelijkheid. En het Future Fit programma loopt in ieder geval door tot medio 2021.

Verbonden partijen Noordoost-Brabant/Agrifood Capital Onze ambitie is een slimme, veerkrachtige regio, op weg naar een circulaire economie. Een regio waarin ruimte blijft om te pionieren. Waarin hard wordt gewerkt en het leven nog steeds goed is. Een regio ook waarin stad en platteland in balans zijn, elkaar waarderen en elkaar ook nodig hebben. Een regio met sterke steden met een menselijke maat en een leefbaar platteland dat aan de basis staat van een duurzame, slimme en maatschappelijk houdbare voedselproductie. Onze opgaven vragen om een gezamenlijk handelingsperspectief en een opgavegerichte benadering, waarbij verschillende overheden op wisselende schaalniveaus samenwerken. Ook is de samenwerking met ondernemers en kennisinstellingen hierbij van groot belang. Hiervoor zijn drie agenda’s beschikbaar: Samenwerkinqsaqenda 'Richting 2030' (samenwerking gemeenten en waterschappen) 1. De agenda van Regio Noordoost Brabant richt zich op mobiliteit en ruimte, leefomgeving (onder andere klimaat en energie) en vestigingsklimaat.

pagina 44

Strateqische Aqenda AqriFood Capital (samenwerking overheden, ondernemers en kennisinstellingen) 2. ln de Strategische Agenda van de Stichting AgriFood Capital staan drie maatschappelijke opgaven omzetten naar economische kansen centraal: transitie naar een duurzame landbouw, tegengaan van verspilling en ontwikkeling van nieuwe voedselconcepten. WERKaqenda 'Op weq naar 2030' (samenwerking overheden, bedrijfsleven, onderwijs en sociale partners op het gebied van onderwijs en arbeidsmarkt) 3. De strategische WERKagenda 'Op weg naar 2030'van Noordoost Brabant Werkt is breed. Het geeft invulling aan de wettelijke regionale samenwerkingen en taken: RegionaalWerkbedrijf en de aanpak Voorkomen Voortijdig Schoolverlaten en kwetsbare jongeren. De agenda richt zich ook op de wat langere termijn richting een veerkrachtige arbeidsmarkt. De Samenwerkingsagenda ‘Richting 2030’ van Regio Noordoost Brabant geeft richting aan wat we samen als gemeenten en waterschappen kunnen doen: wat we in de regio samen als gezamenlijke opgaven zien. De regionale opgaven vormen ook de verbinding tussen de Samenwerkingsagenda van de overheden enerzijds, en de Strategische Agenda's van de betrokken overheden, bedrijven en kennisinstellingen in AgriFood Capital en in Noordoost Brabant Werkt anderzijds.

Beleidsindicatoren Bron: Waarstaatjegemeente.nl Beleidsindicator

Jaar realisatie

Nederland

Realisatie

Functiemenging (%)

2015 2016 2017 2018 2019

52,0 52.2 52,4 52,8 53,2

46,0 46,3 47,1 47,6 48,0

Het aantal vestigingen van bedrijven (aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar)

2015 2016 2017 2018 2019

131,5 136,7 139,9 145,9 151,6

124,1 125,0 126,8 135,6 142,5

1) De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen.

Wat kostte het? Lasten 2020 Nr.

Omschrijving taakveld

3.1

Baten 2020

Geraamd

Geraamd na wijzigingen

Werkelijk

Geraamd

Geraamd na wijzigingen

Werkelijk

Economische ontwikkeling

72.925

88.269

115.205

5.902

5.902

6.400

3.2

Fysieke bedrijfsinfrastructuur

267.131

392.699

362.622

268.131

402.699

387.622

3.3

Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

96.071

100.295

107.542

30.630

26.610

13.663

3.4

Economische promotie

587.636

732.567

519.107

212.795

99.193

80.138

pagina 45

Lasten 2020 0.10

Baten 2020

Reserves programma 3

0

23.500

39.500

30.000

187.000

43.782

Afronding

0

0

0

0

0

0

1.023.763

1.337.330

1.143.976

547.458

721.404

531.605

Totaal

Financiële toelichting Financiële afwijking raming na wijziging t.o.v. werkelijk Nr.

