Economische Visie Bernheze 2021-2026 'Van meer naar Beter' - versie 05-01-2021

Een ander effect van de economische groei is de toename van congestie op de infrastructuur, zowel op de snelwegen als op de binnenwegen. Daarnaast zal door de forse woningbouwopgave (2500 woningen tussen 2020 en 2040) de druk op het wegennet toenemen. Als gevolg van corona en 28

de toename van thuiswerken, is de drukte op de wegen weliswaar afgenomen. De vraag is of de sterke toename van thuiswerken blijvend zal zijn en daarmee de vermindering van de druk op het wegennet. Bij toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen zal daarom rekening moeten worden gehouden met de druk op het wegennet.

7.4 DYNAMIEK IN DE KERNEN Het beeld van de kernen van Bernheze is dat van overwegend vitale kernen: de winkelleegstand is in vergelijking met Nederland beperkt. Het centrum van Heesch heeft een bovenlokaal voorzieningenniveau en het centrum van Nistelrode heeft een sterke landelijke aantrekkingskracht met Van Tilburg Mode. Er is in de laatste jaren veel geïnvesteerd in de centra van de kernen, met name als het gaat om vernieuwing van de openbare ruimte. Maar er zijn voor de winkelcentra ook de nodige uitdagingen. De verwachting is dat als gevolg van online winkelen, de winkelleegstand op termijn flink zal toenemen. Corona zal deze ontwikkeling versterken. Daarentegen zorgt de toename van thuiswerken voor meer boodschappen in de winkelcentra in de eigen woonomgeving. Naast de verwachte toename van leegstand in de winkelcentra, is er tegelijkertijd ook druk op de ruimte in de kernen vanwege de woningbouwopgave. Wel betekent toename van de bevolking in de kernen ook weer meer draagvlak voor voorzieningen in de kernen. Van belang is om in de kernen een aantrekkelijk en gezond verblijfsklimaat te creëren, voor bewoners én bezoekers. Door te zorgen voor reuring in de vorm van activiteiten en het verder aantrekkelijk maken van de openbare ruimte. Maar ook door wederzijdse verbindingen te maken tussen de kwaliteiten van de kernen en die van het buitengebied.

7.5 K ANSEN EN BEDREIGINGEN IN HET BUITENGEBIED De transitie van de agrarische sector in het buitengebied is volop gaande. Agrariërs stoppen, verbreden hun activiteiten en zijn in sommige gevallen aan het innoveren. Eén van de gevolgen van deze transitie is het ontstaan van vrijkomende agrarische gebouwen, wat zorgt voor toename van onveiligheid en ondermijning. Dit brengt het vraagstuk met zich mee welke nieuwe economische dragers er passend zijn om de vitaliteit van het buitengebied te borgen. Vanuit de sector Veiligheid is er een integraal actieplan voor het buitenbied in ontwikkeling.

Het buitengebied van Bernheze biedt, vanwege initiatieven in de regio, kansen voor ontwikkeling van circulaire landbouw en innovatieve voedselvoorziening. Maar ook zijn er voldoende kansen voor de toeristisch-recreatieve sector in Bernheze: het landelijke karakter en de cultuur-historische kwaliteiten bieden veel potentie. Het benutten van de kwaliteiten is een potentieel voor dragers van het buitengebied. Daarnaast kan het versterken van de relaties tussen kernen en buitengebied wederzijds de vitaliteit en toekomstbestendigheid versterken. 29

