integrale adviesrapportage toekomstverkenning de Wildhorst

Integrale adviesrapportage: Toekomstverkenning de Wildhorst

Verkenning ontwikkelrichtingen

Hersteloord Marktpotentie: Een hersteloord, van voldoende schaalgrootte en met voorzieningen, wordt door marktpartijen als kansrijk aangemerkt, met name vanuit het nabijgelegen ziekenhuis. Een nadere verkenning onder exploitanten is noodzakelijk om beter inzicht te krijgen in deze vraag. Ruimtelijke potentie: Ruimtelijk gezien past een hersteloord vanwege zijn grotere schaal zowel in het cultuurlandschap, als in aansluiting op het open veld in de heideontginning. Een hersteloord is gebaat bij een kwalitatief hoogwaardig landschap. Dit biedt de garantie voor de lange termijn dat de landschappelijke karakteristieken verder worden versterkt.

37

Eco-dorp Marktpotentie: Er is een toenemende vraag naar ecologisch en natuurbewust wonen. Deze locatie leent zich hier goed voor en de recente ontwikkeling van het Eco-dorp Boekel bewijst dat er in deze regio en op dit soort locaties vraag naar is. In de vorm van een CPO of IPO is dit ook in lijn met het beleid van de gemeente Bernheze.

geschikt. Hier zijn de voorwaarden voor succesvolle voedselproductie en energieopwekking aanwezig. Een eco-dorp heeft bovendien de potentie een sterke bijdrage te leveren aan een positieve beeldvorming van de Wildhorst.

Ruimtelijke potentie: Een zonnepark op de Wildhorst dient het landschappelijk casco te versterken. Dit is enkel mogelijk binnen het cultuurlandschap waar de open ruimte ‘gevuld’ kan worden met een zonneweide. Het is daarbij sterk de wens dat de zonneweide deels toegankelijk is. Door een nieuwe verblijfsplek te creëren en mogelijk een educatieve functie ter ver-

Ruimtelijke potentie: Een eco-dorp kent een kleinschalige korrel en is daarom passend in zowel het beekdallandschap als de heideontginning en minder in het cultuurlandschap. Voor een eco-dorp, dat streeft naar een hoge mate van zelfvoorzienend leven, is echter het beekdallandschap het meest

Integrale adviesrapportage: Toekomstverkenning de Wildhorst

Zonnepark Marktpotentie: Een zonnepark op de Wildhorst lijkt een interessante businesscase op te kunnen leveren, maar deze kan ook concurrerend zijn met voormalige landbouwlocaties. Een zonnepark kan ook een negatieve impact hebben op bijvoorbeeld de belevingswaarde van het gebied.

Verkenning ontwikkelrichtingen

38

vullen, kan de zonneweide een toegevoegde waarde voor het recreatieve routenetwerk van de omgeving vormen. Door het zonnepark ecologisch in te richten kan het ook een meerwaarde bieden voor lokale flora en fauna.

Natuurbegraafplaats Marktpotentie: Een natuurbegraafplaats kan een passende invulling zijn op deze plek en vanuit de toenemende vraag naar dergelijke plekken, is deze mogelijk ook gewenst. Dit zou in combinatie kunnen met een herinneringsbos.

schap. Extra aandacht is nodig voor de landschappelijke inpassing van de parkeervoorziening.

Ruimtelijke potentie: Een natuurbegraafplaats is het meest passend in de heideontginning waarbij de aangrenzende Heeswijkse bossen kunnen worden ingezet als herinneringsbos. Hierdoor wordt ook een verbinding gemaakt met de directe omgeving van de Wildhorst. Een centraal voorzieningengebouw kan eventueel ook een plaats krijgen in het beekdalland-

Integrale adviesrapportage: Toekomstverkenning de Wildhorst

Verkenning ontwikkelrichtingen

39

4.3 Ontwikkelrichtingen In het vitaliteitsonderzoek verblijfsrecreatie Noord-Brabant (‘Meer grip op vakantieparken’) worden voor het ‘niet-vitaal aanbod’ drie ontwikkelrichtingen gesuggereerd: handhaven, versterken (revitaliseren) of transformeren. Deze ontwikkelrichtingen zijn ook beschouwd voor de situatie van de Wildhorst.