Omschrijving taakveld

Lasten

Baten

Totaal

3.1

Economische ontwikkeling

26.936

-498

26.438

3.2

Fysieke bedrijfsinfrastructuur

-30.077

15.077

-15.000

3.3

Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

7.247

12.947

20.194

3.4

Economische promotie

-213.460

19.055

-194.405

0.10

Reserves programma 3

16.000

143.218

159.218

Taakveld 3.4 Economische promotie Toerisme In de raadsvergadering van 5 juli 2018 is de Visie recreatie en toerisme Bernheze 2018-2022 vastgesteld. De besteding van het beschikbaar gestelde budget loopt echter over de periode 2018-2022. Dit heeft tot gevolg dat een deel van het budget nog niet is benut ultimo 2020. Daarnaast is door uw raad voor het jaar 2020 een incidenteel budget beschikbaar gesteld van € 50.000,- voor ontwikkeling van Abdij van Berne. In de meerjarenbegroting 2020-2023 is in totaal een bedrag voor de abdij van € 200.000,- voorzien. Dat budget is bedoeld om de abdij te faciliteren in haar toekomstplannen. In de wetenschap dat de abdij verspreid over die jaren zal investeren, is het budget gelijkmatig over de jaren 2000 t/m 2023 verdeeld. De praktijk leert dat de investeringen niet per se in vier gelijke delen worden gedaan. Ultimo 2020 resteert nog een budget van € 36.218,-. Voor wat betreft opbrengsten uit toeristenbelasting hebben wij in 2020 extra opbrengsten ontvangen over de jaren 2018 en 2019 van circa € 31.000,-. Voor 2020, als gevolg van de coronacrisis, verwachten wij echter een fors lagere opbrengst. Hoewel dit niet met zekerheid is in te schatten verwachten wij een daling van de opbrengsten over 2020 met circa 50% (€ 47.000.

Dit heeft betrekking op zowel recreatieve overnachtingen als overnachtingen door arbeidsmigranten die niet staan ingeschreven bij de gemeente Bernheze.

Kermissen Door COVID-19 en de daaraan gekoppelde landelijke maatregelen heeft Gemeente Bernheze besloten om de kermissen in 2020 niet door te laten gaan. De lasten op het budget kermissen zijn hierdoor in 2020 aanzienlijk lager dan geraamd.

pagina 46

De opbrengsten op kermissen in 2020 zijn in de tweede bestuursrapportage al afgeraamd tot nihil.

Taakveld 0.10 Mutaties reserves taakveld 3 De geraamde uitgaven op diverse initiatieven en investeringskredieten zijn niet of niet volledig uitgegeven, waardoor de dekking uit de reserves ook lager is dan geraamd. Op taakveld 3.4 onderdeel toerisme is al toegelicht dat er geen uitgaven zijn geweest op visie recreatie en toerisme. De dekking (€ 107.000,-) van deze uitgaven was geraamd uit reserve nog nader te bestemmen, waardoor deze ook niet heeft plaatsgevonden. Doordat zowel de afschrijving op toerisme als de dekking uit dit taakveld niet heeft plaatsgevonden heeft dit geen verdere gevolgen voor het jaarrekeningsaldo.

pagina 47

Onderwijs Wat hebben we bereikt in het begrotingsjaar? Subdoel: “Kinderen starten zonder achterstand in het basisonderwijs” Activiteit: - Aanbieden kindplaatsen in de voorschool voor ouders zonder recht op kinderopvangtoeslag.

Onderzoek harmoniseren peuteraanbod We willen dat alle kinderen in Bernheze een goede start krijgen op het basisonderwijs. Om dit te realiseren willen we ons peuteraanbod toegankelijker maken. Het gaat hier om het volgende aanbod: - Dagopvang voor peuters om te spelen en leren met andere peuters. (peuterspeelzaalwerk) - Aanbod van Voor- en vroegschoolse educatie (VVE) voor peuters met een taal(ontwikkel)achterstand. Wij hebben hieraan invulling gegeven door, binnen de door uw raad in het Beleidsplan Onderwijskansen Bernheze 2020-2024 geformuleerde kaders, de “Nadere Regels Peuteropvang” en “Voorschoolse Educatie gemeente Bernheze 2020” vast te stellen. In de Nadere Regels wordt de subsidiering van de Voorschoolse Educatie, van de in de Wet kinderopvang genoemde specifieke doelgroepen en het peuterwerk geregeld. Tevens hebben wij besloten om in vier kernen een kinderopvanglocatie aan te wijzen als locatie voor Voorschoolse Educatie. Dit zijn de volgende locaties: - In Heesch: Piccino - In Heeswijk-Dinther: Piccino - In Nistelrode: De Benjamin - In Vorstenbosch: Stap-voor-Stap Zo bieden we spreiding over de kernen en spreiding over verschillende aanbieders. Dit biedt ouders de mogelijkheid om, als zij niet tevreden zijn over een aanbieder, binnen de gemeentegrenzen te kiezen voor een andere. De Nadere Regels kennen twee soorten subsidie. Als eerste een subsidie per uur.

Hoe hoog deze subsidie is hangt ervan af of de peuter een VVE-indicatie heeft én of de ouders al dan niet recht hebben op kinderopvangtoeslag. Als tweede een subsidie voor het behoud van voorschools aanbod in kernen. Voor de vier kernen waar voorschoolse educatie wordt aangeboden is maximaal € 25.000,- per kern beschikbaar voor de, door ons aangewezen locatie, voor Voorschoolse Educatie. Voor Loosbroek is maximaal € 10.000,- beschikbaar voor het in stand houden van peuteropvang.

pagina 48

Subdoel: ‘Goede onderwijshuisvesting’ Activiteit: - Integraal huisvestingsplan onderwijs opstellen.