7.6 V ERDUURZAMING Bij het ontwikkelen van nieuwe bedrijventerreinen wordt een grote slag gemaakt op het gebied van verduurzaming. Nieuw te ontwikkelen bedrijventerreinen worden gasloos (minder gebruik van fossiele brandstoffen) opgeleverd en daken moeten worden benut voor zonnepanelen (energieopwekking). Daarnaast is er binnen de gemeente meer aandacht voor klimaatadaptatie en circulariteit. Voor het laatstgenoemde liggen er kansen in de agrarische sector en bij het clusteren van (bouw gerelateerde) bedrijven. We zijn aangesloten bij de Regionale Energiestrategie (RES) Noordoost-Brabant. Hierin is een verdeling gemaakt over de regiogemeenten van de opgave voor opwek van duurzame energie Zowel als het gaat om de benutting van grote daken als projecten voor wind en zon kan er in Bernheze nog het nodige gebeuren. Dat betekent dat ook naar de werkgebieden gekeken moet worden, zowel naar de bedrijventerreinen als naar agrarische gebouwen en gronden. Naast de RES en regelgeving als de Wet Milieubeheer (die toeziet op energiebesparing door bedrijven) willen we meer doen. We kunnen zelf meer doen door aandacht te geven aan duurzame onderwerpen om bewustwording te creëren bij specifieke doelgroepen en bij ontwikkelingen op werklocaties.

7.7 V RAAG OM ACTIEVE EN DIENSTVERLENENDE ROL GEMEENTE Maatschappelijke ontwikkelingen zijn dynamisch en veranderen continu. Zo ook in Bernheze. In de participatiemaatschappij die het Rijk beoogt is er een grotere verantwoordelijkheid en zelfstandigheid van burgers, bedrijven en instellingen. Dit vraagt om een andere rol van de overheden: activeren, dienstverlening en communicatie zijn hierin van groot belang. Hoewel er meer autonomie en zelfstandigheid wordt gevraagd aan inwoners, bedrijven en maatschappelijke partijen, blijkt de gemeente toch vaak een aanjager van samenwerkingsprocessen. Er is in de laatste jaren geïnvesteerd in het beleidsveld economie in het aangaan en onderhouden van frequent en direct contact met ondernemers. Vanuit de meeste andere beleidsterreinen binnen de gemeente is dergelijk contact met bedrijven en instellingen een stuk beperkter. Hier liggen kansen om dit, al dan niet in samenwerking met het beleidsveld economie, op te pakken en te versterken. Bernheze heeft momenteel (2020-2021) te maken met de coronacrisis. Om de effecten hiervan te dempen heeft de gemeente lokaal maatregelen getroffen als aanvulling op het pakket van rijksmaatregelen zoals Tozo en NOW.

30

Er liggen dus kansen en is er noodzaak voor een actieve en dienstverlenende overheid. De rol van de gemeente verandert daarmee: van eigenaar en uitvoerder naar die van aanjager en facilitator. Belangrijk voor de rol van de gemeente in de komende jaren is de druk op de gemeentefinanciën. Hierdoor zullen scherpere keuzes moeten worden gemaakt waarin de gemeente wel en niet kan bijdragen.

Centrum Nistelrode

8 SPEERPUNTEN 8.1 INLEIDING Op basis van het beeld van Bernheze zoals beschreven in het voorgaande hoofdstuk, komen we tot zes speerpunten voor het economische beleid. Deze speerpunten zijn onderverdeeld in verschillende doelstellingen. Binnen deze doelstellingen onderscheiden we weer actielijnen.

8.2 KERNEN EN CENTRA We willen vitale en leefbare centra in onze kernen, waar voldoende reuring is, mensen graag (langer) willen verblijven en waar voldoende onderscheidende voorzieningen aanwezig zijn. We houden rekening met de toename van leegstand in de detailhandel, die mogelijk nog versterkt worden door Corona. En we kijken naar de kansen die ontwikkelingen als woningbouw en de groei van het aantal ZZP’ers met zich meebrengen. Ook willen we de centra versterken door relaties te leggen tussen verschillende gebieden in Bernheze en tussen verschillende sectoren.