Integrale adviesrapportage: Toekomstverkenning de Wildhorst

‘Meer grip op vakantieparken’ Het is van belang om voor elk park de juiste strategie te kiezen (provincie Noord-Brabant: ‘een park, een plan’). Welke aanpak wordt gekozen, hangt af van de situatie en het perspectief van een specifiek terrein. De handreiking brengt de focus in beeld4: • toplaag van excellente parken: stimuleren van goed ondernemerschap en bevorderen van innovaties (behouden); • kansrijke, maar kwetsbare parken: gerichte bijsturing door het faciliteren van vitalisering (revitaliseren); • niet of beperkt vitale vakantieparken: aanzetten tot herstructurering of transformatie (transformeren); • kleine groep problematische vakantieparken met acute problemen: repressief optreden en diepgaand ingrijpen met aandacht voor park en gebruiker.

Verkenning ontwikkelrichtingen

2. Strategie en perspectief Focus: met welke soort vakantiepark(en) ga je aan de slag?

Excellente parken. Nauwelijks inzet, behalve vinger aan de pols houden en lichte stimulering

Middenmoot. Meer gerichte bijsturing door het faciliteren van vitalisering en eventueel ook aanzetten tot herstructurering

Onderlaag. Repressief optreden en diepgaand ingrijpen, met aandacht voor zowel park als gebruiker

Visie: denk na over wat je als gemeente wilt bereiken op de lange termijn

Pak het probleem integraal aan ≠ alles samen doen

Maatwerk: één park, één plan

!

Het vraagstuk los je alleen op met een structureel onderbouwde aanpak

Pas op voor waterbedeffect en waak voor symptoombestrijding

40

De Wildhorst: handhaven met verblijfsrecreatie als dominante functie

De Wildhorst: revitaliseren met verblijfsrecreatie als dominante functie

Kan de Wildhorst worden gehandhaafd met verblijfsrecreatie als dominante functie? Nee, want de toeristisch-recreatieve context van de Wildhorst is kleinschalig. Natuurlijk en cultuurhistorisch heeft het park in de huidige opzet te weinig aantrekkingskracht om voldoende vraag te genereren naar verblijfsaccommodaties in de omvang van de Wildhorst. Dit beeld wordt door de markt bevestigd. Toeristisch gezien is Bernheze geen A-locatie: er zijn kwaliteiten aanwezig, maar die zijn te kleinschalig. Daarnaast vergt het terugbrengen naar een grootschalig vakantiepark een dusdanig hoge investering dat de markt hier geen potentie in ziet. Daarnaast brengt het grote aantal erfpachters extra risico’s met zich mee. Exploitanten van vakantieparken hebben de voorkeur voor locaties op (voormalige) agrarische gronden. Deze gronden hebben lage grondwaardes en lagere investeringskosten. Enkel voor locaties aan de kust lijken investeringen van

Integrale adviesrapportage: Toekomstverkenning de Wildhorst

deze omvang rendabel. De ligging en noodzakelijke investering zorgen ervoor dat deze mogelijkheid onwaarschijnlijk is. Een eventuele optie is behoud van een gering deel van het gebied ten behoeve van kleinschalige verblijfsrecreatie.

Verkenning ontwikkelrichtingen

Kan de Wildhorst worden gerevitaliseerd tot aantrekkelijk leisure-park? Nee, tenzij er een grootschalig professioneel geëxploiteerd park ontstaat met aantrekkelijke, nieuwe leisurevoorzieningen en/of alternatieve concepten. Op dit moment is er geen marktvraag naar zo’n ontwikkeling. Daarnaast is het de vraag of en in welke mate zittende partijen daarin een rol zouden kunnen spelen, dan wel nieuwe partij(-en) middels verwerving positie verkrijgen. De markt van bijvoorbeeld wellness-resorts is echter regionaal verzadigd. Dit komt mede door de komst van Thermen Berendonck in Wijchen. Daarnaast zijn er regionaal alternatieven in Nijmegen, Helmond en ‘s-Hertogenbosch. Er worden wel kansen gezien in een kleinschalige niche binnen het thema recreatie.