Integraal huisvestingsplan 2019-2023 In de tweede helft van 2019 en het eerste kwartaal van 2020 zijn de voorbereidingen getroffen voor het opstellen van het Integraal huisvestingsplan (IHP). Het was de bedoeling het IHP in het eerste kwartaal 2020 voor te leggen aan de Raad. Door de uitbraak van Corona en de focus op andere (spoedeisende) zaken, is de uitwerking een half jaar doorgeschoven. Eind 2020 zijn nieuwe leerlingenprognoses opgesteld, zodat we met de meest actuele cijfers de uitwerking van het IHP weer op konden pakken. Het is nu de bedoeling het IHP in het eerste kwartaal van 2021 aan de raad voor te leggen.

Verbonden partijen Regionaal Bureau Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten Brabant Noordoost (RBL BNO) Het RBL BNO voert voor gemeente Bernheze en de regio de wettelijk verplichte taken rond leerplicht en RMC uit. Het voorkomen en terugdringen van ongeoorloofd schoolverzuim, voortijdig schoolverlaten en langdurig thuiszitten is haar kerntaak.

Beleidsindicatoren Bron: Waarstaatjegemeente.nl Beleidsindicator

Jaar realisatie

Nederland

Realisatie

Absoluut verzuim (aantal leerplichtigen per 1.000 leerlingen 5-18 jr)*1

2015 2016 2017

2,3 1,8 1,8

1,2 0,0 1,2

Relatief verzuim (aantal leerplichtigen per 1.000 leerlingen 5-18 jr )*2

2015 2016 2017 2018 2019

29 27 27 23 26

18 6 6 11 8

Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers) (% deelnemers aan het VO en MBO onderwijs)*3

2015 2016 2017 2018 2019

1,7 1,7 1,8 1,9 2,0

1,0 0,7 0,9 0,9 1,3

1) Het aantal leerplichtigen dat niet staat ingeschreven op een school. 2) Het aantal leerplichtigen dat wel staat ingeschreven op een school, maar ongeoorloofd afwezig is. 3) Het percentage van het totaal aantal leerlingen (12 – 23 jaar) dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat.

pagina 49

Wat kostte het? Lasten 2020

Baten 2020

Nr.

Omschrijving taakveld

Geraamd

Geraamd na wijzigingen

Werkelijk

Geraamd

Geraamd na wijzigingen

Werkelijk

4.1

Openbaar basisonderwijs

5.292

5.292

5.753

0

0

1.409

4.2

Onderwijshuisvesting

1.189.195

1.242.520

1.264.364

60.237

60.049

79.653

4.3

Onderwijsbeleid en leerlingzaken

1.306.205

1.452.184

1.278.190

208.594

254.876

309.300

0.10

Reserves programma 4

0

31.611

31.611

5.174

110.816

35.644

Afronding Totaal

0

-1

0

0

0

0

2.500.692

2.731.606

2.579.918

274.005

425.741

426.006

Financiële toelichting Financiële afwijking raming na wijziging t.o.v. werkelijk Nr.

Omschrijving taakveld

4.1

Openbaar basisonderwijs

4.2

Onderwijshuisvesting

4.3

Onderwijsbeleid en leerlingzaken

0.10

Reserves programma 4

Lasten

Baten

Totaal

461

-1.409

-948

21.844

-19.604

2.240

-173.994

-54.424

-228.418

0

75.172

75.172

Taakveld 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Volwasseneducatie De gelden voor het uitvoeringsplan laaggeletterdheid zijn maar gedeeltelijk besteed, onder meer als gevolg van de corona-pandemie.

Overig peuterspeelzaalwerk In de raadsvergadering van 25 juni 2020 is het Onderwijskansenbeleid 2020-2024 vastgesteld. Hierbij is een eenmalig budget van maximaal € 75.000,- voor frictiekosten beschikbaar gesteld. Dit budget is ultimo 2020 nog niet ingezet.

Taakveld 0.10 Reserves programma 4 Het beschikbare incidentele budget voor frictiekosten voor Piccino van maximaal € 75.000,- en de hiervoor beschikbaar gestelde dekking uit de reserve transities, is nog niet ingezet in afwachting van de jaarrekening 2020 van Piccino.

pagina 50

Sport, cultuur en recreatie Wat hebben we bereikt in het begrotingsjaar? Subdoel: ‘Er worden sportactiviteiten en evenementen aangeboden’ Activiteit: - Uitvoeren lokaal sportakkoord.

Opstellen lokaal sportakkoord Begin dit jaar zijn we gestart met het proces om te komen tot een lokaal Sportakkoord Bernheze. Vanwege de Coronacrisis heeft dit langer geduurd dan eerder gepland, maar op 3 december 2020 is het akkoord door ruim 50 organisaties ondertekend (verenigingen, scholen, zorginstellingen, sportscholen, fysiotherapeuten etc). In het akkoord zijn ambities benoemd. Deze ambities zijn ondergebracht in de volgende thema’s: 1. Iedereen kan meedoen 2. Samen werken aan samenwerken 3. Vitaal Verenigen 4. Sport en bewegen in beeld Bij deze thema’s zijn concrete acties geformuleerd om mee aan de slag te gaan. In 2021 starten we samen met de betrokken partners aan de uitvoering daarvan.