8.2.1 BENUTTEN (MAATSCHAPPELIJK) VASTGOED/OPENBARE RUIMTE IN EN ROND CENTRA 



Tegengaan van leegstand van commerciële ruimtes: Als het gaat om commerciële ruimtes, streven we naar de volgende acties:  functieverbreding: medewerking verlenen aan verbreding van winkelformules (blurring en shop in shop)  herbestemmen van ruimtes naar andere functies, bijv. commerciële ruimtes buiten de centra herbestemmen naar woningbouw (tegengaan versnippering).  doorzetten huidige concentratiebeleid: concentratie winkels in centra en het waar mogelijk tegengaan van versnippering buiten centra  revitalisering (stimuleren) van centra en openbare ruimte Stimuleren werk- en ontmoetingsruimtes: voorzien in ruimte(behoefte) op centrale plaatsen waar ruimte is voor werk en on tmoeting, gericht op de grote en nog steeds groeiende doelgroep van ZZP‘ers alsook voor startups. Waar mogelijk faciliteren van ‘third places’ en flexibele kantoren met ‘slimme’ combinaties van werken, ontmoeten, horeca en eventueel met woningbouw. Mogelijk kansrijk zijn centrale locaties waar sprake is van 31



leegstand van (maatschappelijk) vastgoed, bijvoorbeeld een kantoorpand, kerkgebouw, pastorie of groot winkelpand. Met de SOB zijn succesvolle voorbeeldlocaties bezocht. Aantrekkelijk verblijfsklimaat: versterken van het aantrekkelijk en gezond verblijfsklimaat in de openbare ruimte en creëren van reuring. Door combinaties te maken met opgaven op het gebied van klimaatadaptatie, zoals het tegengaan van hittestress (bijv. meer groen) en het tegengaan van verdroging (bijv. wateropvang). Concreet kan gedacht worden aan het inrichten van een dorpsplein met groen, water, voldoende schaduwplekken en watertappunten in combinatie met terrassen en publiekstrekkers zoals bijvoorbeeld een kiosk.

8.2.2 CROSS-OVERS KERNEN EN BUITENGEBIED Deze volgende actielijnen gaan over het stimuleren van kansen in de centra als het gaat om het uitdragen van onze agrarische identiteit, de mogelijkheden voor recreatie & toerisme en erfgoed.  Lokaal agrarisch aanbod in centra: stimuleren van de agrarische identiteit in centra door relaties te leggen met buitengebied, o.a. aanbieden van streekproducten in centra (in horeca, markt en/of streekwinkel).  Uitdragen identiteit in centra: stimuleren van het uitdragen van identiteit en promotie van ‘Brabantse Juweeltjes’ in Bernheze in bijv. horeca, winkels, informatiepunt, publieke ruimtes. Hier wordt uiting gegeven aan de cultuur, het erfgoed en andere ‘juweeltjes’ van Bernheze en wordt ‘het verhaal’ van Bernheze verteld’ (promotie). Dit kan ook in de vorm van historiserende architectuur van gebouwen en openbare ruimte, met verwijzing naar historische elementen in Bernheze.  Fysieke verbindingen: creëren en profileren van infrastructurele verbindingen om zo functionele samenhang tussen kernen en buitengebied te versterken Abdij van Berne

8.2.3 WONEN De volgende actielijnen gaan over de raakvlakken tussen de woningbouwopgave en de economische functies in Bernheze. Het gaat om de relatie tussen (voormalige) bedrijfslocaties en woningbouw, het belang van woningbouw voor de centra en de arbeidsmarkt (starters/talent).  Onderzoeken woningbouw op bedrijfslocaties: op bedrijfslocaties zoals kleinschalige bedrijfsterreinen, solistische bedrijven of ‘monoculturen’ in de kern kijken we naar 32





mogelijkheden voor uitplaatsing van bedrijven voor woningbouw of andere ruimtelijke ontwikkelingen. Woningbouw voor draagvlak voorzieningen: woningbouw en zorgvoorzieningen voor ouderen in en om de centra, als bijdrage aan het draagvlak (koopkracht) voor winkelvoorzieningen. Huisvesting voor vitale arbeidsmarkt: woningbouwprogrammering voor aantrekken en behouden van talent en jongeren door het woningbouwbeleid af te stemmen op deze doelgroep (zie ook bij arbeidsmarkt). Daarnaast is er d.d. 10 december 2020 het beleidsplan ‘huisvesting van internationale werknemers Gemeente Bernheze’ vastgesteld.

