Grondstoffenplan 2025-2030

\l

Ree,starénummsr 86359 / 96630

-@:::..:í

Raadsvoorstel Darum v€.sadeíne. 18 september 2025

A9ènd6punl:

'13

ondetuo.p

Grondstoffenplan 2025-2030

porreíou,r€houd€r: wethouderRienWijdeven

Heesch, 12 augustus 2025

lnleiding Het Grondstoffenplan 2025-2030 is de actualisatie van het Atual- en GÍondstoffenbeleidsplan 2017-2022 waaÍmee Bernheze stappen zet naar een circulair grondstoffengebruik in 2050 en de afualinfrastructuur verbetert. Het GrondstofÍenplan 2025-2030 beschrijft de doelen van het afvalbeleid en geeft richting aan hoe die doelen geÍealiseerd worden. Het beleid zet in op afualpreventie, hoogwaardige afvalscheiding en recycling. De doelstellingen zijn gebaseerd op de Omgevingsvisie Bernheze 2040 en op landelijke regels op het gebied van afual en grondstoffen De inwoners van de gemeente Bernheze scoren op het gebied van afvalscheiding op veel punten beter dan landelijk gemiddeld. De kwaliteit van de gescheiden ingezamelde reststromen is goed. Analyse van de inhoud van de restafualcontaineÍs wijst uit dat daarin nog wel veel grondstoffen voorkomen, met name etensresten. Het nieuwe grondstoffenbeleid richt zich op veídere verbetering van afualscheiding en vermindeíing van afval. Dat is goed voor het milieu en de poÍtemonnee van onze inwonersl Onder de Omgevingswet is het vaststellen van beleidsuitwerkingen een bevoegdheid van het college.

Vanwege de maatschappeli.ike impact van het Grondstoffenplan (alle inwoners krijgen er immers mee te maken) is het college is van mening dat de rol van de Gemeenleraad bij de totstandkoming van het afual- en grondstoffenbeleid groter moet zijn dan hun inbreng tijdens de themabijeenkomst. Om die reden heeft het college besloten het Grondstoffenplan te laten vaststellen door de Gemeenteraad. Hiermee maakt het college bewust een uitzondering op de manier van werken onder de Omgevingswet.

Voor3tol 1. Het Grondstoffenplan Bernheze 2025-2030 vast te stellen met als doelstellingen . Afvalreductie: maximaal 450 kg per inwoner per jaar waarvan 50 kg restafual

. .

Het scheidingspercentage verhogen van 81o/o naar 89o/o Het recyclingspercentage verhogen van 63% naar 65%

Argumonten 1 .1 De doelstellingen van hel Grondsloffenplan 2025-2030 zun gebaseerd op landelíke en Europese plannen, richtlijnen en regelgeving. Bij de íormulering van de doelstellingen vormden de doelstellingen van VANG-HHA (Van Afval

naar Grondstof Huishoudelijk Afval) LAP3 (Landelijk Afvalbeheerplan), het NPCE (Nationaal Programma Circulaire Economie) en de EuÍopese Kaderrichtlijn Afvalstoffen (WFD Waste Framework Directive) de basis.

Voor het Grondstoffenplan belangrijke doelstellingen: VANG-HHA Verbeteren recycling (60% recycling in 2030 65% in 2035) Verbeteren kwaliteit deelstromen LAP3 Beperken van het ontstaan van afvalstofÍen Bevorderen toepassing uit recycling herwonnen grondstofÍen NPCE Bevorderen van duurzame productie- en consumptiepatronen Verminderen primair grondstoffengebruik

WDF

Afualhiërarchie:preventie,hergebruik,recycling,energieopwekking

1.2 De doelste ingen van het Grondsloffenplan zijn ambitieus en realístisch. De doelstellingen in het Grondstoffenplan 2025-2030 zijn ambitieuzer dan de landelijke doelstellingen. De landelijke doelstelling voor het afualscheidingspeícentage in 2030 is 75%. Net als

veel andere gemeenten met dezelfde stedelijkheidsklasse scoort Bernheze op het gebied van afvalscheiding (81ok in 2023) beter dan het landelijk gemiddelde (60% in 2023). De sorteeranalyse van het ingezamelde restafual wijst uit dat ruim 70% van de inhoud afgevoerd kan worden in een gescheiden ingezamelde reststroom. Dat maakt de ambitieuze doelstellingen (zoals 89% aÍvalscheiding in 2030) realistisch. 1.3 Deelnemers aan de themabijenkomst zijn geinformeerd over de doelstellingen.

Tijdens de themabi.ieenkomst over het Grondstoffenplan met leden van de raadscommissie Ruimtelijke Zaken op 8 april 2024 zijn de doelstellingen van het beleid toegelicht. Zie verslag Themabrjeenkomst raadscommissie.