Subdoel: ‘De sportverenigingen zijn vitaal en maatschappelijk betrokken’ en ‘De huidige sportaccommodaties zijn behouden en worden zo optimaal mogelijk gebruikt’ Activiteit: - Onderhouden, uitbreiden en ter beschikking stellen van binnensportaccommodaties.

Subdoel: ‘De huidige sportaccommodaties zijn behouden en worden zo optimaal mogelijk gebruikt, zowel door verenigingen als door onderwijs’ Activiteit: - Onderhouden, renoveren, uitbreiden en ter beschikking stellen van buitensportaccommodaties.

pagina 51

Vervanging toplaag kunstgrasvelden Voor 2020 stond de renovatie van drie kunstgrasvelden (korfbalverenigingen Altior en Prinses Irene, Mixed Hockey Club Heesch) op de planning. Dit project schuiven we door naar 2021. Op 8 april 2021 behandelt de raad een voorstel om de aanpak van de twee korfbalvelden te wijzigen. Mixed Hockey Club Heesch heeft inmiddels in de commissie MZ haar wens uitgesproken voor een ander type kunstgrasveld. Dit wordt in een apart project uitgewerkt en ter besluitvorming aan de raad voorgelegd.

Subdoelen: ‘Goede onderwijshuisvesting (scholen, brede scholen, gymzalen)’, ‘De huidige sportaccommodaties zijn behouden en worden zo optimaal mogelijk gebruikt, zowel door verenigingen als door onderwijs’ en ‘Huidige mfa’s en gemeenschapshuizen blijven behouden en worden zo optimaal mogelijk gebruikt als ontmoetingsplek’ Activiteit: - Ondersteunen multifunctionele accommodaties en gemeenschapshuizen.

Verduurzamen maatschappelijke vastgoed Het verduurzamen van het maatschappelijk vastgoed nemen we als project op in de Duurzame Energie Agenda 2021-2025. De Duurzame Energie Agenda wordt in het eerste kwartaal van 2021 behandeld in de raad; inclusief de financiële consequenties. De eerder geraamde € 50.000,benutten we voor verdere planvoorbereiding. Deze middelen hebben we gereserveerd in de begroting 2021.

De Nieuwe Instelling (DNI) Begin 2020 heeft het bestuur van DNI een eerste Businesscase aangeboden. Na een QuickScan en een uitgebreide werkbijeenkomst van de commissie MZ bleek het ambitieniveau veel te hoog. Na een tweede aangepaste versie van het bestuur van DNI, met opnieuw een bijbehorend fors investeringsbedrag, heeft het college 4 scenario’s beschreven. Deze zijn in juni 2020 aan de raad voorgelegd. Intussen verslechterde de financiële positie van Stichting De Pas/DNI, dit werd nog versterkt door de uitbraak van corona en de tijdelijke verplichte sluiting hierdoor. Stichting de Pas vroeg om een garantstelling bij eventuele liquidatie en bood de appartementsrechten van het pand te koop aan bij de gemeente. De Raad miste bij de behandeling van de scenario’s in juni 2020 de onderbouwing van een enkel scenario en besloot besluitvorming uit te stellen tot de beschrijving en consequenties van alle scenario’s helder waren. De raad maakte wel gebruik van haar voorkeursrecht voor aankoop van

pagina 52

de appartementsrechten en deze werden eind augustus voor een bedrag van € 885.360,- weer eigendom van de gemeente. De Raad wilde met de aankoop bereiken dat Stichting de Pas na aflossing van de lening voldoende middelen beschikbaar had om liquidatie en daarmee sluiting van De Pas te voorkomen. Voor continuïteit van het gebruik van het gebouw is een huurovereenkomst opgesteld, waarbij op basis van de nota beleidsuitgangspunten gemeenschapshuizen Bernheze een huurprijs is vastgesteld. Na aanvulling van de onderbouwing heeft het college in oktober opnieuw de keuze voor een scenario voor de toekomst van DNI voorgelegd aan de Raad. Het voorkeursscenario van het college was scenario drie, omschreven als een gemeenschapshuis +. Het betrof de verbouw van het deel van De Pas voor een bedrag van € 2,5 miljoen exclusief BTW en afbouw van de subsidie in vier jaar. Via een amendement besloot de raad echter opnieuw pas op de plaats te maken en een beslissing over investeringen voor een verbouwing aan te houden, totdat gebleken is dat het bestuur van Stichting De Pas in staat is gebleken om een kostenneutrale exploitatie te verwezenlijken. De vervanging van de WKO-installatie zal wel zo spoedig mogelijk worden uitgevoerd. Als reactie op het raadsbesluit heeft het bestuur van DNI laten weten niet langer bestuurstaken uit te willen voeren.

Momenteel loopt een sollicitatieprocedure voor het aanstellen van een geheel nieuw bestuur. Dit nieuwe bestuur zal in het nieuwe jaar de opdracht van de raad verder vorm moeten geven.

Subdoel: ‘Gemeentelijke monumenten en musea zijn in stand gehouden’ Activiteit: - Subsidie verlenen voor onderhouden van monumenten.