8.2.4 SAMENWERKING IN CENTRA 

Overleg met ondernemersorganisaties: samenwerking in de centrumgebieden door frequent overleg met (ondernemers) organisaties zoals met het Centrummanagement (zie ook bij Dienstverlening).

8.2.5 KENNISONTWIKKELING 

Kennisontwikkeling centrumontwikkeling en detailhandel: investeren in kennisontwikkeling binnen de gemeente op gebied van centrumontwikkelingen en detailhandel door middel van opleidingen en excursie.

8.3 BUITENGEBIED De agrarische sector is volop in beweging en er komt veel op agrarische ondernemers af. Belangrijk is om als overheid contact met de sector te houden en wensen en kansen binnen de sector te inventariseren. Daarnaast is het van belang om te stimuleren dat agrarische ondernemers tijdig in verbinding komen met elkaar en met ondernemers uit andere sectoren. Ook andere relevante organisaties zoals ZLTO en Agrifood Capital kunnen ondersteunend zijn om tot (nieuwe) kansen te komen. De verwachting is dat er meer agrarische ondernemers zullen innoveren, verbreden of inschrijven op bijvoorbeeld een stoppersregeling wanneer zij vooraf een beter beeld hebben van de kansen die er liggen. De begeleiding van agrariërs is een belangrijk aspect voor Bernheze binnen het thema transitie landbouw’. Ook is het nuttig om ondernemers in de sector toerisme en recreatie in het buitengebied meer met elkaar in contact te brengen en met ondernemers uit andere sectoren. Zodoende kunnen zij hun blik verbreden en oog krijgen voor (nieuwe) kansen. Bij ondernemen in het buitengebied ligt de focus op het benutten van identiteit, innovatie, duurzaamheid en klimaatadaptie, toegevoegde waarde bieden aan het gebied en de vraag of de onderneming passend is binnen de omgeving. Daarnaast kunnen buitengebied en centra elkaar versterken (zie ook bij centra).

8.3.1 VINDEN VAN (NIEUWE) ECONOMISCHE DRAGERS De volgende nieuwe economische dragers zien we als kansrijk voor aanvulling of vervanging van de agrarische functie van bedrijven in het buitengebied. Belangrijk vertrekpunt is dat het onwenselijk is dat vrijkomende agrarische gebouwen langdurig leegstaan en dat ontwikkelingen

33

passen in het opgestelde beleid ‘Aanpak VAB Bernheze’6 dat d.d. 14 december 2017 is vastgesteld door de gemeenteraad en de bijbehorende bestemmingsplannen.  Verblijflocatie of belevingsattracties in relatie tot recreatie & toerisme en erfgoed.  Zakelijke dienstverlening zoals kleinschalig kantoor aan huis. De groei van ZZP’ers en de toename van de zakelijke dienstverlening biedt hiervoor kansen in Bernheze.  Kleinschalige, met name gespecialiseerde zorgfuncties.  Opwekking van energie (energiebedrijf). Niet wenselijk zijn bedrijfsverzamelgebouwen met meer dan twee bedrijfsactiviteiten en nieuwe opslagfuncties c.q. opslag. Dit met het oog op het voorkomen van ondermijnende activiteiten alsook vanuit mobiliteit en landschappelijke inpassing.

8.3.2 VERSTERKING VAN DE LANDBOUW We zien de volgende lijnen voor versterking van de landbouw.  Innovaties/experimenten aanjagen en stimuleren  Voedselproductie (bijvoorbeeld een nieuwe manier van eiwitproductie) of andere vormen van (kringloop)landbouw.  Innovaties met betrekking tot Landbouwmachines of technieken  Strokenlandbouw (zie Erfgoedvisie)  Productie alternatieve agrarische producten zoals wijn, bananen, thee e.d. (biologisch en duurzaam)  Ontwikkelen en toepassen van droogteresistente gewassen i.v.m. toenemende verdroging  Inspelen op ruimtebehoefte: inspelen op de ruimte(behoefte) om te ondernemen onder agrariërs: verbreding van huidige bestemming en herbestemming naar andere functies. Ook kijken we naar de mogelijkheden voor vestiging van ZZP’ers en startups in sectoren als zakelijke dienstverlening, zorg, etc.  Stimuleren lokaal gebruik streekproducten Het stimuleren van het gebruik van streekeigen producten in relatie tot recreatie & toerisme en horeca. Om zo het lokaal produceren- consumeren te stimuleren en de beleving en identiteit van de streek te stimuleren uit oogpunt van toeristischrecreatieve beleving.