41

Wildhorst Belevenissen Hoofdthema leisure In dit model wordt ingezet op het vergroten van de contrasten van de landschapstypen, om zo in te spelen op de beleving van de recreant. In combinatie met het stuifduin vormt een centrale recreatieplas in het hart de identiteitsdrager van het gebied. Het hart verbindt als het ware de verschillende landschapstypes en maakt het mogelijk de verschillende landschapstypes tegelijkertijd te beleven. Het programma wordt rondom dit centrale hart geplaatst, waardoor mogelijk kruisbestuiving tussen verschillend recreatief programma kan plaatsvinden. Passend programma binnen dit proefmodel: vakantiepark, camping, wellness-complex, outdoor leisure, evenemententerrein / attracties.

Integrale adviesrapportage: Toekomstverkenning de Wildhorst

Verkenning ontwikkelrichtingen

42

De Wildhorst: transformatie ten behoeve van andere functies Kan de Wildhorst getransformeerd worden?

WIldhorst Belevenissen Huidige marktpotentie: Passend bij de oorspronkelijke functie van het park, is verkend of het park teruggebracht kan worden tot de oorspronkelijke functie. In de nabije omgeving van de Wildhorst hebben dergelijke transformaties succesvol plaatsgevonden in Schijndel en Schaijk. Uit de marktverkenning is gebleken dat initiatiefnemers geen markt zien voor een grootschalig park op de Wildhorst. De locatie en omgeving worden weliswaar als toeristisch gezien, maar in de omgeving en in de provincie zijn betere locaties voor een vergelijkbaar park. Onderscheidende belevingswaarde ontbreekt. De investeringen die nodig zijn om de Wildhorst te transformeren tot een vakantiepark van nu, zijn (mede gelet op de vervallen recreatieve functies zoals de zwembaden) dermate fors. De verwachting van de geïnterviewden in de verkenning is dan ook dat dit geen haalbare businesscases oplevert.

Integrale adviesrapportage: Toekomstverkenning de Wildhorst

Ruimtelijke potentie: De contrasten tussen de afzonderlijke landschapstypen worden in dit model versterkt om een bijdrage te leveren aan de belevingswaarde van de recreant. Clustering van ondersteunende voorzieningen in een centrale voorziening zorgen voor een representatieve entree. Hier kan ook parkeren opgelost worden, waardoor het overige gebied verkeersluw kan worden. Verder zijn er enkel recreatieve verbindingen met de omgeving zodat het park, meer dan nu, onderdeel wordt van het recreatief routenetwerk. In het cultuurlandschap is ruimte voor een landschappelijke camping die eventueel ook als zelfstandige eenheid kan functioneren met een eigen adres aan de Zandkant. Hierbij dienen de karakteristieken van het cultuurlandschap in ogenschouw gehouden te worden.

Verkenning ontwikkelrichtingen

Ja, mits de kwaliteit en omvang van divers (toekomstig) programma voorziet in een (markt-)behoefte en aansluit op gemeentelijk en provinciaal beleid. Daarnaast dient vanuit een haalbare gebiedsontwikkeling, waarbij sprake is van waardecreatie, op een gefaseerde aanpak te worden ingezet. Deze aanpak maakt het mogelijk om geleidelijk en volgtijdelijk ruimte vrij te spelen op de Wildhorst in dialoog met belanghebbenden. Hierbij is het van belang dat het toekomstperspectief voor belanghebbenden beter is dan de huidige situatie en dat de te creëren waarde over het gehele gebied ingezet wordt. Daarbij is een model van verevening nodig om tot een evenwichtige verdeling van ontwikkeling van kostenvragers en kostendragers te kunnen komen. Om de Wildhorst te transformeren, is het noodzakelijk kostendragers in het programma te hebben. Voorbeelden van kostendragers zijn de uitgifte van (een beperkt aantal) kavels, het faciliteren van CPO of IPO initiatieven en een woonconcept voor specifieke doelgroepen, waarbij wordt ingespeeld op een flexibele woonbehoefte. Het ontwikkelen van het park tot een woonomgeving (een buurtschap) vraagt wel meer dan een gemiddelde uitleglocatie. Aandachtspunt is o.a. het niet in de nabijheid zijn van voorzieningen.