Ontwikkeling Abdij van Berne Na vaststelling van de toekomstvisie is de abdij gestart met de uitvoering/ontwikkeling. Dit aan de hand van de volgende bouwstenen: Gastenwerk, Abdijhuis, Ruimte voor betekenis, Proeflokaal & abdijwinkel, Wonen, Inhoudelijke programmering & publicaties. Concrete ontwikkelingen zijn: de verhuizing van het Provinciaal Depot Bodemvondsten (PDB) van Den Bosch naar het abdijterrein, huisvesten van Leermakers Autismegroep, upgraden gastenkamers, deelname aan project Kloosterpad, ontwikkelen nieuwe website en jongerenprogramma's. Hiervoor worden kosten gemaakt (o.a. leges) die (gedeeltelijk) vanuit het gereserveerde gemeentelijke budget worden vergoed. De coronacrisis heeft ook effect op de plannen van de abdij. De investeringen in verschillende bouwstenen van het toekomstplan vragen om een herziening en een herschikking. Het

pagina 53

abdijbestuur heeft dit opgepakt en aangegeven uiterlijk in het voorjaar van 2021 te komen met haar inzichten hierop. Als gemeente hebben we samen met de provincie zitting in de bestuurlijke stuurgroep ‘Ontwikkeling abdij’. Ook ambtelijk vindt periodiek onderlinge afstemming plaats. Op die manier zijn we op de hoogte van de uitvoeringsontwikkelingen.

Erfgoedprojecten In 2020 is uitvoering gegeven aan de kansen-en inspiratiekaart erfgoedvisie als onderdeel van de in mei 2020 door uw raad vastgestelde erfgoedvisie. Tevens is een uitvoeringsprogramma erfgoedvisie opgesteld, waarover uw raad begin 2021 over geïnformeerd zal worden. Daarnaast is in de tweede helft van 2020 gestart met het opstellen van een nieuwe cultuurhistorische waardenkaart. In 2020 hebben wij een instandhoudingssubsidie toegekend voor de instandhouding van gemeentelijk monument Lariestraat 5 te Heeswijk-Dinther.

Subdoel: ‘Het openbaar groen is goed onderhouden en beheerd’ Activiteit: - Bosbeheer en veilig houden van ons bomenbestand.

Sanering zieke (essen)bomen Enkele jaren geleden werd in de groene vakwereld de noodklok geluid over de essentaksterfte die mogelijk kon leiden tot onveilige situaties. In 2018, 2019 en 2020 is de toestand van onze essenbomen gemonitord. Belangrijkste conclusie was dat geen aanleidingen gevonden zijn om grootschalig in te grijpen. Dus geen algehele laanvervangingen. Binnen het regulier onderhoud kunnen de noodzakelijke snoei- en rooimaatregelen worden uitgevoerd. In 2019 en 2020 heeft de nadruk gelegen op het weghalen van individuele bomen met een rooi-advies en vooralsnog niet op herplanten. 2020 was het laatste monitoringsjaar. Hierna gaan alle essen weer mee in de reguliere boomveiligheidscontroles.

Subdoelen: ‘Waardevolle natuur/biodiversiteit en ecologische functies zijn beschermd en behouden’ en ‘Sterke positie in de regio’ Activiteit: - Deelnemen aan regionale samenwerkingsverbanden.

pagina 54

Unesco Geopark In mei 2020 is het uitvoeringsprogramma 2020-2021 vastgesteld. Dat gaat uit van drie sporen: 1. Beleven en verbinden 2. Benutten en herstellen 3. Begrijpen en verspreiden Per spoor, als ook voor het Geopark in zijn geheel, is in het uitvoeringsprogramma concreet aangegeven wat de beoogde resultaten zijn. Het uitvoeringsprogramma is in juni, inclusief toelichtende NTI, beschikbaar gesteld aan de raad/commissie Ruimtelijke Zzaken. Er is een Geopark programmateam geformeerd wat de uitvoering van de projecten ter hand neemt. De huidige afspraken lopen t/m 2021. In 2021 worden de Geopark-ontwikkelingen geëvalueerd en wordt bekeken hoe een eventueel vervolg te organiseren.

Subdoelen: ‘Waardevolle natuur/biodiversiteit en ecologische functies zijn beschermd en behouden’ en ‘Het totaalplaatje van een aantrekkelijke openbare ruimte wordt gevormd door een samenspel van openbare en particuliere elementen’ Activiteit: - Bijdragen aan subsidieregelingen ter versterking van (boeren)erven en landschapselementen.

Beheren bloemrijke bermen De bloemrijke bermen die in het kader van het project Landschappen van Allure zijn aangelegd zijn door de aannemer gemonitord en onderhouden. Waar nodig namen zij maatregelen, zoals het wegnemen van woekeronkruiden. Enkele bermen van de eerste aanleg bleken minder kansrijk dan aanvankelijk gedacht. Deze zijn ondergebracht bij het reguliere bermbeheer van de gemeente, waardoor alle aandacht uitging naar de bermen met de hoogste potentie. Daarmee zijn kosten bespaard.