8.3.3 CROSS-OVERS BUITENGEBIED EN KERNEN De volgende actielijnen gaan over het stimuleren van relaties tussen het buitengebied en de kernen. Zie ook hiervoor paragraaf 8.2.2.

6 Deze beleidsregel is vertaald in juridische regels door het vaststellen van de bestemmingsplannen:

-

Paraplubestemmingsplan Vrijkomende Agrarische bebouwing Bernheze 2018 (18-04-2019) Reparatie van paraplubestemmingsplan: Herziening Vrijkomende Agrarische bebouwing Bernheze 2018 (10-12-2020) 34









Fysieke verbindingen: fysiek verbinden van buitengebied en kern door middel van fietsen wandelpaden of (thema)routes door te trekken vanuit diverse attracties in het buitengebied naar de centra en (streek)winkels en horeca. Ook regionale routes kunnen worden verbonden en thema(routes) kunnen worden ontwikkeld in samenwerking met ‘Visit Brabant’. Streekproducten: aanbieden van streekproducten aan horeca, winkels en/ of zelf (door agrarische ondernemers) in centra aanbieden van producten. De gemeente kan hierin een faciliterende rol spelen door contacten te leggen en partijen te verbinden. Attracties: ontwikkelen van aanvullende attracties met toegevoegde waarde, waar overdracht is van kennis of onze identiteit, om aantrekkende werking van het toeristische profiel te vergroten. Ruimte bieden voor verduurzaming: aanbieden van ruimte voor het opwekken van duurzame energie voor bewoners, bedrijven en instellingen in de kernen die zelf geen mogelijkheid hebben maar wel willen participeren.

8.4 BEDRIJVENTERREINEN Er is een sterke vraag naar bedrijfskavels, gemeten naar de getoonde interesse in de laatste uitgifterondes van bedrijfskavels. De vraag is duidelijk groter dan het aanbod. Deze schaarste aan bedrijfskavels is ook regionaal herkenbaar. Daarnaast is er de ruimtelijke druk vanuit opgaven als woningbouw, duurzaamheid, transitie landbouw, klimaatadaptatie, groen, landschap etc. die om aandacht vragen.  Voorzien in ruimtebehoefte: voorzien in ruimtebehoefte voor bedrijven met de huidige (voorziene) ontwikkelingen van bedrijventerreinen en voorbereiden op toekomstige (nieuwe) ontwikkelingen. Dat doen we door middel van:  Huidige planontwikkelingen voortzetten: ’t Retsel, ‘t Runneke, Vismeerstraat en Heesch West.  En daarnaast vraaggericht ontwikkelen van bedrijventerreinen indien vraag groter blijkt te zijn dan het aanbod. Mogelijk kunnen we ‘eigen’ gronden die potentie hebben in kaart brengen (vlekkenplan).  Passende en eigentijdse werklocaties Faciliteren van ontwikkelingen voor passende en eigentijdse werklocaties voor ZZP’ers, startups en kleine bedrijfjes. Ondersteuning bieden op het gebied van bedrijfsverzamelgebouwen (BVG) en third places en bij voorkeur in relatie met de benutting van leegstaand vastgoed.