43

Natuurlijk Wildhorst Hoofdthema natuur Natuurlijk Wildhorst zet in op diversiteit in gradiënten (hoog-laag, droog-nat). Er wordt een waterrijke centrale zone gemaakt, die in contrast staat met de hoogte van het stuifzandcomplex. De waterrijke zone nodigt uit en leidt je als het ware langs de verschillende landschapstypes. Daarnaast wordt het bos verduurzaamd met meer diversiteit. Zo worden meer soorten vegetatie geïntroduceerd om een gelaagdheid aan te brengen. Programma zoals een eco-dorp, zonnepark, hersteloord, natuurbegraafplaats of paviljoenhotel kan in dit proefmodel een plaats krijgen.

Integrale adviesrapportage: Toekomstverkenning de Wildhorst

Verkenning ontwikkelrichtingen

44

Natuurlijk Wildhorst Huidige marktpotentie: Vooral het eco-dorp in Boekel is een inspirerend voorbeeld voor dit thema. Een zonnepark concurreert te veel met voormalige landbouwlocaties en kan een negatieve impact hebben op de belevingswaarde. Behoud van de camping met gerichte verblijfsrecreatie lijkt op deze plek meer voor de hand te liggen en dient het vigerende gemeentelijk beleid gericht op toerisme. Een hersteloord in de natuur gekoppeld aan ziekenhuis Bernhove (Uden) is kansrijk, mogelijk in combinatie met een Ronald McDonaldhuis voor ouders met zieke kinderen. Ook doelgroepgerichte huisvesting van senioren kan hierbij passen. Een Natuurbegraafplaats is een mooie aanvulling en steeds meer in opkomst. Deze functie kan worden aangevuld met een op deze plek passend herinneringsbos. Een Paviljoenhotel lijkt minder kansrijk gezien de bereikbaarheid en beperkte belevingswaarde van deze regio. Kleinschaliger

Integrale adviesrapportage: Toekomstverkenning de Wildhorst

verblijven als short-/longstay en B&B-achtige faciliteiten lijken meer te passen en sluiten aan bij gemeentelijk beleid. Elders in Heeswijk-Dinther zijn (luxe) B&B’s succesvol. Aandachtpunt is de concurrentie van boerenbedrijven die stoppen en op zoek zijn naar soortgelijke verdienmodellen in de landelijke omgeving. Kleinschalige seizoensrecreatie met focus op natuurbeleving lijkt hier ook bij te passen. Ruimtelijke potentie: De centrale natte zone zorgt voor stevige ruimtelijke zonering van de Wildhorst. Er ontstaan afzonderlijke op zichzelf staande deelgebieden gericht op de omliggende wegen. In de centrale zone wordt meerwaarde gecreëerd voor natuur die middels een vlonderpad onderdeel wordt van het recreatieve routenetwerk. Hierdoor krijgt de Wildhorst een meer toegankelijk karakter en wordt het verbonden met de omgeving.

Verkenning ontwikkelrichtingen

45

Buurtschap met allure Hoofdthema wonen Dit model onderzoekt (her-)ontwikkeling met de nadruk op (regulier) wonen. Bestaande structuren worden versterkt en vinden hun aansluiting met het omliggende landschap. Zo wordt de rationele wegenstructuur van de heideontginning binnen het plangebied doorgezet en volgen de wegen van de buurtschap het hoogteverloop. Daar waar wegen elkaar kruisen, ontstaan sociale ontmoetingsplekken. Het cultuurlandschap kent een duidelijke oriëntatie aan de Zandkant en onderscheidt zich door zijn schaal en maat in bebouwing. Ieder landschapstype kent zijn eigen aansluiting en is in staat een gevarieerd woonprogramma op te nemen. Zo biedt het model ruimte voor programma zoals landschappelijk wonen, tiny houses, professionele huisvestingsconcepten voor arbeidsmigranten en wonen voor speciale doelgroepen zoals zorginitiatieven.