.4 Voor ondeNverryn waarvoor binnen twee jaar richtinggevende ontwikkelingen worden verwacht, werken we scenario's uit die ter besluitvorming aan het college worden voorgelegd. 1

Deze vier thema's vergen nader onderzoek en uitwerking ' De vormgeving van de milieustraatfunctie; - Toekomstbestendige vormgeving van de papieÍinzameling . lnzameling/verwerking luiers en incontinentiematerialen afstemmen op de UPV Luiers 'De consequenties van de voorgenomen verzelfstandiging van de AfvalstoÍfendienst Voor deze thema's werken we scenario's uit die ter besluitvorming aan het college worden voorgelegd en ter informatie aan de gemeenteraad worden aangeboden. 1.5 Het Grondstoffenplan 2025-2030 beval concrete maatregelen om de doelstellingen te bereï

ken

' lntroductie 140-liter restafvalcontainers voor huishoudens bestaande uit minder dan 5 personen (uitgezonderd huishoudens met medische indicatie).

' Plaatsing GFE-cocons (voor groente-, fruit- en etensresten) bij hoogbouw ' Plaatsing ondergrondse restaÍvalcontainers; maakt diftar bij hoogbouw mogelijk.

- lntroductie van Ja-Ja sticker om de hoeveelheid reclamedrukwerk te verminderen. 1 .6 Fasering van investeringen maakt geleidelijke verhoging van de afualstoftenheffíng mogelíjk Met de opbrengt van de afualstoffenheÍfing wordt de inzameling- en verwerking van huishoudelijk afual bekostigd. Om tegemoet te komen aan het uitgangspunt dat de afvalstoffenheffing betaalbaar moet blijven, zijn de investeringen in de afualinfrastructuur gefaseerd.

2

1.7 ln een online enquëte en een tijdens sessie van Bernheze Bespreekt leverden inwoners input voor het Grondstoffenplan.

De inwoners van Bernheze hebben aandachtspunten en voorkeuren voor de afualinfrastructuur gedeeld in een online enquéte gehouden in maart 2025. De resultaten van de enquète zijn bespÍoken tijdens de jaarlijkse participatiebijeenkomst Bernheze Bespreekt op 3 april 2025 en als bijlage toegevoegd aan dit raadsvoorstel. Zie: Vragenlijst enquète participatie Grondstoffen-plan en Verslag uitkomsten enquéte participatie GrondstoÍfenplan. Het ontbreken van voldoende draagvlak voor omgekeerd inzamelen in de kernen, waarbij inwoners van laagbouw en hoogbouw hun restafval wegbrengen naar een ondergrondse buurtcontainer, vormde aanleiding deze aanpak niet verder uit te werken. 1 .8 Een 140 liter restafualminicontainer stimuleei afualscheiding. Een restafualcontainer van 140 liter stimuleert inwoners om hun afual (beter) te scheiden. Met een betere afscheiding dragen inwoners bij aan de circulaire economie, leveren zij een positieve bijdrage aan het milieu en hun leefomgeving.

Risico's De wereld van afual en grondstoffen is volop in beweging. Landeli.jke en Europese regelgeving en ook ontwikkelingen bij onze ketenpartners kunnen bijstelling van de fasering van investeringen noodzakelijk maken. ln de geglobaliseerde economie gebruiken leveranciers grondstoffen afkomstig uit andere werelddelen. De globale politieke instabiliteit maakt grondstofprijzen en daardoor de investeringen op de middenlangetermijn minder voorspelbaar. De richtprijzen waarmee in het Grondstoffenplan gerekend is, zijn actuele prijzen.

Kosten en dekking De kosten verbonden aan de uitvoering van het GrondstofÍenplan 2025-2030 zijn opgenomen in de MeerjarenbegÍoling 2025-?028 en worden gedekt met de opbrengsten van de afualstoffenheffing.

lnvoering 1 40L restafvalminicontainer

€ 423.000,-

Verbetering inzameling hoogbouw Vervangen versleten glascontainers Vervangen versleten inco-containers' Onderzoek toekomstige milieustraatfunctie Projecten gericht op gedragsverandering inwoners

€ 270.000.€ 103 500.€ 31 .500,€ 25.000,€ 90.000,-

') bij continuering huidige inzamelmethode. ln de uitwerking van scenario's voor inzameling en verwerking van luiers en inco-materialen worden de kosten van andere inzamelmethoden in beeld gebracht. Vervolg Na de vaststelling van het GrondstoÍfenplan 2025-2030 worden vier thema's verder onderzocht en uitgewerkt in collegevoorstellen. Het betreft scenario's voor de toekomst van de milieustraatfunctie; een toekomstbestendige papierinzameling; en een op de UPV afgestemde inzameling en de consequenties van de voorgenomen verzelfstandiging van de AÍvalstoÍfendienst

Afval gaat al onze inwoners aan. Om onze inwoners te informeren over de doelstellingen en maatregelen stellen we een communicatieplan op.

3

Evaluatie De gemeenteraad wordt jaarlijks geinformeerd over de voortgang van de realisatie van het beleid van het Grondstoffenplan aan de hand van '10 indicatoÍen zoals beschreven in paragraaf 5.3..

Bijlage(n)

o Grondstoffenplan 2025-2030 . Raadsbesluit Vaststellen GrondstofÍenplan 2025-2030 . Víagenlijst enquète participatie Grondstoffenplan . Verslag uitkomsten enquéte participatie GrondstofÍenplan . VerslagThemabijeenkomstraadscommi

Bàrgemeester en wethouders,

/l tt ,'t L'

Peqqy Hurkmans secretaris

lv'lark de bu

4