 Ontwikkelingsperspectieven voor bedrijventerreinen Ontwikkelen van gebiedsvisies en ontwikkelingsperspectieven voor bedrijventerreinen– update bedrijventerreinenvisie (editie 2013).  Juiste bedrijf op de juiste plek Faciliteren van bedrijven om naar de best passende locatie in zowel buitengebied als in de kernen te verplaatsen (bijvoorbeeld NIMBY-bedrijven en ‘monoculturen’). 35





Toekomstbestendige aantrekkelijkheid bedrijventerreinen: zorgdragen voor een aantrekkelijk duurzame en klimaat adaptieve inrichting van bedrijventerreinen waardoor productiviteit toeneemt en men graag op onze bedrijventerreinen wil werken en verblijven. Regionale samenwerking bedrijventerreinen: regionale samenwerking door aan te sluiten op programma vraaggericht ontwikkelen en 1-loket voor bedrijven.

8.5 ARBEIDSMARKT Om de arbeidsmarkt toekomstbestendig te maken willen we ons richten op een inclusieve arbeidsmarkt, door te stimuleren dat zoveel mogelijk mensen mee kunnen doen. Daarnaast willen we tekorten of juist overschot aan personeel tegengaan. Hiervoor willen we vraag en aanbod beter op elkaar afstemmen dan wel de arbeidsmobiliteit tussen sectoren bevorderen. Tenslotte willen we talent en jongeren aantrekken naar en behouden in Bernheze.  Inclusieve arbeidsmarkt: inzetten op een inclusieve arbeidsmarkt. Door te stimuleren dat ondernemers meer gebruik gaan maken van mensen met afstand tot arbeidsmarkt, de voor(oor)delen en kansen van de diverse doelgroepen te belichten en bemiddelaars en werkgevers bij elkaar te brengen. We willen extra inspanningen vragen van sterke spelers (ondernemers).  Sociale return/ inclusief ondernemen: aandacht voor inclusief ondernemen (o.a. duurzaamheid en arbeidsmarkt) bij aanbesteden en gronduitgiftebeleid.  Aantrekken en behouden talent: aantrekken en behouden van talent en jongeren door middel van het woningbouwbeleid mede af te stemmen op deze doelgroep (zie ook wonen).  Kwalificaties verbeteren en mensen in beweging brengen: moeilijk bemiddelbare ‘kern’ van uitkeringsgerechtigden mobiliseren door aandacht voor laaggeletterdheid en digitale vaardigheden.

Daarnaast mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt activeren door ze (fysiek) te laten bewegen en het stimuleren van vrijwilligerswerk.  Benutten kansen in sectoren en bij gebiedsontwikkelingen: overleg met het Werkgeversservicepunt (WSP) over arbeidskansen in specifieke sectoren (duurzaamheid, digitalisering, robotisering, zorg en onderwijs) en over arbeidsvraag bij grootschalige projecten zoals Heesch-West (logistiek en circulariteit) in relatie tot tijdig bijscholen van werkzoekenden.  Netwerken verbeteren: stimuleren dat gemeentelijke beleidsadviseurs arbeidsmarkt en medewerker van WSP podium krijgen bij de ondernemers(organisaties) om thema’s geagendeerd te krijgen- (zie ook dienstverlening).

8.6 TOEKOMSTBESTENDIGHEID – KWALITEIT EN DUURZAAMHEID Om een goed vestigingsklimaat in de toekomst te behouden en verder te versterken is het van belang om een prettig verblijfs- en werkklimaat te creëren dat bovendien is gericht op de verduurzamingsopgave. Een nadrukkelijk speerpunt van deze visie is om te streven naar kwaliteit (boven kwantiteit) en verduurzaming. Met kwaliteit gaat het om het ondernemers- en verblijfsklimaat op de werklocaties. Meer en meer willen ondernemers en bedrijven gevestigd zijn op kwalitatief goede werklocaties, waar ondersteunende voorzieningen zijn zoals sportfaciliteiten, horeca en voldoende groen in openbare ruimte. Daarom kiezen we voor de volgende actielijnen: 36

 

 