Integrale adviesrapportage: Toekomstverkenning de Wildhorst

Verkenning ontwikkelrichtingen

46

Buurtschap met allure

4.4 Conclusie verkenning

Huidige marktpotentie: Landschappelijk wonen op grote kavels is in de regio op veel plekken al mogelijk. Bij een beperkte programmering kan het wel bijdragen aan het haalbaar maken van de gehele gebiedsontwikkeling. Vanuit gemeentelijk beleid lijkt hier de vorm IPO het meest passend. Juist de vraag naar betaalbaar en/of levensloopbestendig wonen, zoals gewenst vanuit gemeentelijk beleid, dient de overhand te krijgen. Tiny houses lijken niet direct op deze plek te passen, maar mogelijk wel in combinatie met een Eco-dorp of als aanleunwoningen bij een zorgconcept. Een kansrijke invulling van het park zijn vormen van flexwonen voor specifieke doelgroepen, zoals het professioneel huisvesten van arbeidsmigranten en spoedzoekers. Hierbij speelt betaalbaarheid van het vastgoed een belangrijke rol, wat vraagt om meer compacte gebouwen. Er zijn diverse flexwonen varianten in de markt die met een beperkte investering goede, huisvesting voor specifieke doelgroepen mogelijk maken. Het voordeel van flexwonen is dat dit ook een tijdelijke invulling van het gebied kan zijn. Diverse exploitanten geven aan dat bij een investering in nieuw (tijdelijk) vastgoed voor het professioneel huisvesten van arbeidsmigranten, een exploitatietermijn van 10 jaar

Integrale adviesrapportage: Toekomstverkenning de Wildhorst

haalbaar is. Kleinschalige zorginitiatieven zullen vooral kansrijk zijn als er ook voldoende voorzieningen mee ontwikkeld worden. Ruimtelijke potenties: De aanwezige karakteristieken van een wooncluster worden verder uitgewerkt tot een heuse buurtschap. Verspreid staande bebouwing met daartussen ruimte voor het uitwerken van de landschappelijke structuren ontwikkelen het beekdalkarakter. De heideontginning wordt verbonden met de Heeswijkse bossen door de zichtassen door te trekken. Het karakter van het cultuurlandschap wordt doorgetrokken door compacte boerenerven met daartussen zichten op het landschap. Parkeervoorzieningen worden landschappelijk ingepast in boomgaardbeplanting.

Verkenning ontwikkelrichtingen

Het lijkt erop dat zowel het handhaven van de huidige situatie van de Wildhorst als het revitaliseren geen reële opties zijn als duurzaam toekomstperspectief voor de Wildhorst. Wel worden er kansen gezien voor een gefaseerde transformatie waar naast het huidige recreatieve gebruik andere vormen van leisure, wonen en natuur worden geïntroduceerd. Het advies is dan ook om de intentie tot geleidelijke transformatie uit te spreken als gemeente. Met deze uitspraak wordt ingespeeld op de brede verwachting dat de gemeente duidelijkheid biedt over de toekomst en worden kansen geboden om aan de slag te gaan met de Wildhorst.

47

5.

HA

ND

EL

IN

GS

PE

RS

CT PE

IE

F

5. Handelingsperspectief Gebaseerd op de verkenning naar (on-)mogelijke ontwikkelingsrichtingen lijken er goede kansen te zijn om de Wildhorst weer toekomstbestendig te maken middels transformatie. De vervolgvraag is, hoe dit toekomstbeeld vanuit de huidige situatie concreet verwezenlijkt kan worden. Advies is om dit in een aantal stappen te doen. Dit zogenaamde ‘handelingsperspectief’ voor de Wildhorst heeft tien punten:

Integrale adviesrapportage: Toekomstverkenning de Wildhorst

1.