Landschapsontwikkelingsplan (LOP) – wandelen over de breuklijn In het LOP is de wens geuit om een doorgaand wandelpad over de breuklijn te ontwikkelen. De belangrijkste kostenpost voor de gemeente is de aankoop van één perceel, die een missing link vormt in de beoogde route. Gesprekken met de grondeigenaar hebben vooralsnog niets opgeleverd, omdat er onvoldoende geschikte ruilgrond voor hem beschikbaar was.

Stika-contract In oktober 2020 is de nieuwe Stimuleringsregeling Landschap ingegaan en opengesteld voor onze gemeente. De samenwerkingsovereenkomst die hiervoor met de provincie is aangegaan loopt vier

pagina 55

jaar. De middelen die wij voor 2020 hebben ingelegd (€ 25.000,-) en niet worden benut, gaan automatisch over naar de volgende contractjaren.

Subdoel: ‘Waardevolle natuur/biodiversiteit en ecologische functies zijn beschermd en behouden’ en ‘Het openbaar groen is goed onderhouden en beheerd’ Activiteit: - Onderzoeken van de mogelijkheden van een gezond bijenlandschap/natte ecologische verbindingszones realiseren en in stand houden. - Beheren en onderhouden openbare ruimte.

Opstellen lanenplan buitengebied Het lanenplan heeft nauwe relaties met het Structuurplan Openbare Ruimte dat in 2021 wordt opgesteld. In 2020 werden de voorbereidende werkzaamheden voor beide plannen getroffen, zodat deze in 2021 integraal kunnen worden doorontwikkeld.

Groenonderhoud Met het onderhoud aan bomen is een forse inhaalslag gemaakt, waardoor we nu weer op schema liggen met de driejaarlijkse controlebeurt en snoeiwerkzaamheden. Als gevolg van de droogte in de afgelopen jaren zijn er veel bomen dood gegaan. Dode bomen worden verwijderd en daar waar er voldoende ruimte is worden bomen terug geplant. Eerder is gevraagd om een forse toename van middelen, waarmee we ook enkele delen op niveau A zouden kunnen onderhouden. De toekenning van die middelen is getemporiseerd. Op dit moment wordt er niks op niveau A onderhouden. Alle inzet gaat nu uit naar het op B-niveau brengen en houden van onze openbare ruimte. Daarvoor renoveren wij slechte plantvakken. In 2020 hebben we binnen de bebouwde kommen van onze gemeente meer dan 12.000 nieuwe planten in onze plantsoenen gezet. Daarbij hebben we ook 42 nieuwe bomen geplant en 1.850 m2 gras opnieuw ingezaaid. Hiermee brengen we niet alleen het onderhoud, maar ook de inrichting naar een kwaliteitsniveau B.

Subdoel: “Het totaalplaatje van een aantrekkelijke openbare ruimte wordt gevormd door een samenspel van openbare en particuliere elementen” Activiteit: - Bijdragen aan het realiseren van een recreatiepark De Wildhorst.

pagina 56

Toekomstplan De Wildhorst en omgeving In maart 2020 is de Toekomstverkenning De Wildhorst door de gemeenteraad vastgesteld. Hierin is een eerste koers (perspectief) geformuleerd voor De Wildhorst. Vervolgens heeft 2020 in het teken gestaan van het maken van een verdiepingsslag, met name met als doel om de financiële haalbaarheid van het project in beeld te brengen. Op basis van een studie naar het laadvermogen van het gebied alsook een nadere marktverkenning, zijn financiële scenario’s inzichtelijk gemaakt. Deze zullen eerste helft 2021 worden gepresenteerd aan college en gemeenteraad. Op basis hiervan wordt het vervolgtraject voor De Wildhorst bepaald. Mede vanwege Covid-19 is het niet gelukt om in 2020 een (beoogd) uitgebreid communicatietraject met relevante actoren te doorlopen.

Subdoelen ‘Waardevolle natuur/biodiversiteit en ecologische functies zijn beschermd en behouden’ en ‘Inbreng leveren en benutten regionale samenwerkingsverbanden’ Activiteiten: - Ontwikkelen van de Maashorst. - Kansen in de speerpuntensectoren.

Doorontwikkelen van de Maashorst In 2020 heeft Team De Maashorst de uitvoering van Jaarplan 2020 ter hand genomen. Ook hierop heeft de coronacrisis invloed gehad. Zo heeft het Oerfestival niet door kunnen gaan. Activiteiten die, soms in een aangepaste vorm, wel hebben plaatsgevonden zijn onder andere: cursus Gastheer van het landschap, realisatie honden losloopgebieden, gebiedscommunicatie en voorlichting (bijvoorbeeld door middel van excursies), promotie (onder andere via regionale en landelijke media) en monitoring flora en fauna. Een belangrijke gebeurtenis in 2020 was het besluit (mede ingegeven door een incident met een Tauros in januari) om de evaluatie van de Grote Grazers, die gepland stond om te starten eind 2020, al eerder op te pakken. Het eindrapport hierover is in november gepubliceerd. Op basis daarvan worden besluiten genomen over de te nemen maatregelen. Ten aanzien van het governance traject zijn in de loop van 2020 de inzichten gewijzigd. Steeds duidelijker werd dat de verschillende samenwerkende Maashorstpartijen andersoortige ambities hebben: verschillende accenten, verschillende ambitieniveaus, verschillende grondposities en ook de mate waarin de Maashorst van strategisch belang is voor de partners is verschillend. Ook het samengaan van Uden en Landerd en de voorgenomen naam gemeente Maashorst spelen mee.