Klimaatmitigatie: aandacht voor energieopwekking en -besparing, circulariteit en duurzaamheid bij het ontwikkelen van een (nieuwe) werkomgeving. Klimaatadaptie: creëren van (nieuwe) groene en natuur inclusieve werkomgeving waarbij rekening wordt gehouden met toenemende hitte, droogte en voorkomen van wateroverlast. Revitalisering: stimuleren van onderhoud en revitalisering van de kwaliteit van de bestaande bebouwing. Aandacht voor social return en verduurzaming bij ondernemers: aandacht voor inclusief ondernemen (o.a. duurzaamheid en arbeidsmarkt) bij aanbesteden en gronduitgiftebeleid. Ook hier geldt dat duurzaamheid een betere aansluiting bij de ondernemer moet vinden zodat er duurzaamheidsthema’s geagendeerd kunnen worden (zie dienstverlening). We vragen extra inspanningen van sterke spelers/ ondernemers als het gaat om deze opgaven.

8.7 DIENSTVERLENING, VERBINDEN EN AANJAGEN De rol van de overheid is steeds minder sturend en steeds meer faciliterend, netwerkend en participerend. Daardoor is goede dienstverlening en een actieve houding steeds waardevoller geworden. Om de dienstverlening voor bedrijven en ondernemers te verbeteren zetten we in op: a. Onderhouden van korte lijnen met ondernemers(organisaties) zoals SOB en Centrum Management. Zo kunnen we snel met hen schakelen over actuele zaken en over nieuwe initiatieven. b. We blijven aansluiten bij het keurmerk Veilig Ondernemen (KVO) voor bedrijventerreinen en winkelgebied. c. Verbinden van partijen. Economie is een centrale spil (facetbeleidsveld) en kan van toegevoegde waarde zijn (‘smeermiddel’) om andere gemeentelijke beleidsvelden of relevante organisaties gemakkelijk in verbinding te brengen met de ondernemers en ze daar podia te bieden. Voorbeelden van het maken van verbindingen zijn:  Veiligheid met Centrummanagement.  Agrifood Capital, R&T, zorg of duurzaamheid met agrarische ondernemers.  Het WerkgeversService punt (WSP) met ondernemers(verenigingen).  Detailhandel/horeca in de kernen en ondernemers in het buitengebied.  Ondernemers stimuleren om deel te nemen aan regionale projecten NOB/AFC, en dit aan te jagen door een MKB-regiotafel in Bernheze te organiseren. d.

We blijven inzetten op een open, persoonlijke en proactieve houding en het bieden van maatwerk. We denken mee met bedrijven met initiatieven (‘ja mits’) en communiceren actief. e. De dienstverlening houden we meetbaar d.m.v. deelname aan de enquête ‘MKBvriendelijkste gemeente’ en we gaan in overleg over de aanbevelingen. f. Doorgaan met initiatieven voor het begeleiden en stimuleren van jonge en startende ondernemers (inclusief ZZP’ers) zoals Starterssucces Oss/Bernheze, ZZP-boost en Ondernemerslift+. Dit is zeker van belang ten tijde van de Coronacrisis. g. Zorgdragen dat lokale partijen, m.n. klein- en middenbedrijf uit Bernheze, voldoende kans maken op gunning. Dit wordt al geborgd in ons inkoop/aanbestedingsbeleid. Zo 37

wordt er al enorm veel voor beheer/onderhoud e.d. lokaal ingekocht/uitbesteed. Het is van belang om dit helder te krijgen en hierover goed te gaan communiceren. h. Inzetten op (City)marketing; Uitdragen ID, profileren, promotie, beleving en voorbeeldfunctie van de gemeente uitdragen (ook i.r.t. cross-overs in centra en buitengebied) i. Corona: ondersteuningen – genomen maatregelen en blijven monitoren zodat er tijdig ingegrepen kan worden.