Schets het globale toekomstbeeld van gedeeld gebruik voor wonen, recreatie en natuur als stip op de horizon. 2. Maak helder welke initiatieven wel en niet buiten het globale toekomstbeeld vallen. 3. Stel het gebiedscasco vast als kwalitatief toets- en inspiratiekader. 4. Werk samen met belanghebbenden aan een stapsgewijs proces van uitvoering. 5. Bepaal de spelregels van de actieve samenwerking en leg deze vast in overeenkomsten. 6. Spreek een vereveningsmodel af om tot een integrale transformatie te komen. 7. Maak gebruik van een gefaseerde aanpak die kansen volgt. 8. Organiseer de tussentijd. 9. Houd het publieke huis op orde en formeer een transitieteam. 10. Streef naar een vliegende start om vertrouwen te krijgen voor de aanpak.

handelingsperspectieven

49

1. Schets het globale toekomstbeeld van gedeeld gebruik voor wonen, recreatie en natuur als stip op de horizon • de verkenning benoemt bouwstenen voor mogelijke (toekomstige) programmaonderdelen, die elkaar zelfs onderling kunnen versterken • het toekomstbeeld bestaat uit slimme combinaties van deze programmaonderdelen • de gemeente is sterk afhankelijk van derden voor de realisatie, dus het is van belang om het toekomstbeeld globaal te houden • accuraat inzicht en goed bewustzijn van de complexiteit van de opgave is noodzakelijk, waardoor aanvullend onderzoek nodig is om het toekomstbeeld preciezer te maken (zoals naar juridische consequenties, verdiepend marktonderzoek en een toetsing aan de bredere planologische context).

Integrale adviesrapportage: Toekomstverkenning de Wildhorst

2. Maak helder welke initiatieven wel en niet buiten het globale toekomstbeeld vallen • maak duidelijk wat NIET kan: programma wat conflicteert en/of onevenredige negatieve invloed op het toekomstig gebruik is ongewenst • zoek alternatieven voor situaties en/of functies in de omgeving die conflicteren met het toekomstbeeld • overweeg actuele aanvragen vanuit het toekomstperspectief • geef (direct) ruimte aan initiatieven die niet conflicteren met het toekomstbeeld

handelingsperspectieven

3. Stel het gebiedscasco vast als kwalitatief toets- en inspiratiekader • het gebiedscasco is gebaseerd op een analyse van de kwalitatieve gebiedskarakteristieken • het schept condities voor mogelijke ontwikkelingen en is een aanknopingspunt om programmaonderdelen te positioneren • het biedt inspiratie voor mogelijkheden in de toekomst (lonkend perspectief)

50

heideontginning

cultuurlandschap

beekdal van de Leijgraaf

Lonkend perspectief voor de Wildhorst: een afgewogen combinatie van functies en doelgroepen, passend in bestaande kwaliteiten van het gebied.

Integrale adviesrapportage: Toekomstverkenning de Wildhorst

handelingsperspectieven

51

4. Werk samen met belanghebbenden aan een stapsgewijs proces van uitvoering • volgend op de verkenningsfase waarin slechts beperkte betrokkenheid van belanghebbenden was (‘smal en diep’) komt er in de vervolgfase ruimte voor bredere participatie • daarbij is het van belang om helder te zijn aan deelnemersgroepen (erfpachters, onderhuurders, omwonenden, geïnteresseerden) waarover ze wel en waarover ze niet mee mogen denken (goed verwachtingsmanagement). • de focus van participatie ligt op het zoeken naar gezamenlijke waarden en belangen, zonder daarbij ieders individuele belang uit het oog te verliezen • maak een communicatieplan als onderdeel van het omgevingsmanagement.