Met oog hierop hebben de gemeenten Landerd en Uden uitgesproken de lead te willen nemen in de verdere ontwikkeling van De Maashorst. Dat was voor het Bestuurlijk Regie Team Maashorst

pagina 57

(BRT) aanleiding om te verkennen hoe de toekomstige governance er dan uit zou kunnen zien, meer passend bij die veranderde context. Dat heeft geleid tot het besluit van de Maashorst colleges om in te stemmen met de koers waarbij het Maashorstteam als onderdeel van de gemeente Maashorst i.o., wordt geïncorporeerd, en dat gemeenten dienstverleningsovereenkomsten afsluiten met de andere partners (ic Oss, Bernheze, Staatsbosbeheer en Waterschap). Deze koers wordt nu verder uitgewerkt. ln de beoogde nieuwe situatie is het Maashorst meerjarenplan van de nieuwe gemeente Maashorst. Dit vormt vervolgens de basis voor de gesprekken over de DVO's van de gemeente Maashorst in overleg met de partners. Het Meerjarenplan is daarom niet vastgesteld in het BRT. Voor het overgangsjaar 2021 is een jaarplan vastgesteld, gebaseerd op de eerste jaarschijf uit het concept Meerjarenplan. Op 14 september 2020 zijn deze ontwikkelingen in een Maashorst werkbijeenkomst met de raad van Bernheze nader toegelicht en besproken.

Duurzaam en integraal beheer De Maashorst Zoals aangegeven bij ‘Doorontwikkelen van De Maashorst’ zijn er in 2020 nieuwe inzichten gekomen op de organisatie/samenwerkingsvorm in De Maashorst. Ook de manier waarop het beheer samen op te pakken is daar onderdeel van. In dat licht is besloten om de organisatie en beheerbudgetten in 2021 gelijk te houden aan die van 2020. In 2021 werken we de nieuwe uitgangspunten voor het gezamenlijk beheer verder uit.

Beleidsindicatoren Bron: Waarstaatjegemeente.nl Beleidsindicator

Jaar realisatie

Nederland

Realisatie

2012 2016

46,4 48,7

36,1 42,8

Niet wekelijkse sporters (%) >19 jaar

Wat kostte het? Lasten 2020 Nr.

Omschrijving taakveld

5.1

Sportbeleid en activering

5.2

Sportaccommodaties

5.3

Cult.presentatie,-productie en – partic.

5.4

Baten 2020

Geraamd

Geraamd na wijzigingen

Werkelijk

Geraamd

Geraamd na wijzigingen

Werkelijk

234.729

418.594

284.265

153

153

62.507

1.954.481

2.297.790

2.023.078

706.002

725.547

679.905

424.538

551.115

490.397

14.940

14.940

14.940

Musea

27.970

28.288

28.367

5.877

5.877

2.938

5.5

Cultureel erfgoed

124.759

205.442

161.206

0

1.447

6.847

5.6

Media

782.928

782.762

787.759

13.450

13.450

13.353

pagina 58

Lasten 2020 5.7

Openbaar groen en (openlucht) recreatie

0.10

Reserves programma 5 Afronding Totaal

Baten 2020

2.146.528

2.370.718

1.914.557

46.340

14.372

368.382

18.764

18.764

18.764

315.733

.1.349.555

519.768

0

0

0

0

-1

1

5.714.697

6.673.473

5.708.393

1.102.495

2.125.340

1.668.641

Financiële toelichting Financiële afwijking raming na wijziging t.o.v. werkelijk Nr.

Omschrijving taakveld

5.1

Sportbeleid en activering

Lasten -134.329

Baten -62.354

Totaal -196.683

5.2

Sportaccommodaties

-274.712

45.642

-229.070

5.3

Cult.presentatie,-productie en –partic.

-60.718

0

-60.718

5.4

Musea

79

2.939

3.018

5.5

Cultureel erfgoed

-44.236

-5.400

-49.636

5.6

Media

5.7

Openbaar groen en (openlucht) recreatie

0.10

Reserves programma 5

4.997

97

5.094

-456.161

-354.010

-810.171

0

829.787

829.787

Taakveld 5.1 Sportbeleid en activering Overige sportaangelegenheden De onderbesteding op de post Overige sportaangelegenheden wordt veroorzaakt door het budget “Combinatiefuncties”. We hebben de intentie uitgesproken de middelen te besteden aan het doel waarvoor ze beschikbaar zijn gesteld. De besteding van de middelen vindt gefaseerd plaats over meerdere jaren.