38

BIJLAGE 1 BRONVERMELDINGEN            

Economische beleidsnota ‘Samen aan de slag!’ 2016 - 2020 Projectvoorstel (startnotitie) voor economische visie 2021-2026 Etil Research Group – BrabantAtlas LISA Locatus CBS Kamer van Koophandel Bestuursprogramma Bernheze ‘Samen voor Bernheze’ 2018-2022 Beleidskader 2030 Provincie Noord-Brabant Visie Recreatie & Toerisme Bernheze 2018 – 2022 Woonvisie Bernheze 2016 – 2021 Erfgoedvisie 2020-2030 ‘Bernheze: een ode aan het boerenleven’

Fotografie:

Marco Groenen (m.u.v. foto ‘Alpaca farm in Vorstenbosch’, ‘Third place voor zzp’ers en ‘Dagbesteding bij zorgonderneming De Nistel’). Foto Alpaca farm in vorstenbosch: Lot Buis Foto Third place voor zzp’ers: Rob van Berkel / ‘t handelshuys Foto Dagbesteding bij zorgonderneming De Nistel: Wim Roefs

39

BIJLAGE 2 PARTICIPATIE Eind 2020 loopt de Economische Beleidsnota Bernheze 2016 - 2020 af. Er is behoefte aan een eigentijds economisch beleid voor Gemeente Bernheze. Hiervoor is een visie nodig die zakelijk is en breed wordt gedragen. Waarin een integraal beleid gedefinieerd wordt dat in lijn is met het regionale en provinciale beleid, opgaven en kaders en waarin de samenhang met andere relevante beleidsvelden zichtbaar is. De Bestuurlijke opdrachtgever (portefeuillehouder economische zaken) en de ambtelijk opdrachtgever domeinmanager (MT-lid) hebben opdracht gegeven aan de beleidsmedewerker economische zaken om de nieuwe economische visie 2021 – 2026 tot stand te brengen. Om tot het gewenste resultaat te komen is een projectvoorstel uitgewerkt en is opiniërend voorgelegd aan Commissie Bestuur & Strategie d.d. 17 februari 2020. De criteria om tot dit gewenste resultaat te komen vereisen dat het traject voor deze beleidsvorming breed wordt uitzet. Dit betekend dat er een omvangrijk participatieproces is doorlopen waarbij interne en externe stakeholders zijn betrokken. De inhoud van deze visie is tot stand gekomen in afstemming met een brede multidisciplinaire groep stakeholders. Er zijn verbanden gelegd met (interne) beleidsvelden en er is afstemming gezocht met relevante (ondernemers)organisaties, samenwerkingsverbanden in NoordoostBrabant en met de provincie Noord-Brabant.

De interne stakeholders (uit de gemeentelijke organisatie) zijn:  Het College van Burgemeester en Wethouders  Commissie Bestuur en Strategie, De Gemeenteraad en Rekenkamercommissie  Management Team (MT) van gemeente Bernheze  Collega’s van andere relevante beleidsvelden (13 collega’s van verschillende beleidsvelden/onderwerpen)  Bedrijfscontactfunctionaris De externe stakeholders zijn:  Samenwerkende Ondernemersverenigingen Bernheze (SOB)  Centrum Management Heesch  Samenwerkingsverband AgriFood Capital (AFC)  Samenwerkingsverband Regio Noordoost-Brabant (NOB)  Provincie Noord-Brabant  Zuidelijke Land- en Tuinbouw Organisatie (ZLTO)  Koninklijke Horeca Nederland - Bernheze (KHN-Bernheze)  Het WerkgeversServicePunt (WSP) Noordoost-Brabant Samenwerkende ondernemersvereniging Bernheze (SOB) Een zeer belangrijke stakeholder is de vertegenwoordiging van de ondernemers. De 5 kernen in Bernheze hebben ieder een ondernemersvereniging. Deze zijn in de Samenwerkende Ondernemersvereniging Bernheze (SOB). We zijn in gesprek gegaan met de SOB en hebben afgestemd hoe we hen het beste kunnen betrekken bij dit proces. De SOB heeft aangegeven als adviseur betrokken te willen zijn (meedenken) in het tot stand komen van de economische visie. Hiervoor is een klankbordgroep van afgevaardigden uit het bestuur samengesteld. 40