Integrale adviesrapportage: Toekomstverkenning de Wildhorst

5. Bepaal de spelregels van de actieve samenwerking en leg deze vast in overeenkomsten • bied een handreiking aan welwillende belanghebbenden om samen te werken aan de realisatie van het toekomstbeeld • leg de spelregels vast in een Akkoord op Hoofdlijnen of een Intentieovereenkomst • stel een duidelijk procesplan op met daarin aandacht voor de te behalen mijlpaalproducten, tijdspad, inzet van deelnemers, verdeling van taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden, verdeling van kosten etc. • zet onder voorwaarden (zoals proactieve deelname van partijen) het gedoogbeleid tijdelijk voort, maar stel dat oneigenlijk gebruik uiteindelijk eindig is • geef duidelijk grenzen en consequenties aan en houd het conflictmodel als terugvaloptie achter de hand • houd rekening met bestaande juridische procedures met belanghebbenden

handelingsperspectieven

6. Spreek een vereveningsmodel af om tot een integrale transformatie te komen • neem waardecreatie als uitgangspunt om opbrengsten van kostendragers in te zetten voor kostenvragers in het gebied • breng een integrale transformatie dichterbij door de opbrengsten en kosten van de transformatie los te koppen van de individuele (grond)posities • betrek daarbij ook de juridische vormgeving • denk bij waardecreatie niet alleen aan economische meerwaarde, maar ook aan maatschappelijke, sociale of ecologische meerwaarde

52

7. Maak gebruik van een gefaseerde aanpak die kansen volgt • maak onderscheid in acties voor de korte, middellange en lange termijn • door te kiezen voor een gefaseerde aanpak (zowel in de fysieke ruimte als in de tijd) is het goed mogelijk om ook voor de overgangsfase tot waarde creatie te komen • maak het mogelijk om onderdelen onafhankelijk van elkaar te ontwikkelen, maar behoud de samenhang op gebiedsniveau

Integrale adviesrapportage: Toekomstverkenning de Wildhorst

8. Organiseer de tussentijd • zoek waar nodig en mogelijk samenwerking met o.a. de beheercoöperatie om operationeel organisatie van het gebied op gelijk of beter niveau te houden • houd veiligheid en handhaving prioriteit • leg actieve koppeling met het sociaal domein

handelingsperspectieven

53

9. Houd het publieke huis op orde en formeer een transitieteam • synchroniseer (flankerend) beleid en koppel strategische agenda’s uit andere beleidsambities • gebruik het te ontwikkelen regionale beleid op gebied van arbeidsmigrantenhuisvesting als handvat • integreer de visie op het buitengebied • maak inzichtelijk welke kosten bij een transformatie komen kijken • stel een transitieteam samen met daarin een (onafhankelijke) gebiedsregisseur. Een onafhankelijke gebiedsregisseur zal in staat zijn boven de individuele belangen van partijen naar het optimale resultaat voor het gebied als geheel te kunnen kijken en daar ook op te sturen. Door de onafhankelijke rol van een dergelijke regisseur wordt het bereiken van overeenstemming tussen partijen onderling eenvoudiger. • organiseer een slagvaardige interne organisatie voor het vervolgproces die wordt aangestuurd door het transitieteam. De werkwijze en de ervaringen in de verkenningsfase bieden daarvoor handvatten.

Integrale adviesrapportage: Toekomstverkenning de Wildhorst

10. Streef naar een vliegende start om vertrouwen te krijgen voor de aanpak • zoek de juiste pioniers voor de eerste acties (vliegwiel) • start met (kleine) positieve ingrepen ter verbetering van het gebied • faciliteer de eerste stap als gemeente t.b.v. placemaking en imagoverbetering • communiceer de doelstellingen en verwachtingen concreet

handelingsperspectieven

54

Bronvermelding ministerie van Binnenlandse Zaken. (2018). Actie-agenda vakantieparken 2018-2020. Geraadpleegd van https://www.rijksoverheid.nl/documenten/ rapporten/2018/11/29/actie-agenda-vakantieparken-2018-2020 1

ZKA Leisure consultants. (2019). Vitaliteit verblijfsrecreatie gemeente Bernheze. 2

Wesselink, M. (2010). Handboek Strategisch OmgevingsManagement (1ste editie). Alphen aan den Rijn: vakkmedianet management.