Taakveld 5.2 Sportaccommodaties Sporthallen Op de binnensportaccommodaties zijn de lasten hoger dan geraamd. Dit is het gevolg van een verschuiving van kosten detachering sporthalbeheer naar begeleid werken en geen volledige vergoeding door het rijk van de kwijtschelding van de huur over de periode maart t/m mei en oktober tot en met december.

Sportpark de Hoef Loosbroek Voor de aanleg van Tennispark de Hoef is een incidenteel budget van € 221.729,- beschikbaar gesteld. Daarnaast hielden we rekening met de afboeking van de boekwaarde van de fundering van het kunstgras korfbalveld voor een bedrag van € 71.173,-. Ultimo 2020 is de aanleg nog niet

pagina 59

gestart, waardoor de beschikbare budgetten nog niet zijn ingezet. De aanleg was en wordt voorzien in 2021.

Taakveld 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Kunstaangelegenheden De grootste afwijking binnen dit taakveld betreft het budget voor kunstwerk de Ballon. Uw raad stelde een budget beschikbaar van € 32.000,-, welke in 2020 niet is besteed.

Taakveld 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie Natuurbeheer Het budget voor stimulering kansrijke initiatieven is nauwelijks benut, omdat er geen initiatieven zijn aangereikt door het partneroverleg buitengebied. Dit is mede te verklaren vanuit het feit dat de partners nauwelijks bij elkaar zijn gekomen als gevolg van de Corona maatregelen. Daarnaast heeft een afrekening plaatsgevonden op het stimuleringskader Groen Blauwe diensten. Dit liep van 2015 tot en met 2019. De uitvoeringskosten zijn uiteindelijk lager dan de door de deelnemende gemeente ingelegde middelen. Hierdoor hebben wij met deze afrekening € 45.610,terug ontvangen van de Provincie Noord-Brabant (naar rato van onze inleg). Ook onder natuurbeheer zijn afschrijvingslasten lager dan geraamd. Investeringskredieten zoals “vitaal buitengebied/transitie landbouw” en “Post onvoorzien buitengebied” zijn niet geheel uitgegeven. In onze raming houden wij rekening met volledig uitgegeven kredieten en de daaraan gekoppelde afschrijvingslast. Dit zorgt voor een lagere afschrijvingslast dan geraamd van € 247.135,-.

Beheer openbaar groen Er is budget toegekend voor buurt- en wijkgericht werken. Dit is een budget dat wordt uitgegeven voor het ondersteunen van buurtinitiatieven in reactie op behoefte van burgers. Er zijn in 2020 vanuit burgers weinig initiatieven aangedragen waaraan bijgedragen kon worden. Ook vanuit de gemeente is hier niet proactief op ingezet. Dit, deels door onderbezetting alsmede de situatie die Covid-19 met zich meebrengt. Alle Onderhoudswerkzaamheden zoals deze met IBN zijn afgesproken zijn uitgevoerd. Er zijn weinig ad hoc en extra werkzaamheden uitgevoerd, als gevolg van personele onderbezetting in de eerste helft van vorig jaar en alsmede door de gevolgen van de situatie rond Covid-19. Daarnaast is in 2020 incidenteel budget voor essenbomen ten behoeve van ziekte niet uitgegeven. Het bleek niet langer noodzakelijk om voor deze bomen extra onderhoud uit te voeren.

pagina 60

Tot slot geldt ook voor dit budget een lagere afschrijvingslast dan begroot, doordat de investeringskredieten niet of niet geheel zijn uitgegeven in 2020. Daarbij starten wij pas de afschrijving na ingebruikname van het investeringskrediet.

Waterlossingen, sloten en pompgemalen Er zijn in 2020 minder kosten gemaakt voor het onderhoud op sloten, watergangen en duikers dan geraamd. Het onderhoud aan duikers en/of het uitbaggeren van watergangen wordt reactief uitgevoerd op basis van meldingen. Omdat er weinig meldingen binnen zijn komen vallen de kosten ook lager uit.

Exploitatie recreatievoorzieningen We hebben in 2020 € 293.070,- aan opbrengsten uit erfpacht (De Wildhorst) verantwoord. In de begroting hebben wij hiervoor geen raming opgenomen, omdat wij in onze meerjarenbegroting niet afhankelijk willen zijn van deze opbrengsten. Deze opbrengst zorgt voor een voordeel in de jaarrekening 2020. Daartegenover staat een toevoeging van de voorziening dubieuze debiteuren van € 169.848,- om een reservering te maken voor de mogelijke oninbaarheid van openstaande canon.

Taakveld 0.10 Mutaties reserves taakveld 5 De geraamde uitgaven op diverse initiatieven en investeringskredieten zijn niet of niet volledig uitgegeven, waardoor de dekking uit de reserves ook lager is dan geraamd. Dit betreft onder meer de aanleg van het Tennispark Loosbroek (€ 292.902,-), verplaatsing kunstwerk de Ballon (€ 32.000,-) en combinatiefuncties (€ 97.942,-), Kansrijke initiatieven buitengebied (€ 44.402,-), Vitaal buitengebied ( € 91.830,-) en Stimuleringsregeling landschap (€ 75.000,-).