3

Vereniging van Nederlandse Gemeenten. (2018). Meer grip op vakantieparken. Geraadpleegd van https://www. naleving.net/fileadmin/KCHN/Kennisbank/Multidisciplinair_Handhaven/MH6_Recreatieterreinen/181213_-_ Vakantieparken-folder-VNG-Platform31.pdf

4

B & W Energy. (2019). Solarpark De Kwekerij [Foto]. Geraadpleegd van https://www.bw-energy.de/nl/referenz/2-mwp-solarpark-de-kwekerij-in-hengelo-gelderland/

Gemeente Bernheze. (2014). Bestemmingsplan Buitengebied Bernheze [Illustratie]. Geraadpleegd van https:// www.ruimtelijkeplannen.nl/viewer/viewer

Bouwexpo Tiny Housing. (z.d.). Tiny Housing [Foto]. Geraadpleegd van https://bouwexpo-tinyhousing.almere. nl

Google Maps. (z.d.-a). ‘Cultuurlandschap’ [Foto]. Geraadpleegd van https://www.google.nl/ maps/@51.597095,4.7735149,14z

De Herbergier. (z.d.). De Herbergier Assendelft [Foto]. Geraadpleegd van https://exclusievewoonzorg.nl/ properties/herbergier-assendelft/

Google Maps. (z.d.-b). “Heideontginning” [Foto]. Geraadpleegd van https://www.google.nl/ maps/@51.597095,4.7735149,14z

Effekt. (2016). ReGen Villages [Illustratie]. Geraadpleegd van https://www.effekt.dk/regenvillages

Homeflex Flexible Housing. (z.d.). Opening Flex Complex Katwijk [Foto]. Geraadpleegd van https://www.homeflex. nl/en/news/news-summary/opening-flex-complexkatwijk

Eigentijdserf. (z.d.). EIGENTIJDSERF de Kiem [Foto]. Geraadpleegd van https://eigentijdserf.nl/zalenoverzicht/ i464/de-kiem Foodtruckfestival foodstock, Brabantpark, Etten-leur. (2018). [Foto]. Geraadpleegd van https://www.stappenshoppen.nl/nieuws/dit-weekend-techno-bier-voetbal-en-heel-veel-food-5b03c7d42a5ab0f2080bceb7\

Integrale adviesrapportage: Toekomstverkenning de Wildhorst

IAA Architecten. (z.d.). Revalideren en tot rust komen midden in de natuur [Illustratie]. Geraadpleegd van https://www.iaa-architecten.nl/projecten/39-zorghotel-de-zwanenhof/

55

Colofon Karres en Brands. (z.d.). Stedelijk wonen in het groen [Foto]. Geraadpleegd van https://www.karresenbrands. com/project/bosrijk Natuurbegraafplaats Maashorst. (z.d.). Over Maashorst - Natuurbegraven Nederland [Foto]. Geraadpleegd van https://www.natuurbegravennederland.nl/maashorst/ over-maashorst/ Natuurspa Landschot. (z.d.). NatuurSpa [Foto]. Geraadpleegd van https://natuurspa.nl/galerij.html Roompot vakanties. (z.d.). Vakantiepark Schaijk [Foto]. Geraadpleegd van https://www.roompot.nl/vakantieparken/nederland/noord-brabant/vakantiepark-schaijk/ Simons, M. (z.d.). Ommetje Leijgraaf [Foto]. Geraadpleegd van https://www.msimons.nl

concept d.d. 7 januari 2020 De integrale adviesrapportage ‘Toekomstverkenning de Wildhorst’ is opgesteld door: Spacevalue B.V. Haagdijk 39 4811 TN Breda info@spacevalue.nl

Akro Consult Benoordenhoutseweg 43 2596 BC Den Haag info@akroconsult.nl

Maan F.kellyweg 2 4851 SX Ulvenhout hallo@maan.nl in samenwerking met:

SVP. (2017). Nederhorst Den Berg Seniorenwoningen [Foto]. Geraadpleegd van http://svp-svp.nl/portfolio-item/nederhorst-den-berg-seniorenwoningen/

Integrale adviesrapportage: Toekomstverkenning de Wildhorst

56